@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١١
روزي يكي ميگفت: چون دولت شوروي دين را ممنوع گردانيده ما منظورمان آنست كه با تثبيت اسلام از نفوذ سياسي آن دولت در ايران بكاهيم. گفتم: در اين باره هم دولت شوروي از شما جلو افتاد: عليزاده شيخ السلام قفقاز بايران آمد و همچون يك شيعه خالص و متعصب بزيارت قم و مشهد رفت و بايرانيان فهمانيد كه دولت شوروي ديگر جلوگيري از دين نميكند. مطلب را خلاصه كنيم: تمسك باسلام در كشاكشهاي سياسي جز توهين بآن دين نيست و بهيچ نتيجه سودمندي از اينراه اميدوار نتوان بود. يك ايراد ديگر بآقا سيد ضياء تعرضات توهين آميزيست كه در روزنامه هاي منتسب باو درباره دولت شوروي ديده ميشود. ما حق داريم بدولت شوروي درباره دخالتهايي كه مأمورين آندولت در كارهاي داخلي ميكنند اعتراض كنيم. اين حق ماست و من بآقا سيد ضياء در اين باره نه تنها ايراد نميگيرم شهامتي را كه بخرج دادهاند تقدير ميكنم. اين كشور مال ماست و بايد بنگهداري آن علاقهمند باشيم. ما هرچه ناتوان باشيم از ما ناتوانترها هم در جهان هستند و خود را اداره ميكنند. ايراد من در اين زمينه نيست، در آن زمينه است كه گاهي ديدهام روزنامه هور يا ديگري از روزنامه هاي آقاسيدضياء تعرضات خارج از موضوع ميكنند. )مثلا آرتش سرخ در برلن گاوها را غارت كرده يا بدخترها تعرضي نموده(. اينها بروزنامه هور چه ربط دارد؟!.. آيا سزاست كه ما بيهوده تعرضاتي كنيم و كار را بجنگ و خونريزي رسانيم و باعث نابودي هزارها مردم بيگناه گرديم؟!.. عجالـتا درباره آقا سيد ضياء باين اندازه بس ميكنم و سپس اگر جايش بود باز ايرادهايي بايشان خواهم گرفت.
٢ـ حزب توده:
اول بگويم من با بسياري از سران حزب توده آشنا هستم. با بعضي دوستي هم داريم و گاهي گفتگو كردهايم. اينست دوست نميداشتم بآنها ايراد گيرم. ولي در مقام داوري نميتوان بدوستي و آشنايي پابند بود. در اين غائله كه براي ايران پيش آمده حزب توده مؤثرترين عامل بوده و البته بايد مسئوليت آنها نيز دانسته شود. از سوي ديگر روزنامههاي حزب توده آزاد شده. آنها خواهند توانست بايرادهاي من پاسخ نويسند تا مردم ايران در ميانه قضاوت نمايند. من خوب ميدانم در ميان اين حزب، جوانان خونگرم نيكخواه بسياري هست كه دلهاشان نيكي و سرفرازي ايران را ميخواهد و براي كوشش در آنراه، بلكه براي جانفشاني، آماده اند و بهمين قصد در آن حزب شركت كرده اند. رويهم رفته آن حزب را نيكخواهان راه ميبرند. با اينحال رفتار آنها خالي از ايراد نيست، و اگر حقيقت را بگوييم اين حزب بايران زيانمند افتاده. بعقيده من در تشكيل حزب توده و در روش سياسي آن، چند اشتباه اساسي رخداده است، و من از هر كدام باختصار گفتگو خواهم كرد:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١١
روزي يكي ميگفت: چون دولت شوروي دين را ممنوع گردانيده ما منظورمان آنست كه با تثبيت اسلام از نفوذ سياسي آن دولت در ايران بكاهيم. گفتم: در اين باره هم دولت شوروي از شما جلو افتاد: عليزاده شيخ السلام قفقاز بايران آمد و همچون يك شيعه خالص و متعصب بزيارت قم و مشهد رفت و بايرانيان فهمانيد كه دولت شوروي ديگر جلوگيري از دين نميكند. مطلب را خلاصه كنيم: تمسك باسلام در كشاكشهاي سياسي جز توهين بآن دين نيست و بهيچ نتيجه سودمندي از اينراه اميدوار نتوان بود. يك ايراد ديگر بآقا سيد ضياء تعرضات توهين آميزيست كه در روزنامه هاي منتسب باو درباره دولت شوروي ديده ميشود. ما حق داريم بدولت شوروي درباره دخالتهايي كه مأمورين آندولت در كارهاي داخلي ميكنند اعتراض كنيم. اين حق ماست و من بآقا سيد ضياء در اين باره نه تنها ايراد نميگيرم شهامتي را كه بخرج دادهاند تقدير ميكنم. اين كشور مال ماست و بايد بنگهداري آن علاقهمند باشيم. ما هرچه ناتوان باشيم از ما ناتوانترها هم در جهان هستند و خود را اداره ميكنند. ايراد من در اين زمينه نيست، در آن زمينه است كه گاهي ديدهام روزنامه هور يا ديگري از روزنامه هاي آقاسيدضياء تعرضات خارج از موضوع ميكنند. )مثلا آرتش سرخ در برلن گاوها را غارت كرده يا بدخترها تعرضي نموده(. اينها بروزنامه هور چه ربط دارد؟!.. آيا سزاست كه ما بيهوده تعرضاتي كنيم و كار را بجنگ و خونريزي رسانيم و باعث نابودي هزارها مردم بيگناه گرديم؟!.. عجالـتا درباره آقا سيد ضياء باين اندازه بس ميكنم و سپس اگر جايش بود باز ايرادهايي بايشان خواهم گرفت.
٢ـ حزب توده:
اول بگويم من با بسياري از سران حزب توده آشنا هستم. با بعضي دوستي هم داريم و گاهي گفتگو كردهايم. اينست دوست نميداشتم بآنها ايراد گيرم. ولي در مقام داوري نميتوان بدوستي و آشنايي پابند بود. در اين غائله كه براي ايران پيش آمده حزب توده مؤثرترين عامل بوده و البته بايد مسئوليت آنها نيز دانسته شود. از سوي ديگر روزنامههاي حزب توده آزاد شده. آنها خواهند توانست بايرادهاي من پاسخ نويسند تا مردم ايران در ميانه قضاوت نمايند. من خوب ميدانم در ميان اين حزب، جوانان خونگرم نيكخواه بسياري هست كه دلهاشان نيكي و سرفرازي ايران را ميخواهد و براي كوشش در آنراه، بلكه براي جانفشاني، آماده اند و بهمين قصد در آن حزب شركت كرده اند. رويهم رفته آن حزب را نيكخواهان راه ميبرند. با اينحال رفتار آنها خالي از ايراد نيست، و اگر حقيقت را بگوييم اين حزب بايران زيانمند افتاده. بعقيده من در تشكيل حزب توده و در روش سياسي آن، چند اشتباه اساسي رخداده است، و من از هر كدام باختصار گفتگو خواهم كرد:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٢
١( اين حزب از روي احتياجات ايران تشكيل نگرديده. براي آنكه مقصودم روشن گردد بايد مقدمهاي ذكر كنم: براي تشكيل حزب در يك كشور، راه طبيعي آنست كه كساني از نيكخواهان و دورانديشان فراهم نشينند و ببينند دردهاي كشور چيست، در توده چه گرفتاريهايي هست، بچه قسم اصلاحات نياز ميباشد، با همسايگان چه رفتاري بايد بود ـ اينها را بينديشند و از روي بينش راههاي چارهاي در نظر گيرند، و آنگاه موادي بروي كاغذ بياورند و با هم پيمان بندند كه در راه اجراي آن مواد كوشش بكار برند و كسان ديگري را بهمدستي با خود دعوت كنند. اين طريقه تشكيل حزب است. بالاخره بايد مرام يك حزب با احتياجات توده مطابق باشد. ولي در ايران اين طريقه را نميشناسند. در اين كشور طريقه هايي براي تشكيل حزب هست )كه گفتگو از آنها در اينجا خارج از موضوع است( و يكي از بهترين آنها اينست كه ببينند در اروپا چه حزبهايي هست و از يكي از آنها پيروي نمايند. حزب توده از اين راه تأسيس يافته. بنيادگزاران آن به پيروي از تشكيلات سوسياليستي و حزبهاي كارگري اروپا اين جمعيت را بنياد گزاردهاند. در حاليكه ايران جز از كشورهاي اروپاست. در اين كشور گرفتاريهاي بسيار بزرگتر و مهمتر از حال بدبختي كارگران و رنجبران موجود است. يك جمعيت بايستي گرفتاريهاي اساسي اين توده را بديده گيرد و نخست بآنها پردازد. براي مثل ميگويم: در ايران پس از چهل سال هنوز مشروطه يا رژيم دموكراسي استقرار پيدا نكرده و انبوه مردم علاقه بآن ندارند. بلكه حقيقت اينست كه نود و نه درصد مردم از معني مشروطه ناآگاهند. تنها نام آن را شنيدهاند كه آنهم با ريشخندها و توهينهايي توأم بوده است. از سوي ديگر از نظر عقايد موانعي در برابر مشروطه موجود است كه تا آنها از ميان برنخيزد مردم بزندگاني دموكراسي علاقه پيدا نخواهند كرد و استقرار آن رژيم در اين كشور از محالات خواهد بود. اينست در تشكيل جمعيت، اگر احتياجات توده در نظر گرفته ميشد بايستي در گام نخست جديتهايي برود كه اين مردم معني دموكراسي را بفهمند و بآن علاقه پيدا كنند و با موانعي كه از نظر عقايد در ميانست مبارزه سختي آغاز گردد. يك توده نخست بايد حقايق اوليه زندگاني را بفهمد تا نوبت باصلاح معاش كارگرانش رسد. آن كارگري كه شما براي اصلاح معاش او ميكوشيد در توي خرافات غرقست و دست و پا ميزند. آن كارگر آماده است سعادت خود و خانوادهاش را بيك عقيده خرافي قرباني سازد. آن كارگر آماده است بعنوان آنكه شما بروضهخواني عقيده نداريد و به تكيه احترام نميگزاريد، بر شما بشورد و آن غائله اصفهان را برپا گرداند. آن روستايي كه شما خود را حامي او گردانيدهايد، در توي ناداني تا گلو فرو رفته و از زندگاني چيزي نميفهمد. شما ميتوانيد با سخناني او را تحريك كنيد كه بارباب دخالتي در عايدات ندهد، ميتوانيد تفنگ بدستش بدهيد كه گماشتگان ارباب را بكشد. ولي اينها حال او را اصلاح نخواهد كرد و از او دهقاني كه همسر دهقانان آلمان و فرانسه باشد پديد نخواهد آورد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٢
١( اين حزب از روي احتياجات ايران تشكيل نگرديده. براي آنكه مقصودم روشن گردد بايد مقدمهاي ذكر كنم: براي تشكيل حزب در يك كشور، راه طبيعي آنست كه كساني از نيكخواهان و دورانديشان فراهم نشينند و ببينند دردهاي كشور چيست، در توده چه گرفتاريهايي هست، بچه قسم اصلاحات نياز ميباشد، با همسايگان چه رفتاري بايد بود ـ اينها را بينديشند و از روي بينش راههاي چارهاي در نظر گيرند، و آنگاه موادي بروي كاغذ بياورند و با هم پيمان بندند كه در راه اجراي آن مواد كوشش بكار برند و كسان ديگري را بهمدستي با خود دعوت كنند. اين طريقه تشكيل حزب است. بالاخره بايد مرام يك حزب با احتياجات توده مطابق باشد. ولي در ايران اين طريقه را نميشناسند. در اين كشور طريقه هايي براي تشكيل حزب هست )كه گفتگو از آنها در اينجا خارج از موضوع است( و يكي از بهترين آنها اينست كه ببينند در اروپا چه حزبهايي هست و از يكي از آنها پيروي نمايند. حزب توده از اين راه تأسيس يافته. بنيادگزاران آن به پيروي از تشكيلات سوسياليستي و حزبهاي كارگري اروپا اين جمعيت را بنياد گزاردهاند. در حاليكه ايران جز از كشورهاي اروپاست. در اين كشور گرفتاريهاي بسيار بزرگتر و مهمتر از حال بدبختي كارگران و رنجبران موجود است. يك جمعيت بايستي گرفتاريهاي اساسي اين توده را بديده گيرد و نخست بآنها پردازد. براي مثل ميگويم: در ايران پس از چهل سال هنوز مشروطه يا رژيم دموكراسي استقرار پيدا نكرده و انبوه مردم علاقه بآن ندارند. بلكه حقيقت اينست كه نود و نه درصد مردم از معني مشروطه ناآگاهند. تنها نام آن را شنيدهاند كه آنهم با ريشخندها و توهينهايي توأم بوده است. از سوي ديگر از نظر عقايد موانعي در برابر مشروطه موجود است كه تا آنها از ميان برنخيزد مردم بزندگاني دموكراسي علاقه پيدا نخواهند كرد و استقرار آن رژيم در اين كشور از محالات خواهد بود. اينست در تشكيل جمعيت، اگر احتياجات توده در نظر گرفته ميشد بايستي در گام نخست جديتهايي برود كه اين مردم معني دموكراسي را بفهمند و بآن علاقه پيدا كنند و با موانعي كه از نظر عقايد در ميانست مبارزه سختي آغاز گردد. يك توده نخست بايد حقايق اوليه زندگاني را بفهمد تا نوبت باصلاح معاش كارگرانش رسد. آن كارگري كه شما براي اصلاح معاش او ميكوشيد در توي خرافات غرقست و دست و پا ميزند. آن كارگر آماده است سعادت خود و خانوادهاش را بيك عقيده خرافي قرباني سازد. آن كارگر آماده است بعنوان آنكه شما بروضهخواني عقيده نداريد و به تكيه احترام نميگزاريد، بر شما بشورد و آن غائله اصفهان را برپا گرداند. آن روستايي كه شما خود را حامي او گردانيدهايد، در توي ناداني تا گلو فرو رفته و از زندگاني چيزي نميفهمد. شما ميتوانيد با سخناني او را تحريك كنيد كه بارباب دخالتي در عايدات ندهد، ميتوانيد تفنگ بدستش بدهيد كه گماشتگان ارباب را بكشد. ولي اينها حال او را اصلاح نخواهد كرد و از او دهقاني كه همسر دهقانان آلمان و فرانسه باشد پديد نخواهد آورد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٣
من گرفتاريهاي كهن را كه از شمار بيرونست كنار ميگزارم. ما در اين كشور انقلاب كرديم و خونها ريختيم و تأسيساتي برپا گردانيديم كه يكي از آنها فرهنگ بود. يك وزارتخانه با صدها دبستان و دبيرستان و دانشكده پديد آورديم. ولي اكنون كه مينگريم ميبينيم كه همان فرهنگ يكي از گرفتاريهاست. وزارت فرهنگ به بچه هاي ما چه ياد ميدهد؟!.. همان تعاليم درهم و بي بهايي را كه از زمان مغول و دورههاي بعد از آن يادگار مانده و يكي از سرچشمه هاي بدبختي بوده است. جوانان ما از فرهنگ نه تنها استفاده نميكنند، بسياري از آنها نيروي مغزي خود را فرسوده ميگردانند. اگر در ايران جمعيتي از روي احتياجات كشور تأسيس مييافت، بايستي يكي هم توجه خود را باين گرداند و يكي از آرمانهايش پديد آوردن فرهنگ تازهاي باشد. اينها را براي مثل گفتم. از اين قبيل فراوانست. اينها و مانندهاي اينها بسيار ضروريتر از حال كارگران است. در اين باره با سران حزب توده گفتگوهايي رفته است. آنان دو عذر ميآورند: يكي آنكه همه گرفتاريها نتيجه فقر و احتياجست. ما اگر باصلاحات اقتصادي موفق شويم و مردم را از فقر نجات دهيم بدبختيها از ميان خواهد رفت. وقتي هم در اين باره اصراري داشتند و در روزنامه هاي خود گفتارها مينوشتند. ولي اين اشتباه است و هيچگاه از اصلاح معاش مردم دردهاي ديگر چاره نخواهد پذيرفت. اين حرف را كساني توانند پذيرفت كه از گرفتاريهاي اساسي اين توده )كه من در اينجا از ورود بذكر آنها خودداري نمودم( ناآگاه باشند، و چون شرح اين موضوع بتفصيل احتياج دارد در اينجا از آنهم صرفنظر ميكنم. ديگري آنكه ميگويند: ما عجالـتا بايد مردم را بر سر خود گرد آوريم و نيرو تهيه كنيم و رشته حكومت را بدست خود گيريم، آنوقت خواهيم توانست باصلاحات دست بزنيم و هرچه خواستيم انجام دهيم. ولي اينهم اشتباه است. اين سخن در ايران شيوع پيدا كرده: »بايد كاري كرد و قوه را بدست گرفت. آنوقت ميتوان هر كاري كرد«. صدها جوانان فريب اينرا خوردهاند و كار بجايي رسيده كه فلان مرد براي امامزاده داود راه ميسازد چرا كه از آنراه مردم خرافه پرست عامي را فريب دهد و بسر خود گرد آورد و بوكالت مجلس رسد، و اينرا سياستي ميشمارد. ولي اينها بسيار خام است. مردمي را كه شما اغفال كنيد و بسر خود گرد آوريد، نيرويي از آنها پديد نخواهد آمد. پاسخ شما را روانشناسي ميدهد: »نيرو نتيجه عزم و اراده، و عزم و اراده نتيجه فهم و علاقه منديست«. مردمي كه از مقاصد شما آگاه نيستند و با آن علاقهمندي بسر شما گرد نيامده اند، شما نخواهيد توانست در راه اجراي آن مقاصد بكارشان واداريد. بلكه هميشه ناچار خواهيد بود مقاصد خود را از آنها پوشيده داريد. هميشه ناگزير خواهيد بود با نادانيها و خرافه پرستيهاي آنها مماشات كنيد. چنانكه امروز ميترسيد و نميتوانيد مقاصد خود را بآنها آشكار كنيد، همچنان آنروز خواهيد ترسيد و جسارت باجراي آنها نخواهيد داشت. بهرحال اين عذر هم پذيرفته نيست. يك جمعيت هنگامي خواهد توانست باصلاحاتي موفق گردد كه از پيش آنها را در مرامنامه خود قيد كند و افراد جمعيت را آگاه گرداند و انديشه ها را آماده سازد، كه اگر روزي رسيد و حكومت را بدست گرفت، بي هيچ مانعي آنها را بكار بندد. تاكنون راه اين بوده، از اين پس هم اينست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٣
من گرفتاريهاي كهن را كه از شمار بيرونست كنار ميگزارم. ما در اين كشور انقلاب كرديم و خونها ريختيم و تأسيساتي برپا گردانيديم كه يكي از آنها فرهنگ بود. يك وزارتخانه با صدها دبستان و دبيرستان و دانشكده پديد آورديم. ولي اكنون كه مينگريم ميبينيم كه همان فرهنگ يكي از گرفتاريهاست. وزارت فرهنگ به بچه هاي ما چه ياد ميدهد؟!.. همان تعاليم درهم و بي بهايي را كه از زمان مغول و دورههاي بعد از آن يادگار مانده و يكي از سرچشمه هاي بدبختي بوده است. جوانان ما از فرهنگ نه تنها استفاده نميكنند، بسياري از آنها نيروي مغزي خود را فرسوده ميگردانند. اگر در ايران جمعيتي از روي احتياجات كشور تأسيس مييافت، بايستي يكي هم توجه خود را باين گرداند و يكي از آرمانهايش پديد آوردن فرهنگ تازهاي باشد. اينها را براي مثل گفتم. از اين قبيل فراوانست. اينها و مانندهاي اينها بسيار ضروريتر از حال كارگران است. در اين باره با سران حزب توده گفتگوهايي رفته است. آنان دو عذر ميآورند: يكي آنكه همه گرفتاريها نتيجه فقر و احتياجست. ما اگر باصلاحات اقتصادي موفق شويم و مردم را از فقر نجات دهيم بدبختيها از ميان خواهد رفت. وقتي هم در اين باره اصراري داشتند و در روزنامه هاي خود گفتارها مينوشتند. ولي اين اشتباه است و هيچگاه از اصلاح معاش مردم دردهاي ديگر چاره نخواهد پذيرفت. اين حرف را كساني توانند پذيرفت كه از گرفتاريهاي اساسي اين توده )كه من در اينجا از ورود بذكر آنها خودداري نمودم( ناآگاه باشند، و چون شرح اين موضوع بتفصيل احتياج دارد در اينجا از آنهم صرفنظر ميكنم. ديگري آنكه ميگويند: ما عجالـتا بايد مردم را بر سر خود گرد آوريم و نيرو تهيه كنيم و رشته حكومت را بدست خود گيريم، آنوقت خواهيم توانست باصلاحات دست بزنيم و هرچه خواستيم انجام دهيم. ولي اينهم اشتباه است. اين سخن در ايران شيوع پيدا كرده: »بايد كاري كرد و قوه را بدست گرفت. آنوقت ميتوان هر كاري كرد«. صدها جوانان فريب اينرا خوردهاند و كار بجايي رسيده كه فلان مرد براي امامزاده داود راه ميسازد چرا كه از آنراه مردم خرافه پرست عامي را فريب دهد و بسر خود گرد آورد و بوكالت مجلس رسد، و اينرا سياستي ميشمارد. ولي اينها بسيار خام است. مردمي را كه شما اغفال كنيد و بسر خود گرد آوريد، نيرويي از آنها پديد نخواهد آمد. پاسخ شما را روانشناسي ميدهد: »نيرو نتيجه عزم و اراده، و عزم و اراده نتيجه فهم و علاقه منديست«. مردمي كه از مقاصد شما آگاه نيستند و با آن علاقهمندي بسر شما گرد نيامده اند، شما نخواهيد توانست در راه اجراي آن مقاصد بكارشان واداريد. بلكه هميشه ناچار خواهيد بود مقاصد خود را از آنها پوشيده داريد. هميشه ناگزير خواهيد بود با نادانيها و خرافه پرستيهاي آنها مماشات كنيد. چنانكه امروز ميترسيد و نميتوانيد مقاصد خود را بآنها آشكار كنيد، همچنان آنروز خواهيد ترسيد و جسارت باجراي آنها نخواهيد داشت. بهرحال اين عذر هم پذيرفته نيست. يك جمعيت هنگامي خواهد توانست باصلاحاتي موفق گردد كه از پيش آنها را در مرامنامه خود قيد كند و افراد جمعيت را آگاه گرداند و انديشه ها را آماده سازد، كه اگر روزي رسيد و حكومت را بدست گرفت، بي هيچ مانعي آنها را بكار بندد. تاكنون راه اين بوده، از اين پس هم اينست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٤
من نميخواهم بگويم سران حزب توده كسان فريبكاري هستند و با نويد اصلاحات جوانان نيكخواه و حساس را فريب ميدهند، بلكه ميخواهم بگويم اشتباه كردهاند و خودشان هم فريب خوردهاند. من ميبينم اينها اهميت را تنها بآن ميدهند كه رشته حكومت را بدست آورند، و در آنراه بكارهايي كه منافي با مقاصد خودشانست ميپردازند. در روزنامههاي اين حزب هميشه كلمه »ارتجاع« بكار ميرود و يكي از ايرادهاي بزرگي كه بآقا سيد ضياء گرفته ميشود آنست كه پشتيباني از ارتجاع ميكند. من ميگويم: سخنتان راستست. آقا سيد ضياء طرفدار ارتجاع است و ما هم بآن گواهي ميدهيم. ولي آن تلاشي كه شما تاكنون در برابر ارتجاع بكار بردهايد كدامست؟!.. اگر روزنامه »ايران ما« را كه از روزنامه هاي دست چپ بشمار است كنار گزاريم، كدام روزنامه ديگر است كه با ارتجاع به نبرد پرداخته؟!.. ما فراموش نكردهايم كه هنگاميكه آقا حسين قمي را با آن ترتيب خاصي براي تقويت ارتجاع بايران ميآوردند شما در روزنامه خود تجليل بياندازه ازو نموديد و او را »اولين شخصيت ديني« ناميديد. آقا حسين قمي كه بود و براي چه بايران آمد؟!.. آقاي حسين قمي كسي بود كه در زمان رضا شاه در موقع رفع حجاب از زنها مخالفت نشانداده و با دستور دولت از ايران بيرون رانده شده بود و در اينهنگام آورده ميشد كه بدستياري او دوباره زنها بحجاب بازگردند و باز اوقاف بدست ملايان سپرده شود. در اين چند سال بزرگترين گاميكه در راه تقويت ارتجاع برداشته شده اين آمدن آقاي قمي بوده كه شما با نوشته هاي خود در آن شركت كرده ايد. شما شيخ حسين لنكراني را، تنها بعلت مخالفت و دشمني با آقاسيد ضياء، از متفقين خود گردانيدهايد، آيا اين تقويت از ارتجاع نيست؟!.. اگر شما اينرا نپذيريد من ناچار خواهم شد بگويم شما معني ارتجاع را نميدانيد. ارتجاع چيست؟.. ارتجاع آنست كه كسي هواداري از عادتها و انديشه هاي بيهوده كهنه كند و از پيشرفت يك توده بسوي بهتري جلو گيرد. اگر شما ارتجاع را باينمعني ميپذيريد بايد اقرار كنيد كه همدستي با لنكراني تقويت از ارتجاع است. من با شخص لنكراني كار ندارم. نيكست يا بد خودش ميداند، زندگانيش زندگاني ارتجاعيست. همان آقاي لنكراني رئيس دفتر رسمي بود و از آنراه زندگي ميكرد. چون گفته شد كسيكه شغل دولتي دارد بايد عمامهاش را بردارد، او برنداشت و از محضر دست كشيد و من نميدانم در آنچند سال كه بيكار بود از كجا ميزيست. بهرحال به عمامه كه جز چند متر تنزيف نيست، فضليت قايل شدن، بخاطر نگهداري آن از شغل مهم و ارجمندي همچون رياست محضر دست كشيدن، بيكاري و مفتخواري را بد نشمردن، از انديشههاي بيهوده بسيار كهنه است و كسيكه مبناي زندگانيش اين انديشه هاست جز مرتجع نتواند بود. »مرتجع« تنها آقا سيد ضياء نيست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٤
من نميخواهم بگويم سران حزب توده كسان فريبكاري هستند و با نويد اصلاحات جوانان نيكخواه و حساس را فريب ميدهند، بلكه ميخواهم بگويم اشتباه كردهاند و خودشان هم فريب خوردهاند. من ميبينم اينها اهميت را تنها بآن ميدهند كه رشته حكومت را بدست آورند، و در آنراه بكارهايي كه منافي با مقاصد خودشانست ميپردازند. در روزنامههاي اين حزب هميشه كلمه »ارتجاع« بكار ميرود و يكي از ايرادهاي بزرگي كه بآقا سيد ضياء گرفته ميشود آنست كه پشتيباني از ارتجاع ميكند. من ميگويم: سخنتان راستست. آقا سيد ضياء طرفدار ارتجاع است و ما هم بآن گواهي ميدهيم. ولي آن تلاشي كه شما تاكنون در برابر ارتجاع بكار بردهايد كدامست؟!.. اگر روزنامه »ايران ما« را كه از روزنامه هاي دست چپ بشمار است كنار گزاريم، كدام روزنامه ديگر است كه با ارتجاع به نبرد پرداخته؟!.. ما فراموش نكردهايم كه هنگاميكه آقا حسين قمي را با آن ترتيب خاصي براي تقويت ارتجاع بايران ميآوردند شما در روزنامه خود تجليل بياندازه ازو نموديد و او را »اولين شخصيت ديني« ناميديد. آقا حسين قمي كه بود و براي چه بايران آمد؟!.. آقاي حسين قمي كسي بود كه در زمان رضا شاه در موقع رفع حجاب از زنها مخالفت نشانداده و با دستور دولت از ايران بيرون رانده شده بود و در اينهنگام آورده ميشد كه بدستياري او دوباره زنها بحجاب بازگردند و باز اوقاف بدست ملايان سپرده شود. در اين چند سال بزرگترين گاميكه در راه تقويت ارتجاع برداشته شده اين آمدن آقاي قمي بوده كه شما با نوشته هاي خود در آن شركت كرده ايد. شما شيخ حسين لنكراني را، تنها بعلت مخالفت و دشمني با آقاسيد ضياء، از متفقين خود گردانيدهايد، آيا اين تقويت از ارتجاع نيست؟!.. اگر شما اينرا نپذيريد من ناچار خواهم شد بگويم شما معني ارتجاع را نميدانيد. ارتجاع چيست؟.. ارتجاع آنست كه كسي هواداري از عادتها و انديشه هاي بيهوده كهنه كند و از پيشرفت يك توده بسوي بهتري جلو گيرد. اگر شما ارتجاع را باينمعني ميپذيريد بايد اقرار كنيد كه همدستي با لنكراني تقويت از ارتجاع است. من با شخص لنكراني كار ندارم. نيكست يا بد خودش ميداند، زندگانيش زندگاني ارتجاعيست. همان آقاي لنكراني رئيس دفتر رسمي بود و از آنراه زندگي ميكرد. چون گفته شد كسيكه شغل دولتي دارد بايد عمامهاش را بردارد، او برنداشت و از محضر دست كشيد و من نميدانم در آنچند سال كه بيكار بود از كجا ميزيست. بهرحال به عمامه كه جز چند متر تنزيف نيست، فضليت قايل شدن، بخاطر نگهداري آن از شغل مهم و ارجمندي همچون رياست محضر دست كشيدن، بيكاري و مفتخواري را بد نشمردن، از انديشههاي بيهوده بسيار كهنه است و كسيكه مبناي زندگانيش اين انديشه هاست جز مرتجع نتواند بود. »مرتجع« تنها آقا سيد ضياء نيست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٥
٢( اين حزب در سياست دچار اشتباه گرديده. ديگران اين حزب را در دست دولت شوروي ميشمارند. ولي من نميخواهم چنان تعبيري كنم. آنچه ميتوانم گفت اينست كه يا در نتيجه عقايد كمونيستي و يا در سايه تشكيلات كارگري، سران حزب توده بدولت شوروي تمايل دارند و ما اين تمايل را بآنان ايراد نميگيريم. اين اندازه جاي ايراد نيست. ايراد در جاي ديگري است كه بايد شرح داده شود: سران حزب توده ميگويند: در زمان رضاشاه در ايران تنها نفوذ انگليس جاري بوده. بگفته خودشان سياست ايران يكطرفه بوده و اكنون بايد دو طرفه باشد. به هر اندازه كه انگليس نفوذ دارد شوروي هم داراي نفوذ باشد. اين چيزيست كه در گفته ها و نوشته هاي خود تكرار كردهاند. ولي اين سخن جاي ايراد است. زيرا ما بايد بكوشيم كه از نفوذ بيگانگان بكاهيم، نه اينكه بكوشيم بآنها بيفزاييم. ما بايد برآن باشيم كه از نفوذ انگليس، اگر بيش از اندازه همسايگي است، جلو گيريم، نه اينكه بخواهيم شوروي هم بهمان اندازه نفوذ پيدا كند. براي آنكه بدفهمي پيش نيايد بايد قدري روشنتر حرف بزنم. بايد دانست مسئله دو جور است: يكدفعه آنست كه شما آقايان از نظر علاقه مندي بايران ميگوييد بهتر است ما با اين دو همسايه بيطرفي نشاندهيم و هر دو را بيك چشم ببينيم و با هر دو يكرفتار كنيم. يكدفعه هم اينست كه شما در ايران بحفظ مصالح دولت شوروي ميكوشيد و اصرار داريد كه چون انگليسها فلانقدر نفوذ دارند بايد شوروي هم دارا باشد. فلان امتياز چون بانگليس داده شده بايد نظير آن بروس داده شود. بايد ديد كدام يكي از اين دوتاست؟.. شما از كدام راه پيش ميآييد؟.. اگر از راه اول پيش ميآييد من با شما هم عقيدهام. من هم ميگويم ما بايد تا بتوانيم در ميان دو همسايه تفاوت قايل نشويم و با هر دو يكرفتار كنيم. چيزيكه هست اين هميشه نتواند بود. چه بسا كه ما يكروز خواستيم فلان امتياز را بدولت انگليس بدهيم و نظيرش را بدولت شوروي ندهيم، صلاح خود در آن دانستيم. دولت شوروي نبايد از ما برنجد. و اگر از راه دوم پيش ميآييد و مقصود شما آنست كه در ايران بحفظ مصالح دولت شوروي بكوشيد و تمايل شما بآن دولت تا باين اندازه رسيده البته جاي ايراد است. يك ايراني چرا بايد در انديشه توده و كشور خود نباشد و غمخواري بدولت بزرگي همچون شوروي كند. من گاهي در روزنامه هاي شما گفتارهايي ديدهام كه نپسنديده ام. روزي در روزنامهاي گفتاري ديدم در آن زمينه كه در يونان منافع دولت شوروي مورد رعايت نبوده و تعجب كردم. با خود گفتم: دولت شوروي براي حفظ منافع خود، چه در يونان و چه در جاهاي ديگر، صدها مردان سياسي دارد، هزارها ژنرال و افسر دارد، مليونها آرتش دارد. يك ايراني را چشده كه كشور بدبخت خود را فراموش كند و بچنان دولت بزرگي غمخواري نمايد. يادم افتاد آن مثلي كه در آذربايجان ميگويند: »انگشت توانگري را چاقو بريد و بيچيز پيراهن خود را پاره كرد كه آنرا ببندد«. گاهي ديدهام كساني ميگويند: »ما چون نميتوانيم از نفوذ دولت انگليس جلوگيري كنيم و خودمان آن توانايي را نداريم ناچار بدولت شوروي توسل ميجوييم«. من بهتر ميدانم اين موضوع را حلاجي كرده بدانيم تا چه اندازه راست است، بدانيم چرا ما نميتوانيم از نفوذ دولت انگليس جلوگيري كنيم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٥
٢( اين حزب در سياست دچار اشتباه گرديده. ديگران اين حزب را در دست دولت شوروي ميشمارند. ولي من نميخواهم چنان تعبيري كنم. آنچه ميتوانم گفت اينست كه يا در نتيجه عقايد كمونيستي و يا در سايه تشكيلات كارگري، سران حزب توده بدولت شوروي تمايل دارند و ما اين تمايل را بآنان ايراد نميگيريم. اين اندازه جاي ايراد نيست. ايراد در جاي ديگري است كه بايد شرح داده شود: سران حزب توده ميگويند: در زمان رضاشاه در ايران تنها نفوذ انگليس جاري بوده. بگفته خودشان سياست ايران يكطرفه بوده و اكنون بايد دو طرفه باشد. به هر اندازه كه انگليس نفوذ دارد شوروي هم داراي نفوذ باشد. اين چيزيست كه در گفته ها و نوشته هاي خود تكرار كردهاند. ولي اين سخن جاي ايراد است. زيرا ما بايد بكوشيم كه از نفوذ بيگانگان بكاهيم، نه اينكه بكوشيم بآنها بيفزاييم. ما بايد برآن باشيم كه از نفوذ انگليس، اگر بيش از اندازه همسايگي است، جلو گيريم، نه اينكه بخواهيم شوروي هم بهمان اندازه نفوذ پيدا كند. براي آنكه بدفهمي پيش نيايد بايد قدري روشنتر حرف بزنم. بايد دانست مسئله دو جور است: يكدفعه آنست كه شما آقايان از نظر علاقه مندي بايران ميگوييد بهتر است ما با اين دو همسايه بيطرفي نشاندهيم و هر دو را بيك چشم ببينيم و با هر دو يكرفتار كنيم. يكدفعه هم اينست كه شما در ايران بحفظ مصالح دولت شوروي ميكوشيد و اصرار داريد كه چون انگليسها فلانقدر نفوذ دارند بايد شوروي هم دارا باشد. فلان امتياز چون بانگليس داده شده بايد نظير آن بروس داده شود. بايد ديد كدام يكي از اين دوتاست؟.. شما از كدام راه پيش ميآييد؟.. اگر از راه اول پيش ميآييد من با شما هم عقيدهام. من هم ميگويم ما بايد تا بتوانيم در ميان دو همسايه تفاوت قايل نشويم و با هر دو يكرفتار كنيم. چيزيكه هست اين هميشه نتواند بود. چه بسا كه ما يكروز خواستيم فلان امتياز را بدولت انگليس بدهيم و نظيرش را بدولت شوروي ندهيم، صلاح خود در آن دانستيم. دولت شوروي نبايد از ما برنجد. و اگر از راه دوم پيش ميآييد و مقصود شما آنست كه در ايران بحفظ مصالح دولت شوروي بكوشيد و تمايل شما بآن دولت تا باين اندازه رسيده البته جاي ايراد است. يك ايراني چرا بايد در انديشه توده و كشور خود نباشد و غمخواري بدولت بزرگي همچون شوروي كند. من گاهي در روزنامه هاي شما گفتارهايي ديدهام كه نپسنديده ام. روزي در روزنامهاي گفتاري ديدم در آن زمينه كه در يونان منافع دولت شوروي مورد رعايت نبوده و تعجب كردم. با خود گفتم: دولت شوروي براي حفظ منافع خود، چه در يونان و چه در جاهاي ديگر، صدها مردان سياسي دارد، هزارها ژنرال و افسر دارد، مليونها آرتش دارد. يك ايراني را چشده كه كشور بدبخت خود را فراموش كند و بچنان دولت بزرگي غمخواري نمايد. يادم افتاد آن مثلي كه در آذربايجان ميگويند: »انگشت توانگري را چاقو بريد و بيچيز پيراهن خود را پاره كرد كه آنرا ببندد«. گاهي ديدهام كساني ميگويند: »ما چون نميتوانيم از نفوذ دولت انگليس جلوگيري كنيم و خودمان آن توانايي را نداريم ناچار بدولت شوروي توسل ميجوييم«. من بهتر ميدانم اين موضوع را حلاجي كرده بدانيم تا چه اندازه راست است، بدانيم چرا ما نميتوانيم از نفوذ دولت انگليس جلوگيري كنيم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٦
نخست ميپرسم: نفوذيكه دولت انگليس در ايران اعمال ميكند چيست؟.. از چه راهست؟.. آيا دولت انگليس با توپ و تانك ما را مجبور ميكند كه فلان كار را بكنيم يا نكنيم؟.. آيا مأمورين خود را به ايران ميفرستد كه بيايند و كارهايي كه ميخواهند بكنند؟.. آن نفوذ دولت انگليس كه گفته ميشود بيش از اين نيست كه مردان سياسي ما كسان سست نهاد و كوتاه انديشه اند و از طرف ديگر يك راه روشني براي سياست اين كشور در پيش روي خود ندارند، اينست پيروي از نظريه نمايندگان سياسي دولت انگليس مينمايند. من تفسير ديگري براي »نفوذ دولت انگليس در ايران« نميشناسم. اكنون اگر در ايران جمعيتي از مردان غيرتمند و نيكخواه تشكيل يابد و آنها از روي فهم و بينش و دورانديشي راه روشني براي سياست اين كشور پيش گيرند و جز در بند مصالح ايران نباشند و با هر دو همسايه بيطرفانه و از نظر منافع ايران رفتار كنند ـ آيا باز نفوذ دولت انگليس مؤثر خواهد بود؟!.. آيا جلو آن نفوذ گرفته نخواهد شد؟!.. پس چطور ميگوييد نميشود؟!.. شما چرا اين نكرديد كه بجاي تشكيل آن حزب متمايل بشوروي بتشكيل يك چنين جمعيت ايرانخواه بيطرف كوشيد؟!.. اگر ميكوشيديد چه مانعي در جلو داشتيد؟!.. آنگاه شما ميگوييد: براي جلوگيري از نفوذ انگليس توسل بدولت شوروي ميكنيم. من ميپرسم: دولت شوروي با چه وسيله از نفوذ دولت انگليس )نفوذي كه آنرا تفسير كرديم( جلو ميگيرد؟!.. آيا او جلوگيري از نفوذ دولت انگليس ميكند يا خود طالب همان اندازه نفوذ ميشود و گرفتاري كشور دو برابر ميگردد؟!.. بگفته عوام شما رفتيد آب بياوريد كوزه را هم شكستيد و تهيدست بازگشتيد. بحرفهاي شما ايراد بسيار است. عنوان بدست مدعيان خود دادهايد كه شما را بيگانه پرست خوانند. شما چرا نينديشيديد كه دولتهاي انگليس و شوروي با آن هم چشمي سخت كه در ميان خود دارند، هنگاميكه در اين كشور هر دو داري نفوذ باشند هميشه در برخورد و تصادم خواهند بود و ما هر روز با ماجراي تازهاي روبرو بوده روز آسايش نخواهيم ديد؟!.. چرا نينديشيديد كه با جاري بودن نفوذ هر دو دولت در اين كشور، آخرين نتيجه، يا تقسيم اين كشور بمناطق نفوذ )از روي نقشه پيمان ١٩٠٧( خواهد بود و يا پيش آمدن جنگ و خونريزي كه هر دو باين كشور مايه بدبختي و نابوديست. من نميخواهم بيش از اين بشما ايراد گيرم. من شما را بدخواه ايران نميدانم و ناچارم بگويم اشتباه كردهايد. ناچارم بگويم دورانديشي ننمودهايد. شما اگر بدولت شوروي تمايل داريد داشته باشيد، توده شوروي با آن فداكاري در راه آزادي جايش در همه دلهاي آزاديخواه باز است، ولي شما ميبايست مصالح كشور خود و حفظ آسايش اينمردم را باحساسات خود مقدم داريد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٦
نخست ميپرسم: نفوذيكه دولت انگليس در ايران اعمال ميكند چيست؟.. از چه راهست؟.. آيا دولت انگليس با توپ و تانك ما را مجبور ميكند كه فلان كار را بكنيم يا نكنيم؟.. آيا مأمورين خود را به ايران ميفرستد كه بيايند و كارهايي كه ميخواهند بكنند؟.. آن نفوذ دولت انگليس كه گفته ميشود بيش از اين نيست كه مردان سياسي ما كسان سست نهاد و كوتاه انديشه اند و از طرف ديگر يك راه روشني براي سياست اين كشور در پيش روي خود ندارند، اينست پيروي از نظريه نمايندگان سياسي دولت انگليس مينمايند. من تفسير ديگري براي »نفوذ دولت انگليس در ايران« نميشناسم. اكنون اگر در ايران جمعيتي از مردان غيرتمند و نيكخواه تشكيل يابد و آنها از روي فهم و بينش و دورانديشي راه روشني براي سياست اين كشور پيش گيرند و جز در بند مصالح ايران نباشند و با هر دو همسايه بيطرفانه و از نظر منافع ايران رفتار كنند ـ آيا باز نفوذ دولت انگليس مؤثر خواهد بود؟!.. آيا جلو آن نفوذ گرفته نخواهد شد؟!.. پس چطور ميگوييد نميشود؟!.. شما چرا اين نكرديد كه بجاي تشكيل آن حزب متمايل بشوروي بتشكيل يك چنين جمعيت ايرانخواه بيطرف كوشيد؟!.. اگر ميكوشيديد چه مانعي در جلو داشتيد؟!.. آنگاه شما ميگوييد: براي جلوگيري از نفوذ انگليس توسل بدولت شوروي ميكنيم. من ميپرسم: دولت شوروي با چه وسيله از نفوذ دولت انگليس )نفوذي كه آنرا تفسير كرديم( جلو ميگيرد؟!.. آيا او جلوگيري از نفوذ دولت انگليس ميكند يا خود طالب همان اندازه نفوذ ميشود و گرفتاري كشور دو برابر ميگردد؟!.. بگفته عوام شما رفتيد آب بياوريد كوزه را هم شكستيد و تهيدست بازگشتيد. بحرفهاي شما ايراد بسيار است. عنوان بدست مدعيان خود دادهايد كه شما را بيگانه پرست خوانند. شما چرا نينديشيديد كه دولتهاي انگليس و شوروي با آن هم چشمي سخت كه در ميان خود دارند، هنگاميكه در اين كشور هر دو داري نفوذ باشند هميشه در برخورد و تصادم خواهند بود و ما هر روز با ماجراي تازهاي روبرو بوده روز آسايش نخواهيم ديد؟!.. چرا نينديشيديد كه با جاري بودن نفوذ هر دو دولت در اين كشور، آخرين نتيجه، يا تقسيم اين كشور بمناطق نفوذ )از روي نقشه پيمان ١٩٠٧( خواهد بود و يا پيش آمدن جنگ و خونريزي كه هر دو باين كشور مايه بدبختي و نابوديست. من نميخواهم بيش از اين بشما ايراد گيرم. من شما را بدخواه ايران نميدانم و ناچارم بگويم اشتباه كردهايد. ناچارم بگويم دورانديشي ننمودهايد. شما اگر بدولت شوروي تمايل داريد داشته باشيد، توده شوروي با آن فداكاري در راه آزادي جايش در همه دلهاي آزاديخواه باز است، ولي شما ميبايست مصالح كشور خود و حفظ آسايش اينمردم را باحساسات خود مقدم داريد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٧
٣( در ايران يكرشته انديشه هاي اشتباهي بوده كه در رفتار حزب توده مؤثر افتاده است. اولا در ايران چنين عقيدهاي هست كه ايرانيان قادر باداره كردن خود نيستند. منشاء اين عقيده همانا شكست هاييست كه از چهل سال باينطرف در ميدانهاي تلاش بهره ايرانيان گرديده. در اين كشور غيرتمندان پيش افتادند و انقلاب پديد آوردند و مشروطه را روان گردانيدند و آخرش جز رسوايي نبود. در جنگ جهانگير گذشته آزاديخواهان بمهاجرت پرداختند و پايانش جز سرافكندگي نبود. وزارتخانه ها و اداره ها بشكل اروپايي برپا كرديم و حالش همانست كه همه ميدانيم. بروزنامه نويسي پرداختيم و اين نتيجه ننگ آلود بدست آمد... از هيچ كاري نتيجهاي كه ميخواستيم برنداشتيم. اين نافيروزيهاي پياپي عنوان گرديده كه دسته بزرگي در ايران ورد زبان ساخته اند: »نميشود، ايراني نميشود!« و با اين بهانه خودشان را آسوده گردانيدهاند و با بيحسي و بي پروايي روزگار ميگذرانند. اما جوانان حساس و غيرتمند كه نميتوانند بي پروايي نمايند و روزگار بگذرانند، خود را ناچار ميبينند كه بيك دولتي استناد كنند و چاره دردهاي ايران را ازو بخواهند. ثانيا درباره نفوذ انگليسها و دخالت آنها در كارهاي ايران مبالغه هايي هست و گزافگويي هايي رواج پيدا كرده. در اين كشور علتهايي هست كه باعث بدبختي توده گرديده، ولي مردم آنها را در نظر نميگيرند و هرچه ميشود ميگويند: »انگليسها كردند«، »انگليسها نميگزارند«. بدبختي خود را از ناحيه انگليسها ميدانند. اين كار رازي هم از نظر روانشناسي دارد. آدمي بيش از همه اسير طبيعت خود ميباشد. يكي از سختترين كارهاست كه آدمي نواقص خود را بگردن گيرد و اگر تقصيري ازو سرزده زبان باعتراف گشايد. آدمي هميشه مايل است گناه را بگردن ديگران بيندازد، براي نافيروزيهاي خود عللي از خارج نشان دهد. افسانه بخت و سرنوشت از اينجا پيدا شده. كسيكه ازكوششهاي خود نتيجه برنميدارد نميتواند بگردن گيرد كه خودش كوتاهي نموده و ميگويد: بخت ياري نكرد، يا ميگويد: سرنوشتم اين بود. ما ديدهايم دو نفر كه با هم گلاويز ميشوند و بسر و روي يكديگر ميزنند همانكه خشمشان فرو نشست و پشيمان گرديدند، مينشينند و ميگويند: »بشيطان لعنت، ديدي چكار كرد!«. گناه خود را بگردن شيطان مياندازند. اينها نتيجه حس خودخواهيست كه همه مان گرفتارش ميباشيم. درباره كارهاي كشور نيز بايرانيان خوش ميافتد كه بآلودگيهاي توده خود گردن نگزارند و هركسي خود را آراسته و پيراسته شمارند و همه گناهها را بگردن انگليسها بيندازند. اين خود موضوعيست كه اين توده بيمار است، بسيار هم بيمار است. من اگر بخواهم بيماريهاي اين توده را شرح دهم از موضوع پرت خواهم افتاد. ولي ديگران اين را نميپذيرند. توده را سالم تصور كرده علت نافيروزيهاي خود را انگليس ميدانند. من ميخواهم اين موضوع را هم حلاجي كنيم. با يك بررسي حقيقت را روشن گردانيم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٧
٣( در ايران يكرشته انديشه هاي اشتباهي بوده كه در رفتار حزب توده مؤثر افتاده است. اولا در ايران چنين عقيدهاي هست كه ايرانيان قادر باداره كردن خود نيستند. منشاء اين عقيده همانا شكست هاييست كه از چهل سال باينطرف در ميدانهاي تلاش بهره ايرانيان گرديده. در اين كشور غيرتمندان پيش افتادند و انقلاب پديد آوردند و مشروطه را روان گردانيدند و آخرش جز رسوايي نبود. در جنگ جهانگير گذشته آزاديخواهان بمهاجرت پرداختند و پايانش جز سرافكندگي نبود. وزارتخانه ها و اداره ها بشكل اروپايي برپا كرديم و حالش همانست كه همه ميدانيم. بروزنامه نويسي پرداختيم و اين نتيجه ننگ آلود بدست آمد... از هيچ كاري نتيجهاي كه ميخواستيم برنداشتيم. اين نافيروزيهاي پياپي عنوان گرديده كه دسته بزرگي در ايران ورد زبان ساخته اند: »نميشود، ايراني نميشود!« و با اين بهانه خودشان را آسوده گردانيدهاند و با بيحسي و بي پروايي روزگار ميگذرانند. اما جوانان حساس و غيرتمند كه نميتوانند بي پروايي نمايند و روزگار بگذرانند، خود را ناچار ميبينند كه بيك دولتي استناد كنند و چاره دردهاي ايران را ازو بخواهند. ثانيا درباره نفوذ انگليسها و دخالت آنها در كارهاي ايران مبالغه هايي هست و گزافگويي هايي رواج پيدا كرده. در اين كشور علتهايي هست كه باعث بدبختي توده گرديده، ولي مردم آنها را در نظر نميگيرند و هرچه ميشود ميگويند: »انگليسها كردند«، »انگليسها نميگزارند«. بدبختي خود را از ناحيه انگليسها ميدانند. اين كار رازي هم از نظر روانشناسي دارد. آدمي بيش از همه اسير طبيعت خود ميباشد. يكي از سختترين كارهاست كه آدمي نواقص خود را بگردن گيرد و اگر تقصيري ازو سرزده زبان باعتراف گشايد. آدمي هميشه مايل است گناه را بگردن ديگران بيندازد، براي نافيروزيهاي خود عللي از خارج نشان دهد. افسانه بخت و سرنوشت از اينجا پيدا شده. كسيكه ازكوششهاي خود نتيجه برنميدارد نميتواند بگردن گيرد كه خودش كوتاهي نموده و ميگويد: بخت ياري نكرد، يا ميگويد: سرنوشتم اين بود. ما ديدهايم دو نفر كه با هم گلاويز ميشوند و بسر و روي يكديگر ميزنند همانكه خشمشان فرو نشست و پشيمان گرديدند، مينشينند و ميگويند: »بشيطان لعنت، ديدي چكار كرد!«. گناه خود را بگردن شيطان مياندازند. اينها نتيجه حس خودخواهيست كه همه مان گرفتارش ميباشيم. درباره كارهاي كشور نيز بايرانيان خوش ميافتد كه بآلودگيهاي توده خود گردن نگزارند و هركسي خود را آراسته و پيراسته شمارند و همه گناهها را بگردن انگليسها بيندازند. اين خود موضوعيست كه اين توده بيمار است، بسيار هم بيمار است. من اگر بخواهم بيماريهاي اين توده را شرح دهم از موضوع پرت خواهم افتاد. ولي ديگران اين را نميپذيرند. توده را سالم تصور كرده علت نافيروزيهاي خود را انگليس ميدانند. من ميخواهم اين موضوع را هم حلاجي كنيم. با يك بررسي حقيقت را روشن گردانيم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٨
براي مثل ميگويم: در اين چهار سال كه دوره آزادي و دموكراسي ناميده ميشود، ايران بطور محسوس و آشكار دچار ارتجاع گرديده. باين معني كارهاي ستوده و سودمندي كه در سالهاي گذشته رخداده بود در اين چند سال بازپس گردانيده شده: ايلات كه بزير انتظام آمده بودند بحال اول بازگشتند، رخت و كلاه يكسان بهم خورده هيكلهاي سخريه آور دوباره در خيابانها نمودار شدند، سينه زني و قمه زني و اين قبيل اعمال وحشيانه ماه محرم كه ممنوع شده بود دوباره آزاد گرديد، زنها كه از چادر بيرون آمده بودند آزادي يافتند كه بآن بازگردند، درويشها و گل مولاها مجاز شدند كه در بازارها بگدايي پردازند. از اين قبيل كارها كه همه ميدانند و نياز بشمردن نيست. در بعضي شهرها كار بجايي رسيده كه گرمابه هاي نمره را بسته خزينه هاي عمومي سراپا كثافت را كه بسته شده بود دوباره باز كردند. اينها لطمه بزرگي بآبرو و حيثيت ايران بود. بيگانگان چنين نتيجه گرفتند كه اين توده لايق آزادي نيست. اگر بحال خود باشد يك گام بسوي پيش نخواهد رفت، بلكه بازپس خواهد گرديد. اكنون شما از هر ايراني بپرسيد ميگويند: »انگليسها كردند! انگليسها طرفدار ارتجاعند!«. ولي آيا اين سخن راست است؟!.. من دور نميدانم كه انگليسها خواهان چنين چيزي باشند. دور نميدانم كه سياستشان اينرا اقتضا كند. ولي آيا انگليسها يادداشت بدولت ايران داده اين كارها را از آندولت خواستار شدند؟!.. آيا سالدات گزارده دولت ايران را مجبور گردانيدند؟!.. پس چطور ميگوييد: انگليسها كردند؟!.. چرا شما حقيقت را از نظر دور ميداريد؟!.. در اين چند سال ما همه مان در ايران بودهايم و ميدانيم اين ارتجاع چگونه جريان پيدا كرده. از روزيكه رضاشاه از كار افتاد و فروغي نخست وزير گرديد راه اين ارتجاع گشاده گرديد. فروغي در نخست ملاقات خود با روزنامه نويسها گفته بود: »دين هم بايد حمايت كرد«. پر روشن است كه منظور او از دين چه بود. روزنامه نويسها از فردا شروع كردند نغمه هاي ارتجاع نواختن. پس از آن هر دولتي كه آمد بارتجاع حمايت كرد. روزنامه ها نيز يا آشكاره پشتيباني نمودند و يا بخاموشي گراييدند. در اين ارتجاع همه وزراء كه آمده و رفتهاند دست داشته اند، روزنامه ها شريك جرم بودهاند، آقا سيد ضياء با تشكيلات خود عامل مؤثر مهمي بوده، روزنامه رهبر با آن تجليلي كه از آقا حسين قمي كرده شركت در اين كار نموده، روزنامه نجات ايران با آن مديحه ها كه بحاجي آقا حسين بروجردي نوشته دخالت مؤثري داشته، و همچنان ديگران هركسي در نوبت خود باين كار دخالت نموده. در يك كاريكه اين همه دستها از داخل ايران دخالت داشته، شما همه را فراموش كرده ميگوييد: انگليسها كردهاند. ما وقتيكه نام وزراء را ميبريم ميگويند: »آنها عمال انگليسند«. بسيار خوب، بديگران چه ميگوييد؟!.. شما كه توده تان سست و ضعيف است كه هركسي حاضر است بخاطر يك نفع آني، بلكه بخاطر يك نفع موهوم، تيشه بريشه مصالح اساسي كشور بزند چه جاي گله از بيگانگانست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٨
براي مثل ميگويم: در اين چهار سال كه دوره آزادي و دموكراسي ناميده ميشود، ايران بطور محسوس و آشكار دچار ارتجاع گرديده. باين معني كارهاي ستوده و سودمندي كه در سالهاي گذشته رخداده بود در اين چند سال بازپس گردانيده شده: ايلات كه بزير انتظام آمده بودند بحال اول بازگشتند، رخت و كلاه يكسان بهم خورده هيكلهاي سخريه آور دوباره در خيابانها نمودار شدند، سينه زني و قمه زني و اين قبيل اعمال وحشيانه ماه محرم كه ممنوع شده بود دوباره آزاد گرديد، زنها كه از چادر بيرون آمده بودند آزادي يافتند كه بآن بازگردند، درويشها و گل مولاها مجاز شدند كه در بازارها بگدايي پردازند. از اين قبيل كارها كه همه ميدانند و نياز بشمردن نيست. در بعضي شهرها كار بجايي رسيده كه گرمابه هاي نمره را بسته خزينه هاي عمومي سراپا كثافت را كه بسته شده بود دوباره باز كردند. اينها لطمه بزرگي بآبرو و حيثيت ايران بود. بيگانگان چنين نتيجه گرفتند كه اين توده لايق آزادي نيست. اگر بحال خود باشد يك گام بسوي پيش نخواهد رفت، بلكه بازپس خواهد گرديد. اكنون شما از هر ايراني بپرسيد ميگويند: »انگليسها كردند! انگليسها طرفدار ارتجاعند!«. ولي آيا اين سخن راست است؟!.. من دور نميدانم كه انگليسها خواهان چنين چيزي باشند. دور نميدانم كه سياستشان اينرا اقتضا كند. ولي آيا انگليسها يادداشت بدولت ايران داده اين كارها را از آندولت خواستار شدند؟!.. آيا سالدات گزارده دولت ايران را مجبور گردانيدند؟!.. پس چطور ميگوييد: انگليسها كردند؟!.. چرا شما حقيقت را از نظر دور ميداريد؟!.. در اين چند سال ما همه مان در ايران بودهايم و ميدانيم اين ارتجاع چگونه جريان پيدا كرده. از روزيكه رضاشاه از كار افتاد و فروغي نخست وزير گرديد راه اين ارتجاع گشاده گرديد. فروغي در نخست ملاقات خود با روزنامه نويسها گفته بود: »دين هم بايد حمايت كرد«. پر روشن است كه منظور او از دين چه بود. روزنامه نويسها از فردا شروع كردند نغمه هاي ارتجاع نواختن. پس از آن هر دولتي كه آمد بارتجاع حمايت كرد. روزنامه ها نيز يا آشكاره پشتيباني نمودند و يا بخاموشي گراييدند. در اين ارتجاع همه وزراء كه آمده و رفتهاند دست داشته اند، روزنامه ها شريك جرم بودهاند، آقا سيد ضياء با تشكيلات خود عامل مؤثر مهمي بوده، روزنامه رهبر با آن تجليلي كه از آقا حسين قمي كرده شركت در اين كار نموده، روزنامه نجات ايران با آن مديحه ها كه بحاجي آقا حسين بروجردي نوشته دخالت مؤثري داشته، و همچنان ديگران هركسي در نوبت خود باين كار دخالت نموده. در يك كاريكه اين همه دستها از داخل ايران دخالت داشته، شما همه را فراموش كرده ميگوييد: انگليسها كردهاند. ما وقتيكه نام وزراء را ميبريم ميگويند: »آنها عمال انگليسند«. بسيار خوب، بديگران چه ميگوييد؟!.. شما كه توده تان سست و ضعيف است كه هركسي حاضر است بخاطر يك نفع آني، بلكه بخاطر يك نفع موهوم، تيشه بريشه مصالح اساسي كشور بزند چه جاي گله از بيگانگانست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٩
ميدانم بسياري از خوانندگان تصور خواهند كرد كه من از انگليسها دفاع ميكنم. ولي اينطور نيست. من با انگليسها كاري ندارم. آنها خودشان دفاع كنند. من مقصودم اينست شما كه اينراه را پيش گرفته ايد و آلودگيهاي خود را برو نياورده تمام گناهها را بگردن انگليسها يا ديگران مياندازيد، از اينراه بجايي نخواهيد رسيد. شما كه ميخواهيد هركسي هر خيانتي خواست بكند ولي برو نياورده خود را معصوم و بيگناه جلوه دهد و در آخر گناه را بگردن انگليسها اندازد، با اين ترتيب شما هميشه در توي بدبختي خواهيد ماند. من وقتيكه خوب ميانديشم ميبينم شما ميخواهيد با طبيعت بجنگيد، ميخواهيد قانون آنرا بهم زنيد، ميخواهيد نيك نباشيد و از جهان نيكي بينيد. روزي بيكي گفتم: »شما از يكسو از دست ارتجاع ناله ميكنيد و فرياد ميكشيد و از يكسو بارتجاع كمك ميكنيد. آن حاجي آقا حسين بروجردي كه شما آنهمه تجليل كرده ايد، در بروجرد كسي از ترس او بحمام نمره نميتواند رفت«. گفت: »ما با آن مقصد بزرگي كه داريم بايد با احساسات عمومي مماشات كنيم«. گفتم: »كيست كه براي گناه خود عذري نتواند آورد و يا باغراض خود رختي نتواند پوشانيد؟!.. ولي آيا حقيقت تغيير خواهد يافت؟!.. آيا طبيعت فريب خواهد خورد؟!..«. بيش از اين بسخن دامنه نميدهم. در ايران در اين زمينه مبالغه شده و آنچه من دانسته ام سران حزب توده در اين زمينه مبالغه شان بيشتر است. آنها كارهاي نيكي را كه در ايران رخداده همچنان بانگليسها منسوب ميسازند و بآنها نيز با نظر بدبيني مينگرند. مثلا جنبش مشروطه را آنها يكسره از ناحيه انگليس ميشناسند. در حاليكه چنان نيست و اين اشتباهي از ايشان است. جنبش مشروطه در همه كشورها رخ داده بود، در ايران هم بايستي رخ دهد. از زمان ناصرالدينشاه چنين انديشه اي بايران راه يافت و صدها كسان جان خود را بخطر انداخته به پيشرفت آن انديشه كوشيدند. چيزيكه بود چون زمينهاي آماده گرديد و نتيجه نزديك شد، انگليسها آنرا با سياست خود موافق يافته كمك كردند و برخي از هواداران خود را در ميان آزاديخواهان وارد گردانيدند. در پيشرفت مشروطه در ايران بيش از همه كوششهاي مردانه علي مسيوها و حاجي علي دوا فروشها و سيدحسين خان عدالتها و دلاوريهاي ستارخانها و باقرخانها و يفرمخانها و حيدر عمو اغليها دخالت داشته است كه بانگليس و سياست آن كمترين ارتباطي نداشته اند. آدم وقتيكه با سران حزب توده صحبت ميكند ميبيند در نظر آنها در جهان جز دو رشته كار نيست: يكرشته كارهاييكه انگليسها از نظر حفظ سياست سرمايهداري خود ميكنند. رشته ديگر كارهاييكه شورويها براي مبارزه با سرمايه داري انجام ميدهند. ديگران هيچ كارهاند و داراي هيچ اختياري نميباشند. مثلا درباره رضاشاه آنها عقيده دارند كه جز آلتي در دست سياست انگليس نبوده است و هرچه كرده بدلخواه آنها كرده. در حاليكه چنين نيست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ١٩
ميدانم بسياري از خوانندگان تصور خواهند كرد كه من از انگليسها دفاع ميكنم. ولي اينطور نيست. من با انگليسها كاري ندارم. آنها خودشان دفاع كنند. من مقصودم اينست شما كه اينراه را پيش گرفته ايد و آلودگيهاي خود را برو نياورده تمام گناهها را بگردن انگليسها يا ديگران مياندازيد، از اينراه بجايي نخواهيد رسيد. شما كه ميخواهيد هركسي هر خيانتي خواست بكند ولي برو نياورده خود را معصوم و بيگناه جلوه دهد و در آخر گناه را بگردن انگليسها اندازد، با اين ترتيب شما هميشه در توي بدبختي خواهيد ماند. من وقتيكه خوب ميانديشم ميبينم شما ميخواهيد با طبيعت بجنگيد، ميخواهيد قانون آنرا بهم زنيد، ميخواهيد نيك نباشيد و از جهان نيكي بينيد. روزي بيكي گفتم: »شما از يكسو از دست ارتجاع ناله ميكنيد و فرياد ميكشيد و از يكسو بارتجاع كمك ميكنيد. آن حاجي آقا حسين بروجردي كه شما آنهمه تجليل كرده ايد، در بروجرد كسي از ترس او بحمام نمره نميتواند رفت«. گفت: »ما با آن مقصد بزرگي كه داريم بايد با احساسات عمومي مماشات كنيم«. گفتم: »كيست كه براي گناه خود عذري نتواند آورد و يا باغراض خود رختي نتواند پوشانيد؟!.. ولي آيا حقيقت تغيير خواهد يافت؟!.. آيا طبيعت فريب خواهد خورد؟!..«. بيش از اين بسخن دامنه نميدهم. در ايران در اين زمينه مبالغه شده و آنچه من دانسته ام سران حزب توده در اين زمينه مبالغه شان بيشتر است. آنها كارهاي نيكي را كه در ايران رخداده همچنان بانگليسها منسوب ميسازند و بآنها نيز با نظر بدبيني مينگرند. مثلا جنبش مشروطه را آنها يكسره از ناحيه انگليس ميشناسند. در حاليكه چنان نيست و اين اشتباهي از ايشان است. جنبش مشروطه در همه كشورها رخ داده بود، در ايران هم بايستي رخ دهد. از زمان ناصرالدينشاه چنين انديشه اي بايران راه يافت و صدها كسان جان خود را بخطر انداخته به پيشرفت آن انديشه كوشيدند. چيزيكه بود چون زمينهاي آماده گرديد و نتيجه نزديك شد، انگليسها آنرا با سياست خود موافق يافته كمك كردند و برخي از هواداران خود را در ميان آزاديخواهان وارد گردانيدند. در پيشرفت مشروطه در ايران بيش از همه كوششهاي مردانه علي مسيوها و حاجي علي دوا فروشها و سيدحسين خان عدالتها و دلاوريهاي ستارخانها و باقرخانها و يفرمخانها و حيدر عمو اغليها دخالت داشته است كه بانگليس و سياست آن كمترين ارتباطي نداشته اند. آدم وقتيكه با سران حزب توده صحبت ميكند ميبيند در نظر آنها در جهان جز دو رشته كار نيست: يكرشته كارهاييكه انگليسها از نظر حفظ سياست سرمايهداري خود ميكنند. رشته ديگر كارهاييكه شورويها براي مبارزه با سرمايه داري انجام ميدهند. ديگران هيچ كارهاند و داراي هيچ اختياري نميباشند. مثلا درباره رضاشاه آنها عقيده دارند كه جز آلتي در دست سياست انگليس نبوده است و هرچه كرده بدلخواه آنها كرده. در حاليكه چنين نيست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٠
همه ميدانيم كه رضاشاه لشكركشي بخوزستان كرد و آن مخالف سياست انگليسها، بلكه مخالف ميل آنها بود و كار باعتراض و يادداشت دادن انجاميد. در محاكمه مختاري كه حزب توده در آن دخالت داشت، پرونده شهرباني شيخ خزعل بدست افتاده دانسته گرديد كه در سال ١٩١٤ كه جنگ با آلمان و عثماني آغاز شده بود، انگليسها با خزعل پيماني بسته بوده اند كه بر طبق آن خزعل در تحت حمايت انگليس باشد و با دستور آنها رفتار كند و انگليسها نيز حكومت خوزستان را در خانواده شيخ، ارثي و دائمي شناسند. با اينحال رضاشاه لشكر بر سر خزعل فرستاده ترتيب او را بهمزد و دولت را در خوزستان داراي اقتدار گردانيد. در آن قضيه، سيد حسن مدرس مخالف رضاشاه بود، كه چه در مجلس و چه در بيرون، كارشكني هاي بسيار كرده آشكار بخزعل حمايت نشان ميداد. با اينحال شما رضاشاه را آلت سياست انگليسها ميشماريد و مدرس را يكي از قهرمانان ملت بحساب ميآوريد. اينست نمونهاي از وارونه بودن حقايق در اين كشور. اگر رضاشاه افزار دست انگليسها بوده پس چرا براي ايران آرتش تهيه كرد؟!.. چرا ايلات را بتحت اقتدار دولت درآورد؟!.. چرا زنها را از چادر و چاقچور بيرون كشيد؟!.. چرا از قمه زني و زنجيرزني و ديگر رسواييها جلو گرفت؟!.. شما از يكسو ميگوييد انگليسها طرفدار ارتجاعند و از يكسو رضاشاه را كه كارهايش بضد ارتجاع بوده آلت دست انگليسها ميخوانيد. من نميدانم اين دو سخن با هم چگونه سازگار است؟!. ميدانم خواهند گفت: از رضاشاه دفاع ميكند. ولي چنين نيست. رضاشاه اگر دفاع لازم داشته پسرش شاه ايرانست. ايشان بهتر ميتوانند دفاع از پدرشان كنند. من از حقيقت دفاع ميكنم، از تاريخ ايران دفاع ميكنم. در اين چند سال تاريخ هم لگدمال شد و راهش گم گرديد. من عادت نكردهام سخني را برخلاف حقيقت بشنوم و بدفاع قادر باشم و خودداري نشان دهم. من از رضاشاه جز زيان و گزند نديدم. از اين شاه جانشينش هم كمترين نيكي نديده ام و اگر بگويم بدي هم ديده ام دور نرفته ام. اين دليل حقيقت پرستي منست كه از كسانيكه بدي ديدهام هواداري نشان ميدهم و از گفتن حقايق باز نميايستم. رشته را از دست ندهيم. چنانكه گفتم اين دو اشتباه در ايران ريشه دوانيده: يكي اينكه ايرانيان قادر نيستند خودشان خود را راه برند. ديگري آنكه همه كارهاي ايران را انگليسها ميكنند. اينها باعث شده كه در اين كشور تمايل بدولت شوروي بيشتر گرديده. ولي باز بايد گفت: اينها اشتباه است. جهت ندارد ايرانيان خودشان خود را راه نتوانند برد. اينها چه چيزشان از ديگران كمتر است؟!.. اگر گرفتاري هايي هست بايد بچاره آنها كوشيد. درباره دخالت انگليسها نيز مبالغه ميشود. قضيه بيش از آن نيست كه بيشتري از وزراي ايران از سست نهادي پيروي از نظر آنها ميكنند. بر فرض كه انگليسها چيزهايي درباره ما ميخواهند، ما هنگاميكه گردن نگزاريم و زير بار تحميل نرويم قضيه پايان پذيرفته.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٠
همه ميدانيم كه رضاشاه لشكركشي بخوزستان كرد و آن مخالف سياست انگليسها، بلكه مخالف ميل آنها بود و كار باعتراض و يادداشت دادن انجاميد. در محاكمه مختاري كه حزب توده در آن دخالت داشت، پرونده شهرباني شيخ خزعل بدست افتاده دانسته گرديد كه در سال ١٩١٤ كه جنگ با آلمان و عثماني آغاز شده بود، انگليسها با خزعل پيماني بسته بوده اند كه بر طبق آن خزعل در تحت حمايت انگليس باشد و با دستور آنها رفتار كند و انگليسها نيز حكومت خوزستان را در خانواده شيخ، ارثي و دائمي شناسند. با اينحال رضاشاه لشكر بر سر خزعل فرستاده ترتيب او را بهمزد و دولت را در خوزستان داراي اقتدار گردانيد. در آن قضيه، سيد حسن مدرس مخالف رضاشاه بود، كه چه در مجلس و چه در بيرون، كارشكني هاي بسيار كرده آشكار بخزعل حمايت نشان ميداد. با اينحال شما رضاشاه را آلت سياست انگليسها ميشماريد و مدرس را يكي از قهرمانان ملت بحساب ميآوريد. اينست نمونهاي از وارونه بودن حقايق در اين كشور. اگر رضاشاه افزار دست انگليسها بوده پس چرا براي ايران آرتش تهيه كرد؟!.. چرا ايلات را بتحت اقتدار دولت درآورد؟!.. چرا زنها را از چادر و چاقچور بيرون كشيد؟!.. چرا از قمه زني و زنجيرزني و ديگر رسواييها جلو گرفت؟!.. شما از يكسو ميگوييد انگليسها طرفدار ارتجاعند و از يكسو رضاشاه را كه كارهايش بضد ارتجاع بوده آلت دست انگليسها ميخوانيد. من نميدانم اين دو سخن با هم چگونه سازگار است؟!. ميدانم خواهند گفت: از رضاشاه دفاع ميكند. ولي چنين نيست. رضاشاه اگر دفاع لازم داشته پسرش شاه ايرانست. ايشان بهتر ميتوانند دفاع از پدرشان كنند. من از حقيقت دفاع ميكنم، از تاريخ ايران دفاع ميكنم. در اين چند سال تاريخ هم لگدمال شد و راهش گم گرديد. من عادت نكردهام سخني را برخلاف حقيقت بشنوم و بدفاع قادر باشم و خودداري نشان دهم. من از رضاشاه جز زيان و گزند نديدم. از اين شاه جانشينش هم كمترين نيكي نديده ام و اگر بگويم بدي هم ديده ام دور نرفته ام. اين دليل حقيقت پرستي منست كه از كسانيكه بدي ديدهام هواداري نشان ميدهم و از گفتن حقايق باز نميايستم. رشته را از دست ندهيم. چنانكه گفتم اين دو اشتباه در ايران ريشه دوانيده: يكي اينكه ايرانيان قادر نيستند خودشان خود را راه برند. ديگري آنكه همه كارهاي ايران را انگليسها ميكنند. اينها باعث شده كه در اين كشور تمايل بدولت شوروي بيشتر گرديده. ولي باز بايد گفت: اينها اشتباه است. جهت ندارد ايرانيان خودشان خود را راه نتوانند برد. اينها چه چيزشان از ديگران كمتر است؟!.. اگر گرفتاري هايي هست بايد بچاره آنها كوشيد. درباره دخالت انگليسها نيز مبالغه ميشود. قضيه بيش از آن نيست كه بيشتري از وزراي ايران از سست نهادي پيروي از نظر آنها ميكنند. بر فرض كه انگليسها چيزهايي درباره ما ميخواهند، ما هنگاميكه گردن نگزاريم و زير بار تحميل نرويم قضيه پايان پذيرفته.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
در اواخر فروردین ماه سال ۱۳۹۰ میزگردی در فصلنامه سیاووشان درباره آن چه که از سوی منتقدین دکتر مصدق ” خطاهای سیاسی مصدق ” قلمداد می شود، برگزار شد.
ایرج امینی – فرزند دکتر علی امینی نخست وزیر رژیم شاه – و دکتر صادق زیباکلام به عنوان منتقدین دکتر مصدق در این میزگرد حضور یافتند. در سوی مقابل، مرحوم مهندس عزت الله سحابی و دکتر هرمیداس باوند حضور داشتند که مدافع عملکرد مصدق بودند.
اکنون که متن این میزگرد در پیش روی خوانندگان قرار دارد، مهندس عزت الله سحابی رخ در نقاب خاک کشیده و به دیاری پر کشیده است که – به تعبیر مولانا – جز باقی ِآباد نیست.
چند روز پس از این میزگرد، مهندس سحابی به علت سکته مغزی به کما رفت و چندی بعد نیز به دیدار پاکان و بزرگانی چون دکتر مصدق، یدالله سحابی، آیت الله طالقانی و مهندس بازرگان شتافت. سحابی که عمر خود را به دفاع از پیوند عقلانی ملیت و دیانت گذراند و همواره بر حقانیت دکتر محمد مصدق پای می فشرد، در این میزگرد نیز برای آخرین بار به دفاع از کارنامه سیاسی مراد و مقتدای خویش برخاست. آنچه در پی می آید، متن گفتگوی آن ” عزیز سفرکرده ” با ایرج امینی، هرمیداس باوند و صادق زیباکلام است.
فایل زیر حاوی متن کامل مصاحبه است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
در اواخر فروردین ماه سال ۱۳۹۰ میزگردی در فصلنامه سیاووشان درباره آن چه که از سوی منتقدین دکتر مصدق ” خطاهای سیاسی مصدق ” قلمداد می شود، برگزار شد.
ایرج امینی – فرزند دکتر علی امینی نخست وزیر رژیم شاه – و دکتر صادق زیباکلام به عنوان منتقدین دکتر مصدق در این میزگرد حضور یافتند. در سوی مقابل، مرحوم مهندس عزت الله سحابی و دکتر هرمیداس باوند حضور داشتند که مدافع عملکرد مصدق بودند.
اکنون که متن این میزگرد در پیش روی خوانندگان قرار دارد، مهندس عزت الله سحابی رخ در نقاب خاک کشیده و به دیاری پر کشیده است که – به تعبیر مولانا – جز باقی ِآباد نیست.
چند روز پس از این میزگرد، مهندس سحابی به علت سکته مغزی به کما رفت و چندی بعد نیز به دیدار پاکان و بزرگانی چون دکتر مصدق، یدالله سحابی، آیت الله طالقانی و مهندس بازرگان شتافت. سحابی که عمر خود را به دفاع از پیوند عقلانی ملیت و دیانت گذراند و همواره بر حقانیت دکتر محمد مصدق پای می فشرد، در این میزگرد نیز برای آخرین بار به دفاع از کارنامه سیاسی مراد و مقتدای خویش برخاست. آنچه در پی می آید، متن گفتگوی آن ” عزیز سفرکرده ” با ایرج امینی، هرمیداس باوند و صادق زیباکلام است.
فایل زیر حاوی متن کامل مصاحبه است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#عزت_الله_سحابی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۰۹ متولد شد. وی فرزند یدالله سحابی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران و پدر هاله سحابی از فعالان حقوق زنان و زندانی سیاسی بود. عزت‌الله سحابی با زری سحابی (زرین دخت عطایی) ازدواج کرد و دارای ۲ فرزند بود. دایی همسر سحابی، مهدی بازرگان بود. او یکی از زندانیان سیاسی سرشناس ایران بود که بیش از ۱۲ سال از عمر خود را در زندانهای حکومت پهلوی و ۳ سال را در جمهوری اسلامی سپری کرد.
به دلیل فعالیت‌های سیاسی پدرش یدالله سحابی که از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران-در سال ۱۳۴۰-بود، عزت‌الله سحابی از کودکی با فعالیت‌های سیاسی آشنا بود و از اولین اعضای نهضت آزادی ایران به شمار می‌رود.
وی در سالهای ۱۳۳۳، ۱۳۴۲، ۱۳۵۰، ۱۳۶۹، ۱۳۷۵، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۹ دستگیر شد و در زندانهای مختلفی هم چون اوین، قزل‌قلعه و قصر زندانی بود.
سحابی دانش‌آموخته رشته مهندسی مکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران بود. او در سالهای ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ در مجله «فروغ علم» و در سالهای ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ در مجله «گنج شایگان» به عنوان سردبیر این نشریات فعالیت می‌کرد.
با وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سحابی در کمیته دانشگاه "نهضت مقاومت ملی" فعال شد. او مسئولیت توزیع نشریات نهضت، از جمله اعلامیه‌ها و روزنامه «راه مصدق» را برعهده داشت. سحابی در تیرماه ۱۳۳۳ پس از توقیف چاپخانه روزنامه «راه مصدق» دستگیر شد و در بازجویی‌ها مسئولیت تهیه و تنظیم و انتشار و توزیع روزنامه را به تنهایی بر عهده گرفت. پس از آزادی از زندان، بار دیگر فعالیت‌های خود را درنهضت مقاومت ملی و در کمیته انتشارات و تبلیغات آن-به ریاست مهدی بازرگان-پی گرفت. فعالیت‌های او، بار دیگر منجر به دستگیری وی شد و سحابی باز هم مسئولیت انتشار روزنامه را پذیرفت.
او در پس از خرداد سال ۱۳۴۲ با حکم شش ساله راهی زندان شد.
در آخرین مورد پیش از انقلاب سحابی در سال ۱۳۵۰ به ۱۵ سال حبس محکوم شد و تا ماه‌های آخر حیات حکومت پهلوی در زندان عادل آباد شیراز زندانی بود.
سحابی عضو شورای انقلاب، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت مهدی بازرگان، نماینده مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، و دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران بود. سحابی سال‌ها زندان هر دوحکومت پهلوی و جمهوری اسلامی را تجربه کرده‌بود.
سحابی در مجلس خبرگان قانون اساسی به اتفاق محمود طالقانی، مرتضی حائری یزدی، ابوالحسن بنی صدر و علی گلزاده غفوری از جمله کسانی بود که به ولایت فقیه رأی منفی داد. او در بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی در سال۱۳۶۸ که ولایت مطلقه فقیه به قانون اساسی افزوده شد، نیز به ولایت مطلقه فقیه رای منفی داد.
او در سال ۱۳۷۰ مجله ایران فردا را منتشر کرد که به روزگار خود از حرفه‌ای‌ترین و بانفوذترین نشریات ایران بود. ایران فردا نیز در سال ۱۳۷۹ توقیف شد.
وی در ابتدا از اعضای نهضت آزادی ایران بود، ولی پس از انقلاب، در پی اختلاف در مورد مواضع اقتصادی نهضت آزادی ایران، به همراه ۱۲ تن دیگر از جمله محمد بسته نگار، محمدعلی رجایی و محمدمهدی جعفری از نهضت آزادی جدا شد و گروه فعالان ملی مذهبی را تشکیل داد. سحابی تا زمان مرگش ریاست گروه ملی مذهبی را عهده‌دار بود. زندگی زنده‌یاد سحابی در بعد از انقلاب 57 با فراز و نشیب زیادی همراه بود و چندین بار به دلیل اظهار نظر و فعالیت‌های مطبوعاتی به زندان افتادند.
عزت‌الله سحابی در بامداد ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران و پس از ۶۰ سال فعالیت سیاسی درگذشت. او هنگام مرگ ۸۱ سال داشت.
با تجمع حدود ۱۰۰ نفر از نزدیکان خانوادگی سحابی در منزل وی در لواسان، نیروهای امنیتی و گارد ویژه حضور پیدا کردند که در محدوده منزل وی جو امنیتی ایجاد شد.
در این مراسم، هاله سحابی که برای تشییع جنازه پدرش، عزت‌الله سحابی به محل قبرستان رفته‌بود، در پی درگیری با نیروهای امنیتی و پس از ضرب وشتم در ناحیه ریه و شکم، دچار «سکته قلبی» شده و کشته شد. در این راستا منصور سحابی، برادر عزت‌الله سحابی در گفتگوی کوتاهی اعلام کرد ایست قلبی او ناشی از ضرباتی است که به شکم و ریه او وارد شده‌است.
سوابق شغلی
عضو شورای انقلاب، نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی، نماینده دور اول مجلس خبرگان قانون اساسی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، عضو شورای ملی صلح، رئیس سازمان صنایع ملی ایران، ریاست ستاد بسیج اقتصادی کشور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، مدیر عامل شرکت تست، مدیریت کارخانه صافیاد، مدیریت شرکت شرکت سهامی انتشار، مدیریت کارخانه‌های سنگ معدن، رهبر گروه فعالان ملی مذهبی، دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران، سردبیر و مدیر مسئول نشریات راه مصدق، گنج شایگان، فروغ علم و ایران فردا
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#عزت_الله_سحابی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۰۹ متولد شد. وی فرزند یدالله سحابی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران و پدر هاله سحابی از فعالان حقوق زنان و زندانی سیاسی بود. عزت‌الله سحابی با زری سحابی (زرین دخت عطایی) ازدواج کرد و دارای ۲ فرزند بود. دایی همسر سحابی، مهدی بازرگان بود. او یکی از زندانیان سیاسی سرشناس ایران بود که بیش از ۱۲ سال از عمر خود را در زندانهای حکومت پهلوی و ۳ سال را در جمهوری اسلامی سپری کرد.
به دلیل فعالیت‌های سیاسی پدرش یدالله سحابی که از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران-در سال ۱۳۴۰-بود، عزت‌الله سحابی از کودکی با فعالیت‌های سیاسی آشنا بود و از اولین اعضای نهضت آزادی ایران به شمار می‌رود.
وی در سالهای ۱۳۳۳، ۱۳۴۲، ۱۳۵۰، ۱۳۶۹، ۱۳۷۵، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۹ دستگیر شد و در زندانهای مختلفی هم چون اوین، قزل‌قلعه و قصر زندانی بود.
سحابی دانش‌آموخته رشته مهندسی مکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران بود. او در سالهای ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ در مجله «فروغ علم» و در سالهای ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ در مجله «گنج شایگان» به عنوان سردبیر این نشریات فعالیت می‌کرد.
با وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سحابی در کمیته دانشگاه "نهضت مقاومت ملی" فعال شد. او مسئولیت توزیع نشریات نهضت، از جمله اعلامیه‌ها و روزنامه «راه مصدق» را برعهده داشت. سحابی در تیرماه ۱۳۳۳ پس از توقیف چاپخانه روزنامه «راه مصدق» دستگیر شد و در بازجویی‌ها مسئولیت تهیه و تنظیم و انتشار و توزیع روزنامه را به تنهایی بر عهده گرفت. پس از آزادی از زندان، بار دیگر فعالیت‌های خود را درنهضت مقاومت ملی و در کمیته انتشارات و تبلیغات آن-به ریاست مهدی بازرگان-پی گرفت. فعالیت‌های او، بار دیگر منجر به دستگیری وی شد و سحابی باز هم مسئولیت انتشار روزنامه را پذیرفت.
او در پس از خرداد سال ۱۳۴۲ با حکم شش ساله راهی زندان شد.
در آخرین مورد پیش از انقلاب سحابی در سال ۱۳۵۰ به ۱۵ سال حبس محکوم شد و تا ماه‌های آخر حیات حکومت پهلوی در زندان عادل آباد شیراز زندانی بود.
سحابی عضو شورای انقلاب، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت مهدی بازرگان، نماینده مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، و دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران بود. سحابی سال‌ها زندان هر دوحکومت پهلوی و جمهوری اسلامی را تجربه کرده‌بود.
سحابی در مجلس خبرگان قانون اساسی به اتفاق محمود طالقانی، مرتضی حائری یزدی، ابوالحسن بنی صدر و علی گلزاده غفوری از جمله کسانی بود که به ولایت فقیه رأی منفی داد. او در بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی در سال۱۳۶۸ که ولایت مطلقه فقیه به قانون اساسی افزوده شد، نیز به ولایت مطلقه فقیه رای منفی داد.
او در سال ۱۳۷۰ مجله ایران فردا را منتشر کرد که به روزگار خود از حرفه‌ای‌ترین و بانفوذترین نشریات ایران بود. ایران فردا نیز در سال ۱۳۷۹ توقیف شد.
وی در ابتدا از اعضای نهضت آزادی ایران بود، ولی پس از انقلاب، در پی اختلاف در مورد مواضع اقتصادی نهضت آزادی ایران، به همراه ۱۲ تن دیگر از جمله محمد بسته نگار، محمدعلی رجایی و محمدمهدی جعفری از نهضت آزادی جدا شد و گروه فعالان ملی مذهبی را تشکیل داد. سحابی تا زمان مرگش ریاست گروه ملی مذهبی را عهده‌دار بود. زندگی زنده‌یاد سحابی در بعد از انقلاب 57 با فراز و نشیب زیادی همراه بود و چندین بار به دلیل اظهار نظر و فعالیت‌های مطبوعاتی به زندان افتادند.
عزت‌الله سحابی در بامداد ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران و پس از ۶۰ سال فعالیت سیاسی درگذشت. او هنگام مرگ ۸۱ سال داشت.
با تجمع حدود ۱۰۰ نفر از نزدیکان خانوادگی سحابی در منزل وی در لواسان، نیروهای امنیتی و گارد ویژه حضور پیدا کردند که در محدوده منزل وی جو امنیتی ایجاد شد.
در این مراسم، هاله سحابی که برای تشییع جنازه پدرش، عزت‌الله سحابی به محل قبرستان رفته‌بود، در پی درگیری با نیروهای امنیتی و پس از ضرب وشتم در ناحیه ریه و شکم، دچار «سکته قلبی» شده و کشته شد. در این راستا منصور سحابی، برادر عزت‌الله سحابی در گفتگوی کوتاهی اعلام کرد ایست قلبی او ناشی از ضرباتی است که به شکم و ریه او وارد شده‌است.
سوابق شغلی
عضو شورای انقلاب، نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی، نماینده دور اول مجلس خبرگان قانون اساسی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، عضو شورای ملی صلح، رئیس سازمان صنایع ملی ایران، ریاست ستاد بسیج اقتصادی کشور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، مدیر عامل شرکت تست، مدیریت کارخانه صافیاد، مدیریت شرکت شرکت سهامی انتشار، مدیریت کارخانه‌های سنگ معدن، رهبر گروه فعالان ملی مذهبی، دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران، سردبیر و مدیر مسئول نشریات راه مصدق، گنج شایگان، فروغ علم و ایران فردا
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
نهم خرداد سالگرد درگذشت مهدي آذر است. به همين مناسبت به معرفي مجدد ايشان مي‌پردازيم. دکتر مهدی آذر در١٢٨١شمسی در مشهد در یک خانواده روحانی چشم به جهان گشود.
او پس از تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسه عالی طب دارالفنون شد و و در سال ۱۳۰۷ توانست دکتری خویش را دریافت کند و سپس برای ادامه تحصیل عازم پاریس شد و توانست در سال ۱۳۱۳ در گرایش بیماریهای داخلی از دانشگاه پاریس تخصص بگیرد. در پی بازگشت به ایران پس از یک سلسله مسئولیت‌ها در بیمارستان‌های مختلف، در سال ۱۳۲۸ استاد دانشکده پزشکی گردید. دکتر آذر در سال ١٣٢٨ رییس بیمارستان رازی بود، در بازدیدی که رزمآرا از آن بیمارستان داشت اهانتی به دکتر آذر می‌کند که باعث اعتراض جامعه پزشکی می‌شود و در نهایت رزمآرا از دکتر آذر عذرخواهی می‌کند. وی پایه گذار رشته طب داخلی در ایران به شمار می‌آید. اولین فعالیت سیاسی دکتر آذر به حضورش در انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده پزشکی در سال ١٣٢١باز می‌گردد. انجمن اسلامی نمی‌توانست عطش سیاسی دکتر آذر را فرونشاد پس از آن احزاب پیکار، استقلال و میهن‌پرستان حزب میهن را تشکیل می‌دهند و دکتر آذر در کنار دکتر سنجابی از اعضای شورای مرکزی حزب میهن بود. این حزب پس از حزب توده شناخته شده‌ترین حزب آن دوران بود.
دکتر آذر در دوره دوم نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق در سال ۱۳۳۱ به مقام وزارت فرهنگ منصوب شد و تا پایان دوره نخست‌وزیری مصدق در این مقام باقی ماند. در دوران حضور دکتر آذر در وزارت فرهنگ صاحبنظران نیکنامی از سوی او به کار دعوت شدند. افرادی چون غلامحسین مصاحب، دکتر نصیری و احمد آرام به عنوان معاونان دکتر آذر با وی همکاری می‌کردند. احمد راد،علامه مجتبی مینویی و استاد علی‌محمد عامری در کنار دیگر بزرگانی چون احمدعلی رجایی و دکتر علی‌اکبر شهابی در وزارت فرهنگ مشغول به فعالیت بودند. علامه دهخدا، اللهیار صالح و محمدتقی دانش‌پژوه از دوستان و همراهان دکتر آذر بودند. وی بارها از جانب نمایندگانی چون بقایی و شمس قنات‌آبادی در مجلس مورد اهانت قرار گرفت.
پس از کودتای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲ دکتر آذر دستگیر و زندانی شد. در آخرین جلسه دادگاه دکتر مصدق در سی‌ام آذر ١٣٣٢حضور داشت و سخنی جز احترام و اعتماد به دکتر مصدق نگفت. پس از آزادی اجازه تدریس در دانشگاه به وی داده نشد. دکتر آذر به علت اینکه پزشک مورد اعتماد دکتر مصدق بود در زمان بستری ایشان برای معالجه در بیمارستان نجمیه و سپس در منزل ایشان به عنوان پزشک معالج دکتر مصدق فعالیت داشتند و جزء معدود افرادی بودند که در هنگام درگذشت دکتر مصدق در احمد آباد و در کنار دکتر مصدق حضور داشتند.
وی در تیر ١٣٣٩با انتخاب هیات ٣٥ نفری به عنوان هیات موسس جبهه ملی دوم تجدید فعالیت کردند این فعالیت همزمان با انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی بود. کنگره جبهه ملی در سال ۱۳۴۱ به سمت نایب اول کنگره از سوی شرکت کنندگان انتخاب شد. وی جز ۱۰ نفر اول منتخب کنگره برای شورای مرکزی جبهه ملی ایران (جبهه ملی دوم) بود. در ۱ بهمن ۱۳۴۰ دکتر مهدی آذر به دنبال نا آرامی‌های دانشگاه‌ها بازداشت شد. در ۷ شهریور ۱۳۵۷، ۱۴ حزب سیاسی در ایران اعلام موجودیت کردند که مهدی آذر جزء منفردین بود.
دکتر آذر از ابتدای شروع فعالیت‌های جبهه ملی چهارم دوباره در عرصه سیاست گام نهاد و به همراه آقایان دکتر مسعود حجازی، دکتر پرویز ورجاوند، حاج قاسم لباسچی، مهدی غضنفری، علی اکبر محمودیان و دکتر حسین موسویان به سمت عضویت در هیأت اجرایی جبهه ملی چهارم انتخاب شد.
دکتر آذر نشریه پیام جبهه ملی ایران را به عنوان ارگان رسمی جبهه ملی تاسیس نمود و به عنوان صاحب امتیاز آن معرفی گردید. این نشریه هفته‌ای سه شماره منتشر می‌شد واصغر پارسا مدیر مسئول روزنامه و دکتر سید حسین موسویان مدیر اجرایی آن بود.
پس از اعلام ارتداد جبهه ملی دکتر آذر به مدت چندین ماه بصورت مخفیانه در ایران زندگی می‌کند و سرانجام از طریق مرز کردستان از کشور خارج شده به امریکا می‌رود. دکتر آذر مابقی عمر را در شیکاگو زندگی نمود. وی در ٩ خرداد ١٣٧٣ درگذشت. از نکات برجسته شخصیت دکتر آذر عدم توصیه پذیری وی از هیچ مقامی بود.
برای اکسب اطلاع بیشتر از دکتر آذر وی طی چند مصاحبه (۸ نوار مصاحبه) با دکتر حبیب لاجوردی زندگانی خود و نظراتش را پیرامون تاریخ معاصر در پروژه پروژه تاریخ شفاهی ایران -دانشگاه هاروارد - مرکز مطالعات خاورمیانه شرح داده‌است.
کتاب همه مردان مصدق نوشته منوچهر کدیور، انتشارات کویر . ص٣٩/٥٨
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
نهم خرداد سالگرد درگذشت مهدي آذر است. به همين مناسبت به معرفي مجدد ايشان مي‌پردازيم. دکتر مهدی آذر در١٢٨١شمسی در مشهد در یک خانواده روحانی چشم به جهان گشود.
او پس از تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسه عالی طب دارالفنون شد و و در سال ۱۳۰۷ توانست دکتری خویش را دریافت کند و سپس برای ادامه تحصیل عازم پاریس شد و توانست در سال ۱۳۱۳ در گرایش بیماریهای داخلی از دانشگاه پاریس تخصص بگیرد. در پی بازگشت به ایران پس از یک سلسله مسئولیت‌ها در بیمارستان‌های مختلف، در سال ۱۳۲۸ استاد دانشکده پزشکی گردید. دکتر آذر در سال ١٣٢٨ رییس بیمارستان رازی بود، در بازدیدی که رزمآرا از آن بیمارستان داشت اهانتی به دکتر آذر می‌کند که باعث اعتراض جامعه پزشکی می‌شود و در نهایت رزمآرا از دکتر آذر عذرخواهی می‌کند. وی پایه گذار رشته طب داخلی در ایران به شمار می‌آید. اولین فعالیت سیاسی دکتر آذر به حضورش در انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده پزشکی در سال ١٣٢١باز می‌گردد. انجمن اسلامی نمی‌توانست عطش سیاسی دکتر آذر را فرونشاد پس از آن احزاب پیکار، استقلال و میهن‌پرستان حزب میهن را تشکیل می‌دهند و دکتر آذر در کنار دکتر سنجابی از اعضای شورای مرکزی حزب میهن بود. این حزب پس از حزب توده شناخته شده‌ترین حزب آن دوران بود.
دکتر آذر در دوره دوم نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق در سال ۱۳۳۱ به مقام وزارت فرهنگ منصوب شد و تا پایان دوره نخست‌وزیری مصدق در این مقام باقی ماند. در دوران حضور دکتر آذر در وزارت فرهنگ صاحبنظران نیکنامی از سوی او به کار دعوت شدند. افرادی چون غلامحسین مصاحب، دکتر نصیری و احمد آرام به عنوان معاونان دکتر آذر با وی همکاری می‌کردند. احمد راد،علامه مجتبی مینویی و استاد علی‌محمد عامری در کنار دیگر بزرگانی چون احمدعلی رجایی و دکتر علی‌اکبر شهابی در وزارت فرهنگ مشغول به فعالیت بودند. علامه دهخدا، اللهیار صالح و محمدتقی دانش‌پژوه از دوستان و همراهان دکتر آذر بودند. وی بارها از جانب نمایندگانی چون بقایی و شمس قنات‌آبادی در مجلس مورد اهانت قرار گرفت.
پس از کودتای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲ دکتر آذر دستگیر و زندانی شد. در آخرین جلسه دادگاه دکتر مصدق در سی‌ام آذر ١٣٣٢حضور داشت و سخنی جز احترام و اعتماد به دکتر مصدق نگفت. پس از آزادی اجازه تدریس در دانشگاه به وی داده نشد. دکتر آذر به علت اینکه پزشک مورد اعتماد دکتر مصدق بود در زمان بستری ایشان برای معالجه در بیمارستان نجمیه و سپس در منزل ایشان به عنوان پزشک معالج دکتر مصدق فعالیت داشتند و جزء معدود افرادی بودند که در هنگام درگذشت دکتر مصدق در احمد آباد و در کنار دکتر مصدق حضور داشتند.
وی در تیر ١٣٣٩با انتخاب هیات ٣٥ نفری به عنوان هیات موسس جبهه ملی دوم تجدید فعالیت کردند این فعالیت همزمان با انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی بود. کنگره جبهه ملی در سال ۱۳۴۱ به سمت نایب اول کنگره از سوی شرکت کنندگان انتخاب شد. وی جز ۱۰ نفر اول منتخب کنگره برای شورای مرکزی جبهه ملی ایران (جبهه ملی دوم) بود. در ۱ بهمن ۱۳۴۰ دکتر مهدی آذر به دنبال نا آرامی‌های دانشگاه‌ها بازداشت شد. در ۷ شهریور ۱۳۵۷، ۱۴ حزب سیاسی در ایران اعلام موجودیت کردند که مهدی آذر جزء منفردین بود.
دکتر آذر از ابتدای شروع فعالیت‌های جبهه ملی چهارم دوباره در عرصه سیاست گام نهاد و به همراه آقایان دکتر مسعود حجازی، دکتر پرویز ورجاوند، حاج قاسم لباسچی، مهدی غضنفری، علی اکبر محمودیان و دکتر حسین موسویان به سمت عضویت در هیأت اجرایی جبهه ملی چهارم انتخاب شد.
دکتر آذر نشریه پیام جبهه ملی ایران را به عنوان ارگان رسمی جبهه ملی تاسیس نمود و به عنوان صاحب امتیاز آن معرفی گردید. این نشریه هفته‌ای سه شماره منتشر می‌شد واصغر پارسا مدیر مسئول روزنامه و دکتر سید حسین موسویان مدیر اجرایی آن بود.
پس از اعلام ارتداد جبهه ملی دکتر آذر به مدت چندین ماه بصورت مخفیانه در ایران زندگی می‌کند و سرانجام از طریق مرز کردستان از کشور خارج شده به امریکا می‌رود. دکتر آذر مابقی عمر را در شیکاگو زندگی نمود. وی در ٩ خرداد ١٣٧٣ درگذشت. از نکات برجسته شخصیت دکتر آذر عدم توصیه پذیری وی از هیچ مقامی بود.
برای اکسب اطلاع بیشتر از دکتر آذر وی طی چند مصاحبه (۸ نوار مصاحبه) با دکتر حبیب لاجوردی زندگانی خود و نظراتش را پیرامون تاریخ معاصر در پروژه پروژه تاریخ شفاهی ایران -دانشگاه هاروارد - مرکز مطالعات خاورمیانه شرح داده‌است.
کتاب همه مردان مصدق نوشته منوچهر کدیور، انتشارات کویر . ص٣٩/٥٨
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢١
اينها ايرادهاييست كه بحزب توده از نظر تشكيل و مرام وارد است. اما از نظر عمل، بديهي است كه اقدام و رفتار تابع انديشه و مرام است. ما ديديم از هنگاميكه آقا سيد ضياء از فلسطين آمد اين دو دسته با هم كشاكش آغازيدند. دو سال و نيم چند روزنامه از آنسو و چند روزنامه از اينسو با هم نبرد كردند. هزارها تون كاغذ سياه كردند، سخنان زشت بهم نوشتند، توهينهاي بسيار كردند، سرانجام نتيجه اينست كه كشور را ميدان جنگ و خونريزي ساختهاند. آدم وقتيكه فكر ميكند آيا كشاكش بر سر چه بوده نميتواند بخود پاسخ درستي بدهد. وقتي كه بجستجو ميپردازد ميبيند تنها دو موضوع در روزنامه هاي توده انعكاس يافته: يكي آنكه آقا سيد ضياء مرتجع است. ميگويم: بسيار خوب، ولي شما كه با ارتجاع مبارزه نداريد. آنگاه درباره ارتجاع اينهمه هاي وهوي چيست؟!.. ميتوانستيد شما هم يك دفترچه در برابر »شعائر ملي« آقا سيد ضياء بنويسيد و انتشار دهيد و اثر آنرا از ميان بريد. ديگري آنكه آقا سيد ضياء هوادار سياست يكطرفه است. ميگويم: بسيار خوب. ولي چنانكه هواداري از سياست يكطرفه غلط است، هواداري از سياست دوطرفه نيز غلط است. ايرانيان بايد در انديشه خود باشند. مال متوفي نيست كه بر سر تقسيم آن كشاكش باشد. ظاهر قضيه اينست كه كشاكش بر سر منافع انگليس و روس است. آقا سيد ضياء كاركن انگليس ميباشد و حزب توده كاركن روس، عقيده اكثر مردم نيز بر اينست. اكثر مردم اين كشاكش را جز بر سر منافع ديگران نميدانند. ولي چون ميانديشم و در ميان حزب توده آن جوانان بافهم و حساس را بجلو چشم ميآورم، ميبينم اين راست نيست. ناچار ميشوم بگويم اشتباه در ميانست. جوانان ايراني نميتوانند كشور را با اين حال بدبختي ببينند و چاره را هم در تمايل بدولت شوروي ميپندارند، و اين تمايلست كه آنها را تا باينجا ميرساند. بهرحال در اين گرفتاري كه براي ايران پيش آمده چه حزب توده و چه آقا سيد ضياء و همدستان او مسئوليت عمده را دارند. ٣ ـ اقليت و اكثريت مجلس: اكنون بياييم بر سر اقليت و اكثريت مجلس. من نميخواهم تاريخچه اين مجلس را بنويسم و از همه بديها يا نيكيهاي آن سخن رانم. بلكه ميخواهم تنها از دخالت آن در اين قضيه سخن رانده اندازه مسئوليت آنرا نيز معين گردانم: بايد گفت او ًلا مجلس چهاردهم از روز نخست ميدان كشاكش گرديد، ميدان غرضراني شد، وكلا بيكديگر توهينهاي زشت كردند، آبروي همديگر را بردند، مجلس را كه بي اعتبار بود بي اعتبارتر گردانيدند. مجلس دزدخانه ناميده شد و چون تحقيقات بعمل آمد دانسته شد از بعضي از نمايندگان كارهايي سرزده كه زشتتر از دزدي بوده، زشتتر از راهزني بوده. ثاني ًا از مجلس كارهايي سر زد كه جز غرض ورزي معنايي نداشت. براي مثل ميگويم: اعتبارنامه پيشه وري را چرا نپذيرفتند؟!.. علتش چه بود؟!.. آيا اكثريت حق دارد بدلخواه يكي را بپذيرد و يكي را نپذيرد؟!.. اگر ميگويند: پيشه وري هوادار شوروي بود، هوادار شوروي ديگران هم بودند، پس چرا تنها اين را بكنار زدند؟!.. اگر ميگويند:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢١
اينها ايرادهاييست كه بحزب توده از نظر تشكيل و مرام وارد است. اما از نظر عمل، بديهي است كه اقدام و رفتار تابع انديشه و مرام است. ما ديديم از هنگاميكه آقا سيد ضياء از فلسطين آمد اين دو دسته با هم كشاكش آغازيدند. دو سال و نيم چند روزنامه از آنسو و چند روزنامه از اينسو با هم نبرد كردند. هزارها تون كاغذ سياه كردند، سخنان زشت بهم نوشتند، توهينهاي بسيار كردند، سرانجام نتيجه اينست كه كشور را ميدان جنگ و خونريزي ساختهاند. آدم وقتيكه فكر ميكند آيا كشاكش بر سر چه بوده نميتواند بخود پاسخ درستي بدهد. وقتي كه بجستجو ميپردازد ميبيند تنها دو موضوع در روزنامه هاي توده انعكاس يافته: يكي آنكه آقا سيد ضياء مرتجع است. ميگويم: بسيار خوب، ولي شما كه با ارتجاع مبارزه نداريد. آنگاه درباره ارتجاع اينهمه هاي وهوي چيست؟!.. ميتوانستيد شما هم يك دفترچه در برابر »شعائر ملي« آقا سيد ضياء بنويسيد و انتشار دهيد و اثر آنرا از ميان بريد. ديگري آنكه آقا سيد ضياء هوادار سياست يكطرفه است. ميگويم: بسيار خوب. ولي چنانكه هواداري از سياست يكطرفه غلط است، هواداري از سياست دوطرفه نيز غلط است. ايرانيان بايد در انديشه خود باشند. مال متوفي نيست كه بر سر تقسيم آن كشاكش باشد. ظاهر قضيه اينست كه كشاكش بر سر منافع انگليس و روس است. آقا سيد ضياء كاركن انگليس ميباشد و حزب توده كاركن روس، عقيده اكثر مردم نيز بر اينست. اكثر مردم اين كشاكش را جز بر سر منافع ديگران نميدانند. ولي چون ميانديشم و در ميان حزب توده آن جوانان بافهم و حساس را بجلو چشم ميآورم، ميبينم اين راست نيست. ناچار ميشوم بگويم اشتباه در ميانست. جوانان ايراني نميتوانند كشور را با اين حال بدبختي ببينند و چاره را هم در تمايل بدولت شوروي ميپندارند، و اين تمايلست كه آنها را تا باينجا ميرساند. بهرحال در اين گرفتاري كه براي ايران پيش آمده چه حزب توده و چه آقا سيد ضياء و همدستان او مسئوليت عمده را دارند. ٣ ـ اقليت و اكثريت مجلس: اكنون بياييم بر سر اقليت و اكثريت مجلس. من نميخواهم تاريخچه اين مجلس را بنويسم و از همه بديها يا نيكيهاي آن سخن رانم. بلكه ميخواهم تنها از دخالت آن در اين قضيه سخن رانده اندازه مسئوليت آنرا نيز معين گردانم: بايد گفت او ًلا مجلس چهاردهم از روز نخست ميدان كشاكش گرديد، ميدان غرضراني شد، وكلا بيكديگر توهينهاي زشت كردند، آبروي همديگر را بردند، مجلس را كه بي اعتبار بود بي اعتبارتر گردانيدند. مجلس دزدخانه ناميده شد و چون تحقيقات بعمل آمد دانسته شد از بعضي از نمايندگان كارهايي سرزده كه زشتتر از دزدي بوده، زشتتر از راهزني بوده. ثاني ًا از مجلس كارهايي سر زد كه جز غرض ورزي معنايي نداشت. براي مثل ميگويم: اعتبارنامه پيشه وري را چرا نپذيرفتند؟!.. علتش چه بود؟!.. آيا اكثريت حق دارد بدلخواه يكي را بپذيرد و يكي را نپذيرد؟!.. اگر ميگويند: پيشه وري هوادار شوروي بود، هوادار شوروي ديگران هم بودند، پس چرا تنها اين را بكنار زدند؟!.. اگر ميگويند:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷