@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢١
اينها ايرادهاييست كه بحزب توده از نظر تشكيل و مرام وارد است. اما از نظر عمل، بديهي است كه اقدام و رفتار تابع انديشه و مرام است. ما ديديم از هنگاميكه آقا سيد ضياء از فلسطين آمد اين دو دسته با هم كشاكش آغازيدند. دو سال و نيم چند روزنامه از آنسو و چند روزنامه از اينسو با هم نبرد كردند. هزارها تون كاغذ سياه كردند، سخنان زشت بهم نوشتند، توهينهاي بسيار كردند، سرانجام نتيجه اينست كه كشور را ميدان جنگ و خونريزي ساختهاند. آدم وقتيكه فكر ميكند آيا كشاكش بر سر چه بوده نميتواند بخود پاسخ درستي بدهد. وقتي كه بجستجو ميپردازد ميبيند تنها دو موضوع در روزنامه هاي توده انعكاس يافته: يكي آنكه آقا سيد ضياء مرتجع است. ميگويم: بسيار خوب، ولي شما كه با ارتجاع مبارزه نداريد. آنگاه درباره ارتجاع اينهمه هاي وهوي چيست؟!.. ميتوانستيد شما هم يك دفترچه در برابر »شعائر ملي« آقا سيد ضياء بنويسيد و انتشار دهيد و اثر آنرا از ميان بريد. ديگري آنكه آقا سيد ضياء هوادار سياست يكطرفه است. ميگويم: بسيار خوب. ولي چنانكه هواداري از سياست يكطرفه غلط است، هواداري از سياست دوطرفه نيز غلط است. ايرانيان بايد در انديشه خود باشند. مال متوفي نيست كه بر سر تقسيم آن كشاكش باشد. ظاهر قضيه اينست كه كشاكش بر سر منافع انگليس و روس است. آقا سيد ضياء كاركن انگليس ميباشد و حزب توده كاركن روس، عقيده اكثر مردم نيز بر اينست. اكثر مردم اين كشاكش را جز بر سر منافع ديگران نميدانند. ولي چون ميانديشم و در ميان حزب توده آن جوانان بافهم و حساس را بجلو چشم ميآورم، ميبينم اين راست نيست. ناچار ميشوم بگويم اشتباه در ميانست. جوانان ايراني نميتوانند كشور را با اين حال بدبختي ببينند و چاره را هم در تمايل بدولت شوروي ميپندارند، و اين تمايلست كه آنها را تا باينجا ميرساند. بهرحال در اين گرفتاري كه براي ايران پيش آمده چه حزب توده و چه آقا سيد ضياء و همدستان او مسئوليت عمده را دارند. ٣ ـ اقليت و اكثريت مجلس: اكنون بياييم بر سر اقليت و اكثريت مجلس. من نميخواهم تاريخچه اين مجلس را بنويسم و از همه بديها يا نيكيهاي آن سخن رانم. بلكه ميخواهم تنها از دخالت آن در اين قضيه سخن رانده اندازه مسئوليت آنرا نيز معين گردانم: بايد گفت او ًلا مجلس چهاردهم از روز نخست ميدان كشاكش گرديد، ميدان غرضراني شد، وكلا بيكديگر توهينهاي زشت كردند، آبروي همديگر را بردند، مجلس را كه بي اعتبار بود بي اعتبارتر گردانيدند. مجلس دزدخانه ناميده شد و چون تحقيقات بعمل آمد دانسته شد از بعضي از نمايندگان كارهايي سرزده كه زشتتر از دزدي بوده، زشتتر از راهزني بوده. ثاني ًا از مجلس كارهايي سر زد كه جز غرض ورزي معنايي نداشت. براي مثل ميگويم: اعتبارنامه پيشه وري را چرا نپذيرفتند؟!.. علتش چه بود؟!.. آيا اكثريت حق دارد بدلخواه يكي را بپذيرد و يكي را نپذيرد؟!.. اگر ميگويند: پيشه وري هوادار شوروي بود، هوادار شوروي ديگران هم بودند، پس چرا تنها اين را بكنار زدند؟!.. اگر ميگويند:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢١
اينها ايرادهاييست كه بحزب توده از نظر تشكيل و مرام وارد است. اما از نظر عمل، بديهي است كه اقدام و رفتار تابع انديشه و مرام است. ما ديديم از هنگاميكه آقا سيد ضياء از فلسطين آمد اين دو دسته با هم كشاكش آغازيدند. دو سال و نيم چند روزنامه از آنسو و چند روزنامه از اينسو با هم نبرد كردند. هزارها تون كاغذ سياه كردند، سخنان زشت بهم نوشتند، توهينهاي بسيار كردند، سرانجام نتيجه اينست كه كشور را ميدان جنگ و خونريزي ساختهاند. آدم وقتيكه فكر ميكند آيا كشاكش بر سر چه بوده نميتواند بخود پاسخ درستي بدهد. وقتي كه بجستجو ميپردازد ميبيند تنها دو موضوع در روزنامه هاي توده انعكاس يافته: يكي آنكه آقا سيد ضياء مرتجع است. ميگويم: بسيار خوب، ولي شما كه با ارتجاع مبارزه نداريد. آنگاه درباره ارتجاع اينهمه هاي وهوي چيست؟!.. ميتوانستيد شما هم يك دفترچه در برابر »شعائر ملي« آقا سيد ضياء بنويسيد و انتشار دهيد و اثر آنرا از ميان بريد. ديگري آنكه آقا سيد ضياء هوادار سياست يكطرفه است. ميگويم: بسيار خوب. ولي چنانكه هواداري از سياست يكطرفه غلط است، هواداري از سياست دوطرفه نيز غلط است. ايرانيان بايد در انديشه خود باشند. مال متوفي نيست كه بر سر تقسيم آن كشاكش باشد. ظاهر قضيه اينست كه كشاكش بر سر منافع انگليس و روس است. آقا سيد ضياء كاركن انگليس ميباشد و حزب توده كاركن روس، عقيده اكثر مردم نيز بر اينست. اكثر مردم اين كشاكش را جز بر سر منافع ديگران نميدانند. ولي چون ميانديشم و در ميان حزب توده آن جوانان بافهم و حساس را بجلو چشم ميآورم، ميبينم اين راست نيست. ناچار ميشوم بگويم اشتباه در ميانست. جوانان ايراني نميتوانند كشور را با اين حال بدبختي ببينند و چاره را هم در تمايل بدولت شوروي ميپندارند، و اين تمايلست كه آنها را تا باينجا ميرساند. بهرحال در اين گرفتاري كه براي ايران پيش آمده چه حزب توده و چه آقا سيد ضياء و همدستان او مسئوليت عمده را دارند. ٣ ـ اقليت و اكثريت مجلس: اكنون بياييم بر سر اقليت و اكثريت مجلس. من نميخواهم تاريخچه اين مجلس را بنويسم و از همه بديها يا نيكيهاي آن سخن رانم. بلكه ميخواهم تنها از دخالت آن در اين قضيه سخن رانده اندازه مسئوليت آنرا نيز معين گردانم: بايد گفت او ًلا مجلس چهاردهم از روز نخست ميدان كشاكش گرديد، ميدان غرضراني شد، وكلا بيكديگر توهينهاي زشت كردند، آبروي همديگر را بردند، مجلس را كه بي اعتبار بود بي اعتبارتر گردانيدند. مجلس دزدخانه ناميده شد و چون تحقيقات بعمل آمد دانسته شد از بعضي از نمايندگان كارهايي سرزده كه زشتتر از دزدي بوده، زشتتر از راهزني بوده. ثاني ًا از مجلس كارهايي سر زد كه جز غرض ورزي معنايي نداشت. براي مثل ميگويم: اعتبارنامه پيشه وري را چرا نپذيرفتند؟!.. علتش چه بود؟!.. آيا اكثريت حق دارد بدلخواه يكي را بپذيرد و يكي را نپذيرد؟!.. اگر ميگويند: پيشه وري هوادار شوروي بود، هوادار شوروي ديگران هم بودند، پس چرا تنها اين را بكنار زدند؟!.. اگر ميگويند:
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٢
انتخابش طبيعي نبود، او ًلا من آنچه شنيدهام انتخاب پيشهوري از تبريز طبيعي بوده است. ثانيا كسانيكه انتخابشان طبيعي نبود در مجلس بسيار بودند. فلان مرد كه يك عمر در تهران زيسته در اينجا هرچه تلاش كرد بجايي نرسيد، و از فلان گوشه آذربايجان، از شهريكه ده نفر او را نميشناختند، وكيل درآمد. پس چرا او را رد نكرده اند؟!.. آيا اينها جز ديكتاتوري معنايي دارد؟!.. تصور نشود من ميخواهم از پيشه وري طرفداري كنم، يا چون اكنون در آذربايجان يكي از سران دموكراتست ميخواهم به دلجويي پردازم. من آقاي جعفر پيشه وري را تاكنون نديدهام و كمترين آشنايي ندارم و ازو هم دلجويي نميخواهم. من طرفداري از حقيقت مينمايم. اين نمونه اي از كارهاي بد مجلس بود. ثالثأ در قضيه صدرالاشراف مجلس يكباره ميدان نبرد گرديده تنها آن ماند كه نمايندگان قمه و غداره بندند و در سالن مجلس شكم يكديگر را پاره كنند. ما ندانستيم اكثريت چه محسناتي در صدرالاشراف ديده بود كه در چنان هنگامي او را برگزيد؟!.. چه مزايايي در او سراغ داشت كه در ديگران نبود؟!.. درباره صدرالاشراف ما هرچه انصاف بخرج دهيم باز چند ايراد بزرگي باو وارد است: نخست او نام بدي در تاريخ مشروطه بيادگار گزارده. در آنروزيكه مردان غيرتمند در برابر استبداد بالا افراشته براي استوار گردانيدن بنياد مشروطه ميكوشيدند، اين مرد در نتيجه نافهمي و غرض ورزي، با مشروطه خواهان دشمني نموده، افزار دست هواداران استبداد گرديده، عضو انجمن آل محمد بوده، در باغشاه مستنطقي كرده. اين بدنامي نبايستي فراموش گردد. دوم صدرالاشراف مرد بي دانشي است كه نه چيزي از زبانهاي اروپا ميداند و نه از اوضاع جهان آگاهست. دانسته هاي او بيش از اندازه يك پيشنماز محلهاي نيست. سوم بسيار كهنه انديش است. در واقع يك آخوند حسابيست و بخرافات عاميانه پابند است. چهارم اين مرد با نداري وارد ميدان زندگي شده و اكنون داراي ثروت هنگفتي ميباشد. يكمرد وقتيكه بكارهاي اجتماعي دخالت كرد و در اداره هاي دولتي داراي مقامي بود، تحصيل ثروت براي او دشوار نخواهد بود. لازم نيست رشوه بگيرد. غير از رشوه راههاي استفاده فراوان. است. چيزيكه هست بايد مصالح كشور را زير پا گذاشته همه را قرباني استفاده گرداند. بايد وظيفه خود را فراموش سازد. از اينراه است كه ميتوان ثروتمند گرديد. اينست كسانيكه از دخالت در كارهاي اجتماعي ثروت پيدا كردهاند، حسن عقيده بآنها نتوان داشت. اينها عيب هايي است كه در محسن صدر هست و جاي انكار هم نيست. با اينحال اكثريت مجلس او را بنخست وزيري برگزيد، و چون روزنامه ها و آزاديخواهان و اقليت ناخرسندي نمودند، ايستادگي نشانداد. از اينسو اقليت هم لجاجت نموده اوبستركسيون را پيش كشيد و چند ماه مجلس بحال وقفه افتاد. هر چند روز يكبار كشاكش بميان آمد، سخنان زشتي در ميانه گفته شد. در همان هنگام، صدرالاشراف، بجاي اينكه اقتضاي موقع را فهميده كناره جويد و بآن كشاكش خاتمه دهد، با صد پررويي نشست و كارها را دنبال كرد و بخشم آزاديخواهان افزوده آنها را از حال اعتدال
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٢
انتخابش طبيعي نبود، او ًلا من آنچه شنيدهام انتخاب پيشهوري از تبريز طبيعي بوده است. ثانيا كسانيكه انتخابشان طبيعي نبود در مجلس بسيار بودند. فلان مرد كه يك عمر در تهران زيسته در اينجا هرچه تلاش كرد بجايي نرسيد، و از فلان گوشه آذربايجان، از شهريكه ده نفر او را نميشناختند، وكيل درآمد. پس چرا او را رد نكرده اند؟!.. آيا اينها جز ديكتاتوري معنايي دارد؟!.. تصور نشود من ميخواهم از پيشه وري طرفداري كنم، يا چون اكنون در آذربايجان يكي از سران دموكراتست ميخواهم به دلجويي پردازم. من آقاي جعفر پيشه وري را تاكنون نديدهام و كمترين آشنايي ندارم و ازو هم دلجويي نميخواهم. من طرفداري از حقيقت مينمايم. اين نمونه اي از كارهاي بد مجلس بود. ثالثأ در قضيه صدرالاشراف مجلس يكباره ميدان نبرد گرديده تنها آن ماند كه نمايندگان قمه و غداره بندند و در سالن مجلس شكم يكديگر را پاره كنند. ما ندانستيم اكثريت چه محسناتي در صدرالاشراف ديده بود كه در چنان هنگامي او را برگزيد؟!.. چه مزايايي در او سراغ داشت كه در ديگران نبود؟!.. درباره صدرالاشراف ما هرچه انصاف بخرج دهيم باز چند ايراد بزرگي باو وارد است: نخست او نام بدي در تاريخ مشروطه بيادگار گزارده. در آنروزيكه مردان غيرتمند در برابر استبداد بالا افراشته براي استوار گردانيدن بنياد مشروطه ميكوشيدند، اين مرد در نتيجه نافهمي و غرض ورزي، با مشروطه خواهان دشمني نموده، افزار دست هواداران استبداد گرديده، عضو انجمن آل محمد بوده، در باغشاه مستنطقي كرده. اين بدنامي نبايستي فراموش گردد. دوم صدرالاشراف مرد بي دانشي است كه نه چيزي از زبانهاي اروپا ميداند و نه از اوضاع جهان آگاهست. دانسته هاي او بيش از اندازه يك پيشنماز محلهاي نيست. سوم بسيار كهنه انديش است. در واقع يك آخوند حسابيست و بخرافات عاميانه پابند است. چهارم اين مرد با نداري وارد ميدان زندگي شده و اكنون داراي ثروت هنگفتي ميباشد. يكمرد وقتيكه بكارهاي اجتماعي دخالت كرد و در اداره هاي دولتي داراي مقامي بود، تحصيل ثروت براي او دشوار نخواهد بود. لازم نيست رشوه بگيرد. غير از رشوه راههاي استفاده فراوان. است. چيزيكه هست بايد مصالح كشور را زير پا گذاشته همه را قرباني استفاده گرداند. بايد وظيفه خود را فراموش سازد. از اينراه است كه ميتوان ثروتمند گرديد. اينست كسانيكه از دخالت در كارهاي اجتماعي ثروت پيدا كردهاند، حسن عقيده بآنها نتوان داشت. اينها عيب هايي است كه در محسن صدر هست و جاي انكار هم نيست. با اينحال اكثريت مجلس او را بنخست وزيري برگزيد، و چون روزنامه ها و آزاديخواهان و اقليت ناخرسندي نمودند، ايستادگي نشانداد. از اينسو اقليت هم لجاجت نموده اوبستركسيون را پيش كشيد و چند ماه مجلس بحال وقفه افتاد. هر چند روز يكبار كشاكش بميان آمد، سخنان زشتي در ميانه گفته شد. در همان هنگام، صدرالاشراف، بجاي اينكه اقتضاي موقع را فهميده كناره جويد و بآن كشاكش خاتمه دهد، با صد پررويي نشست و كارها را دنبال كرد و بخشم آزاديخواهان افزوده آنها را از حال اعتدال
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٣
بيرون برد، كه بايد گفت در آنزمان بود كه تخم هاي فتنه كه از چند سال پيش در اين كشور پاشيده شده بود، آبياري شده سر از خاك برآورد. در آن قضيه اقليت و اكثريت هر دو لجاجت كردند. ولي ايراد بيشتر باكثريت متوجه بود. زيرا آنها رشته كارهاي اين كشور را بدست داشته مسئوليت بزرگي بگردن گرفته بودند. اين بود نبايستي لجاجت كنند. نبايستي تنها در بند پيشرفت دادن بسخن خود باشند. آنها بايستي مصالح توده را بهر چيزي مقدم دارند. بايستي در نظر گيرند كه از آن ايستادگي كه در برابر اقليت و روزنامه ها مينمودند، چه نتيجه حاصل خواهد شد. اگر شورويها در شمال عكس العملي نشان دادند چه اشكالاتي پديد خواهد آمد. آنها نميتوانستند بگويند ما چون اكثريت داريم حرف خود را پيش خواهيم برد، هرچه باداباد!.. اين با مسئوليتي كه بگردن داشتند منافي بود. يك چيز كه در اين كشاكشها دانسته شد آن بود كه اين اكثريت در ميان خود داراي اتحاد نظر نميباشند و مسلك و مقصد روشني در ميان آنها نيست، و اگر در انتخاب يك نخست وزير توافق ميكنند بيش از همه از روي اشتراك منافع ميباشد، و اينست پس از چندي آن توافق بهم ميخورد و كابينه متزلزل ميگردد. ميبايد گفت: اين ننگ بزرگي در تاريخ دوره چهاردهم مجلس شوري است. يكي از چيزهاييكه در ايران مايه بدبختي شده اينست كه دخالت در كارهاي اجتماعي كسب گرديده. كسانيكه در كارهاي اجتماعي دخالت ميكنند از آنراه نان ميخورند، دارايي مي اندوزند. اين رفتاريست كه از آغاز مشروطه در ايران رواج يافته و شما بيگمان باشيد كه يكي از علل رسوايي مشروطه همين بوده. مردك خود را كانديد وكالت ميكند و با وسايل نامشروع وكيل ميشود براي آنكه از نفوذ نمايندگي استفاده كند و بمعاملات نامشروع دولتي وارد شود و يا از اين و از آن پولها گيرد و كار انجام دهد. اين رذالت و پستي در اكثريت دوره چهاردهم بيش از هميشه نمودار گرديد. بهرحال در اين غائله نمايندگان مجلس از مسئوليت بري نيستند. اگر روزي پاي داوري بميان آيد، بايد همه را، چه اقليت و چه اكثريت، بدادگاه كشانيد. اينها يا نميفهم ميدند صلاح كشور چيست، و يا فهميده نميكردند. در هر دو صورت گناهكار ميباشند. آمديم بموضوع تحريم انتخابات در بودن آرتشهاي بيگانه، من باين كار مجلس ايراد ندارم. مجلس خواسته است آرزوي خود را درباره تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه اظهار كند، خواسته است باين موضوع علاقه مندي نشان دهد. از سوي ديگر پيداست كه با بودن بيگانگان در ايران، انتخابات خالي از اشكال نخواهد بود. پيداست كه هر دو طرف دخالت خواهند كرد و هريكي خواهد كوشيد هواداران سياست خود را بنمايندگي رساند، و با چنان وضعي جاي گفتگو نيست كه مجلس آينده بدتر از اين مجلس خواهد بود و رسوايي بيشتر از اين خواهد گرديد. پس بد نبوده كه انتخابات دوره پانزده به پس از تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه بماند. اين كار مجلس در خور تحسين است. ولي بايد ديد اگر بيرون رفتن بيگانگان بتأخير افتاد تكليف كشور چه خواهد بود؟.. آيا اين، فترت و آشفتگي را بيشتر نخواهد گردانيد؟.. آيا كار بديكتاتوري نخواهد كشيد؟.. پرسش هايي است كه پاسخي براي آنها نوشته نشده.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٣
بيرون برد، كه بايد گفت در آنزمان بود كه تخم هاي فتنه كه از چند سال پيش در اين كشور پاشيده شده بود، آبياري شده سر از خاك برآورد. در آن قضيه اقليت و اكثريت هر دو لجاجت كردند. ولي ايراد بيشتر باكثريت متوجه بود. زيرا آنها رشته كارهاي اين كشور را بدست داشته مسئوليت بزرگي بگردن گرفته بودند. اين بود نبايستي لجاجت كنند. نبايستي تنها در بند پيشرفت دادن بسخن خود باشند. آنها بايستي مصالح توده را بهر چيزي مقدم دارند. بايستي در نظر گيرند كه از آن ايستادگي كه در برابر اقليت و روزنامه ها مينمودند، چه نتيجه حاصل خواهد شد. اگر شورويها در شمال عكس العملي نشان دادند چه اشكالاتي پديد خواهد آمد. آنها نميتوانستند بگويند ما چون اكثريت داريم حرف خود را پيش خواهيم برد، هرچه باداباد!.. اين با مسئوليتي كه بگردن داشتند منافي بود. يك چيز كه در اين كشاكشها دانسته شد آن بود كه اين اكثريت در ميان خود داراي اتحاد نظر نميباشند و مسلك و مقصد روشني در ميان آنها نيست، و اگر در انتخاب يك نخست وزير توافق ميكنند بيش از همه از روي اشتراك منافع ميباشد، و اينست پس از چندي آن توافق بهم ميخورد و كابينه متزلزل ميگردد. ميبايد گفت: اين ننگ بزرگي در تاريخ دوره چهاردهم مجلس شوري است. يكي از چيزهاييكه در ايران مايه بدبختي شده اينست كه دخالت در كارهاي اجتماعي كسب گرديده. كسانيكه در كارهاي اجتماعي دخالت ميكنند از آنراه نان ميخورند، دارايي مي اندوزند. اين رفتاريست كه از آغاز مشروطه در ايران رواج يافته و شما بيگمان باشيد كه يكي از علل رسوايي مشروطه همين بوده. مردك خود را كانديد وكالت ميكند و با وسايل نامشروع وكيل ميشود براي آنكه از نفوذ نمايندگي استفاده كند و بمعاملات نامشروع دولتي وارد شود و يا از اين و از آن پولها گيرد و كار انجام دهد. اين رذالت و پستي در اكثريت دوره چهاردهم بيش از هميشه نمودار گرديد. بهرحال در اين غائله نمايندگان مجلس از مسئوليت بري نيستند. اگر روزي پاي داوري بميان آيد، بايد همه را، چه اقليت و چه اكثريت، بدادگاه كشانيد. اينها يا نميفهم ميدند صلاح كشور چيست، و يا فهميده نميكردند. در هر دو صورت گناهكار ميباشند. آمديم بموضوع تحريم انتخابات در بودن آرتشهاي بيگانه، من باين كار مجلس ايراد ندارم. مجلس خواسته است آرزوي خود را درباره تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه اظهار كند، خواسته است باين موضوع علاقه مندي نشان دهد. از سوي ديگر پيداست كه با بودن بيگانگان در ايران، انتخابات خالي از اشكال نخواهد بود. پيداست كه هر دو طرف دخالت خواهند كرد و هريكي خواهد كوشيد هواداران سياست خود را بنمايندگي رساند، و با چنان وضعي جاي گفتگو نيست كه مجلس آينده بدتر از اين مجلس خواهد بود و رسوايي بيشتر از اين خواهد گرديد. پس بد نبوده كه انتخابات دوره پانزده به پس از تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه بماند. اين كار مجلس در خور تحسين است. ولي بايد ديد اگر بيرون رفتن بيگانگان بتأخير افتاد تكليف كشور چه خواهد بود؟.. آيا اين، فترت و آشفتگي را بيشتر نخواهد گردانيد؟.. آيا كار بديكتاتوري نخواهد كشيد؟.. پرسش هايي است كه پاسخي براي آنها نوشته نشده.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٤
٤ ـ كابينه هايي كه آمده و رفته اند: در اين دو سال و نيم كه يك طرف حزب توده بوده و يك طرف آقا سيد ضياء و پيروان او، و هميشه اين دو دسته با هم كشاكش كرده اند، هر بافهمي ميدانست كه پايان آن كشاكش بايران خطرناك ميباشد. هركسي ميدانست كه با ارتباط قطعي كه اين دسته بنديها با سياست همسايگان دارد، در آينده غائله بزرگي در اين كشور برپا خواهد گرديد. دولتهايي كه در اين مدت آمده و رفته اند، از اين حيث مسئولند كه بايستي فتنه تا بزرگ نشده جلو گيرند. بايستي دورانديشي نمايند و چاره هايي بديده گيرند. ممكن است ما اين اندازه را بآنها ايراد نگيريم. چه ميدانيم اين كابينه ها كه آمده و رفته اند آن پايداري و استواري را نداشتهاند كه بتوانند در مصالح كشور غور كنند و دورانديشيه ها نمايند. آنگاه چنانكه ميدانيم بسياري از ايشان وزارت پيشگاني بودهاند كه وزارت را شغلي ميدانند و جز در بند آن حقوق گزافي كه چند ماهه خواهند گرفت نميباشند. اينها كدام انديشه سياسي را بر سر ميدارند؟!.. تاكنون كدام شايستگي را از خود نشان دادهاند؟!.. مثًلا ساعد مراغه اي كه بوده و چه بوده كه ما ازو توقع دورانديشي درباره كشور داشته باشيم؟!.. از اين باره ميتوان معذورشان داشت. چيزيكه هست آنها در اين اندازه هم نايستاده با رفتار خود بآتش دامن زدهاند: نخست آنها باارتجاع هواداري آشكار كرده بنوميدي آزاديخواهان افزودهاند. من نميدانم آنها چه عذري در اين باره دارند؟!.. اگر روزي پاي محاكمه بميان آيد از آن پافشاري كه در زمينه بازپس گردانيدن ايران نشان داده اند چه پاسخي خواهند گفت؟!.. ساعد مراغه اي كه نامش را با توهين بردم بيجهت نبود. اينمرد كه دوباره كابينه تشكيل داد دشمني خود را با ايران ـ با آن كشوريكه همه چيزش ازوست ـ بجايي رسانيده كه با نفوذ دولتي به ازدياد گدايان و ويلگردان سعي كرده و بدست يك سيد گردن كلفت گدايي نوشته دولتي داده. دوم آنها در ميان دو دسته متخالف، بيطرفي ننموده اند كه باري مقام و احترام دولت را محفوظ دارند. آنها بايستي يا با حزب توده مخالفت آشكار كنند و با زبان منطق زيانهاي آنرا بكشور و به سياست دولت روشن گردانند و آنرا ببندند، و يا چون به بودنش اجازه داده بودند جدايي در ميانه آن با حزب آقا سيد ضياء نگزارند و مخصوص ًا در مقام اجراي قانون در شهرباني و در عدليه كمترين جدايي در ميانه آنها گزارده نشود. در اين دو سال و نيم، دولت ـ يا بهتر بگويم اين يكدسته وزراء ـ رفتاري كرده اند كه به همه ثابت نموده اند به آزادي و دموكراسي احترامي قايل نيستند و اگر روزي فرصت يافتند با آزاديخواهان هيچگونه بدرفتاري دريغ نخواهند داشت. مخصوصا در كابينه صدر اين مسئله محرز گرديد. به هنگاميكه هنوز به كابينه رأي اعتماد داده نشده بلكه زمينه هم آماده نگرديده بود و در ميانه اقليت و اكثريت كشاكش ميرفت، آقاي صدر بي باك و بي پروا دست بكار گشاد و با مخالفين خود به هرگونه بدرفتاري برخاست. كارهايي كه اين آخوند محلاتي در زمان نخست وزيري خود كرد، همه ميدانند و نياز بگفتگو نيست. من ميخواهم تنها اين بگويم كه رفتار صدرالاشراف يك درسي به آزاديخواهان داد، يك معناي نافهميده اي را به انان فهمانيد، و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٤
٤ ـ كابينه هايي كه آمده و رفته اند: در اين دو سال و نيم كه يك طرف حزب توده بوده و يك طرف آقا سيد ضياء و پيروان او، و هميشه اين دو دسته با هم كشاكش كرده اند، هر بافهمي ميدانست كه پايان آن كشاكش بايران خطرناك ميباشد. هركسي ميدانست كه با ارتباط قطعي كه اين دسته بنديها با سياست همسايگان دارد، در آينده غائله بزرگي در اين كشور برپا خواهد گرديد. دولتهايي كه در اين مدت آمده و رفته اند، از اين حيث مسئولند كه بايستي فتنه تا بزرگ نشده جلو گيرند. بايستي دورانديشي نمايند و چاره هايي بديده گيرند. ممكن است ما اين اندازه را بآنها ايراد نگيريم. چه ميدانيم اين كابينه ها كه آمده و رفته اند آن پايداري و استواري را نداشتهاند كه بتوانند در مصالح كشور غور كنند و دورانديشيه ها نمايند. آنگاه چنانكه ميدانيم بسياري از ايشان وزارت پيشگاني بودهاند كه وزارت را شغلي ميدانند و جز در بند آن حقوق گزافي كه چند ماهه خواهند گرفت نميباشند. اينها كدام انديشه سياسي را بر سر ميدارند؟!.. تاكنون كدام شايستگي را از خود نشان دادهاند؟!.. مثًلا ساعد مراغه اي كه بوده و چه بوده كه ما ازو توقع دورانديشي درباره كشور داشته باشيم؟!.. از اين باره ميتوان معذورشان داشت. چيزيكه هست آنها در اين اندازه هم نايستاده با رفتار خود بآتش دامن زدهاند: نخست آنها باارتجاع هواداري آشكار كرده بنوميدي آزاديخواهان افزودهاند. من نميدانم آنها چه عذري در اين باره دارند؟!.. اگر روزي پاي محاكمه بميان آيد از آن پافشاري كه در زمينه بازپس گردانيدن ايران نشان داده اند چه پاسخي خواهند گفت؟!.. ساعد مراغه اي كه نامش را با توهين بردم بيجهت نبود. اينمرد كه دوباره كابينه تشكيل داد دشمني خود را با ايران ـ با آن كشوريكه همه چيزش ازوست ـ بجايي رسانيده كه با نفوذ دولتي به ازدياد گدايان و ويلگردان سعي كرده و بدست يك سيد گردن كلفت گدايي نوشته دولتي داده. دوم آنها در ميان دو دسته متخالف، بيطرفي ننموده اند كه باري مقام و احترام دولت را محفوظ دارند. آنها بايستي يا با حزب توده مخالفت آشكار كنند و با زبان منطق زيانهاي آنرا بكشور و به سياست دولت روشن گردانند و آنرا ببندند، و يا چون به بودنش اجازه داده بودند جدايي در ميانه آن با حزب آقا سيد ضياء نگزارند و مخصوص ًا در مقام اجراي قانون در شهرباني و در عدليه كمترين جدايي در ميانه آنها گزارده نشود. در اين دو سال و نيم، دولت ـ يا بهتر بگويم اين يكدسته وزراء ـ رفتاري كرده اند كه به همه ثابت نموده اند به آزادي و دموكراسي احترامي قايل نيستند و اگر روزي فرصت يافتند با آزاديخواهان هيچگونه بدرفتاري دريغ نخواهند داشت. مخصوصا در كابينه صدر اين مسئله محرز گرديد. به هنگاميكه هنوز به كابينه رأي اعتماد داده نشده بلكه زمينه هم آماده نگرديده بود و در ميانه اقليت و اكثريت كشاكش ميرفت، آقاي صدر بي باك و بي پروا دست بكار گشاد و با مخالفين خود به هرگونه بدرفتاري برخاست. كارهايي كه اين آخوند محلاتي در زمان نخست وزيري خود كرد، همه ميدانند و نياز بگفتگو نيست. من ميخواهم تنها اين بگويم كه رفتار صدرالاشراف يك درسي به آزاديخواهان داد، يك معناي نافهميده اي را به انان فهمانيد، و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٥
آن اينكه اگر آرتش هاي متفقين از ايران بروند، اختيار كشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادي را خواهند درچيد، دستگاه انگيزيسيون برپا كرده جلو انديشه و عقيده را هم خواهند گرفت. شايد كساني نميدانند كه صدرالاشراف دست بكار انگيزيسيون هم زده بود. در دادسرا پرونده ها تشكيل مييافت، چرا كه فلان نويسنده فلان كتابها را نوشته است. در زمان اين مرد فرماندار نظامي كلوپ حزب توده را بست و سخت گيريهاي بسيار كرد. من به آنها ايراد نميگيرم. دولت بايد در كار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهي يافته بود كه نقشه اي براي كودتا كشيده شده، پيش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب ميرفت باحتياط هايي برخاست. اين كار بد نبود و نيك بود. ما بايد بي طرفانه قضاوت كنيم. ولي بشكستن سر دكتر كشاورز چه گوييم؟!.. آيا به يك نماينده پارلمان احترام نبايد گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسري او را شناخته و با شناختن، سرش را شكسته. بهانه هاييكه آوردند پذيرفتني نبود. سر نماينده مجلس را شكستند و اين يك خطا، قضيه را وارونه باز نمودند و اين خطاي ديگر. من اگر بخواهم خطاهاي دولت را در اين دو سال شرح دهم سخن به درازي خواهد انجاميد. تنها يك نمونه ديگر ياد ميكنم: همه شنيده ايد كه سيدي در اردبيل )يا در نزديكيهاي آن( بنام ميرخاص، بر عليه حزب توده برخاسته و آنها را تكفير كرده و مردم را بكشتن شان تحريص نموده. زنها را بنام ارتداد شوهرشان از آنها جدا گردانيده بشوهر ديگر داده. در كشوريكه با رژيم مشروطه و با قانون اساسي اداره ميشود، بچنين رفتار وحشيانه پرداخته است. همان سيد اكنون در تهران است. ميگردد و مورد احترام وزراء ميباشد. دولت كه ميبايست او را دستگير گرداند و بدست دادستان سپارد، تعظيم و احترام برايش قايل شده. اين نمونه اي از رفتار سفاهت آميز وزراء است. هيچ نينديشيده اند كه عكس العمل چنين رفتاري چه تواند بود. نينديشيده اند كه حمايت از چنين وحشيگري همه آزاديخواهان با شرف را به ترس انداخته دشمن دولت خواهد گردانيد. نينديشيده اند كه همين باعث خواهد بود حزب توده يا ديگران خود را بدامن دولت شوروي اندازند و وسايل فراهم ساخته از رفتن آرتش آنها جلو گيرند. دولت با اين حمايتي كه از آن سيد و رفتار وحشيانه او مينمايد، به همه مي فهماند كه اگر روزي آرتش هاي بيگانه از ايران بروند و اقتدار يكباره بدست اين وزراء بيفتد، آزاديخواهان نه تنها جانشان، شرافتشان نيز در خطر خواهد بود. از هر گوشه اي آخوندي سر برآورده اينگونه وحشيگريها تكرار خواهد يافت. رفتار چنين سفي هانه اي را كردهاند و توقع دارند كه كشور هم آشفته نباشد و غائله برپا نگردد. در اينجاست كه بايد اندازه كوتاه انديشي آنانرا دانست. دوباره تكرار ميكنم: دولت اگر با تشكيل حزب توده مخالف بود و آنرا بزيان سياست ايران ميشناخت بايستي نخست سران آنها را بخواهد و با منطق قانع شان گرداند، و اگر گوش نميدادند ميتوانست روزنامه هاي طرفدار خود را بنوشتن گفتارهايي )با منطق و دليل( واداشته و جوانان را از پيروي بآنحزب باز دارد. ميتوانست حزبهاي مخالف را )كه بصلاح ايران ميكوشيدند( تقويت كند. بالاخره ميتوانست قانوني از مجلس گذراند و از تشكيل آن حزب ممانعت
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٥
آن اينكه اگر آرتش هاي متفقين از ايران بروند، اختيار كشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادي را خواهند درچيد، دستگاه انگيزيسيون برپا كرده جلو انديشه و عقيده را هم خواهند گرفت. شايد كساني نميدانند كه صدرالاشراف دست بكار انگيزيسيون هم زده بود. در دادسرا پرونده ها تشكيل مييافت، چرا كه فلان نويسنده فلان كتابها را نوشته است. در زمان اين مرد فرماندار نظامي كلوپ حزب توده را بست و سخت گيريهاي بسيار كرد. من به آنها ايراد نميگيرم. دولت بايد در كار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهي يافته بود كه نقشه اي براي كودتا كشيده شده، پيش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب ميرفت باحتياط هايي برخاست. اين كار بد نبود و نيك بود. ما بايد بي طرفانه قضاوت كنيم. ولي بشكستن سر دكتر كشاورز چه گوييم؟!.. آيا به يك نماينده پارلمان احترام نبايد گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسري او را شناخته و با شناختن، سرش را شكسته. بهانه هاييكه آوردند پذيرفتني نبود. سر نماينده مجلس را شكستند و اين يك خطا، قضيه را وارونه باز نمودند و اين خطاي ديگر. من اگر بخواهم خطاهاي دولت را در اين دو سال شرح دهم سخن به درازي خواهد انجاميد. تنها يك نمونه ديگر ياد ميكنم: همه شنيده ايد كه سيدي در اردبيل )يا در نزديكيهاي آن( بنام ميرخاص، بر عليه حزب توده برخاسته و آنها را تكفير كرده و مردم را بكشتن شان تحريص نموده. زنها را بنام ارتداد شوهرشان از آنها جدا گردانيده بشوهر ديگر داده. در كشوريكه با رژيم مشروطه و با قانون اساسي اداره ميشود، بچنين رفتار وحشيانه پرداخته است. همان سيد اكنون در تهران است. ميگردد و مورد احترام وزراء ميباشد. دولت كه ميبايست او را دستگير گرداند و بدست دادستان سپارد، تعظيم و احترام برايش قايل شده. اين نمونه اي از رفتار سفاهت آميز وزراء است. هيچ نينديشيده اند كه عكس العمل چنين رفتاري چه تواند بود. نينديشيده اند كه حمايت از چنين وحشيگري همه آزاديخواهان با شرف را به ترس انداخته دشمن دولت خواهد گردانيد. نينديشيده اند كه همين باعث خواهد بود حزب توده يا ديگران خود را بدامن دولت شوروي اندازند و وسايل فراهم ساخته از رفتن آرتش آنها جلو گيرند. دولت با اين حمايتي كه از آن سيد و رفتار وحشيانه او مينمايد، به همه مي فهماند كه اگر روزي آرتش هاي بيگانه از ايران بروند و اقتدار يكباره بدست اين وزراء بيفتد، آزاديخواهان نه تنها جانشان، شرافتشان نيز در خطر خواهد بود. از هر گوشه اي آخوندي سر برآورده اينگونه وحشيگريها تكرار خواهد يافت. رفتار چنين سفي هانه اي را كردهاند و توقع دارند كه كشور هم آشفته نباشد و غائله برپا نگردد. در اينجاست كه بايد اندازه كوتاه انديشي آنانرا دانست. دوباره تكرار ميكنم: دولت اگر با تشكيل حزب توده مخالف بود و آنرا بزيان سياست ايران ميشناخت بايستي نخست سران آنها را بخواهد و با منطق قانع شان گرداند، و اگر گوش نميدادند ميتوانست روزنامه هاي طرفدار خود را بنوشتن گفتارهايي )با منطق و دليل( واداشته و جوانان را از پيروي بآنحزب باز دارد. ميتوانست حزبهاي مخالف را )كه بصلاح ايران ميكوشيدند( تقويت كند. بالاخره ميتوانست قانوني از مجلس گذراند و از تشكيل آن حزب ممانعت
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٦
نمايد... اينها قابل تحمل بود. ولي قابل تحمل نيست كه آخوند بلهوسي برخيزد و آن وحشيگري را درباره افراد حزب بكار بندد و دولت نيز حامي درآيد. آيا اين تاريخ كشور را آلوده گردانيدن نيست؟!.. آيا اين پشت پا بتمدن و انسانيت زدن نيست؟!.. آيا دولت حق دارد با مخالفين خود چنين رفتار كند؟!.. حق دارد حس ناموس پرستي آنها را نيز زخمي سازد؟!.. آيا ميتوان پنداشت كه اين رفتار و مانندهاي آن كه از دولت سرزده در پيدايش غائله مؤثر نيفتاده است؟!.. كوتاه سخن: در اين گرفتاري كه براي ايران پيدا شده كابينه هايي كه در اين دو سال و نيم آمده و رفته اند، شريك جرمند. آنها نه تنها به جلوگيري نكوشيدهاند، با طرفداري آشكاري كه بارتجاع نموده و با بدرفتاري هاي ديگري به نوميدي آزاديخواهان افزوده بدست ماجراجويان هم بهانه دادهاند. همين آقاي حكيمي وكابينه اش الان چه ميكنند؟!.. چه نقشه اي كشيده اند كه استقلال ايران را نگه دارند؟!.. آيا كاري از دستشان بر ميآيد؟!.. اگر بر نميآيد آيا حاضرند ناتواني خود را بگردن بگيرند و بكنار روند و ميدان را بديگران وا گزارند؟!.. نميدانم به اين پرسش ها چه پاسخ داده شود؟!..
٥ ـ حزب دموكرات آذربايجان:
ميآييم به حزب دموكرات كه اين غائله را پديد آورده و مسئوليت بيشتر بگردن آنهاست. از آنها نيز سخنهايي ميرانيم. ولي اين سخنها براي آن نيست كه پيشروان حزب دموكرات در آذربايجان بشنوند و بپذيرند )چه ميدانيم آنها نخواهند پذيرفت(، بلكه براي اينست كه خودمان بدانيم چه كنيم و با چه نظري بآن حزب و كارهايش نگريم. در اين زمينه اول بايد ديد آيا ما به »استقلال« قيمت ميگزاريم يا نه ؟.. آيا در بند استقلال ايران ميباشيم يا نه؟.. در اين چند سال تا توانسته اند انديشه ها را زهرآلود گردانيده اند. من بسيار شنيده ام كه ميگويند استقلال چيست؟.. يا ميگويند استقلال هم يك خرافه سياسي است، اگر نبود نبوده. ميگويند: چه زيان دارد كه ما به جمهوري هاي شوروي پيونديم و با آنها زندگي كنيم و از كشاكش ها آسوده گرديم. گاهي ديده ام كساني اينرا درباره انگليس ميگويند. زندگاني آزادانه مردم انگليس دلهاشان ربوده است و آرزو ميكنند كه به آن توده پيوندند. بسياري هم اينها را در انديشه ميدارند، ولي خجالت ميكشند كه بزبان آورند و از هو ميترسند. اينست بايد در اين زمينه گفتگو كنيم. آنچه من ميدانم استقلال به اين پوچي نيست كه پنداشته شده. استقلال بسيار ارجمند است و نتايج بسياري در بر تواند داشت. در ايران بسيار چيزهاست كه معنايش روشن نيست و استقلال هم از آنهاست. من ناچارم آنرا معني كنم و براي آنكه زمينه بگفتگوهاي ديگري كه سپس بميان خواهد آمد آماده باشد، بايد سخن را از يك جاي دوري آغاز كرده پيش آيم: همه ميدانيم اين تيره هايي كه امروز در روي زمينند و هر كدام تودهاي شده جداگانه زندگي ميكنند، در نتيجه حوادث به اينحال رسيدهاند. مثلا مردم فرانسه كه زبان و نژاد علي حده دارند و جدا از ديگران، در كشور خود زندگي ميكنند، تاريخ درازي دارند و در نتيجه صد حادثه تاريخي بوده كه به اينحال رسيدهاند. همين است ترتيب آلمان و انگليس و روس و چين و ژاپون و ايران و ديگران.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٦
نمايد... اينها قابل تحمل بود. ولي قابل تحمل نيست كه آخوند بلهوسي برخيزد و آن وحشيگري را درباره افراد حزب بكار بندد و دولت نيز حامي درآيد. آيا اين تاريخ كشور را آلوده گردانيدن نيست؟!.. آيا اين پشت پا بتمدن و انسانيت زدن نيست؟!.. آيا دولت حق دارد با مخالفين خود چنين رفتار كند؟!.. حق دارد حس ناموس پرستي آنها را نيز زخمي سازد؟!.. آيا ميتوان پنداشت كه اين رفتار و مانندهاي آن كه از دولت سرزده در پيدايش غائله مؤثر نيفتاده است؟!.. كوتاه سخن: در اين گرفتاري كه براي ايران پيدا شده كابينه هايي كه در اين دو سال و نيم آمده و رفته اند، شريك جرمند. آنها نه تنها به جلوگيري نكوشيدهاند، با طرفداري آشكاري كه بارتجاع نموده و با بدرفتاري هاي ديگري به نوميدي آزاديخواهان افزوده بدست ماجراجويان هم بهانه دادهاند. همين آقاي حكيمي وكابينه اش الان چه ميكنند؟!.. چه نقشه اي كشيده اند كه استقلال ايران را نگه دارند؟!.. آيا كاري از دستشان بر ميآيد؟!.. اگر بر نميآيد آيا حاضرند ناتواني خود را بگردن بگيرند و بكنار روند و ميدان را بديگران وا گزارند؟!.. نميدانم به اين پرسش ها چه پاسخ داده شود؟!..
٥ ـ حزب دموكرات آذربايجان:
ميآييم به حزب دموكرات كه اين غائله را پديد آورده و مسئوليت بيشتر بگردن آنهاست. از آنها نيز سخنهايي ميرانيم. ولي اين سخنها براي آن نيست كه پيشروان حزب دموكرات در آذربايجان بشنوند و بپذيرند )چه ميدانيم آنها نخواهند پذيرفت(، بلكه براي اينست كه خودمان بدانيم چه كنيم و با چه نظري بآن حزب و كارهايش نگريم. در اين زمينه اول بايد ديد آيا ما به »استقلال« قيمت ميگزاريم يا نه ؟.. آيا در بند استقلال ايران ميباشيم يا نه؟.. در اين چند سال تا توانسته اند انديشه ها را زهرآلود گردانيده اند. من بسيار شنيده ام كه ميگويند استقلال چيست؟.. يا ميگويند استقلال هم يك خرافه سياسي است، اگر نبود نبوده. ميگويند: چه زيان دارد كه ما به جمهوري هاي شوروي پيونديم و با آنها زندگي كنيم و از كشاكش ها آسوده گرديم. گاهي ديده ام كساني اينرا درباره انگليس ميگويند. زندگاني آزادانه مردم انگليس دلهاشان ربوده است و آرزو ميكنند كه به آن توده پيوندند. بسياري هم اينها را در انديشه ميدارند، ولي خجالت ميكشند كه بزبان آورند و از هو ميترسند. اينست بايد در اين زمينه گفتگو كنيم. آنچه من ميدانم استقلال به اين پوچي نيست كه پنداشته شده. استقلال بسيار ارجمند است و نتايج بسياري در بر تواند داشت. در ايران بسيار چيزهاست كه معنايش روشن نيست و استقلال هم از آنهاست. من ناچارم آنرا معني كنم و براي آنكه زمينه بگفتگوهاي ديگري كه سپس بميان خواهد آمد آماده باشد، بايد سخن را از يك جاي دوري آغاز كرده پيش آيم: همه ميدانيم اين تيره هايي كه امروز در روي زمينند و هر كدام تودهاي شده جداگانه زندگي ميكنند، در نتيجه حوادث به اينحال رسيدهاند. مثلا مردم فرانسه كه زبان و نژاد علي حده دارند و جدا از ديگران، در كشور خود زندگي ميكنند، تاريخ درازي دارند و در نتيجه صد حادثه تاريخي بوده كه به اينحال رسيدهاند. همين است ترتيب آلمان و انگليس و روس و چين و ژاپون و ايران و ديگران.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٧
تبار آدميان يكيست. همه فرزندان يك پدر و مادرند. ولي گردش جهان آنها را تيره به تيره گردانيده و اين جدايي ها را در ميان آنها پديد آورده. اكنون ببينيم ما باين جداييها با چه نظر مينگريم؟.. آيا آنها را زيانمند ميدانيم يا سودمند؟.. در بيرون چنين است كه اين جداييها زيانمند است و جهان را گرفتار جنگ و خونريزي ميگرداند. چون توده ها جدايند هريكي ميخواهد بديگران برتري پيدا كند و چيره درآيد و بر سر آن جنگها و خونريزي ها برميخيزد. آن جنگي كه شش سال جهان را ناآسوده ميگردانيد و تازه پايان پذيرفته، آيا جز اين بود كه آلمان ميخواست بديگران برتري جويد و مايه آن همه خونريزي ها گرديد؟!.. اين است سوسياليستها كه دشمن جنگند براي جلوگيري از آن، آرزو ميكنند كه كشورها بهم خورد و مرزها از ميان رود و همه توده ها يكي باشند. اين انديشه آنهاست. ولي اگر حقيقت را خواهيم اين جدايي ها زيانمند نيست. مردميكه زبان و نژاد و تاريخشان جداست، اگر زندگيشان هم جدا باشد زياني در ميان نخواهد بود. بلكه ما ميتوانيم از اين جداييها سود هم جوييم. ما در يك كشور هم براي آساني كارها تقسيمات پديد ميآوريم. مثلا ايران كه يك كشور است ما آنرا به چند استان و شهرستان تقسيم كردهايم و به هر استان يا شهرستان استاندار يا فرماندار جداگانه ميفرستيم و اداره هاي جداگانه برپا ميگردانيم. در يك كوي كه هزار خانواده مي نشينند، ما بهتر دانسته ايم هر خانوادهاي در خانه جدايي نشيند و در كارهاي خانواده آزاد و مستقل باشد. اينرا نه تنها زيانمند نشناخته، سودمند و لازم دانسته ايم. اگر روزي آرزوي سوسياليست ها برآورده شود و سراسر جهان يك كشور گردد و داراي يك حكومت باشد، باز بايد تقسيماتي پديد آورده شود و هريكي از كشورهاي كنوني بخش جدايي بوده هر تودهاي در كارهاي دروني خود آزاد باشد. پس اين كشورها و توده ها كه پديد آمده و هست زيانمند نيست. حا ِل آنها، حا ِل خانه ها و خانواده هاست. آنچه زيانمند است و بجنگ و خونريزي ميانجامد، آن انديشه هاي جهانگيري و كشورگشايي است كه در مغزها جا گرفته. آنچه بايد چه سوسياليست ها و چه ما نبرد كنيم اين هاست. چندي پيش در روزنامه ها ديده شد مستر اتلي نخست وزير انگليس براي آنكه ديگر جنگي پيش نيايد و خطر بمب اتمي در ميان نباشد، آرزو كرده كه جهان يك امپراتوري باشد. من نميدانم نقشه مستر اتلي چيست و مقصودش از آن امپراتوري جهاني چه ميباشد. آنچه ما ميدانيم اگر جهان بهمين حال كه هست بماند و تنها دو چيز بآن افزوده گردد: يكي آنكه انديشه چيرگي بديگران يا برتري فروشي از ميان برخيزد. ديگري اينكه يك دادگاه بين الملل نيرومندي براي رسيدگي باختلافات دولتها و توده ها و جلو گرفتن از متجاوزان و كيفر دادن به آنها تأسيس يابد. با اين دو كار جهان بهترين حال را پيدا خواهد كرد و نياز به نقشه يا طرح ديگري نخواهد ماند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٧
تبار آدميان يكيست. همه فرزندان يك پدر و مادرند. ولي گردش جهان آنها را تيره به تيره گردانيده و اين جدايي ها را در ميان آنها پديد آورده. اكنون ببينيم ما باين جداييها با چه نظر مينگريم؟.. آيا آنها را زيانمند ميدانيم يا سودمند؟.. در بيرون چنين است كه اين جداييها زيانمند است و جهان را گرفتار جنگ و خونريزي ميگرداند. چون توده ها جدايند هريكي ميخواهد بديگران برتري پيدا كند و چيره درآيد و بر سر آن جنگها و خونريزي ها برميخيزد. آن جنگي كه شش سال جهان را ناآسوده ميگردانيد و تازه پايان پذيرفته، آيا جز اين بود كه آلمان ميخواست بديگران برتري جويد و مايه آن همه خونريزي ها گرديد؟!.. اين است سوسياليستها كه دشمن جنگند براي جلوگيري از آن، آرزو ميكنند كه كشورها بهم خورد و مرزها از ميان رود و همه توده ها يكي باشند. اين انديشه آنهاست. ولي اگر حقيقت را خواهيم اين جدايي ها زيانمند نيست. مردميكه زبان و نژاد و تاريخشان جداست، اگر زندگيشان هم جدا باشد زياني در ميان نخواهد بود. بلكه ما ميتوانيم از اين جداييها سود هم جوييم. ما در يك كشور هم براي آساني كارها تقسيمات پديد ميآوريم. مثلا ايران كه يك كشور است ما آنرا به چند استان و شهرستان تقسيم كردهايم و به هر استان يا شهرستان استاندار يا فرماندار جداگانه ميفرستيم و اداره هاي جداگانه برپا ميگردانيم. در يك كوي كه هزار خانواده مي نشينند، ما بهتر دانسته ايم هر خانوادهاي در خانه جدايي نشيند و در كارهاي خانواده آزاد و مستقل باشد. اينرا نه تنها زيانمند نشناخته، سودمند و لازم دانسته ايم. اگر روزي آرزوي سوسياليست ها برآورده شود و سراسر جهان يك كشور گردد و داراي يك حكومت باشد، باز بايد تقسيماتي پديد آورده شود و هريكي از كشورهاي كنوني بخش جدايي بوده هر تودهاي در كارهاي دروني خود آزاد باشد. پس اين كشورها و توده ها كه پديد آمده و هست زيانمند نيست. حا ِل آنها، حا ِل خانه ها و خانواده هاست. آنچه زيانمند است و بجنگ و خونريزي ميانجامد، آن انديشه هاي جهانگيري و كشورگشايي است كه در مغزها جا گرفته. آنچه بايد چه سوسياليست ها و چه ما نبرد كنيم اين هاست. چندي پيش در روزنامه ها ديده شد مستر اتلي نخست وزير انگليس براي آنكه ديگر جنگي پيش نيايد و خطر بمب اتمي در ميان نباشد، آرزو كرده كه جهان يك امپراتوري باشد. من نميدانم نقشه مستر اتلي چيست و مقصودش از آن امپراتوري جهاني چه ميباشد. آنچه ما ميدانيم اگر جهان بهمين حال كه هست بماند و تنها دو چيز بآن افزوده گردد: يكي آنكه انديشه چيرگي بديگران يا برتري فروشي از ميان برخيزد. ديگري اينكه يك دادگاه بين الملل نيرومندي براي رسيدگي باختلافات دولتها و توده ها و جلو گرفتن از متجاوزان و كيفر دادن به آنها تأسيس يابد. با اين دو كار جهان بهترين حال را پيدا خواهد كرد و نياز به نقشه يا طرح ديگري نخواهد ماند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٨
خلاصه امروز بهترين راه آنست كه هر تودهاي در كشور خود آزاد باشند و دلسوزانه باصلاح كارها و آبادي كشورشان كوشند. استقلال كه ميگوييم بهمين معنيست. استقلال آنست كه هر مردمي براي خود زندگي كنند نه براي ديگران، و در اداره كردن كارهاي خود آزاد باشند. مردمي كه استقلال ندارند در كارهاي خود آزاد نخواهند بود، براي خود زندگي نخواهند كرد. آشكارتر گويم: ايرانيان اگر بروس پيوندند و يا خود را به انگليس بندند، در راه بردن كارهاي خود آزاد نخواهند بود، در آبادي كشور نظر خود را بكار بستن نخواهند توانست، قانون هاشان با انديشه خودشان گزارده نخواهد شد. از هرباره اختيار از ايشان سلب گرديده تابع يك سياست بزرگ عمومي خواهند بود كه آن دولت يا اين يكي براي نگهداري امپراتوري بزرگ خود پيش گرفته است. بيش از اين بسخن نياز نيست. ميخواستم بگويم استقلال يك چيز خيالي نيست كه بودن و نبودنش يكي باشد. استقلال بودن، و نبودنش تفاوت بسيار دارد. استقلال، آزاديست و ميانه آزادي و بردگي جدايي آشكار است. اكنون كه چنين. است ما نخواهيم توانست با رفتار حزب دموكرات آذربايجان موافقت كنيم. ناچار خواهيم بود بآن با ديده دشمني نگريم. ناچار خواهيم بود مخالفت كنيم و ايستادگي نشان دهيم. خواهند گفت: چرا؟!.. مگر دموكرات هاي آذربايجان استقلال ايران را بهم ميزنند؟!.. مگر ميخواهند ايران را بدست بيگانگان دهند؟!.. آنها كه چنين چيزي را نميخواهند!.. ميگويم: چه آنها بخواهند و چه نخواهند، نتيجه رفتارشان بهم خوردن استقلال ايران است. اگر با رفتار آنها موافقت شود، تاريخ چند هزار ساله ايران در اينجا پايان خواهد پذيرفت. شايد آنها نتيجه كار خود را نميدانند. شايد ديگران هم در اين باره در اشتباه هستند. يا شايد من اشتباه ميكنم. به هرحال بهتر است قضيه را بگفتگو و بررسي گزاريم: دموكراتها براي آذربايجان استقلال داخلي خواسته اند، و خود اسلحه بدست گرفته و از بودن ارتش شوروي در آذربايجان استفاده كرده بمقصود خود با زور پيشرفت دادهاند. طبيعي است كه اگر ايستادگي در برابرشان نباشد استانهاي ديگر در شمال بآنها پيروي خواهند كرد. گيلان و مازندران و گرگان و خراسان هريكي حال آذربايجان را پيدا خواهد كرد. باز طبيعي است كه در جنوب نيز همان رفتار خواهد بود و خوزستان و فارس و كرمان هريكي استان يا كشور مستقل ديگري خواهد بود. در نتيجه چند استان پديد خواهد آمد كه هريكي خود را در كارهاي دروني آزاد ميشمارد و چيزيكه آنها را بهم مربوط ميسازد يك نام خشك ايرانست. آيا چنين استانهايي با هم راه خواهند رفت؟!.. آيا با هم خواهند ساخت؟!.. بيگمان با هم نخواهند ساخت. بيگمان آنها در شمال تمايل به شوروي داشته اينها در جنوب در زير نفوذ انگليس خواهند بود. بي گفتگوست كه هميشه با هم كشاكش خواهند داشت. بي گفتگوست كه عداوت از آقا سيد ضياء و حزب توده بآنها ارث خواهد رسيد. با اين همه عشاير لگام گسيخته و آلودگي هاي ديگر، كسي چه تواند دانست كه در چنان حالي چه آشفتگي ها در اين كشور پديد خواهد آمد و چه رسوايي ها رخ خواهد داد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٨
خلاصه امروز بهترين راه آنست كه هر تودهاي در كشور خود آزاد باشند و دلسوزانه باصلاح كارها و آبادي كشورشان كوشند. استقلال كه ميگوييم بهمين معنيست. استقلال آنست كه هر مردمي براي خود زندگي كنند نه براي ديگران، و در اداره كردن كارهاي خود آزاد باشند. مردمي كه استقلال ندارند در كارهاي خود آزاد نخواهند بود، براي خود زندگي نخواهند كرد. آشكارتر گويم: ايرانيان اگر بروس پيوندند و يا خود را به انگليس بندند، در راه بردن كارهاي خود آزاد نخواهند بود، در آبادي كشور نظر خود را بكار بستن نخواهند توانست، قانون هاشان با انديشه خودشان گزارده نخواهد شد. از هرباره اختيار از ايشان سلب گرديده تابع يك سياست بزرگ عمومي خواهند بود كه آن دولت يا اين يكي براي نگهداري امپراتوري بزرگ خود پيش گرفته است. بيش از اين بسخن نياز نيست. ميخواستم بگويم استقلال يك چيز خيالي نيست كه بودن و نبودنش يكي باشد. استقلال بودن، و نبودنش تفاوت بسيار دارد. استقلال، آزاديست و ميانه آزادي و بردگي جدايي آشكار است. اكنون كه چنين. است ما نخواهيم توانست با رفتار حزب دموكرات آذربايجان موافقت كنيم. ناچار خواهيم بود بآن با ديده دشمني نگريم. ناچار خواهيم بود مخالفت كنيم و ايستادگي نشان دهيم. خواهند گفت: چرا؟!.. مگر دموكرات هاي آذربايجان استقلال ايران را بهم ميزنند؟!.. مگر ميخواهند ايران را بدست بيگانگان دهند؟!.. آنها كه چنين چيزي را نميخواهند!.. ميگويم: چه آنها بخواهند و چه نخواهند، نتيجه رفتارشان بهم خوردن استقلال ايران است. اگر با رفتار آنها موافقت شود، تاريخ چند هزار ساله ايران در اينجا پايان خواهد پذيرفت. شايد آنها نتيجه كار خود را نميدانند. شايد ديگران هم در اين باره در اشتباه هستند. يا شايد من اشتباه ميكنم. به هرحال بهتر است قضيه را بگفتگو و بررسي گزاريم: دموكراتها براي آذربايجان استقلال داخلي خواسته اند، و خود اسلحه بدست گرفته و از بودن ارتش شوروي در آذربايجان استفاده كرده بمقصود خود با زور پيشرفت دادهاند. طبيعي است كه اگر ايستادگي در برابرشان نباشد استانهاي ديگر در شمال بآنها پيروي خواهند كرد. گيلان و مازندران و گرگان و خراسان هريكي حال آذربايجان را پيدا خواهد كرد. باز طبيعي است كه در جنوب نيز همان رفتار خواهد بود و خوزستان و فارس و كرمان هريكي استان يا كشور مستقل ديگري خواهد بود. در نتيجه چند استان پديد خواهد آمد كه هريكي خود را در كارهاي دروني آزاد ميشمارد و چيزيكه آنها را بهم مربوط ميسازد يك نام خشك ايرانست. آيا چنين استانهايي با هم راه خواهند رفت؟!.. آيا با هم خواهند ساخت؟!.. بيگمان با هم نخواهند ساخت. بيگمان آنها در شمال تمايل به شوروي داشته اينها در جنوب در زير نفوذ انگليس خواهند بود. بي گفتگوست كه هميشه با هم كشاكش خواهند داشت. بي گفتگوست كه عداوت از آقا سيد ضياء و حزب توده بآنها ارث خواهد رسيد. با اين همه عشاير لگام گسيخته و آلودگي هاي ديگر، كسي چه تواند دانست كه در چنان حالي چه آشفتگي ها در اين كشور پديد خواهد آمد و چه رسوايي ها رخ خواهد داد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٩
تازه اينها در جاييست كه دولتهاي همسايه دخالت نكنند. در حاليكه مسلم ًا آنها نيز دخالت خواهند كرد. جاي پرده پوشي نيست كه آن خيزشي كه در آذربايجان رخداده موافق سياست دولت شوروي بوده و با نظر آن دولت انجام گرفته. دليلش گذشته از همه چيز، تحسين و تصويبي است كه راديوي مسكو و روزنامه هاي شوروي درباره آن خيزش مينمايند. آنگاه چنانكه ديديم، از قواي دولت جلو گرفتند و به آذربايجان راه ندادند. با اينحال آيا دولت ايران چه بايستي بكند و چه رفتاري پيش گيرد؟!.. سخنم در ساعد و صدر و حكيمي نيست. بالاخره اين كشور زمام داراني ميخواهد. من ميپرسم: آن زمامداران چه بايستي كنند؟!.. آيا ميتوانستند بخاموشي گرايند و به هيچ كاري برنخيزند؟!.. ميتوانستند خود را در برابر يك كار انجام شده تصور نمايند؟!.. روزنامه هايي كه در تهران از دموكراتهاي آذربايجان هواداري نشان ميدهند، من نميدانم آيا انديشه اي بكار ميبرند؟!.. آيا پايان پيشآمد را بديده ميگيرند؟!.. جاي گفتگو نيست كه با آن نتايج بسيار وخيمي كه از اقدام دموكراتها تواند برخاست )نتايجي كه من باجمال ياد كردم( و با آن موقعيتي كه ايران در كشاكش هاي سياسي انگليس و شوروي دارد، دولت نميتوانست بخاموشي گرايد. جاي گفتگو نيست كه بايستي اقدامي كند و چارهاي انديشد، و چون روسها جلو آزادي اقدام را ميگيرند ناچار بود كه از دولتهاي انگليس و آمريكا ميانجيگري طلبد ـ چنانكه طلبيده ـ اگر دولت ايران هم نميخواست، آنها خود ميخواستند ميانجيگري كنند و دخالت نمايند، چنانكه نموده اند. همه ميدانيم كه موضوع آذربايجان و رفتار دولت شوروي يكي از موضوع هايي است كه در كنفرانس وزراي خارجه سه دولت در مسكو كه از ديروز آغاز شده بگفتگو گزارده خواهد شد. شايد اكنون كه اين سطرها را مينويسم آن وزيران در مسكو در همين زمينه سخن ميرانند. سه دولت روس و انگليس و آمريكا با يكديگر اختلافات بسيار داشتند، اين هم به آنها افزوده شده. نتيجه كارها تا به اينجا رسيده: دموكراتها با اسلحه قيام كرده آذربايجان را از ايران جدا ساخته اند، دولت خواسته اقدامي كند و روسها جلو گرفته اند، انگليس و آمريكا دخالت كردهاند و قضيه در فهرست اختلافات دولتها جا گرفته. اكنون ببينيم از اين پس چه خواهد بود و چه تواند بود؟.. همه شقوق را بديده گيريم، و چون موضوع بسيار مهم است بايد كاملا بي پرده حرف زنيم و حقايق را بي لفافه به ميان گزاريم: جاي گفتگو نيست كه چه دولت شوروي و چه دولتهاي انگليس و آمريكا در اين قضيه خودشان منافع دارند. باز جاي هيچ گفتگو نيست كه آنها منافع خود را بملاحظه حال ما مقدم خواهند داشت. ما نبايستي كار را بآنجا رسانيم كه ديگران دخالت كنند. اكنون كه رسانيده ايم نبايد تصور كنيم سياستمداران روس و انگليس و آمريكا تنها در بند ما خواهند بود و سياستهاي مهم و بزرگ خود را فداي منافع ما خواهند گردانيد. بايد از هر نتيجه اي كه درآمد گله مند نباشيم. بهرحال از چنديست رشته روابط سه دولت بسيار تيره شده در حال گسيختن است. آن اميدها كه بانجمن سانفرانسيسكو و منشور ملل متفق بسته ميشد همه بيجا درآمده. جهان بار ديگر با جنگ و خونريزي تهديد ميشود. كنفرانس وزراي خارجه در لندن با نافيروزي پايان پذيرفت و اكنون همه چشمها بسوي كنفرانس مسكو دوخته شده، و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٩
تازه اينها در جاييست كه دولتهاي همسايه دخالت نكنند. در حاليكه مسلم ًا آنها نيز دخالت خواهند كرد. جاي پرده پوشي نيست كه آن خيزشي كه در آذربايجان رخداده موافق سياست دولت شوروي بوده و با نظر آن دولت انجام گرفته. دليلش گذشته از همه چيز، تحسين و تصويبي است كه راديوي مسكو و روزنامه هاي شوروي درباره آن خيزش مينمايند. آنگاه چنانكه ديديم، از قواي دولت جلو گرفتند و به آذربايجان راه ندادند. با اينحال آيا دولت ايران چه بايستي بكند و چه رفتاري پيش گيرد؟!.. سخنم در ساعد و صدر و حكيمي نيست. بالاخره اين كشور زمام داراني ميخواهد. من ميپرسم: آن زمامداران چه بايستي كنند؟!.. آيا ميتوانستند بخاموشي گرايند و به هيچ كاري برنخيزند؟!.. ميتوانستند خود را در برابر يك كار انجام شده تصور نمايند؟!.. روزنامه هايي كه در تهران از دموكراتهاي آذربايجان هواداري نشان ميدهند، من نميدانم آيا انديشه اي بكار ميبرند؟!.. آيا پايان پيشآمد را بديده ميگيرند؟!.. جاي گفتگو نيست كه با آن نتايج بسيار وخيمي كه از اقدام دموكراتها تواند برخاست )نتايجي كه من باجمال ياد كردم( و با آن موقعيتي كه ايران در كشاكش هاي سياسي انگليس و شوروي دارد، دولت نميتوانست بخاموشي گرايد. جاي گفتگو نيست كه بايستي اقدامي كند و چارهاي انديشد، و چون روسها جلو آزادي اقدام را ميگيرند ناچار بود كه از دولتهاي انگليس و آمريكا ميانجيگري طلبد ـ چنانكه طلبيده ـ اگر دولت ايران هم نميخواست، آنها خود ميخواستند ميانجيگري كنند و دخالت نمايند، چنانكه نموده اند. همه ميدانيم كه موضوع آذربايجان و رفتار دولت شوروي يكي از موضوع هايي است كه در كنفرانس وزراي خارجه سه دولت در مسكو كه از ديروز آغاز شده بگفتگو گزارده خواهد شد. شايد اكنون كه اين سطرها را مينويسم آن وزيران در مسكو در همين زمينه سخن ميرانند. سه دولت روس و انگليس و آمريكا با يكديگر اختلافات بسيار داشتند، اين هم به آنها افزوده شده. نتيجه كارها تا به اينجا رسيده: دموكراتها با اسلحه قيام كرده آذربايجان را از ايران جدا ساخته اند، دولت خواسته اقدامي كند و روسها جلو گرفته اند، انگليس و آمريكا دخالت كردهاند و قضيه در فهرست اختلافات دولتها جا گرفته. اكنون ببينيم از اين پس چه خواهد بود و چه تواند بود؟.. همه شقوق را بديده گيريم، و چون موضوع بسيار مهم است بايد كاملا بي پرده حرف زنيم و حقايق را بي لفافه به ميان گزاريم: جاي گفتگو نيست كه چه دولت شوروي و چه دولتهاي انگليس و آمريكا در اين قضيه خودشان منافع دارند. باز جاي هيچ گفتگو نيست كه آنها منافع خود را بملاحظه حال ما مقدم خواهند داشت. ما نبايستي كار را بآنجا رسانيم كه ديگران دخالت كنند. اكنون كه رسانيده ايم نبايد تصور كنيم سياستمداران روس و انگليس و آمريكا تنها در بند ما خواهند بود و سياستهاي مهم و بزرگ خود را فداي منافع ما خواهند گردانيد. بايد از هر نتيجه اي كه درآمد گله مند نباشيم. بهرحال از چنديست رشته روابط سه دولت بسيار تيره شده در حال گسيختن است. آن اميدها كه بانجمن سانفرانسيسكو و منشور ملل متفق بسته ميشد همه بيجا درآمده. جهان بار ديگر با جنگ و خونريزي تهديد ميشود. كنفرانس وزراي خارجه در لندن با نافيروزي پايان پذيرفت و اكنون همه چشمها بسوي كنفرانس مسكو دوخته شده، و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٠
در چنين هنگامى است كه در كشور ما نيز غائله برپا گرديده و يك موضوع ديگر )يك موضوع حساس( براي اختلاف و رنجش دولتها پيدا شده كه جاي خطرناك همينجاست. اكنون اگر دولتها آماده جنگند و سود خود را در آن ميبينند، هرآينه بروي حرف هاي خود ايستادگي نموده وارد جنگ خواهند شد و هرآينه ايران يكي از ميدانهاي كارزار خواهد گرديد. در آنحال خدا ميداند كه اين كشور آشفته چه صورتي پيدا خواهد كرد و اين مردم جنگ نديده و سختي نكشيده با چه بدبختي هايي روبرو خواهند شد. خدا ميداند كه چه ويراني ها در شهرها و آباديها رخ خواهد داد. آنوقت هم چون جنگ بپايان رسد، دولتي كه فاتح درآمده ايران را طعمه اي خواهد شمرد كه از چنگال و دهان شير بيرون آورده است. آمديم كه دولتها آماده جنگ نيستند و يا آنرا صلاح خود نميدانند، در آن صورت هم دولت شوروي در شمال نفوذ خود را بسيار ريشه دار گردانيده و چون دولت ايران تواناي جنگ و لشكركشي نيست، انگليسها بخود حق خواهند داد كه در جنوب مقابله بمثل كنند، و ايران بار ديگر به منطقه هاي نفوذ منقسم خواهد شد و شيرازه استقلال اين كشور بيكبار از هم خواهد گسيخت. من نميخواهم همه چيز را پيش بيني كنم. خوانندگان خودشان بينديشند در چنان حالي چه كشاكشها در ميان شمال و جنوب رخ خواهد داد، چه طعنه ها از دو سو به يكديگر خواهند زد، در روزنامه هاشان چه دشنامها بهم خواهند نوشت. بسود بيگانگان صد رسوايي بسر يكديگر خواهند آورد. تاريخ استقلال ايران پايان پذيرفته ولي رسواييها قرنها ادامه خواهد داشت. در اين قضيه خطاي بزرگ در آنست كه بسياست بيگانه دخالت داده شده. اين دخالت دادن خطر را بزرگتر گردانيده. دموكراتها درخواست هاشان بجا يا بيجا، چرا آن نكردند كه صبر كنند تا آرتش هاي بيگانه از اين كشور بيرون روند و آنگاه هر كاريكه ميخواهند بكنند؟!.. چرا اين نفهميدند كه هنگاميكه يك دولت دخالت كرد، دولتهاي ديگر در كنار نخواهند ايستاد؟!.. ميگويند: اگر صبر ميكردند، پس از رفتن آرتش هاي بيگانه دولت فرصت دم زدن نميداد. ميگويم: اين معنايش آنست كه آنها از بودن آرتش شوروي در ايران استفاده كرده اند، اين معنايش آنست كه به سياست بيگانه دخالت داده اند. اين اقرار به مسئوليت آنهاست. آنها خواسته اند كار خود را آسان گردانند و كشور را دچار دشواريهاي بيمانند گردانيده اند. روزنامه هايي كه طرفداري از آنها ميكنند بدرفتاريهاي صدر و اكثريت مجلس را بميان ميكشند. ميگويم: آنها عنوان نتوانستي بود كه دموكراتها باقدامي برخيزند كه استقلال كشور را بخطر اندازند. اگر قيام دموكراتها عكس العمل رفتار صدرالاشراف و اكثريت مجلس است ديگر بدتر!.. يك دسته چون از دولت فشار ديدهاند بنابودي كشور كوشيده اند!.. اينست معني آن رفتار. رويهمرفته كسانيكه از دولت دل پر دارند از پيشآمد خوشحالي مينمايند. چنين ميدانند كه انتقامي از دولت كشيده شده. ولي اين انتقامي است كه از توده كشيده شده. اين غائله آسيب هايش همه به توده خواهد رسيد. اگر روز
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٠
در چنين هنگامى است كه در كشور ما نيز غائله برپا گرديده و يك موضوع ديگر )يك موضوع حساس( براي اختلاف و رنجش دولتها پيدا شده كه جاي خطرناك همينجاست. اكنون اگر دولتها آماده جنگند و سود خود را در آن ميبينند، هرآينه بروي حرف هاي خود ايستادگي نموده وارد جنگ خواهند شد و هرآينه ايران يكي از ميدانهاي كارزار خواهد گرديد. در آنحال خدا ميداند كه اين كشور آشفته چه صورتي پيدا خواهد كرد و اين مردم جنگ نديده و سختي نكشيده با چه بدبختي هايي روبرو خواهند شد. خدا ميداند كه چه ويراني ها در شهرها و آباديها رخ خواهد داد. آنوقت هم چون جنگ بپايان رسد، دولتي كه فاتح درآمده ايران را طعمه اي خواهد شمرد كه از چنگال و دهان شير بيرون آورده است. آمديم كه دولتها آماده جنگ نيستند و يا آنرا صلاح خود نميدانند، در آن صورت هم دولت شوروي در شمال نفوذ خود را بسيار ريشه دار گردانيده و چون دولت ايران تواناي جنگ و لشكركشي نيست، انگليسها بخود حق خواهند داد كه در جنوب مقابله بمثل كنند، و ايران بار ديگر به منطقه هاي نفوذ منقسم خواهد شد و شيرازه استقلال اين كشور بيكبار از هم خواهد گسيخت. من نميخواهم همه چيز را پيش بيني كنم. خوانندگان خودشان بينديشند در چنان حالي چه كشاكشها در ميان شمال و جنوب رخ خواهد داد، چه طعنه ها از دو سو به يكديگر خواهند زد، در روزنامه هاشان چه دشنامها بهم خواهند نوشت. بسود بيگانگان صد رسوايي بسر يكديگر خواهند آورد. تاريخ استقلال ايران پايان پذيرفته ولي رسواييها قرنها ادامه خواهد داشت. در اين قضيه خطاي بزرگ در آنست كه بسياست بيگانه دخالت داده شده. اين دخالت دادن خطر را بزرگتر گردانيده. دموكراتها درخواست هاشان بجا يا بيجا، چرا آن نكردند كه صبر كنند تا آرتش هاي بيگانه از اين كشور بيرون روند و آنگاه هر كاريكه ميخواهند بكنند؟!.. چرا اين نفهميدند كه هنگاميكه يك دولت دخالت كرد، دولتهاي ديگر در كنار نخواهند ايستاد؟!.. ميگويند: اگر صبر ميكردند، پس از رفتن آرتش هاي بيگانه دولت فرصت دم زدن نميداد. ميگويم: اين معنايش آنست كه آنها از بودن آرتش شوروي در ايران استفاده كرده اند، اين معنايش آنست كه به سياست بيگانه دخالت داده اند. اين اقرار به مسئوليت آنهاست. آنها خواسته اند كار خود را آسان گردانند و كشور را دچار دشواريهاي بيمانند گردانيده اند. روزنامه هايي كه طرفداري از آنها ميكنند بدرفتاريهاي صدر و اكثريت مجلس را بميان ميكشند. ميگويم: آنها عنوان نتوانستي بود كه دموكراتها باقدامي برخيزند كه استقلال كشور را بخطر اندازند. اگر قيام دموكراتها عكس العمل رفتار صدرالاشراف و اكثريت مجلس است ديگر بدتر!.. يك دسته چون از دولت فشار ديدهاند بنابودي كشور كوشيده اند!.. اينست معني آن رفتار. رويهمرفته كسانيكه از دولت دل پر دارند از پيشآمد خوشحالي مينمايند. چنين ميدانند كه انتقامي از دولت كشيده شده. ولي اين انتقامي است كه از توده كشيده شده. اين غائله آسيب هايش همه به توده خواهد رسيد. اگر روز
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#فایل_صوتی مصاحبه تاریخ شفاهی هاروارد با زندهیاد مهدی آذر
توصیه میکنیم این دو فایل صوتیِ بینظیر را حتما گوش بفرمایید. به واسطه حضور ایشان در وزارت فرهنگ، مطالب بسیار جالبی مطرح شده است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#فایل_صوتی مصاحبه تاریخ شفاهی هاروارد با زندهیاد مهدی آذر
توصیه میکنیم این دو فایل صوتیِ بینظیر را حتما گوش بفرمایید. به واسطه حضور ایشان در وزارت فرهنگ، مطالب بسیار جالبی مطرح شده است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
مقاله بسیار خوب " ۲۸ مرداد از منظر جامعهشناسی نظامی" نوشته تیرداد بنکدار چاپ شده در ضمیمه روزنامه شرق در سال 1392 به مناسبت سالروز کودتای 28 مرداد
از متن: سپهبد فضلالله زاهدی، پس از احراز مقام نخستوزیری، حکومتی از نوع سوم سنخشناسی پرلموتر، یعنی یک حکومت نظامی اقتدارگرای ائتلافی با سیاستمداران را تشکیل داد. نیم بیشتر اعضای کابینه سپهبد زاهدی، از میان سیاستمداران شناختهشده و نیم کمتر آن، از فرماندهان نظامی بودند. سپهبد زاهدی هم بهسان دکترمصدق تلاش داشت که نقش شاه را به نقش تشریفاتی مبتنی بر قانون اساسی محدود کند. منتها با این تفاوت که با اقدامات تند، موجبات نگرانی وی را فراهم نکند. سپس اداره امور کشور را در دست خود و کابینه نظامی اقتدارگرای ائتلافی خود بگیرد. اما از آنجایی که در به قدرت رسیدن وی، نقش نمادین و مشروعیت سنتی شاه، بیش از مشروعیت دیوانی سیاستمداران موتلفش تعیینکننده بود، کابینه او بیش از دوسال دوام نیاورد و به آسانی توسط شاه برکنار شد. خود او نیز به تبعیدی محترمانه در سوییس فرستاده شد و بهاینترتیب، بار دیگر حکومت نظامی نوع سوم در ایران، با ازدسترفتن موقعیت ائتلافی نظامیان و دگرگونی موقعیت آنها به فرمانبری نظامی دیکتاتوری سلطنتی، به پایان رسید.
فایل متنی و اصل نشریه در قسمت پایین
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
مقاله بسیار خوب " ۲۸ مرداد از منظر جامعهشناسی نظامی" نوشته تیرداد بنکدار چاپ شده در ضمیمه روزنامه شرق در سال 1392 به مناسبت سالروز کودتای 28 مرداد
از متن: سپهبد فضلالله زاهدی، پس از احراز مقام نخستوزیری، حکومتی از نوع سوم سنخشناسی پرلموتر، یعنی یک حکومت نظامی اقتدارگرای ائتلافی با سیاستمداران را تشکیل داد. نیم بیشتر اعضای کابینه سپهبد زاهدی، از میان سیاستمداران شناختهشده و نیم کمتر آن، از فرماندهان نظامی بودند. سپهبد زاهدی هم بهسان دکترمصدق تلاش داشت که نقش شاه را به نقش تشریفاتی مبتنی بر قانون اساسی محدود کند. منتها با این تفاوت که با اقدامات تند، موجبات نگرانی وی را فراهم نکند. سپس اداره امور کشور را در دست خود و کابینه نظامی اقتدارگرای ائتلافی خود بگیرد. اما از آنجایی که در به قدرت رسیدن وی، نقش نمادین و مشروعیت سنتی شاه، بیش از مشروعیت دیوانی سیاستمداران موتلفش تعیینکننده بود، کابینه او بیش از دوسال دوام نیاورد و به آسانی توسط شاه برکنار شد. خود او نیز به تبعیدی محترمانه در سوییس فرستاده شد و بهاینترتیب، بار دیگر حکومت نظامی نوع سوم در ایران، با ازدسترفتن موقعیت ائتلافی نظامیان و دگرگونی موقعیت آنها به فرمانبری نظامی دیکتاتوری سلطنتی، به پایان رسید.
فایل متنی و اصل نشریه در قسمت پایین
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
آقای دکتر احمد نقیب¬زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت¬وگویی
در باره¬ی کودتای ۲۸ مرداد که به¬تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۹۵ در روزنامه¬ی اعتماد به چاپ رسیده است، با استناد به یکی از معانی رایجِ لفظ «کودتا» و با استدلالی لغت¬شناسانه و یادآوری برخی وقایع سیاسی قرن بیستم، با کاربرد کلمه¬ی «کودتا» در مورد حوادث ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن مخالفت می¬کند. اما دقیقا برخی از تجربه-ها و حوادثِ آشنا و فراموش¬نشدنیِ قرن بیستم و بیست¬ویکم، چنین اقتضا می¬کند که با مراجعه به برخی جعبه ابزارهای مفهومیِ به ظاهر منسوخ، معنای کلاسیکِ کلمه¬ی «کودتا» را یادآوری کنیم. میشل فوکو در یکی از درسگفتارهای سال ۱۹۷۷-۱۹۷۸ در کولژ د فرانس، توضیح می¬دهد که «کودتا» در اصل مولفه¬ای در یک تکنولوژی حکومتیِ خاص، یعنی «مصلحت دولت کلاسیک»، بوده است. در این چارچوب، «کودتا» کاری است که «دولت» (État) با خودش می¬کند، نه تسخیرِ قهرآمیز «دولت» به دستِ عده¬ای خاص یا درآوردنِ «دولت» از چنگِ گروهِ حاکم. در این میدان، «کودتا» عبارت است از معلّق¬کردنِ «حقوق عمومی»، زیرپاگذاشتنِ همه¬ی قوانین، اعم از موضوعه، طبیعی و الهی، به¬هنگامِ به خطر افتادنِ موجودیتِ نظامِ سیاسی یا به¬اقتضای مصلحتِ آن. در چارچوبِ عقلانیتِ «مصلحت دولت» ممکن است به قوانین احترام ¬بگذارند اما احترام به قانون استراتژیِ این تکنولوژی حکومتی نیست. در چارچوب این تکنولوژی، قانون ابزاری تاکتیکی است؛ به قانون فقط تا جایی احترام می¬گذارند که مصالحِ نظام سیاسی تأمین شود، هرگاه رویدادی رخ دهد که موجودیتِ نظام را تهدید کند، با اعلام «وضعیت اضطراری» قوانین را معلُق می¬کنند و قوایِ قهریه¬ی حکومت بدون توجه به قوانین، در جهت دفع «تهدید» یا تأمین مصلحت نظامِ سیاسی وارد عمل می¬شوند. در این چارچوب، «کودتا» مجموعه اقدامات فراقانونی است که نظام سیاسی برای «نجات» خودش می¬کند. براین اساس بدون هیچ تردیدی باید وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن را «کودتا» خواند.
@avayekoorosh
آقای دکتر نقیب¬زاده در بخشِ دیگری از همان گفت¬وکو با تکرارِ «استدلالی حقوقی» می¬کوشد «کودتا» خواندنِ وقایع ۲۸ مرداد را ناموجه جلوه دهد: «واقعه ٢٨ مرداد، اگر از بعد حقوقی به آن نگاه کنیم کودتا نبود زیرا همان پادشاهی که فرمان نخستوزیری مصدق را صادر کرده بود این اختیار را نیز داشت که طبق همان قانون او را از این سمت برکنار کند و این مصدق بود که در ٢۵ مرداد از این قانون سرپیچی کرد.» منظور از «همان قانون» قانونی اساسی مشروطه است. درواقع، آقای دکتر نقیب¬زاده در اینجا «استدلال حقوقیِ» برساخته¬ی برخی هوادرانِ مظفر بقایی و آیت¬الله کاشانی را تکرار کرده¬اند. یگانه مبنای قانونیِ این استدلال اصل۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه می¬تواند باشد. براساسِ این اصل: «عزل و نصب وزرا به موجب فرمان همایون پادشاه است.» اما معنای این اصل این نیست که پادشاه اصالتاً حق نصب و عزل وزرا را دارد، چرا که این معنا با مفاد اصل ۴۴ قانون اساسی مشروطه در تعارض قرار می-گیرد: «شخص پادشاه از مسئولیت مبراست وزرای دولت در هرگونه امور مسئولِ مجلسین هستند.» چگونه ممکن است کسی که حق نصب و عزل دارد، «قانوناً» از مسئولیت مبرا باشد؟ از سوی دیگر، براساسِ قواعد دیسکورس یا گفتار حقوقی، هر گاه به کسی وظیفه¬ای محول می¬شود او اولا و بالذّات در مقابل اعطاکننده¬ی وظیفه باید پاسخگو باشد. بنابراین، آن¬چه در اصل ۴۶ مورد اشاره قرار گرفته نقش تشریفاتیِ پادشاهِ مشروطه در امضا و تأیید حکم وزراتِ
وزرایی است که می¬بایست از سوی مجلس شورای ملی برگزیده شوند. علاوه براین، براساسِ اصل ۶۴ متمم قانون اساسی مشروطه: «وزرا نمی¬توانند احکام کتبی یا شفاهی پادشاه را مستمسک قرار داده سلب مسئولیت از خود نمایند.» براساس این اصل می¬توان گفت برخلاف تصور آقای دکتر نقیب¬زاده، نه مصدق و نه هیچ¬کس دیگری نمی¬توانست و نمی¬تواند با استناد به فرمان کتبی عزل (حتا در صورت مخدوش نبودن و ابلاغ آن در شرایط عادی) ادعا کند مصدق پس از دریافت حکم کتبی عزل در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ دیگر نخست¬وزیر نبوده و مسئولیتی نداشته است. با همه¬ی این اوصاف، به نظر می¬رسد، برسازندگان «استدلال حقوقی» برای توجیه کودتا به این نکات واقف بوده¬اند، زیرا به جای استناد به اصل ۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه، به «انحلال مجلس» استناد می-کنند. اما نکته اینجاست که در هیچ جایی از قانون اساسیِ مشروطه نیامده است که در صورت انحلال مجلس، شاه خود به خود حق عزل و نصب پیدا می¬کند.
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
آقای دکتر احمد نقیب¬زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت¬وگویی
در باره¬ی کودتای ۲۸ مرداد که به¬تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۹۵ در روزنامه¬ی اعتماد به چاپ رسیده است، با استناد به یکی از معانی رایجِ لفظ «کودتا» و با استدلالی لغت¬شناسانه و یادآوری برخی وقایع سیاسی قرن بیستم، با کاربرد کلمه¬ی «کودتا» در مورد حوادث ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن مخالفت می¬کند. اما دقیقا برخی از تجربه-ها و حوادثِ آشنا و فراموش¬نشدنیِ قرن بیستم و بیست¬ویکم، چنین اقتضا می¬کند که با مراجعه به برخی جعبه ابزارهای مفهومیِ به ظاهر منسوخ، معنای کلاسیکِ کلمه¬ی «کودتا» را یادآوری کنیم. میشل فوکو در یکی از درسگفتارهای سال ۱۹۷۷-۱۹۷۸ در کولژ د فرانس، توضیح می¬دهد که «کودتا» در اصل مولفه¬ای در یک تکنولوژی حکومتیِ خاص، یعنی «مصلحت دولت کلاسیک»، بوده است. در این چارچوب، «کودتا» کاری است که «دولت» (État) با خودش می¬کند، نه تسخیرِ قهرآمیز «دولت» به دستِ عده¬ای خاص یا درآوردنِ «دولت» از چنگِ گروهِ حاکم. در این میدان، «کودتا» عبارت است از معلّق¬کردنِ «حقوق عمومی»، زیرپاگذاشتنِ همه¬ی قوانین، اعم از موضوعه، طبیعی و الهی، به¬هنگامِ به خطر افتادنِ موجودیتِ نظامِ سیاسی یا به¬اقتضای مصلحتِ آن. در چارچوبِ عقلانیتِ «مصلحت دولت» ممکن است به قوانین احترام ¬بگذارند اما احترام به قانون استراتژیِ این تکنولوژی حکومتی نیست. در چارچوب این تکنولوژی، قانون ابزاری تاکتیکی است؛ به قانون فقط تا جایی احترام می¬گذارند که مصالحِ نظام سیاسی تأمین شود، هرگاه رویدادی رخ دهد که موجودیتِ نظام را تهدید کند، با اعلام «وضعیت اضطراری» قوانین را معلُق می¬کنند و قوایِ قهریه¬ی حکومت بدون توجه به قوانین، در جهت دفع «تهدید» یا تأمین مصلحت نظامِ سیاسی وارد عمل می¬شوند. در این چارچوب، «کودتا» مجموعه اقدامات فراقانونی است که نظام سیاسی برای «نجات» خودش می¬کند. براین اساس بدون هیچ تردیدی باید وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن را «کودتا» خواند.
@avayekoorosh
آقای دکتر نقیب¬زاده در بخشِ دیگری از همان گفت¬وکو با تکرارِ «استدلالی حقوقی» می¬کوشد «کودتا» خواندنِ وقایع ۲۸ مرداد را ناموجه جلوه دهد: «واقعه ٢٨ مرداد، اگر از بعد حقوقی به آن نگاه کنیم کودتا نبود زیرا همان پادشاهی که فرمان نخستوزیری مصدق را صادر کرده بود این اختیار را نیز داشت که طبق همان قانون او را از این سمت برکنار کند و این مصدق بود که در ٢۵ مرداد از این قانون سرپیچی کرد.» منظور از «همان قانون» قانونی اساسی مشروطه است. درواقع، آقای دکتر نقیب¬زاده در اینجا «استدلال حقوقیِ» برساخته¬ی برخی هوادرانِ مظفر بقایی و آیت¬الله کاشانی را تکرار کرده¬اند. یگانه مبنای قانونیِ این استدلال اصل۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه می¬تواند باشد. براساسِ این اصل: «عزل و نصب وزرا به موجب فرمان همایون پادشاه است.» اما معنای این اصل این نیست که پادشاه اصالتاً حق نصب و عزل وزرا را دارد، چرا که این معنا با مفاد اصل ۴۴ قانون اساسی مشروطه در تعارض قرار می-گیرد: «شخص پادشاه از مسئولیت مبراست وزرای دولت در هرگونه امور مسئولِ مجلسین هستند.» چگونه ممکن است کسی که حق نصب و عزل دارد، «قانوناً» از مسئولیت مبرا باشد؟ از سوی دیگر، براساسِ قواعد دیسکورس یا گفتار حقوقی، هر گاه به کسی وظیفه¬ای محول می¬شود او اولا و بالذّات در مقابل اعطاکننده¬ی وظیفه باید پاسخگو باشد. بنابراین، آن¬چه در اصل ۴۶ مورد اشاره قرار گرفته نقش تشریفاتیِ پادشاهِ مشروطه در امضا و تأیید حکم وزراتِ
وزرایی است که می¬بایست از سوی مجلس شورای ملی برگزیده شوند. علاوه براین، براساسِ اصل ۶۴ متمم قانون اساسی مشروطه: «وزرا نمی¬توانند احکام کتبی یا شفاهی پادشاه را مستمسک قرار داده سلب مسئولیت از خود نمایند.» براساس این اصل می¬توان گفت برخلاف تصور آقای دکتر نقیب¬زاده، نه مصدق و نه هیچ¬کس دیگری نمی¬توانست و نمی¬تواند با استناد به فرمان کتبی عزل (حتا در صورت مخدوش نبودن و ابلاغ آن در شرایط عادی) ادعا کند مصدق پس از دریافت حکم کتبی عزل در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ دیگر نخست¬وزیر نبوده و مسئولیتی نداشته است. با همه¬ی این اوصاف، به نظر می¬رسد، برسازندگان «استدلال حقوقی» برای توجیه کودتا به این نکات واقف بوده¬اند، زیرا به جای استناد به اصل ۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه، به «انحلال مجلس» استناد می-کنند. اما نکته اینجاست که در هیچ جایی از قانون اساسیِ مشروطه نیامده است که در صورت انحلال مجلس، شاه خود به خود حق عزل و نصب پیدا می¬کند.
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#شعر_کودتا در رثای کیوان..
"جوانی است احساساتی که زیبایی را در هر چه باشد، در طبیعت، نقاشی، زن و موسیقی به یک اندازه دوست دارد، ولی شعر خوب را به همه آنها ترجیح میدهد." این توصیفی است که مرتضی کیوان از خود میکند، شاعر چپ گرای پرشوری که زندگی کوتاهش و به خاک افتادنش با فرمانِ آتشِ جوخه کودتا، خود سوژه شعر رفقای سوخته دلش شد. کیوان در عین جوانی کاشف و حلقه واسط شاعرانی بود که بعدها هر کدام فصل مهمی از ادبیات معاصر این سرزمین را رقم زدند. محجوب، کسرایی، شاملو، ابتهاج، از جمله بزرگانی بودند که از تاثیر کیوان بر قلم و زندگیشان گفتند، نجف دریابندری ذهن نقاد او را میستاید و مرتضی را اولین ویراستار ادبی ایران مینامد و شاهرخ مسكوب زندگی کیوان را به تحریر در آورد. زندگی مشترک شصت و نه روزه مرتضی کیوان و پوری سلطانی که بعدها بنیانگزار کتابداری نوین در ایران شد نیز خود شرحی است مفصل که در این چند بند نمیگنجد. زوجی که هنوز مهر عقد و پیمانشان خشک نشده به جرم پناه دادن به سه تحت تعقیب دولت کودتا دستگیر شدند تا آخرین ملاقاتهایشان به میزبانی بازجو و نگهبانان بگذرد. با مرگ کیوان بغض نیما و کسرایی و شاملو و ابتهاج بر روی دفتر شعرشان ترکید و در سوگش سرودند، که در این میان دو شعر "از عموهایت" و "نگاه کن" از شاملو و شعر "کیوان ستاره شد" از ابتهاج بیش از سایر اشعار شهره شد. در این بخش خوانش "از عموهایت" با صدای احمد شاملو را به شما عزیزان تقدیم میکنیم.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#شعر_کودتا در رثای کیوان..
"جوانی است احساساتی که زیبایی را در هر چه باشد، در طبیعت، نقاشی، زن و موسیقی به یک اندازه دوست دارد، ولی شعر خوب را به همه آنها ترجیح میدهد." این توصیفی است که مرتضی کیوان از خود میکند، شاعر چپ گرای پرشوری که زندگی کوتاهش و به خاک افتادنش با فرمانِ آتشِ جوخه کودتا، خود سوژه شعر رفقای سوخته دلش شد. کیوان در عین جوانی کاشف و حلقه واسط شاعرانی بود که بعدها هر کدام فصل مهمی از ادبیات معاصر این سرزمین را رقم زدند. محجوب، کسرایی، شاملو، ابتهاج، از جمله بزرگانی بودند که از تاثیر کیوان بر قلم و زندگیشان گفتند، نجف دریابندری ذهن نقاد او را میستاید و مرتضی را اولین ویراستار ادبی ایران مینامد و شاهرخ مسكوب زندگی کیوان را به تحریر در آورد. زندگی مشترک شصت و نه روزه مرتضی کیوان و پوری سلطانی که بعدها بنیانگزار کتابداری نوین در ایران شد نیز خود شرحی است مفصل که در این چند بند نمیگنجد. زوجی که هنوز مهر عقد و پیمانشان خشک نشده به جرم پناه دادن به سه تحت تعقیب دولت کودتا دستگیر شدند تا آخرین ملاقاتهایشان به میزبانی بازجو و نگهبانان بگذرد. با مرگ کیوان بغض نیما و کسرایی و شاملو و ابتهاج بر روی دفتر شعرشان ترکید و در سوگش سرودند، که در این میان دو شعر "از عموهایت" و "نگاه کن" از شاملو و شعر "کیوان ستاره شد" از ابتهاج بیش از سایر اشعار شهره شد. در این بخش خوانش "از عموهایت" با صدای احمد شاملو را به شما عزیزان تقدیم میکنیم.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
Forwarded from آوای کوروش
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣١
سختي پيش آمد، وزيران اتومبيلهاشان سوار خواهند شد و خود را بمأمن خواهند رسانيد و آسوده زندگي بسر خواهند برد. استقلال ايران هم بود بوده و نبود نبوده. آسيب و گزند را توده بدبخت خواهند كشيد. رنجها همه بهره اينان خواهد بود. گاهي ميبينم در روزنامه ها قيام شادروان شيخ محمد خياباني را پيش كشيده چنين وا مينمايند كه اين پيشآمد نظير قيام خياباني، بلكه دنباله همان قيام است. من خوشوقتم كه شرح حال خياباني در كتاب »تاريخ هجده ساله آذربايجان« بتفصيل نوشته شده. خوشوقتم كتابي هست كه خوانندگان مراجعه كنند و از حقيقت آن قضيه آگاه گردند. بايد گفت: اولا مرحوم خياباني هم مقصد روشني نداشت و تنها آن ميخواست كه اقتداري بدست آورد. ما اگر بخواهيم خوش گماني نماييم بايد بگوييم خياباني ميخواست نيرويي بدست آورد، و پس از آن باصلاحاتي )اصلاحاتي كه نقشهاي برايش نكشيده بود( بپردازد. بهرحال خياباني چون از پيشروان آزاديخواهان آغاز مشروطه بود و احترامي داشت، و آنگاه كشته شد و جان خود را در راه تلاشهاي آزاديخواهانه باخت، كسي نخواست درباره قيام او از روي دقت بداوري برخيزد. وگرنه قيام خياباني نيز، با آنحال كه ميبود و براي آذربايجان استقلال دروني ميخواست، به نتيجه درستي نتوانستي رسيد. ثاني ًا در قيام خياباني پاي سياست بيگانه در ميان نبود و بيم دخالت دولتها و رخدادن جنگ و خونريزي در ميان آنها يا تقسيم ايران بمناطق نفوذ كه نتيجه لاينفك اين قيام دموكراتهاست نميرفت. بهرحال دو موضوع با هم يكي نيست و اين پيشآمد را بقضيه خياباني قياس نتوان كرد. كساني هم اتازوني يا كشورهاي متحده آمريكاي شمالي را مثل آورده ميگويند: چه مانعي دارد كه چنانكه در اتازوني هست، در ايران هم استانها در كارهاي داخلي مستقل گرديده ولي در سياست خارجي و در تشكيل آرتش و در قوه مقننه با هم اتحاد نمايند و ايران بحال خود بماند؟.. ميگويم: شما نميتوانيد ايران را با حال آشفته امروزي و با موقعيتي كه از نظر سياست پيدا كرده با اتازوني بيك ترازو گزاريد. در ميانه جدايي بسيار است: نخست مردم آمريكا رشد سياسي دارند و ميدانند چه ميكنند. دوم حس ميهن پرستي و علاقه مندي باستقلال و آزادي در ميان آنها بسيار نيرومند است و از جدايي ميان استانها بيم بهم خوردن كشور نميرود. سوم اتازوني ماننده ايران در ميان دو سياست مهيب واقع نشده در اختيار هر ترتيبي براي كشور خود آزاد است. بهرحال در كار مردم اتازوني بيگانگان دخالت ندارند و در اين پيشآمد ايران، در آشكار و نهان، دخالتهايي از سوي بيگانگان رفته و ميرود. من هيچ مانعي نميدانم كه ايرانيان پس از آنكه بآلودگيهاي خود چاره كردند و در توده رشد سياسي پديد آمد و بيم از دخالت بيگانگان در ميان نبود، يكروز نمايندگان از استانها بمركز بيايند و انجمن برپا گردانيده با هم نشينند و از روي فهم و بينش و دلسوزي به شور پردازند و اگر صلاح ديدند استانها را در كارهاي دروني آزاد گردانند. با اين
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣١
سختي پيش آمد، وزيران اتومبيلهاشان سوار خواهند شد و خود را بمأمن خواهند رسانيد و آسوده زندگي بسر خواهند برد. استقلال ايران هم بود بوده و نبود نبوده. آسيب و گزند را توده بدبخت خواهند كشيد. رنجها همه بهره اينان خواهد بود. گاهي ميبينم در روزنامه ها قيام شادروان شيخ محمد خياباني را پيش كشيده چنين وا مينمايند كه اين پيشآمد نظير قيام خياباني، بلكه دنباله همان قيام است. من خوشوقتم كه شرح حال خياباني در كتاب »تاريخ هجده ساله آذربايجان« بتفصيل نوشته شده. خوشوقتم كتابي هست كه خوانندگان مراجعه كنند و از حقيقت آن قضيه آگاه گردند. بايد گفت: اولا مرحوم خياباني هم مقصد روشني نداشت و تنها آن ميخواست كه اقتداري بدست آورد. ما اگر بخواهيم خوش گماني نماييم بايد بگوييم خياباني ميخواست نيرويي بدست آورد، و پس از آن باصلاحاتي )اصلاحاتي كه نقشهاي برايش نكشيده بود( بپردازد. بهرحال خياباني چون از پيشروان آزاديخواهان آغاز مشروطه بود و احترامي داشت، و آنگاه كشته شد و جان خود را در راه تلاشهاي آزاديخواهانه باخت، كسي نخواست درباره قيام او از روي دقت بداوري برخيزد. وگرنه قيام خياباني نيز، با آنحال كه ميبود و براي آذربايجان استقلال دروني ميخواست، به نتيجه درستي نتوانستي رسيد. ثاني ًا در قيام خياباني پاي سياست بيگانه در ميان نبود و بيم دخالت دولتها و رخدادن جنگ و خونريزي در ميان آنها يا تقسيم ايران بمناطق نفوذ كه نتيجه لاينفك اين قيام دموكراتهاست نميرفت. بهرحال دو موضوع با هم يكي نيست و اين پيشآمد را بقضيه خياباني قياس نتوان كرد. كساني هم اتازوني يا كشورهاي متحده آمريكاي شمالي را مثل آورده ميگويند: چه مانعي دارد كه چنانكه در اتازوني هست، در ايران هم استانها در كارهاي داخلي مستقل گرديده ولي در سياست خارجي و در تشكيل آرتش و در قوه مقننه با هم اتحاد نمايند و ايران بحال خود بماند؟.. ميگويم: شما نميتوانيد ايران را با حال آشفته امروزي و با موقعيتي كه از نظر سياست پيدا كرده با اتازوني بيك ترازو گزاريد. در ميانه جدايي بسيار است: نخست مردم آمريكا رشد سياسي دارند و ميدانند چه ميكنند. دوم حس ميهن پرستي و علاقه مندي باستقلال و آزادي در ميان آنها بسيار نيرومند است و از جدايي ميان استانها بيم بهم خوردن كشور نميرود. سوم اتازوني ماننده ايران در ميان دو سياست مهيب واقع نشده در اختيار هر ترتيبي براي كشور خود آزاد است. بهرحال در كار مردم اتازوني بيگانگان دخالت ندارند و در اين پيشآمد ايران، در آشكار و نهان، دخالتهايي از سوي بيگانگان رفته و ميرود. من هيچ مانعي نميدانم كه ايرانيان پس از آنكه بآلودگيهاي خود چاره كردند و در توده رشد سياسي پديد آمد و بيم از دخالت بيگانگان در ميان نبود، يكروز نمايندگان از استانها بمركز بيايند و انجمن برپا گردانيده با هم نشينند و از روي فهم و بينش و دلسوزي به شور پردازند و اگر صلاح ديدند استانها را در كارهاي دروني آزاد گردانند. با اين
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷