کانال پرواز فکرواندیشه flith@
هنگامی که آدمی به پوچی پی می برد در صدد نگارش آئین خوشبختی بر می آید خواهند گفت عجب! از همین کوره راهها می خواهید به سرزمین سعادت برسید ؟ در پاسخ می گویم : ولی یک دنیا بیشتر وجود ندارد ، بهروزی و پوچی دو فرزند همین خاکدانند . این دو را نمی توان از هم جدا ساخت . اگر بگوییم سعادت الزاما مولود کشف پوچی است ، اشتباه کرده ایم چرا که گاهی پوچی زائیده خوشبختی است ...
همه شادی خموش سیزیف در همین نکته است . سرنوشتش از آن خود اوست . سنگ ملعبه او می شود بهمین ترتیب ، انسان دنیای پوچی ، وقتی به عذاب خود نظر میکند همه بت ها را به خموشی وا میدارد ،هزاران نوای کوچک شگفت زده در جهانی که ناگهان سکوت اولیه خود را باز می یابد از زمین بر می خیزد . این نوا های آگاه و سری ، این دعوت های چهره ها پاداشی است ضروری و بهای پیروزی ، خورشید بی سایه نمی شود و تیرگی شب را هم باید چشید . انسان دنیای پوچی زندگی را می پذیرد و کوشش او را انجامی نخواهد بود . سرنوشت فردی وجود دارد ولی تقدیر برتری وجود ندارد یا دستکم بیش از یک تقدیر برتر نیست که در آنصورت سرنوشت فردی آنرا بعنوان محتوم و جبری می پذیرد و تحقیر می کند در بقیه موارد انسان دنیای پوچی ، خود را مختار می داند . در ان لحظه حساسی که آدمی به زندگی خود نظر می کند ، همچون سیزیف که به سوی سنگش بر می گردد به همه اعمال بی ربطی می نگرد که سرنوشت اوست ، سرنوشتی که مخلوق خود اوست و در دیده دل یکسان و یکپارچه است و به زودی مهر مرگ بر آن صحه میگذارد بدین سان ، آدمی منشاء انسانی امور انسانی را قبول می کند . وی همچون کوری که مشتاق دیدن است و می داند که شبش را پایانی نیست ، همچنان رهسپار است . سنگ همچنان می غلتد ...
#آلبر_کامو
ترجمه: #محمدتقی_غیاثی
#فلسفه_پوچی
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
هنگامی که آدمی به پوچی پی می برد در صدد نگارش آئین خوشبختی بر می آید خواهند گفت عجب! از همین کوره راهها می خواهید به سرزمین سعادت برسید ؟ در پاسخ می گویم : ولی یک دنیا بیشتر وجود ندارد ، بهروزی و پوچی دو فرزند همین خاکدانند . این دو را نمی توان از هم جدا ساخت . اگر بگوییم سعادت الزاما مولود کشف پوچی است ، اشتباه کرده ایم چرا که گاهی پوچی زائیده خوشبختی است ...
همه شادی خموش سیزیف در همین نکته است . سرنوشتش از آن خود اوست . سنگ ملعبه او می شود بهمین ترتیب ، انسان دنیای پوچی ، وقتی به عذاب خود نظر میکند همه بت ها را به خموشی وا میدارد ،هزاران نوای کوچک شگفت زده در جهانی که ناگهان سکوت اولیه خود را باز می یابد از زمین بر می خیزد . این نوا های آگاه و سری ، این دعوت های چهره ها پاداشی است ضروری و بهای پیروزی ، خورشید بی سایه نمی شود و تیرگی شب را هم باید چشید . انسان دنیای پوچی زندگی را می پذیرد و کوشش او را انجامی نخواهد بود . سرنوشت فردی وجود دارد ولی تقدیر برتری وجود ندارد یا دستکم بیش از یک تقدیر برتر نیست که در آنصورت سرنوشت فردی آنرا بعنوان محتوم و جبری می پذیرد و تحقیر می کند در بقیه موارد انسان دنیای پوچی ، خود را مختار می داند . در ان لحظه حساسی که آدمی به زندگی خود نظر می کند ، همچون سیزیف که به سوی سنگش بر می گردد به همه اعمال بی ربطی می نگرد که سرنوشت اوست ، سرنوشتی که مخلوق خود اوست و در دیده دل یکسان و یکپارچه است و به زودی مهر مرگ بر آن صحه میگذارد بدین سان ، آدمی منشاء انسانی امور انسانی را قبول می کند . وی همچون کوری که مشتاق دیدن است و می داند که شبش را پایانی نیست ، همچنان رهسپار است . سنگ همچنان می غلتد ...
#آلبر_کامو
ترجمه: #محمدتقی_غیاثی
#فلسفه_پوچی
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#معرفی_کتاب
«تاملی در نگرش سیاسی مصدق» تالیف دکتر فخرالدین عظیمی انتشارات خجسته
از متن: «رویایی انگلستان با حکومت مصدق» در فصل ششم مورد توجه نویسنده قرار گرفته است. در رابطه با منش و روش انگلیس در برخورد با دولت مصدق می‌خوانیم: «سران حزب کارگر انگلستان درباره این‌که با بحران در ایران چه باید کرد یکسان نمی‌اندیشیدند. حزب کارگر و حزب محافظه‌کار نیز که به دنبال انتخابات اکتبر ۱۹۵۱ دوباره حزب حاکم بر انگلستان شد، مواضع متفاوتی داشتند اما همدلی‌ها از تفاوت‌ها بیشتر بود. با آن‌که دولت انگلستان زورگویی بی‌پشتوانه را رها کرد و در ظاهر خود را آماده گفت‌وگو و سازگاری با ایران نشان داد، اما از همان آغاز، استراتژی اصلی و بی‌وقفه آن فرسودن و به ستوه آوردن حکومت مصدق بود و در این فراگرد، عملیات پردامنه پنهان جایگاه ویژه‌ای داشت. مقامات انگلیسی در به فرجام رساندن استراتژی خود از تکیه بر هواداران خود در ایران غافل نماندند. این هواخواهان یا دوستداران انگلستان، سیاستمداران، روزنامه‌نگاران و چهره‌های دیگری بودند که با سفارت انگلستان یا شرکت نفت ایران و انگلیس پیوندهای نزدیکی داشتند، و صمیمانه، یا به اقتضای مصلحت و منافع خود، هوادار تداوم نفوذ انگلستان در ایران بودند. از دیدگاه اینان اقداماتی مانند ملی کردن صنعت نفت ناشدنی و خطرناک بود.»
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#معرفی_کتاب
«تاملی در نگرش سیاسی مصدق» تالیف دکتر فخرالدین عظیمی انتشارات خجسته
از متن: «رویایی انگلستان با حکومت مصدق» در فصل ششم مورد توجه نویسنده قرار گرفته است. در رابطه با منش و روش انگلیس در برخورد با دولت مصدق می‌خوانیم: «سران حزب کارگر انگلستان درباره این‌که با بحران در ایران چه باید کرد یکسان نمی‌اندیشیدند. حزب کارگر و حزب محافظه‌کار نیز که به دنبال انتخابات اکتبر ۱۹۵۱ دوباره حزب حاکم بر انگلستان شد، مواضع متفاوتی داشتند اما همدلی‌ها از تفاوت‌ها بیشتر بود. با آن‌که دولت انگلستان زورگویی بی‌پشتوانه را رها کرد و در ظاهر خود را آماده گفت‌وگو و سازگاری با ایران نشان داد، اما از همان آغاز، استراتژی اصلی و بی‌وقفه آن فرسودن و به ستوه آوردن حکومت مصدق بود و در این فراگرد، عملیات پردامنه پنهان جایگاه ویژه‌ای داشت. مقامات انگلیسی در به فرجام رساندن استراتژی خود از تکیه بر هواداران خود در ایران غافل نماندند. این هواخواهان یا دوستداران انگلستان، سیاستمداران، روزنامه‌نگاران و چهره‌های دیگری بودند که با سفارت انگلستان یا شرکت نفت ایران و انگلیس پیوندهای نزدیکی داشتند، و صمیمانه، یا به اقتضای مصلحت و منافع خود، هوادار تداوم نفوذ انگلستان در ایران بودند. از دیدگاه اینان اقداماتی مانند ملی کردن صنعت نفت ناشدنی و خطرناک بود.»
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
خشم یاس آلود ما از کودتا؛ آنهایی که مرگ بر مصدق گفتند آنهایی نبودند که جاوید شاه گفتند.
مردم پس از ۲۸ مرداد، هنوز از آنچه در پس پرده کودتا گذشت بود و از جزئیات اتفاقات های آن چهار روز خبر نداشتند. باید یک ربع قرن در انتظار می ماندند تا کودتاگران کم کم زبان به اعتراف بگشایند که بله ما بودیم که در آن روزها چنین و چنان کردیم و با فلان و بهمان قرار گذاشتیم، مشتی را زر دادیم و راه انداختیم تا نعره بزنند وبشکنند و بکوبند و ما را به مقصود برسانند. ربع قرنی که در آن «هوا دلگیر، درها بسته، سرها درگرپبان، دست ها پنهان، نفس ها ابر، دل ها خسته وغمگین» بود.
آن چه از آن چهار روز به روشنی در خاطر مردم مانده بود چنین بود: شب بیست و پنجم عده ای از افسران و سربازان گارد شاهنشاهی قصد اجرای کودتایی علیه دولت را داشتند ،همه دستگیر شدند؛ روز بیست و پنجم محمدرضا شاه و ملکه ثریا از کلاردشت به بغداد و رم گریختند؛ روز بیست و ششم و بیست و هفتم مردم مجسمه های شاه و پدرش را از سکوی میدان ها پایین کشیدند و در خیابان ها فریاد زدند مرگ بر شاه، زنده باد مصدق؛ و روز بیست و هشتم ناگهان عکس های شاه را بالا بردند و فریاد زدند جاوید شاه، مرگ بر مصدق. پس از آن همه چیز یکروزه وارونه شد: وطن پرستان خوار شدند و وطن فروشان بر صدر نشستند؛ قاتلان آزاد شدند و دادرسان به اسارت افتادند؛ آن که وحشت زده گریخته بود قهرمانانه و پرهیاهو بازگشت و مصدق که قهرمان ملی بود بی سر و صدا به بند کشیده شد و مردمی که نمی توانستند تشخیص دهند آن هایی که روز بیست و هشتم مرگ بر مصدق گفتند همان هایی نبودند که در روزهای پیش ر و طی ۲۸ ماه گذشت زده باد مصدق گفته بودند، خشم یاس آلود خود را به خویش بازگرداندند که ما مردمی هستیم بی مرام و دمدمی مزاج و غیر قابل اعتماد؛ مردمی هستیم پست و عقب افتاده که لیاقت آزادی را نداریم و قدر خدمتکاران خویش را نمی دانیم؛ مردمی هستیم که همیشه باید زور بالای سرمان باشد و گرسنه بمانیم تا فرمان ببریم؛ وبه این نتیجه رسیدند که «هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست.» و در این راه آن قدر پیش ر رفتند که دزد را فراموش کردند و دزد زده را به باد سرزنش گرفتند.
آن کودتا تنها یک دولت را سرنگون نکرد بلکه دستاورد ملتی را بر باد داد که انقلاب خونین مشروطه را پشت سر نهاده بود و نخستین مجلس شورای ملی اش به توپ بسته شده بود؛ زهر استبداد صغیر را چشیده بود و بار دیگر برای آزادی جنگیده بود؛ بی طرفی اش در جنگ جهانی اول شکسته شده بود و از قحطی و طاعون آن جان به در برده بود. به تاوان ایستادگی اش در برابر دخالت دولت های بیگانه آوار کودتای ۱۲۹۹ بر سرش ریخته بود و در سال های سیاه خودکامگی رضا شاه، تعطیلی مطلق مشروطه و دموکراسی جوانش را دیده بود؛ در جنگ جهانی دوم سرزمین اش به اشغال نیروهای روس و انگلیس و امریکا درآمده بود و از نکبت رقابت آن قدرت ها، در کم تر از طی ده سال، حکومت پانزده نخست وزیر غیر ملی و دست نشانده را تحمل کرده بود، تا سرانجام پس از آن همه رنج و نامرادی توانسته بود در شرایطی استثنایی صاحب دولتی ملی و قانونی شود و جنبش شگفت انگیزی را برای ملی شدن صنعت نفت و دستیابی به استقلال اقتصادی و آزادی و دموکراسی آغاز کند. جنبشی همگانی که از یک سو مردمانی را به میدان سیاست کشاند که تا پیش از آن هرگز به حساب نمی آمدند و از سیاست جز گرسنگی و بیداد و بیماری ندیده بودند وهمیشه سیاست را چیزی پلید و پراز جنایت و خیانت می دانستند که مهارش دست قدرت های بیگانه بود.
#فولاد_قلب، مصطفی اسلامیه، ص ۱۱-۱۳
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
خشم یاس آلود ما از کودتا؛ آنهایی که مرگ بر مصدق گفتند آنهایی نبودند که جاوید شاه گفتند.
مردم پس از ۲۸ مرداد، هنوز از آنچه در پس پرده کودتا گذشت بود و از جزئیات اتفاقات های آن چهار روز خبر نداشتند. باید یک ربع قرن در انتظار می ماندند تا کودتاگران کم کم زبان به اعتراف بگشایند که بله ما بودیم که در آن روزها چنین و چنان کردیم و با فلان و بهمان قرار گذاشتیم، مشتی را زر دادیم و راه انداختیم تا نعره بزنند وبشکنند و بکوبند و ما را به مقصود برسانند. ربع قرنی که در آن «هوا دلگیر، درها بسته، سرها درگرپبان، دست ها پنهان، نفس ها ابر، دل ها خسته وغمگین» بود.
آن چه از آن چهار روز به روشنی در خاطر مردم مانده بود چنین بود: شب بیست و پنجم عده ای از افسران و سربازان گارد شاهنشاهی قصد اجرای کودتایی علیه دولت را داشتند ،همه دستگیر شدند؛ روز بیست و پنجم محمدرضا شاه و ملکه ثریا از کلاردشت به بغداد و رم گریختند؛ روز بیست و ششم و بیست و هفتم مردم مجسمه های شاه و پدرش را از سکوی میدان ها پایین کشیدند و در خیابان ها فریاد زدند مرگ بر شاه، زنده باد مصدق؛ و روز بیست و هشتم ناگهان عکس های شاه را بالا بردند و فریاد زدند جاوید شاه، مرگ بر مصدق. پس از آن همه چیز یکروزه وارونه شد: وطن پرستان خوار شدند و وطن فروشان بر صدر نشستند؛ قاتلان آزاد شدند و دادرسان به اسارت افتادند؛ آن که وحشت زده گریخته بود قهرمانانه و پرهیاهو بازگشت و مصدق که قهرمان ملی بود بی سر و صدا به بند کشیده شد و مردمی که نمی توانستند تشخیص دهند آن هایی که روز بیست و هشتم مرگ بر مصدق گفتند همان هایی نبودند که در روزهای پیش ر و طی ۲۸ ماه گذشت زده باد مصدق گفته بودند، خشم یاس آلود خود را به خویش بازگرداندند که ما مردمی هستیم بی مرام و دمدمی مزاج و غیر قابل اعتماد؛ مردمی هستیم پست و عقب افتاده که لیاقت آزادی را نداریم و قدر خدمتکاران خویش را نمی دانیم؛ مردمی هستیم که همیشه باید زور بالای سرمان باشد و گرسنه بمانیم تا فرمان ببریم؛ وبه این نتیجه رسیدند که «هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست.» و در این راه آن قدر پیش ر رفتند که دزد را فراموش کردند و دزد زده را به باد سرزنش گرفتند.
آن کودتا تنها یک دولت را سرنگون نکرد بلکه دستاورد ملتی را بر باد داد که انقلاب خونین مشروطه را پشت سر نهاده بود و نخستین مجلس شورای ملی اش به توپ بسته شده بود؛ زهر استبداد صغیر را چشیده بود و بار دیگر برای آزادی جنگیده بود؛ بی طرفی اش در جنگ جهانی اول شکسته شده بود و از قحطی و طاعون آن جان به در برده بود. به تاوان ایستادگی اش در برابر دخالت دولت های بیگانه آوار کودتای ۱۲۹۹ بر سرش ریخته بود و در سال های سیاه خودکامگی رضا شاه، تعطیلی مطلق مشروطه و دموکراسی جوانش را دیده بود؛ در جنگ جهانی دوم سرزمین اش به اشغال نیروهای روس و انگلیس و امریکا درآمده بود و از نکبت رقابت آن قدرت ها، در کم تر از طی ده سال، حکومت پانزده نخست وزیر غیر ملی و دست نشانده را تحمل کرده بود، تا سرانجام پس از آن همه رنج و نامرادی توانسته بود در شرایطی استثنایی صاحب دولتی ملی و قانونی شود و جنبش شگفت انگیزی را برای ملی شدن صنعت نفت و دستیابی به استقلال اقتصادی و آزادی و دموکراسی آغاز کند. جنبشی همگانی که از یک سو مردمانی را به میدان سیاست کشاند که تا پیش از آن هرگز به حساب نمی آمدند و از سیاست جز گرسنگی و بیداد و بیماری ندیده بودند وهمیشه سیاست را چیزی پلید و پراز جنایت و خیانت می دانستند که مهارش دست قدرت های بیگانه بود.
#فولاد_قلب، مصطفی اسلامیه، ص ۱۱-۱۳
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٦٦
چه شروع زيبايي براي «يكشنبه ها، ازنوشروع كردني ابدي»! از خودش پرسيد: «يعني
ممكن است؟ » در حقيقت، از وقتي كه فليسيا كار تازهاش را در شركت گامسون آغاز كرده
بود، دم به ساعت از مردي آمريكايي به نام «مايك» حرف ميزد كه صدابردار بود و هنگام
آماده كردن صحنه براي كنسرت خوانندگاني كه از آمريكا ميآمدند با او آشنا شده بود. از
مهربانياش ميگفت و از كمكهاي سخاوتمندانهاش براي ياد گرفتن شگردهاي فني
صحنه.
...
برخاست و در سكوت به طرف يخچال رفت. شيشه ي ودكا را بيرون آورد و بي آنكه به
فليسيا تعارف كند كمي براي خود ريخت. ليوان را برداشت و آمد روي لبه ي تخت نشست.
در سكوت كامل خيره شد به نقطه اي بيرون از زمان و مكان. فليسيا ليوان را از دستش
بيرون كشيد، مندو را خواباند روي تخت و خودش را رها كرد در آغوش او. اگر فليسيا اين
قدر تلخ نشده بود، مندو رفته بود كه همه چيز را بريزد روي دايره. اما حالا اين فليسيا بود
كه زغال گداخته را ميگذاشت كف دست او: پدرش مراكشي بوده. همينكه چشمش افتاده
است به فليسياي نوزاد، در اتاق زايشگاه را محكم بهم زده و براي هميشه خودش را گم
وگور كرده است. آخر، هيچ چيز فليسيا به آفريقاييها نرفته بود.
11
«ف. و. ژ.» براي آنكه در تاريخ ماندگار شود، ناگزير بايد جنبه اي استثنايي به كار خود
ميداد: «سياستمدارِ نويسنده» عنوان دهن پركني بود كه گمان ميكرد نوشتن «چاه بابل»
نصيب او خواهد كرد. شب جشن، وقتي از پيش باكايوكو برميگشت به سالن قصر، فليپ كه
حواسش به او نبود داشت به روژه لوكنت ميگفت: «نويسندگان، معمولاْ سياستمداران بدي
ميشوند، و سياستمدارن نويسندگاني بد.» انگار ناكامياش در پرداختن داستاني براساس
اسطوره ي هاروت و ماروت كافي نبود كه بايد طعنه ي فليپ را هم نوش جان ميكرد، و چند
166
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٦٦
چه شروع زيبايي براي «يكشنبه ها، ازنوشروع كردني ابدي»! از خودش پرسيد: «يعني
ممكن است؟ » در حقيقت، از وقتي كه فليسيا كار تازهاش را در شركت گامسون آغاز كرده
بود، دم به ساعت از مردي آمريكايي به نام «مايك» حرف ميزد كه صدابردار بود و هنگام
آماده كردن صحنه براي كنسرت خوانندگاني كه از آمريكا ميآمدند با او آشنا شده بود. از
مهربانياش ميگفت و از كمكهاي سخاوتمندانهاش براي ياد گرفتن شگردهاي فني
صحنه.
...
برخاست و در سكوت به طرف يخچال رفت. شيشه ي ودكا را بيرون آورد و بي آنكه به
فليسيا تعارف كند كمي براي خود ريخت. ليوان را برداشت و آمد روي لبه ي تخت نشست.
در سكوت كامل خيره شد به نقطه اي بيرون از زمان و مكان. فليسيا ليوان را از دستش
بيرون كشيد، مندو را خواباند روي تخت و خودش را رها كرد در آغوش او. اگر فليسيا اين
قدر تلخ نشده بود، مندو رفته بود كه همه چيز را بريزد روي دايره. اما حالا اين فليسيا بود
كه زغال گداخته را ميگذاشت كف دست او: پدرش مراكشي بوده. همينكه چشمش افتاده
است به فليسياي نوزاد، در اتاق زايشگاه را محكم بهم زده و براي هميشه خودش را گم
وگور كرده است. آخر، هيچ چيز فليسيا به آفريقاييها نرفته بود.
11
«ف. و. ژ.» براي آنكه در تاريخ ماندگار شود، ناگزير بايد جنبه اي استثنايي به كار خود
ميداد: «سياستمدارِ نويسنده» عنوان دهن پركني بود كه گمان ميكرد نوشتن «چاه بابل»
نصيب او خواهد كرد. شب جشن، وقتي از پيش باكايوكو برميگشت به سالن قصر، فليپ كه
حواسش به او نبود داشت به روژه لوكنت ميگفت: «نويسندگان، معمولاْ سياستمداران بدي
ميشوند، و سياستمدارن نويسندگاني بد.» انگار ناكامياش در پرداختن داستاني براساس
اسطوره ي هاروت و ماروت كافي نبود كه بايد طعنه ي فليپ را هم نوش جان ميكرد، و چند
166
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٦٧
. روز بعد هم دنيا روي سرش خراب ميشد: «اينجا نمانيد، رئيس!» وقتي توضيح بيشتري
خواسته بود، باكايوكو با همان زبان پر از رمز و استعاره به او فهمانده بود كه بهتر است
هوس انتخاب مجدد را از سر بيرون كند و بقيه ي عمر را در گوشهاي به خوشباشي بپردازد.
نتيجه ي نظرخواهي عمومي هم چيزي جز اين را نشان نميداد. پس بزودي بايد نقل مكان
مي كرد به اقامتگاهي در نزديكي زادگاهش. اما چيزي بود در گم گوشه ي روحش كه خارخار
ميكرد و بايد، تا پيش از عزيمت، به نحوي روشن ميشد.
از آنجا كه در آن اوضاع آشفته صلاح نبود باكايوكو پيش آنها بماند آپارتماني در شهر
برايش اجاره كرده بودند و هر وقت لازم بود راننده اي ميرفت و بيسروصدا او را به قصر
ميآورد. حالا، باكايوكا نشسته بود در همان اتاقي كه نامش را ناتالي به شوخي «ستاد
فرماندهي» گذاشته بود؛ سرش را چرخانده بود به سمت راست و مثل لرزانك رو به پائين
تكان تكان ميداد و از ميان لبهاي كلفت بهم فشردهاش، هرازگاه، كلماتي گنگ، مثل
پروانه هاي خوابآلود، ميگريخت: «هوم...»
«ف. و. ژ.» با پيشاني عرق كرده نگاهش ميكرد. نفس را حبس كرده بود و منتظر
كه از ميان اين حركات رمزآميز، سرانجام، كلام روشني برون افتد. گفت: «چه شده؟ْ»
باكايوكو دوباره خيره شد به شمايل. فليسيا، پوشيده در آن بافتني زرد خوش رنگ، به
او نگاه ميكرد؛ با چشماني كه مثل دو تيغه ي چاقو بود. گفت: «دوستش داشتيد؟ْ»
از خشم ميلرزيد. ميخواست بگويد: «اگر شما چيزهايي اينقدر پيش پا افتاده را
نميدانيد پس از كدام غيب خبر داريد؟ْ» اما بر خود مسلط شد. باكايوكو تنها شانس او براي
يافتن حقيقت بود. از اين گذشته، «ف. و. ژ.» چيزهايي از روانشناسي ميدانست. ميدانست
كه بيمار، معمولاْ، به روانشانس هم حقيقت را نميگويد. تازه، وقتي هم آغاز ميكند به
اعتراف، براي پنهان كردن خودِ واقعي، دائم شروع ميكند به گم كردن رد. و كار روانشناس
نه باور كردن حرفهاي بيمار كه يافتن همين ردهاي گم شده است. باكايوكو روانشناس
نبود، اما «ف. و. ژ.» به عقايد يونگ باور داشت. پذيرفته بود كه هر فرهنگ شكل ويژهاي از
حكمت را رقم ميزند. با خود گفت: «همانقدر كه من به دانستن حقيقت نيازمندم او هم،
167
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
ص١٦٧
. روز بعد هم دنيا روي سرش خراب ميشد: «اينجا نمانيد، رئيس!» وقتي توضيح بيشتري
خواسته بود، باكايوكو با همان زبان پر از رمز و استعاره به او فهمانده بود كه بهتر است
هوس انتخاب مجدد را از سر بيرون كند و بقيه ي عمر را در گوشهاي به خوشباشي بپردازد.
نتيجه ي نظرخواهي عمومي هم چيزي جز اين را نشان نميداد. پس بزودي بايد نقل مكان
مي كرد به اقامتگاهي در نزديكي زادگاهش. اما چيزي بود در گم گوشه ي روحش كه خارخار
ميكرد و بايد، تا پيش از عزيمت، به نحوي روشن ميشد.
از آنجا كه در آن اوضاع آشفته صلاح نبود باكايوكو پيش آنها بماند آپارتماني در شهر
برايش اجاره كرده بودند و هر وقت لازم بود راننده اي ميرفت و بيسروصدا او را به قصر
ميآورد. حالا، باكايوكا نشسته بود در همان اتاقي كه نامش را ناتالي به شوخي «ستاد
فرماندهي» گذاشته بود؛ سرش را چرخانده بود به سمت راست و مثل لرزانك رو به پائين
تكان تكان ميداد و از ميان لبهاي كلفت بهم فشردهاش، هرازگاه، كلماتي گنگ، مثل
پروانه هاي خوابآلود، ميگريخت: «هوم...»
«ف. و. ژ.» با پيشاني عرق كرده نگاهش ميكرد. نفس را حبس كرده بود و منتظر
كه از ميان اين حركات رمزآميز، سرانجام، كلام روشني برون افتد. گفت: «چه شده؟ْ»
باكايوكو دوباره خيره شد به شمايل. فليسيا، پوشيده در آن بافتني زرد خوش رنگ، به
او نگاه ميكرد؛ با چشماني كه مثل دو تيغه ي چاقو بود. گفت: «دوستش داشتيد؟ْ»
از خشم ميلرزيد. ميخواست بگويد: «اگر شما چيزهايي اينقدر پيش پا افتاده را
نميدانيد پس از كدام غيب خبر داريد؟ْ» اما بر خود مسلط شد. باكايوكو تنها شانس او براي
يافتن حقيقت بود. از اين گذشته، «ف. و. ژ.» چيزهايي از روانشناسي ميدانست. ميدانست
كه بيمار، معمولاْ، به روانشانس هم حقيقت را نميگويد. تازه، وقتي هم آغاز ميكند به
اعتراف، براي پنهان كردن خودِ واقعي، دائم شروع ميكند به گم كردن رد. و كار روانشناس
نه باور كردن حرفهاي بيمار كه يافتن همين ردهاي گم شده است. باكايوكو روانشناس
نبود، اما «ف. و. ژ.» به عقايد يونگ باور داشت. پذيرفته بود كه هر فرهنگ شكل ويژهاي از
حكمت را رقم ميزند. با خود گفت: «همانقدر كه من به دانستن حقيقت نيازمندم او هم،
167
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٦٨
براي يافتن پاسخ، به آن نيازمند است. اين پرسشها هم، لابد، براي اطمينان از در تي
اطلاعاتيست كه به او ميدهم.»
س
عرق پيشاني را پاك كرد و گفت: «بسيار زجرم داده است.»
باكايوكو چيزهايي در باره ي شقدرد او شنيده بود. پيش از آمدن، رئيس پليس مخفي
ساحل عاج كه از مشتريان دائمي او بود سير تا پياز زندگي «ف. و. ژ.» را كف دستش نهاده
بود؛ نه محض دادن اطلاعات؛ نه. حالا كه ميشنيد باكايوكو هر سه زن عقديش را
برداشته و دارد ميرود پاريس، محض خودنمايي، شروع كرده بود به وراجي. شايد هم
ميخواست قدرتش را به رخ بكشد تا باكايوكو فراموشش نكند و مثل سابق، به وقت نياز، در
اختيار او باشد.
باكايوكو چندين بار دستش را كشيد به سطح شمايل. گفت «بدنش...»
ـ بله، وقتي كه آن بافتني زرد خوشرنگ كنار ميرود...
باكايوكو گفت: «با كسي در اين باره صحبت نكنيد، رئيس.»
ـ بله باور نميكنند.
ـ سياهي را نگه داريد براي خودتان، رئيس.
ـ بله، در آن رداي سياه...
ـ ميدانم. ميدانم. سياهي هميشه در پس زردي پنهان ميشود، رئيس. نگاه كنيد به
برگ درختان در پائيز. زردي كه رفت، سياهي خودش را نشان ميدهد، رئيس.
ـ حالا كجاست؟
سرش را كج كرد و دستش را به محازات گوش تكان تكان داد؛ طوري كه انگار هوا
را قاچ قاچ ميكند: «دور... دور...»
ـ پس اين روژه لوكنت بدجنس...
ـ براي شما شانس ندارد، رئيس.
ـ بله، ردش ميكنم برود.
رداي اطلس سپيدش را به خود پيچيد: «اشياء هم مثل آدمها هستند، رئيس. چوب،
سنگ، شيشه، يا همين استخوان نهنگ...» از داخل بساطش تكه اي استخوان زرد
168
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٦٨
براي يافتن پاسخ، به آن نيازمند است. اين پرسشها هم، لابد، براي اطمينان از در تي
اطلاعاتيست كه به او ميدهم.»
س
عرق پيشاني را پاك كرد و گفت: «بسيار زجرم داده است.»
باكايوكو چيزهايي در باره ي شقدرد او شنيده بود. پيش از آمدن، رئيس پليس مخفي
ساحل عاج كه از مشتريان دائمي او بود سير تا پياز زندگي «ف. و. ژ.» را كف دستش نهاده
بود؛ نه محض دادن اطلاعات؛ نه. حالا كه ميشنيد باكايوكو هر سه زن عقديش را
برداشته و دارد ميرود پاريس، محض خودنمايي، شروع كرده بود به وراجي. شايد هم
ميخواست قدرتش را به رخ بكشد تا باكايوكو فراموشش نكند و مثل سابق، به وقت نياز، در
اختيار او باشد.
باكايوكو چندين بار دستش را كشيد به سطح شمايل. گفت «بدنش...»
ـ بله، وقتي كه آن بافتني زرد خوشرنگ كنار ميرود...
باكايوكو گفت: «با كسي در اين باره صحبت نكنيد، رئيس.»
ـ بله باور نميكنند.
ـ سياهي را نگه داريد براي خودتان، رئيس.
ـ بله، در آن رداي سياه...
ـ ميدانم. ميدانم. سياهي هميشه در پس زردي پنهان ميشود، رئيس. نگاه كنيد به
برگ درختان در پائيز. زردي كه رفت، سياهي خودش را نشان ميدهد، رئيس.
ـ حالا كجاست؟
سرش را كج كرد و دستش را به محازات گوش تكان تكان داد؛ طوري كه انگار هوا
را قاچ قاچ ميكند: «دور... دور...»
ـ پس اين روژه لوكنت بدجنس...
ـ براي شما شانس ندارد، رئيس.
ـ بله، ردش ميكنم برود.
رداي اطلس سپيدش را به خود پيچيد: «اشياء هم مثل آدمها هستند، رئيس. چوب،
سنگ، شيشه، يا همين استخوان نهنگ...» از داخل بساطش تكه اي استخوان زرد
168
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٦٩
چركمرده را برداشت و نشانش داد. بعد هم اضافه كرد: «بعضي چيزها براي آدم بدبختي
ميآورد، رئيس.»
12
وقتي مندو داخل شد، كمال داشت تكه اي از روزنامه را با قيچي ميبريد.
بريده ي روزنامه را كناري نهاد و با حيرت اشاره كرد به عينك ذره بيني مندو: «اين
ديگر چيست؟ْ»
ـ چشمهايم ضعيف شده.
اين را گفت و خيره شد به بريده ي روزنامه كه عكسي بود از نوعي عروس دريايي.
كمال استكانها را برداشت و رفت به آشپزخانه. از صبح كه چشمش افتاده بود به
تصوير عروس دريايي، يك عدد سه رقمي، بي وقفه، دركاسه ي سرش ميچرخيد. دردي
كهن تير ميكشيد ميان كتفهايش؛ نقطه اي به قاعده ي يك دايرهي ده سانتي. نگاه
ميكرد به سياهپوست چوبي و ميگفت: «عزازيل فرشته اي زيرك بود...»
روزبه روز تكيده تر ميشد، و پوست مهتابي اش روشنتر. و حالا كه چشمش افتاده بود
به عينك مندو، چيزي برّنده چنگ ميزد به احشايش. چاي را در استكانها ريخت، و شير
آب را باز كرد تا كتري را دوباره پر كند، اما همينطور خيره ماند به جريان مدام آب.
«سيصد و هشتاد و يك!»
آنهمه مقاومت كرده بود، اما چشمش كه افتاده بود به جوادي «كثافتِ رذل» به
بهانه اي خود را رسانده بود به دفتر زندان. همه چيز را ريخت روي دايره. حرفش كه تمام
شد «حاجي» عينك ته استكانيش را جابه جا كرد و گفت: «اين بچه مزلّفِ ولدالزنا را ببريد
و، به جرم افترا، هشتاد ضربه شلاق بزنيد، بعد هم بيندازيد انفرادي!» نه، ديگر تحمل شلاق
را نداشت. اما انفرادي چيز چندان بدي نبود، گرچه نمور بود و سرد و تاريك مثل تهِ قبر. اما
169
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٦٩
چركمرده را برداشت و نشانش داد. بعد هم اضافه كرد: «بعضي چيزها براي آدم بدبختي
ميآورد، رئيس.»
12
وقتي مندو داخل شد، كمال داشت تكه اي از روزنامه را با قيچي ميبريد.
بريده ي روزنامه را كناري نهاد و با حيرت اشاره كرد به عينك ذره بيني مندو: «اين
ديگر چيست؟ْ»
ـ چشمهايم ضعيف شده.
اين را گفت و خيره شد به بريده ي روزنامه كه عكسي بود از نوعي عروس دريايي.
كمال استكانها را برداشت و رفت به آشپزخانه. از صبح كه چشمش افتاده بود به
تصوير عروس دريايي، يك عدد سه رقمي، بي وقفه، دركاسه ي سرش ميچرخيد. دردي
كهن تير ميكشيد ميان كتفهايش؛ نقطه اي به قاعده ي يك دايرهي ده سانتي. نگاه
ميكرد به سياهپوست چوبي و ميگفت: «عزازيل فرشته اي زيرك بود...»
روزبه روز تكيده تر ميشد، و پوست مهتابي اش روشنتر. و حالا كه چشمش افتاده بود
به عينك مندو، چيزي برّنده چنگ ميزد به احشايش. چاي را در استكانها ريخت، و شير
آب را باز كرد تا كتري را دوباره پر كند، اما همينطور خيره ماند به جريان مدام آب.
«سيصد و هشتاد و يك!»
آنهمه مقاومت كرده بود، اما چشمش كه افتاده بود به جوادي «كثافتِ رذل» به
بهانه اي خود را رسانده بود به دفتر زندان. همه چيز را ريخت روي دايره. حرفش كه تمام
شد «حاجي» عينك ته استكانيش را جابه جا كرد و گفت: «اين بچه مزلّفِ ولدالزنا را ببريد
و، به جرم افترا، هشتاد ضربه شلاق بزنيد، بعد هم بيندازيد انفرادي!» نه، ديگر تحمل شلاق
را نداشت. اما انفرادي چيز چندان بدي نبود، گرچه نمور بود و سرد و تاريك مثل تهِ قبر. اما
169
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧٠
هرچه بود، بهتر از بند عمومي بود. آنجا جانش را به لب رسانده بود. وقتي نگاه ميكرد به
طيف رنگ به رنگ توابها كه هر روز تعدادشان هم اضافهتر ميشد، ديگر مهم نبود چه
كسي به راستي تواب است و چه كسي دارد بازي ميكند. همانطور كه وقتي نگاه ميكرد به
طيف رنگ به رنگ بازجوها، و ميان آنها برميخورد به كساني كه تا همين ديروز جزء
رهبران بودند، ديگر مهم نبود چه كسي دارد به خودش خدمت ميكند و چه كسي به
آرمانش. روزي كه با پاهاي ورم كرده و باندپيچ از بيمارستان برميگشت و جوادي را ديد كه
با دستهاي پرونده دارد ازاتاقي خارج ميشود، تازه فهميد چرا بعد از انقلاب ناگهان غيبش زد.
سعي كرده بود خودش را پنهان كند. نشده بود. چشمشان كه به هم افتاد، رنگ از روي
جوادي پريد و همان دم كمال دانست كه كار تمام است. امروز يا فردا، اسمش را ميگذارد
توي فهرست تا همه چيز براي هميشه در سينه ي سرد خاك مدفون بماند. همان شبانه
تصميم گرفت كاري را بكند كه از فرداي انتقال به بند عمومي به ذهنش رسيده بود. بند
عمومي جهنم بود. همه چيز را ميشد تحمل كرد جز آن نگاههاي مراقب كه مثل تيغ تيز
بود و ميشكافت وقتي عبور ميكرد از روي هر چيز. وقتي ديد رئيس زندان حرفش را باور
نميكند به خودش گفت: «جوادي يا كس ديگر، چه فرقي ميكند؟ْ» آنجا طبقه ي هفتم
جهنم بود. مرگ ساطوري بود بالاي سر. فرود ميآمد، اما نه آن دم كه منتظر بودي. ميماند
همان بالا؛ آنقدر كه روزنه ي اميدي در تهِ دل گشوده شود. روزنه كه باز ميشد، ديگر تمام
بود. چنگ ميزدي به هر خاشاك، شايد كه جان به در ببري. تكه تكه از تو ميكندند. از
چيزهاي كوچك شروع ميشد. ميگفتند نماز. اعتقاد نداشتي اما رو به قبله ميايستادي.
ميگفتند سينه بزن. ميزدي. ميگفتند نوحه بخوان. ميخواندي. ميگفتند بيا گه بزن به سر
تا پاي خودت. ميزدي. ميگفتند لجن بپاش به سر تا پاي رفقايت. ميپاشيدي. همينطور
تكه تكه از تو ميكندند تا وقتي كه ديگر هيچ نماند از تو جز حفره اي تاريك و، در تهِ آن
حفره، روزنه ي كوچكِ اميد. آن وقت بدل ميشدي به جانوري درنده، و دندان فرو ميبردي
در گوشتِ تنِ اين و آن. تمام روز مينشستند مثل گرگهاي گرسنه خيره به هم. نوميدانه
ميكوشيد بفهمد كه در پسِ اين نقاب نگاهِ گرگ است يا بره. اما، در آن سكوت سهمناك،
تلاقي دو نگاه فقط صداي چكاچكِ شمشير ميداد. از وقتي كه شبكه ي مخفي درون زندان
170
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧٠
هرچه بود، بهتر از بند عمومي بود. آنجا جانش را به لب رسانده بود. وقتي نگاه ميكرد به
طيف رنگ به رنگ توابها كه هر روز تعدادشان هم اضافهتر ميشد، ديگر مهم نبود چه
كسي به راستي تواب است و چه كسي دارد بازي ميكند. همانطور كه وقتي نگاه ميكرد به
طيف رنگ به رنگ بازجوها، و ميان آنها برميخورد به كساني كه تا همين ديروز جزء
رهبران بودند، ديگر مهم نبود چه كسي دارد به خودش خدمت ميكند و چه كسي به
آرمانش. روزي كه با پاهاي ورم كرده و باندپيچ از بيمارستان برميگشت و جوادي را ديد كه
با دستهاي پرونده دارد ازاتاقي خارج ميشود، تازه فهميد چرا بعد از انقلاب ناگهان غيبش زد.
سعي كرده بود خودش را پنهان كند. نشده بود. چشمشان كه به هم افتاد، رنگ از روي
جوادي پريد و همان دم كمال دانست كه كار تمام است. امروز يا فردا، اسمش را ميگذارد
توي فهرست تا همه چيز براي هميشه در سينه ي سرد خاك مدفون بماند. همان شبانه
تصميم گرفت كاري را بكند كه از فرداي انتقال به بند عمومي به ذهنش رسيده بود. بند
عمومي جهنم بود. همه چيز را ميشد تحمل كرد جز آن نگاههاي مراقب كه مثل تيغ تيز
بود و ميشكافت وقتي عبور ميكرد از روي هر چيز. وقتي ديد رئيس زندان حرفش را باور
نميكند به خودش گفت: «جوادي يا كس ديگر، چه فرقي ميكند؟ْ» آنجا طبقه ي هفتم
جهنم بود. مرگ ساطوري بود بالاي سر. فرود ميآمد، اما نه آن دم كه منتظر بودي. ميماند
همان بالا؛ آنقدر كه روزنه ي اميدي در تهِ دل گشوده شود. روزنه كه باز ميشد، ديگر تمام
بود. چنگ ميزدي به هر خاشاك، شايد كه جان به در ببري. تكه تكه از تو ميكندند. از
چيزهاي كوچك شروع ميشد. ميگفتند نماز. اعتقاد نداشتي اما رو به قبله ميايستادي.
ميگفتند سينه بزن. ميزدي. ميگفتند نوحه بخوان. ميخواندي. ميگفتند بيا گه بزن به سر
تا پاي خودت. ميزدي. ميگفتند لجن بپاش به سر تا پاي رفقايت. ميپاشيدي. همينطور
تكه تكه از تو ميكندند تا وقتي كه ديگر هيچ نماند از تو جز حفره اي تاريك و، در تهِ آن
حفره، روزنه ي كوچكِ اميد. آن وقت بدل ميشدي به جانوري درنده، و دندان فرو ميبردي
در گوشتِ تنِ اين و آن. تمام روز مينشستند مثل گرگهاي گرسنه خيره به هم. نوميدانه
ميكوشيد بفهمد كه در پسِ اين نقاب نگاهِ گرگ است يا بره. اما، در آن سكوت سهمناك،
تلاقي دو نگاه فقط صداي چكاچكِ شمشير ميداد. از وقتي كه شبكه ي مخفي درون زندان
170
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧١
كشف شده بود، ديگر تواب بودن كافي نبود. توبه ات را لحظه به لحظه بايد اثبات ميكردي.
هر چيزي گزارش ميشد، به اين اميد كه برگهاي باشد براي خروج از آن جهنم. «كمال آه
كشيد. كمال وقتي آه كشيد به پنجره نگاه كرد. كمال خميازه كشيد. كمال وقتي خميازه
كشيد دستش را جلوي دهن گرفت. كمال با صداي بلند خميازه كشيد. كمال وقتي خميازه
كشيد پلكهايش را به هم فشرد. كمال پلكهايش را از روي خشم بهم فشرد. كمال وقتي
خميازه كشيد بدنش را كش داد. كمال وقتي بدنش را كش داد دستهاش را از دو طرف
گشود. كمال بدنش را نه مثل يك زنداني، كه مثل پلنگ كش داد.»
شير آب را بست. وقتي با ليوان چاي داخل شد، پرسيد «از فليسيا چه خبر؟ْ»
مندو نگاهش كرد. دستهاش حلقه زد دور ليوان چاي. گذاشت حرارت مطبوع آن زير
پوستش بدود. به آرامي گفت: «رفته است آمريكا.»
كمال هم دستهاش را حلقه كرد دور ليوان. خيره شد به او: «با آرنولد؟ْ»
ـ نه. با كس ديگري!
171
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧١
كشف شده بود، ديگر تواب بودن كافي نبود. توبه ات را لحظه به لحظه بايد اثبات ميكردي.
هر چيزي گزارش ميشد، به اين اميد كه برگهاي باشد براي خروج از آن جهنم. «كمال آه
كشيد. كمال وقتي آه كشيد به پنجره نگاه كرد. كمال خميازه كشيد. كمال وقتي خميازه
كشيد دستش را جلوي دهن گرفت. كمال با صداي بلند خميازه كشيد. كمال وقتي خميازه
كشيد پلكهايش را به هم فشرد. كمال پلكهايش را از روي خشم بهم فشرد. كمال وقتي
خميازه كشيد بدنش را كش داد. كمال وقتي بدنش را كش داد دستهاش را از دو طرف
گشود. كمال بدنش را نه مثل يك زنداني، كه مثل پلنگ كش داد.»
شير آب را بست. وقتي با ليوان چاي داخل شد، پرسيد «از فليسيا چه خبر؟ْ»
مندو نگاهش كرد. دستهاش حلقه زد دور ليوان چاي. گذاشت حرارت مطبوع آن زير
پوستش بدود. به آرامي گفت: «رفته است آمريكا.»
كمال هم دستهاش را حلقه كرد دور ليوان. خيره شد به او: «با آرنولد؟ْ»
ـ نه. با كس ديگري!
171
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧٥
ايلچي ميگفت: «نگاه كن!» بعد ظرف آب را ميپاشيد به هوا. ميرزاهادي كه خودش
را پيچيده بود لاي پتو، نگاه ميكرد به ذرات آب كه تا برسد به زمين برف شده بود.
همينطور كه دندانه اش از سرما بهم ميخورد، گفت: «خواهر و مادر هر چه تزار است...»
بعد چشمش افتاد به پرهيبِ گرافينه كه از كالسكه پياده شده بود و، پوشيده در كلاه و
پالتوي سياه، به سمت آنها ميآمد. پتو را محكم به خود پيچيد، نگاهي كرد به گنبد طلايي
كليساي «سمه نووسكي» كه قنديلهاي برف و يخ از آن آويزان بود، و راه افتاد طرف
عمارت تا گزارش وقايع روزانه را بنويسد. از آستانه ي در كه ميگذشت، بار ديگر نگاهي به
گرافينه كرد و در دل گفت: «بكن، ايلچي! بكن كه از آنهمه خاك تصرف شده ي وطن، مگر
همين يك وجب پشم كس گرافينه خانم دستت را بگيرد.» دلخور بود. سرما بود، دوري از
وطن بود، كار هم گره خورده بود. وقتي رسيده بودند به ده فرسخيِ سن پترزبورگ، همانجا
اطراق كرده بودند تا تزار برگردد. چند ماهي كه گذشت، ايلچي ديد تزار انگار حالا حالاها در
پاريس ماندگار است. به توصيه ي سفير انگليس عجالتاْ به سنپترزبورگ داخل شدند تا وقتي
خبري از بازگشت تزار رسيد بيرون بروند و با استقبال رسمي دوباره وارد بشوند. ايلچي را به
اتفاق همراهان در عمارتي اعياني مكان داده بودند، و فيلان و اسبان هدايا را در جايي در
همان نزديكي. روزشان به بازديد كارخانه ها ميگذشت، و شب به ميهماني و مجلس رقص
درخانهي بزرگان روس. با اينهمه، انتظار كلافه شان كرده بود. ايلچي، وقتي ديد حالا حالاها
ماندگار است، به فكر يادگيري زبان روسي افتاد. با گرافينه در يكي از مجالس رقص آشنا
شده بود. وقتي گفت: «ما قبلاْ كجا همديگر را ديده ايم؟» گرافينه خنده اي كرد و گفت: «آه
خداي من... شما مردها..! همه تان با همين جمله شروع ميكنيد.» بعد كه ايلچي فكرش را
با او در ميان نهاد، گرافينه گفت: «نگران نباشيد. خودم معلم خوبي برايتان پيدا ميكنم.»
وقتي يكي دو نفري را معرفي كرد و ايلچي نپسنديد، گفت: «اگر مايل باشيد، خودم به شما
175
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧٥
ايلچي ميگفت: «نگاه كن!» بعد ظرف آب را ميپاشيد به هوا. ميرزاهادي كه خودش
را پيچيده بود لاي پتو، نگاه ميكرد به ذرات آب كه تا برسد به زمين برف شده بود.
همينطور كه دندانه اش از سرما بهم ميخورد، گفت: «خواهر و مادر هر چه تزار است...»
بعد چشمش افتاد به پرهيبِ گرافينه كه از كالسكه پياده شده بود و، پوشيده در كلاه و
پالتوي سياه، به سمت آنها ميآمد. پتو را محكم به خود پيچيد، نگاهي كرد به گنبد طلايي
كليساي «سمه نووسكي» كه قنديلهاي برف و يخ از آن آويزان بود، و راه افتاد طرف
عمارت تا گزارش وقايع روزانه را بنويسد. از آستانه ي در كه ميگذشت، بار ديگر نگاهي به
گرافينه كرد و در دل گفت: «بكن، ايلچي! بكن كه از آنهمه خاك تصرف شده ي وطن، مگر
همين يك وجب پشم كس گرافينه خانم دستت را بگيرد.» دلخور بود. سرما بود، دوري از
وطن بود، كار هم گره خورده بود. وقتي رسيده بودند به ده فرسخيِ سن پترزبورگ، همانجا
اطراق كرده بودند تا تزار برگردد. چند ماهي كه گذشت، ايلچي ديد تزار انگار حالا حالاها در
پاريس ماندگار است. به توصيه ي سفير انگليس عجالتاْ به سنپترزبورگ داخل شدند تا وقتي
خبري از بازگشت تزار رسيد بيرون بروند و با استقبال رسمي دوباره وارد بشوند. ايلچي را به
اتفاق همراهان در عمارتي اعياني مكان داده بودند، و فيلان و اسبان هدايا را در جايي در
همان نزديكي. روزشان به بازديد كارخانه ها ميگذشت، و شب به ميهماني و مجلس رقص
درخانهي بزرگان روس. با اينهمه، انتظار كلافه شان كرده بود. ايلچي، وقتي ديد حالا حالاها
ماندگار است، به فكر يادگيري زبان روسي افتاد. با گرافينه در يكي از مجالس رقص آشنا
شده بود. وقتي گفت: «ما قبلاْ كجا همديگر را ديده ايم؟» گرافينه خنده اي كرد و گفت: «آه
خداي من... شما مردها..! همه تان با همين جمله شروع ميكنيد.» بعد كه ايلچي فكرش را
با او در ميان نهاد، گرافينه گفت: «نگران نباشيد. خودم معلم خوبي برايتان پيدا ميكنم.»
وقتي يكي دو نفري را معرفي كرد و ايلچي نپسنديد، گفت: «اگر مايل باشيد، خودم به شما
175
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧٦
درس ميدهم.» و حالا، آمده بود تا طبق معمول هفته هاي اخير، بگويد جاي فعل كجاست و
جاي فاعل كجا.
هنوز وارد نشده كلاهش را برداشت و گفت: «دارد برميگردد.»
ـ تزار؟
گرافينه با لحني ملامت بار گفت: «شما هم كه همه اش فكر كار خودتان هستيد!»
ايلچي جا خورد. گفت: «الكساندر تيخونوف؟»
در گرماگرم جنگ با ناپلئون، تزار دستور داده بود الكساندر تيخونوف را به خاطر
«شجاعت و لياقت »اش بفرستند به خط مقدم جبهه! و اين، فرداي روزي بود كه چشمش
افتاده بود به سينه هاي برجسته ي گرافينه كه بيرون زده بود از آن پيراهنِ يقه بازِ مخملِ
شرابي و با هر نفس انگار دو كبوتر بازيگوش بود كه ميجنبيد زير آن پوست ملتهبِ
بيطاقت. ناگهان چه قدي كشيده بود دخترك! و چه تلؤلؤي پيدا شده بود در چهره! سنگيني
چيزي در فضا منتشر ميشد. صف دراز دربارياني كه براي شركت در سلام رسمي ايستاده
بودند، نفس را در سينه حبس كرد. تزار قدمي برداشت. وقتي با نفر بعد دست ميداد، در
چشمهاي ژنرال الكساندر تيخونوف برق التماسي ديد كه بعدها، هر بار گرافينه را در آغوش
كشيد، آن را به ياد آورد.
ايلچي گفت: «بعد از اينهمه سال!.. چطور زنده مانده است؟»
گرافينه پالتواش را در آورد و گذاشت روي دسته ي مبل: «دلم برايش ميسوزد. اگر
كشته ميشد راحتتر بود.»
ـ خيلي خاطرت را ميخواهد؟
ـ از خودم همين را ميپرسم. اگر واقعاْ دوستم داشت ميتوانست اينهمه سال دوام
بياورد؟ مردِ احمق و بزدلي ست. لابد تمام مدت توي سوراخ قايم ميشده تا زنده بماند.
ـ حالا چه بايد كرد؟
ـ به هر حال او شوهر من است.
مثل گربهاي نشست روي پاهاي ايلچي: «يخ بسته ام از سرما.» بعد گردن كشيد و
گفت: «هوم... چه بوي مطبوعي!»
176
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧٦
درس ميدهم.» و حالا، آمده بود تا طبق معمول هفته هاي اخير، بگويد جاي فعل كجاست و
جاي فاعل كجا.
هنوز وارد نشده كلاهش را برداشت و گفت: «دارد برميگردد.»
ـ تزار؟
گرافينه با لحني ملامت بار گفت: «شما هم كه همه اش فكر كار خودتان هستيد!»
ايلچي جا خورد. گفت: «الكساندر تيخونوف؟»
در گرماگرم جنگ با ناپلئون، تزار دستور داده بود الكساندر تيخونوف را به خاطر
«شجاعت و لياقت »اش بفرستند به خط مقدم جبهه! و اين، فرداي روزي بود كه چشمش
افتاده بود به سينه هاي برجسته ي گرافينه كه بيرون زده بود از آن پيراهنِ يقه بازِ مخملِ
شرابي و با هر نفس انگار دو كبوتر بازيگوش بود كه ميجنبيد زير آن پوست ملتهبِ
بيطاقت. ناگهان چه قدي كشيده بود دخترك! و چه تلؤلؤي پيدا شده بود در چهره! سنگيني
چيزي در فضا منتشر ميشد. صف دراز دربارياني كه براي شركت در سلام رسمي ايستاده
بودند، نفس را در سينه حبس كرد. تزار قدمي برداشت. وقتي با نفر بعد دست ميداد، در
چشمهاي ژنرال الكساندر تيخونوف برق التماسي ديد كه بعدها، هر بار گرافينه را در آغوش
كشيد، آن را به ياد آورد.
ايلچي گفت: «بعد از اينهمه سال!.. چطور زنده مانده است؟»
گرافينه پالتواش را در آورد و گذاشت روي دسته ي مبل: «دلم برايش ميسوزد. اگر
كشته ميشد راحتتر بود.»
ـ خيلي خاطرت را ميخواهد؟
ـ از خودم همين را ميپرسم. اگر واقعاْ دوستم داشت ميتوانست اينهمه سال دوام
بياورد؟ مردِ احمق و بزدلي ست. لابد تمام مدت توي سوراخ قايم ميشده تا زنده بماند.
ـ حالا چه بايد كرد؟
ـ به هر حال او شوهر من است.
مثل گربهاي نشست روي پاهاي ايلچي: «يخ بسته ام از سرما.» بعد گردن كشيد و
گفت: «هوم... چه بوي مطبوعي!»
176
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧٧
ميگويم الان منقل را بياورد ميرزا. خب، چه كرديد؟
همينطور كه خودش را چسبانده بود به ايلچي پاهايش را دراز كرد سمتِ شعله هاي
آتش بخاري ديواري و گفت: «بعداز ظهر ميروم پيشش. فقط بايد مواطب باشم. ميدانيد،
كمي ديوانه است.»
ـ يعني چطور؟
ـ تمام كه شد، بايد فوراْ از زير دستش بيرون بكشم و گرنه...
اين را گفت و با انگشت اشاره كرد به شعله هاي آتش كه حرارت مطبوعش حالا خون
را دوباره در رگهاي كرخت شدهي پاهاي او به گردش در آورده بود.
2
حال تهوع داشت. چشمانش را ميبست. دنده را جلو ميداد بعد كه برميگرداند، در
دل شماره ميكرد: «يك... دو... سه... چهار... پنج...»
قانون اساسي شكنجه را ممنوع كرده بود. وقتي كار مخالفت با انقلاب كشيد به زد
وخورد مسلحانه در شهرها، سيل راه حلهاي ابداعي براي گرفتن اقرار از دستگيرشدگان،
سرازير شد به دفتر زندان. بسياري از اين پيشنهادها، البته عملي نبود. اما، محض قدرداني از
«امت هميشه در صحنه»، مجموعه ي آنها به صورت جزوه در اختيار مسئولين زندانها
گذاشته شد «تا هر كس به فراخور حال از اين درياي انديشه بهره مند شود.» حاجي، اما،
خودش «درياي انديشه» بود و به اين جور پيشنهادها نيازي نداشت. او كه در رژيم پيشين
طعم شكنجه را چشيده بود، زير و بم روح قرباني را خوب ميشناخت. هر ضربه ي شلاق
نيزه اي بود كه فرو ميرفت به كف پا، از مغز استخوان عبور ميكرد، جرقه ميشد و از
عصبهاي چشم برون ميزد. ميگفت: «يا فاطمه ي زهرا!» و از ته دل نعره ميكشيد. اگر
لب باز ميكرد جان عده اي به باد ميرفت. وقتي با پاهاي باد كرده و خونچكان برش
177
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧٧
ميگويم الان منقل را بياورد ميرزا. خب، چه كرديد؟
همينطور كه خودش را چسبانده بود به ايلچي پاهايش را دراز كرد سمتِ شعله هاي
آتش بخاري ديواري و گفت: «بعداز ظهر ميروم پيشش. فقط بايد مواطب باشم. ميدانيد،
كمي ديوانه است.»
ـ يعني چطور؟
ـ تمام كه شد، بايد فوراْ از زير دستش بيرون بكشم و گرنه...
اين را گفت و با انگشت اشاره كرد به شعله هاي آتش كه حرارت مطبوعش حالا خون
را دوباره در رگهاي كرخت شدهي پاهاي او به گردش در آورده بود.
2
حال تهوع داشت. چشمانش را ميبست. دنده را جلو ميداد بعد كه برميگرداند، در
دل شماره ميكرد: «يك... دو... سه... چهار... پنج...»
قانون اساسي شكنجه را ممنوع كرده بود. وقتي كار مخالفت با انقلاب كشيد به زد
وخورد مسلحانه در شهرها، سيل راه حلهاي ابداعي براي گرفتن اقرار از دستگيرشدگان،
سرازير شد به دفتر زندان. بسياري از اين پيشنهادها، البته عملي نبود. اما، محض قدرداني از
«امت هميشه در صحنه»، مجموعه ي آنها به صورت جزوه در اختيار مسئولين زندانها
گذاشته شد «تا هر كس به فراخور حال از اين درياي انديشه بهره مند شود.» حاجي، اما،
خودش «درياي انديشه» بود و به اين جور پيشنهادها نيازي نداشت. او كه در رژيم پيشين
طعم شكنجه را چشيده بود، زير و بم روح قرباني را خوب ميشناخت. هر ضربه ي شلاق
نيزه اي بود كه فرو ميرفت به كف پا، از مغز استخوان عبور ميكرد، جرقه ميشد و از
عصبهاي چشم برون ميزد. ميگفت: «يا فاطمه ي زهرا!» و از ته دل نعره ميكشيد. اگر
لب باز ميكرد جان عده اي به باد ميرفت. وقتي با پاهاي باد كرده و خونچكان برش
177
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٧٨
ميگرداندند به سلول، هراسش تازه آغاز ميشد. ميديد هنوز طاقت آورده. اما تا كي؟ از
خودش ميپرسيد اگر چه كنند ضعف نشان خواهد داد؟ آن وقت بود كه فرشته ي الهام به
سراغش ميآمد.
حالا، انگار كه شاهد دوچرخه سواري پسر است، ايستاده بود كنار جرثقيل و مثل
پدري مهربان كمال را نگاه ميكرد.
كمال دنده را جلو ميداد: «بيست و يك... بيست و دو...» چشمانش را بسته بود اما، از
پس پردهاي از بخار، لبخندي را ميديد كه برق دشنه ي برهنهاي را داشت. وقتي آورده
بودندش پاي جرثقيل و چشمش افتاده بود به انبوهِ سياهِ دمپايي ها كه گوشه اي روي هم
تلنبار شده بودند، با حيرت نگاه كرده بود به حاجي. حاجي گفته بود: «حيفِ گلوله.» و خيره
شده بود به علامت قرمزي كه روي يكي از دمپايي ها بود (چيزي شبيه صليب، يا چكش)؛
علامتي كه خودش ابداع كرده بود تا زندانيان مسلمان همان زجري را نكشند كه خودش
ميكشيد وقتي كه زندان بود(ميان آنهمه زنداني كمونيست، تنها او بود كه مسلمان بود و
يكي دو تن ديگر. وقتي ميخواست درِ مستراح يا حمام را باز كند، با هزار مشقت بايد پاهاي
ورم كرده و چركيناش را به كار ميانداخت مبادا دستش با همان دستگيرهاي تماس پيدا
كند كه چند لحظه ي پيش دست يك زنداني بي نماز به آن خورده بود و نجس شده بود.
حالا، نه فقط دمپايي هاي زندانيان كمونيست كه ليوان و كاسه و بشقابشان را هم داده بود
علامت بزنند). مه صبحگاهي همه چيز را در هاله اي از بيشكلي فرو ميبرد؛ چون كابوس.
كمال نگاه كرد به صف چهره هاي تكيده و پريدهرنگ. دو دسته شان كرده بودند. صفي كه
ميرفت طرف مستراح دمپايي سياه به پايشان بود؛ مثل دمپايي خودش. بيرون كه ميآمدند،
دمپايي ها را درميآوردند و ميايستادند توي صف ديگري كه ميرسيد پاي جرثقيل. چيزي
از جنس برق، از جنس جرقه هاي نامرئي در فضا موج ميزد. با اين حال، نه ترس، نه نفرت،
نه خشم، هيچ نشانِ انساني در چشمانشان نبود؛ نگاه بره هايي بود كه فرق نميكرد به چرا
ببرندشان يا به قربانگاه. خيره شد به تنها جايي كه هنوز چيزي انساني در نگاه باقي مانده
بود: جسدي آويزان كه چشمانش بيرون جهيده بود از وحشت. حاجي گفت: «خب؟» كمال
نگاه كرد به ماشين مخصوص حمل گوشت؛ به اجسادي كه همينطور تلنبار ميشدند توي
178
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٧٨
ميگرداندند به سلول، هراسش تازه آغاز ميشد. ميديد هنوز طاقت آورده. اما تا كي؟ از
خودش ميپرسيد اگر چه كنند ضعف نشان خواهد داد؟ آن وقت بود كه فرشته ي الهام به
سراغش ميآمد.
حالا، انگار كه شاهد دوچرخه سواري پسر است، ايستاده بود كنار جرثقيل و مثل
پدري مهربان كمال را نگاه ميكرد.
كمال دنده را جلو ميداد: «بيست و يك... بيست و دو...» چشمانش را بسته بود اما، از
پس پردهاي از بخار، لبخندي را ميديد كه برق دشنه ي برهنهاي را داشت. وقتي آورده
بودندش پاي جرثقيل و چشمش افتاده بود به انبوهِ سياهِ دمپايي ها كه گوشه اي روي هم
تلنبار شده بودند، با حيرت نگاه كرده بود به حاجي. حاجي گفته بود: «حيفِ گلوله.» و خيره
شده بود به علامت قرمزي كه روي يكي از دمپايي ها بود (چيزي شبيه صليب، يا چكش)؛
علامتي كه خودش ابداع كرده بود تا زندانيان مسلمان همان زجري را نكشند كه خودش
ميكشيد وقتي كه زندان بود(ميان آنهمه زنداني كمونيست، تنها او بود كه مسلمان بود و
يكي دو تن ديگر. وقتي ميخواست درِ مستراح يا حمام را باز كند، با هزار مشقت بايد پاهاي
ورم كرده و چركيناش را به كار ميانداخت مبادا دستش با همان دستگيرهاي تماس پيدا
كند كه چند لحظه ي پيش دست يك زنداني بي نماز به آن خورده بود و نجس شده بود.
حالا، نه فقط دمپايي هاي زندانيان كمونيست كه ليوان و كاسه و بشقابشان را هم داده بود
علامت بزنند). مه صبحگاهي همه چيز را در هاله اي از بيشكلي فرو ميبرد؛ چون كابوس.
كمال نگاه كرد به صف چهره هاي تكيده و پريدهرنگ. دو دسته شان كرده بودند. صفي كه
ميرفت طرف مستراح دمپايي سياه به پايشان بود؛ مثل دمپايي خودش. بيرون كه ميآمدند،
دمپايي ها را درميآوردند و ميايستادند توي صف ديگري كه ميرسيد پاي جرثقيل. چيزي
از جنس برق، از جنس جرقه هاي نامرئي در فضا موج ميزد. با اين حال، نه ترس، نه نفرت،
نه خشم، هيچ نشانِ انساني در چشمانشان نبود؛ نگاه بره هايي بود كه فرق نميكرد به چرا
ببرندشان يا به قربانگاه. خيره شد به تنها جايي كه هنوز چيزي انساني در نگاه باقي مانده
بود: جسدي آويزان كه چشمانش بيرون جهيده بود از وحشت. حاجي گفت: «خب؟» كمال
نگاه كرد به ماشين مخصوص حمل گوشت؛ به اجسادي كه همينطور تلنبار ميشدند توي
178
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٧٩
آن. بعد اشاره كرد به جرثقيل: «من... طرزكارش را بلد نيستم.» حاجي برده بودش دم اتاقك
جرثقيل، و خطاب به كسي كه آن تو بود گفته بود: «اين برادر را زودتر راه بينداز، برود به
كار و زندگي اش برسد، بنده ي خدا.» دو روز قبل كه رفته بود پيش حاجي گفته بود: «من
در هيچ عملياتي شركت نداشتهام. مرا آزاد كنيد بروم پي كار و زندگيام. كار من تنها تنظيم
صفحات نشريه ي سازمان بوده.» صداي تق تق تسبيح حاجي تندتر شده بود. دو چشم
كوچك او، جرقه هاي مسمومِ دو چشمِ مار، از پشت شيشه هاي ته استكاني عينك برق زده
بود: «پس خيليها را بايد بشناسيد!» يك صبح تا غروب از مقابل صف بيپايان زندانيان
عبور كرده بود: «اين! اين! اين!» مصاحبه ي تلويزيوني و اظهار تنفر از اعمال گذشته كه
ديگر گفتن نداشت. آن قدر تكرار شده بود كه معناي خودش را از دست داده بود. حاجي
گفت: «حاضريد با دست خودتان سقط شان كنيد؟» وقتي افتادي به ظلمتِ چاهي، تا نرسي
به قعر توقفي در كار نيست. نگاهش كرد . ياد روزي افتاد كه صفحه تلويزيون حاجي را
نشان ميداد با بچه اي به بغل؛ ايستاده كنار جسدهاي سوراخ سوراخِ غرقه به خوني كه
رديف شده بودند روي زمين. قدم ميزد لابلاي اجساد و، همينطور كه موهاي بچه را نوازش
ميكرد، جزئيات عملياتي را ميگفت كه منجر شده بود به كشته شدن پدر و مادر همين
بچه.
ـ بپر رو ركاب!
كمال نگاهي كرد به صورت پشم آلود و ژوليده اي كه از شيشه ي اتاقك جرثقيل
بيرون آمده بود. پايش را گذاشت روي ركاب. همينكه خواست وارد شود سرش گرفت به
لبه فلزي بالاي در و زخميشد. گفت: «چي شده؟» كمال سرش را گرفت و نشست روي
صندلي چرمي زرد و ترك خوردهاي كنار دست راننده: «چيزي نيست.» صورت پشم آلود
جلوتر آمد و همنيطور كه از گوشه ي چشمهاي پف كردهاش نگاه ميكرد، به لحني خودماني
گفت: «ببينم، كمونيس ممونيس كه نيستي؟ ها؟» بوي دهانش مشمئز ميكرد. كمال نگاه
كرد به خوني كه كف دستش ماليده بود و گفت: «من بازجويي هايم را قبلاْ پس دادهام ها!»
گفت: «مهم اينه كه ميخواي مسلمون شي.» و دندهاي را نشانش داد؛ ميله ي فلزي
كوتاهي كه انتهايش توپ كائوچويي سياه رنگي بود: «طنابو كه انداختن، تو فقط اين دسه
179
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
ص١٧٩
آن. بعد اشاره كرد به جرثقيل: «من... طرزكارش را بلد نيستم.» حاجي برده بودش دم اتاقك
جرثقيل، و خطاب به كسي كه آن تو بود گفته بود: «اين برادر را زودتر راه بينداز، برود به
كار و زندگي اش برسد، بنده ي خدا.» دو روز قبل كه رفته بود پيش حاجي گفته بود: «من
در هيچ عملياتي شركت نداشتهام. مرا آزاد كنيد بروم پي كار و زندگيام. كار من تنها تنظيم
صفحات نشريه ي سازمان بوده.» صداي تق تق تسبيح حاجي تندتر شده بود. دو چشم
كوچك او، جرقه هاي مسمومِ دو چشمِ مار، از پشت شيشه هاي ته استكاني عينك برق زده
بود: «پس خيليها را بايد بشناسيد!» يك صبح تا غروب از مقابل صف بيپايان زندانيان
عبور كرده بود: «اين! اين! اين!» مصاحبه ي تلويزيوني و اظهار تنفر از اعمال گذشته كه
ديگر گفتن نداشت. آن قدر تكرار شده بود كه معناي خودش را از دست داده بود. حاجي
گفت: «حاضريد با دست خودتان سقط شان كنيد؟» وقتي افتادي به ظلمتِ چاهي، تا نرسي
به قعر توقفي در كار نيست. نگاهش كرد . ياد روزي افتاد كه صفحه تلويزيون حاجي را
نشان ميداد با بچه اي به بغل؛ ايستاده كنار جسدهاي سوراخ سوراخِ غرقه به خوني كه
رديف شده بودند روي زمين. قدم ميزد لابلاي اجساد و، همينطور كه موهاي بچه را نوازش
ميكرد، جزئيات عملياتي را ميگفت كه منجر شده بود به كشته شدن پدر و مادر همين
بچه.
ـ بپر رو ركاب!
كمال نگاهي كرد به صورت پشم آلود و ژوليده اي كه از شيشه ي اتاقك جرثقيل
بيرون آمده بود. پايش را گذاشت روي ركاب. همينكه خواست وارد شود سرش گرفت به
لبه فلزي بالاي در و زخميشد. گفت: «چي شده؟» كمال سرش را گرفت و نشست روي
صندلي چرمي زرد و ترك خوردهاي كنار دست راننده: «چيزي نيست.» صورت پشم آلود
جلوتر آمد و همنيطور كه از گوشه ي چشمهاي پف كردهاش نگاه ميكرد، به لحني خودماني
گفت: «ببينم، كمونيس ممونيس كه نيستي؟ ها؟» بوي دهانش مشمئز ميكرد. كمال نگاه
كرد به خوني كه كف دستش ماليده بود و گفت: «من بازجويي هايم را قبلاْ پس دادهام ها!»
گفت: «مهم اينه كه ميخواي مسلمون شي.» و دندهاي را نشانش داد؛ ميله ي فلزي
كوتاهي كه انتهايش توپ كائوچويي سياه رنگي بود: «طنابو كه انداختن، تو فقط اين دسه
179
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص١٨٠
خرو بده جلو. طرف زرتي ميره بالا. بعد كه گوزو داد و قبضو گرفت، دنده را بيار سرجاش.
مثه سنده ي آب نديده ميافته پائين.» جايش را داد به كمال و از كابين بيرون رفت. صداش
از توي مه به گوش آمد: «الآن ميگم بيان زخمتو دوا درمون كنن.»
چيزي نميديد. چيزي نميشنيد. چشمانش را بسته بود و، از پس پرده اي از بخار، دو
چشم چپ شده را ميديد، سپيدي دندانها، لبخندي كه برق دشنه ي برهنه اي را داشت. و
سيبك گلويي كه، از پس موهاي بيرون زده ي سينه، به سرعتي جنون آميز ميتپيد.
ـ نود و سه.... نود و چهار.. نود و پنج...
3
وقتي آرنولد زنگ زد و باهمان اطوار هميشگي گفت: «مند! مند! دكمه ي ضبط را كي
فشار ميدهيم؟» وجودِ مندو يكسره خشم و نفرت شد. چيزي مثل تيغ شكستهاي توي
گلويش ميخليد. فليسيا برگشته بود، اما اين يكشنبه هم به بهانه ي بيماري پدر آرنولد سر
قرار نيامده بود. حالا كه نگاه ميكرد، ميديد هر چه به آرنولد نزديكترتر شده است فليسيا
بيشتر خودش را كنار كشيده است. «يكشنبه هاي ابدي» كم كم يك خط در ميان شده بود
و فليسيا سردتر و بي اعتناتر. به خودش ميگفت «نكند همه چيز با توافق آرنولد صورت
گرفته است، آنهم به خاطر سرگرفتن آن كار مشترك؟» تصميم گرفت مظنه اي بزند. وقتي
گله كرد كه فليسيا منظم نميآيد و كار ترجمه شعرها لنگ مانده است، آرنولد با بياعتنايي
گفت: «وقتي برگشت، با خودش صحبت كن.» و حالا كه فليسيا با «مايك» رفته بود به
آمريكا، مندو به خودش ميگفت: «آخر چطور ممكن است؟ وقتي مردي چنين سخاوتمندانه
زني را به سفري پرهزينه دعوت ميكند، چطور ممكن است شب را ر هتلي به سر كنند و
ر و اتاق جداگانه بخوابند؟ آرنولد خر است، يا اهميت نميدهد؟» همه چيزبه او ميگفت
كه آرنولد اهميت نميدهد. پس، خار بيشتر ميخليد در مغزش: «بنابراين، از رابطه ي ا هم
د
د د
م
180
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص١٨٠
خرو بده جلو. طرف زرتي ميره بالا. بعد كه گوزو داد و قبضو گرفت، دنده را بيار سرجاش.
مثه سنده ي آب نديده ميافته پائين.» جايش را داد به كمال و از كابين بيرون رفت. صداش
از توي مه به گوش آمد: «الآن ميگم بيان زخمتو دوا درمون كنن.»
چيزي نميديد. چيزي نميشنيد. چشمانش را بسته بود و، از پس پرده اي از بخار، دو
چشم چپ شده را ميديد، سپيدي دندانها، لبخندي كه برق دشنه ي برهنه اي را داشت. و
سيبك گلويي كه، از پس موهاي بيرون زده ي سينه، به سرعتي جنون آميز ميتپيد.
ـ نود و سه.... نود و چهار.. نود و پنج...
3
وقتي آرنولد زنگ زد و باهمان اطوار هميشگي گفت: «مند! مند! دكمه ي ضبط را كي
فشار ميدهيم؟» وجودِ مندو يكسره خشم و نفرت شد. چيزي مثل تيغ شكستهاي توي
گلويش ميخليد. فليسيا برگشته بود، اما اين يكشنبه هم به بهانه ي بيماري پدر آرنولد سر
قرار نيامده بود. حالا كه نگاه ميكرد، ميديد هر چه به آرنولد نزديكترتر شده است فليسيا
بيشتر خودش را كنار كشيده است. «يكشنبه هاي ابدي» كم كم يك خط در ميان شده بود
و فليسيا سردتر و بي اعتناتر. به خودش ميگفت «نكند همه چيز با توافق آرنولد صورت
گرفته است، آنهم به خاطر سرگرفتن آن كار مشترك؟» تصميم گرفت مظنه اي بزند. وقتي
گله كرد كه فليسيا منظم نميآيد و كار ترجمه شعرها لنگ مانده است، آرنولد با بياعتنايي
گفت: «وقتي برگشت، با خودش صحبت كن.» و حالا كه فليسيا با «مايك» رفته بود به
آمريكا، مندو به خودش ميگفت: «آخر چطور ممكن است؟ وقتي مردي چنين سخاوتمندانه
زني را به سفري پرهزينه دعوت ميكند، چطور ممكن است شب را ر هتلي به سر كنند و
ر و اتاق جداگانه بخوابند؟ آرنولد خر است، يا اهميت نميدهد؟» همه چيزبه او ميگفت
كه آرنولد اهميت نميدهد. پس، خار بيشتر ميخليد در مغزش: «بنابراين، از رابطه ي ا هم
د
د د
م
180
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️