پرواز فکر و اندیشه
1.17K subscribers
4.25K photos
2.15K videos
84 files
996 links
‏جاویدشاه فقط یه شعار نیست…

عهد ما با ایران و هزاران سال پادشاهی‌ست…
Download Telegram
@flith کانال پروازفکرواندیشه

.
ص١٠٣


وقتي نشست روي چهارپايه، چندان درهم شكسته و ويران بود كه اگر به جاي كمال
ادواردو نارانخو شمايل او را ميكشيد، نه در حال فرو رفتن، كه به صورت مغروقي هزار ساله
ميكشيد. بي هيچ رمز و راز؛ با چشماني وق زده، تني پوشيده از صدف، و پايي بسته با
زنجير به لنگرِ كشتييي فرونشسته به اعماق.
- لطفا سرت را برنگردان.
سيگارش را تكاند توي زيرسيگارييي كه روي چهار پايهاي كنار دستش بود!
- امروز سر حال به نظر نميرسي.
- كميخسته ام.
خسته؟ تبعيد از خود! روز قبل، چشمش را كه باز كرده بود نگاهي به ساعتش انداخته
بود. يك بعدازظهربود . يادش آمد كه فليسيا بايد در كارگاه كمال باشد. گفته بود«در فاصله ي
نهار ميروم تا بقيه ي كار شمايل را تمام كند.». مقداري غذا از شب پيش مانده بود، گرم
كرد اما دهنش باز نميشد. راه رفت. از اين سر اتاق به آن سر. تشكي كه نه تميز بود نه نو
نوار، پهن شد. رويش ملافه ي تميزي افتاد. بعد فليسيا دراز كشيد روي تشك. «اين بدن
انگار از توي تابلوهاي بوتيچلي بيرون ده است. پاها را كمي » به سرعت لباس پوشيد.
اگر به شتاب ميرفت، ميتوانست سر ساعت دو آنجا باشد. مترو كندتر از هميشه حركت
ميكرد. وقتي ذهن تندتر از هميشه كار بكند مترو حتا ميتواند متوقف بشود. به كوچه ي
«مون كلم» كه رسيد مردد شد. از همان مسيري كه آمده بود برگشت. سر خيابان
«كوردونه» وارد باجه ي تلفن شد. هيچكس گوشي را برنميداشت. «خب، فليسيا بايد ساعت
و سر كارش باشد، كمال چه؟ او كه معمولا تمام ر ز ر كارگاه ميماند! كمال خزيد به
آغوش فليسيا. مندو به سرعت از باجه بيرون دويد. وارد كوچه ي «كورودنه» شد. از در
ورودي گذشت و تا طبقه ي پنجم را نه با پاها كه با تاپ تاپِ هراسناكِ قلبش رفت. به
راهرو دست راست كه پيچيد، نوك پا پيش رفت. نفس نكشيد. نفس نكشيد. گوشهاش
آنقدر كش آمد كه سكوت سوت زد در پردهي سماخ. نميفهميد. ناله هاي شهواني كه نه،
صداي كشيدن سيگار هم نميآمد؛ نه حتا صداي حضور انساني. صبر كرد. صبركرد. سكوتِ
غيابِ انساني را كه شنيد، به همان آهستگي كه آمده بود پس كشيد. وقتي پايش را روي
آم ...
د و د »
103


@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه

.
ص١٠٤


پله ي اول گذاشت تا پائين برود، فكري به خاطرش رسيد. با قدمهايي محكم برگشت. مقابل
كارگاه كه رسيد آرام و مطمئن در زد. «ميگويم از اينجا رد ميشدم. گفتم سري بزنم.»
پاسخي نيامد. گوش خواباند. حتا اگر مردهاي در اتاق بود حضورش حس ميشد. اما از حضور
كمال و فليسيا خيري نبود. برگشت. رفت به كافهاي كه سر كوچه بود. همانجا كه چند روز
پيش راسكولنيكوف با رئيس پليس ملاقات كرده بود. آنجا هم از كمال خبري نبود. شب،
وقتي فليسيا آمد ، مندو زيركانه پرسيد: «تمام شد؟» فليسيا گفت: « بله، بلاخره تمام شد.»
تمام احشاي مندو سقوط كرد به جايي در اعماقِ تاريكِ زمين. حفره ي دورنش را با آرامشي
دروغين انباشت و بي اعتنا پرسيد: «چطور بود؟»
- كارش حيرت انگيز است.
فليسيا بايد كور ميبود تا پريدگي رنگ او را نبيند. كور نبود. و مندو، تا چهره را
بپوشاند، او را در آغوش كشيد و همچنان كه از خود ميپرسيد«كي؟ كجا؟»، تصميم گرفت
نقش رئيس پليس را بازي كند. گردن او را بوسيد و گفت: «امروز انگار خيلي كارت زياد
بوده؟» فليسيا پاسخ داد: «نه، بعدازظهر خبري نبود، اما صبح يك عالمه كار ريختند روي
سرم. مجبور شدم تلفن كنم به كمال و قرارم را بيندازم به ساعت شش.» و اين همان
لحظهاي بود كه مندو تبعيد شده بود به جايي در اعماق ظلماني درون.
كمال پلكها را به هم نزديك كرد و همينطور كه خيره شده بود به بوم، گفت:«خسته
شدي هان؟ خب ديگر تمام شد.»
طنين كلامش در گوشهاي مندو آنقدر گنگ بود كه انگار اين صدا از جهان ديگري
ميآمد. امروز هم، مثل دفعه ي پيش، ابتدا رفته بودند كافه. بعد كه آمدند به كارگاه، از همان
لحظهاي كه چشمش افتاد به شمايل فليسيا، هر صدايي براي او متعلق به جهاني بود كه او
از آن به بيرون پرتاب شده بود. درآن رداي سياه، و با آن انحناي بيطاقتِ سينه ها، فليسيا
زني بود كه از جهان رؤيا به عالم واقع پا نهاده بود. كمال گفت: «خوب شده، نه؟» مندو با
صدايي كه زير سنگيني چيزي هراس آور له شده بود، گفت: «حيرت انگيز است!» و ايستاد
دوباره به تماشاي شمايل فليسيا. اما اين بار نه از سر حيرت. خيره شده بود به خط انحناي
سينه. با آن سينه بندي كه آن روز تن فليسيا بود خيال هيچ نقاشي نميتوانست راه ببرد به
104


@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه

.
ص١٠٥



اين انحنا. خودش را زد به لودگي: «پدر سوخته، پس اين يكي را هم لختش كردي!» كمال
نگاهش را دزديد و به مخلوط كردن رنگها پرداخت: «يك بافتني خاكستري تنش بود، كه
رنگ مناسبي نداشت. گفتم عوض كند و اين را بپوشد.» بعد با دستش اشاره كرده بود به
رداي سياهي كه آويخته بود از ميخي به ديوار سمت راست؛ كنار پنجره. و مندو كه
ميدانست آن روز فليسيا همان بافتني زرد خوش رنگش را پوشيده بود، پايش زنجير شد به
لنگر كشتي مغروقي كه تا دنيا دنياست در همان اعماق غوطه خواهد خورد.
كمال دستهايش را با كهنه اي پاك كرد. خود را عقب كشيد تا مندو بتواند بايستد
برابر شمايل خودش: «بيا تماشا كن!»
بي هيچ اشتياقي پيراهنش را پوشيد. پيراهن كه نه، تن پوشي از حماقت و دشنام.
«حالا ميفهمم چرا ازمن هم خواسته است بالا تنه ام ا برهنه كنم.» رفت به طرف بوم.
چشمش افتاد به شمايل خويش، طوري فروريخت كه انگار زانوهايش را پي كرده اند. آن
موجود پرنشاطي كه دفعه پيش چون جوانهاي تابناك سر از خاك بيرون كرده بود، حالا
جا داده بود به مغروق بيچارهاي كه در خاك فرو ميرفت. استخوان بندي كار دست نخورده
بود. همه چيز همان بود كه دفعه پيش. اما همه آن ويرانيِ درون كه در اين يك ساعت بر
او ميتاخت بازتابيده بود در خطوط شمايل. آنچه رنجش ميداد فلاكتي نبود كه نشت كرده
بود در تار و پود رنگها و خطوط. طرز كار او را ميدانست. تغيير لحظه به لحظه درون را
منعكس ميكرد در كار. اين شگردش بود. رنجاش از حماقت خود بود. دلش ميخواست
هرچه زودتر خودش را برساند به اتاقش، و اين پيراهني را كه مثل تن پوشي از گُه چسبيده
بود به پوستش، جدا كند از خود.
ر



10
هيچ چيز غير واقعيتر و گمراه كنندهتر از احساسات آدمي نيست. ميتوان به پايان
راه رسيد و دلزده شد از كسي كه تا ديروز عاشقش بودي. اما، كافي است همين كسي كه
105

@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه


#امروز_چاره_چيست؟


#احمد_كسروى



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٢٥
٦ــ بايد يك جمعيت ايرانخواه پديد آيد: اكنون ميآييم به بخش مهمتر موضوع، آري بخش مهمتر. امروز براي نجات ايران يك جمعيت ميخواهد، يك جمعيت ايرانخواه بيطرف، يك جمعيت ريشه دار آبرومند. ميدانم كساني از خوانندگان باينجا كه رسيدند رنجيدگي نشان خواهند داد و چنين خواهند گفت: »اين هم ميخواهد براي خود حزب درست كند، اين هم ميخواهد ليدر شود«. نه آقا! من نميخواهم براي خودم حزب درست كنم، نميخواهم ليدر شوم. مرا نيازي باين كارها نيست. من ميخواهم بنام هم ميهني بشما راهي نمايم. شما گفته هاي مرا بشنويد و بينديشيد و ببينيد بسودتان است يا نه؟.. خدا بشما خرد داده، فهم داده كه هر چه شنيديد و ديديد بينديشيد و نيك و بدش بشناسيد. گفتم بايد جمعيتي تشكيل شود. گوش دهيد تا دليلهايش را بگويم: نخست در مشروطه راه بردن كشور بگردن مردمست. مردم مكلفند كه كشور را اداره كنند. آنروزي كه ما در ايران شوريديم و بيرق مشروطه خواهي افراشتيم، معناي آن شورش اين بود كه به محمد علي ميرزا و اميربهادر و ديگران ميگفتيم: شما برويد، ما خودمان اين كشور را راه خواهيم برد. معني مشروطه همين است. اكنون ما يا بايد از مشروطه دست بكشيم و اين قانونها را كنار گزاريم و يكنفر ماننده ناصرالدينشاه را بياوريم و بگوييم بنشين و با استبداد اين كشور را اداره كن و هرچه دلت خواست آنرا بكار بند، و يا خودمان مكلف باشيم كه كارها را اداره كنيم. بديهي است كه اين دومي را خواهيم كرد و اكنون سخن درآنست كه يك توده كشور را چطور اداره ميكنند؟.. بديهي است كه همه مردم آن استعداد را ندارند كه در كارهاي سياسي و اجتماعي دخالت كنند و اظهار عقيده نمايند. اين بگردن يكدسته از هوشمندان و غيرتمندانست كه پا پيش گزارند و با هم انديشه يكي كنند و كشور را راه برند. تا در يك توده همه مردم داراي رشد سياسي نشدهاند، بايد جمعيتي باشد و آنها را اداره كند، و اين ناچاريست. دوم امروز كه اين گرفتاري براي ايران پيش آمده و دو دسته از همميهنان ما با هم بلجاجت افتاده كار را باينجا رسانيدهاند كه بيم جنگ و خونريزي ميرود، بيك جمعيتي نياز هست كه در ميانه فاصله باشند و تا توانند از لجاجت جلو گيرند. آنگاه اگر خدا نكرده جنگي از داخل يا از خارج پيش آيد، آن جمعيت است كه ميتواند در برابر پيشآمد ايستادگي نشاندهد و از آشفتگيها )تا آنجا كه تواند بود( جلو گيرد. امروز در اين كشاكش و گرفتاري از مردم پراكنده بيش از اين ساخته نيست كه هر زمان بيك سو ميگرايند و فهميده و نافهميده عقيدهاي يا احساساتي نشان ميدهند. فردا هم اگر جنگي برخاست جز آن ساخته نخواهد بود كه بناله و زاري پردازند. سوم چنانكه گفتيم در اين كشور بيك رشته اصلاحات مهمي نياز هست. اصلاحات چگونه ميشود؟.. آيا تنها با آرزو و يا گله و ناله اصلاحات انجام ميگيرد؟..




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٢٦
براي اصلاحات اولا نقشه لازمست كه چه كنند و چگونه كنند. ثانيا جمعيتي لازمست كه بآن اصلاحات علاقهمند باشند و پشتيباني نمايند و موانع را از جلو بردارند. در ايران هر كار را از دولت ميخواهند. همه كس طالب اصلاحات است. ولي تصور ميكنند بايد آنها را هم دولت بانجام رساند. اينهم نتيجه آنست كه در اين چهل سال در اين كشور كساني نبودهاند كه بمردم معني مشروطه و توده و دولت را بفهمانند. اينها تصور ميكنند دولت بهر كاري تواناست و اصلاحات هم در اختيار اوست. دولت چيست؟.. دولت چند نفر وزيريست كه ميآيند و در پشت ميزها مينشينند و فرمانها ميدهند.. اولا اين وزيران چون تكيه گاهي نميدارند هميشه متزلزلند و بيش از چند ماه نميمانند. ثاني ًا اگر بخواهند اصلاحات كنند ناچار دسته هايي را از خود رنجيده خواهند گردانيد و يك جمعيتي كه پشتيباني بآنها نمايد نيست. اينست توانا باصلاحات نيستند. اينها جهت هاييست كه ثابت ميكند بايد جمعيتي يا باصطلاح ديگران حزبي پديد آيد. ولي متأسفانه در ايران معني حزب نيز دانسته نشده. اين خود داستاني است كه در اين كشور حزب را بچه معني ميشناسند و چگونه حزب ميسازند. حزب در ايران براي مقاصد اشخاص است، براي آنست كه پارتي درست كنند و در اداره از ترفيعات و اضافه حقوق بهره مند باشند و از انفصال و انتظار خدمت ايمن گردند. عاليترين مقصد آنست كه به نمايندگي مجلس رسند يا وزارت يابند. اين معنايي است كه از حزب فهميده اند. اما تشكيل حزب، مقدمات آن نوشتن يك مرامنامه، انتخاب يك نام، نويساندن يك تابلو، گرفتن يك كانون است، و اگر هم گامي بالاتر گزاردند تهيه امتياز يك روزنامه است كه ارگان جمعيت باشد. چند تن مينشينند و مرامنامه مينويسند. چند جمله جالب توجهي را پيدا ميكنند: حفظ استقلال ايران، تأمين وحدت ملي، اجراي قانون تعليمات عمومي، مبارزه با خرافات، حفظ شعائر ديني... اين مرامنامه بگفته ملا نصاب »وزن شعر« است. بايد باشد، وگرنه هيچ نتيجه و فايدهاي از آن در تصور نيست. آن جمله ها كه نوشته ميشود نه راستي را علاقه بآنها دارند، و نه كوششي درباره آن خواهد رفت. افراد بماند، اگر از همان بنيادگزاران بپرسيد مثلا وحدت ملي چيست؟.. از چه راه ميخواهيد آنرا تأمين كنيد؟.. چه كوششهايي در آن باره خواهيد كرد؟.. از اين پرسشها در شگفت خواهند بود. زيرا كه چنين مقصودي هرگز در ميان نبوده. اين مقدمات فراهم ميشود و حزب بنياد مييابد. از فردا هريكي از بنيادگزاران بايد چند تن از خويشان و آشنايان و زيردستان خود را با نويدهايي ـ از قبيل اينكه در ترفيعات عقب نخواهي ماند، از اضافه حقوق بي بهره نخواهي بود، فلان مدير كل در اين جمعيت است، فلان وكيل مجلس يكي از مؤسسان است ـ به عضويت دعوت خواهد كرد. در اين باره داستانهايي هست كه گفتنش مايه شرمندگي است و اگر هم گفته نشود حق مطلب ادا نخواهد شد. شايد شما هم شنيدهايد كه در همين تهران حزبي تشكيل يافته كه كساني از بازاريها را با شرط اينكه جواز فروش كالاهاي انحصاري برايشان داده خواهد شد بعضويت دعوت كردهاند. داستاني هم من برايتان بگويم: چهار سال پيش شبي يك دسته از جوانان بنزد من آمدند. خواسته بودند حزبي تأسيس كنند و آمده بودند كه منهم بايشان كمك كنم. مرامنامه شان ميخواندند. يك مادهاش »مبارزه با خرافات« بود. پرسيدم: »شما خرافات بچه چيزها




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٢٧
ميگوييد؟«. گفتند: »خرافات ديگر!«. گفتم: »توضيح دهيد«. يكي گفت: »اين ديانات و مذاهب!«. ديگري فرصت نداده با تندي گفت: »نه آقا، ديانات و مذاهب كه خرافات نيست«. مباحثه در ميانشان درگرفت. ديدم خودشان نميدانند خرافات چيست و در ميانشان اختلافات هست. ديگر نخواستم پرسشهايي كنم و بخاموشي گراييدم. آنها نيز كمي نشستند و برخاسته رفتند. در كشوريكه پس از چهل سال معني مشروطه دانسته نشود و نمايندگي در پارلمان تجارت محسوب شود كه كساني پول بريزند و نماينده گردند باميد آنكه ده برابر استفاده خواهند كرد، چه شگفت است كه معني حزب هم دانسته نشود و چنين رسواييهايي پديد آيد. شنيدني است كه در چهل سال دوره مشروطه در ايران، بيش از صد حزب، پيدا شده. آري بيش از صد حزب. در چند صد سال دوره مشروطه در انگلستان باندازه چهل سال ايران حزب پيدا نشده. هر حزبي پيدا شده و چند ماهي برپا بوده و از ميان رفته. در اين چهل سال تنها سه چهار حزب حسابي بوده كه هريكي چند سالي دوام يافته. بهرحال مقصود من اين قبيل حزب نيست. اين قبيل حزب جز بدرد ريشخند و پيس نويسي نميخورد. مقصود من حزب يا جمعيت بمعني راست آن ميباشد. در كتاب سرنوشت حزب را معني كردهام. دراينجا هم مقصودم آنست كه مردان غيرتمندي پيشگام گردند و با هم يكدل و يكدست باشند و جمعيتي پديد آورند كه اين كشور را راه برد. اولا اين جمعيت بايد داراي حقيقت باشد. باين معني يكدسته از روي فهم و بينش احتياجات ايران را بديده گيرند، موقعيت سياسي آنرا در ميان دو دولت از نظر دور ندارند، از روي اينها موادي تهيه كنند كه برنامه زندگاني توده و سياست كشور باشد، و خودشان آنها را بپذيرند و محترم شمارند و آرزومند اجرايش باشند، بكوشش هاي خود قيمت داده براي فداكاري در آن راه آماده باشند. درباره آن مواد كتابها نويسند، سخنرانيها كنند، روزنامه هاشان آنها را دنبال كند، تا بدينسان توده انبوه را آگاه گردانند و با خود همراه سازند و زمينه براي اجراي مواد آماده گردانند. ثاني ًا كسانيكه باين جمعيت ميآيند بايد براي خود سودي منظور ندارند. مقصودشان آن نباشد كه پارتي پيدا كنند و از فلان اداره كار بگيرند، در فلان وزارتخانه مديركل باشند. بنام غيرت و مردانگي پا بميان نهند و خواستشان اين باشد كه بيست مليون مردم را از بدبختي رهانند. مزديكه براي خود در نظر گيرند جز نيكنامي و شهرت تاريخي نباشد. در اين كشور از بس انديشه ها كوتاه شده، بيشتر مردم چنين ميپندارند كه بهر كاريكه ميآيند بايد براي خود سودي منظور دارند. كوشيدن در راه كشور و توده در نزد آنها داراي معني نيست. دخالت در كارهاي توده و سودجويي از آنراه در ايران پيشهاي گرديده. اين دبستان فساد در ايران از سالهاست تأسيس يافته و پياپي شاگرد بيرون ميدهد. فلان آقا ميهن پرست است. چكار ميكند؟.. به اينجا و آنجا ميدود، آواز بآوازها مياندازد، پول در ميآورد، ثروت مياندوزد، تحصيل جاه و شكوه ميكند. بهترين ميهن پرستان در اين كشور كسانيند كه تا زيان يا ترسي در ميان نباشد ـ غلط يا درست ـ بسود ميهن ميكوشند. ولي اگر ترسي يا زياني در ميان بود بخود حق ميدهند كه ميهن و سود آنرا فراموش كنند و بخاموشي گرايند، بلكه اگر نياز افتاد بزيان آنهم بكوشند.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٢٨
هنگاميكه رضاشاه برافتاد هزارها كسان يكباره دم از آزاديخواهي و دموكراسي زدند. - پس ديروز در كجا بوديد؟!.. چرا آواز در نميآورديد؟!.. - مگر ميشد آوازي درآورد؟!.. آدم را ميفرستادند بجاييكه ديگر برنگردد. - بسيار نيك، پس آن ستايشها چه بود كه ميسروديد؟!.. آن چاپلوسيها چه بود كه مينموديد؟!.. - مگر من نميخواستم نان بخورم؟!.. اينست حال ميهن پرستي انبوهي از ايرانيان!.. در اين كشور يكي از كارهاييكه بايد بود آنست كه انبوه توده با حقايق جهان آشنا گردند. يكدسته هستند كه شما هر چيزي را بگوييد خواهند گفت: »مگر ما اينها را نميدانستيم«. ولي حقيقت اينست كه اين مردم بسياري از چيزهاي دانستني را نميدانند. از حقايق بسيار آشكار هم ناآگاهند. مثلا آيين طبيعت را تغيير نتوان داد. نشدني است كه آدم كنياك خورد و مست نگردد. نشدني است كه كسي گرد سفيدي را »كنين« نام گزارد و بخورد و تبش بريده شود. همچنان نشدني است كه يك توده نيك نباشند و از جهان نيكي ببينند. نشدني است كه يك مردم همه در پي هوسها و كينه هاي خود باشند و بآسايش و سرفرازي رسند. اين يك حقيقت آشكاريست. ولي انبوه مردم ايران آنرا نميدانند و در آرزوي اينند كه طبيعت آيين خود را تغيير دهد. هزارها كسان هستند كه پروايي بحال توده و كشور ندارند و يگانه وظيفه براي خود آنرا ميدانند كه پولي درآورند و با خانواده خود زندگي كنند و در همانحال آرزومندند كه همچون مردمان فرانسه و انگليس و روس در جهان سرفراز باشند. هزارها كسان هستند كه شما اگر سخني از آلودگيهاي توده رانيد و آنها را بكوشش و همدستي خوانيد، ريشخند كنند. ولي اگر روزي يكي يك بدي ديد )مثلا ماست فروشي ماست را كم داد( فرياد ميكشند: »پس اين مردم كي اصلاح خواهند شد؟!..«. هزارها كسان هستند كه ميهن پرستند. ولي ميهن پرستي را جز آرزوهايي در دل و سخناني بر سر زبان نميدانند. اينها تو گويي ميپندارند جز از مردمان ديگرند. عزيز كردههاي خدايند. اينها بايد نكوشند و نتيجه برند، نكارند و بدروند. اينها اگر در سايه اين بي پرواييها و هوسبازيها بذلت افتادند زمين لرزيدن خواهد گرفت. اگر فردا جنگي پيش آمد و بمبهاي آتمي كشور را ويرانه گردانيد، آسمان باينها خون خواهد گريست. اينهاست آنچه ميگويم: حقايق را نميدانند. اينهاست آنچه ميگويم آيين طبيعت را نميشناسند. رشته را از دست ندهيم: سخن از پديد آوردن يك جمعيت است. ميخواهم بگويم اين جمعيت بايد پاك باشد. كساني در آن پا گزارند كه براي خود چيزي نخواهند. در ايران در اينگونه كارها پيش از همه بسراغ كسان بنام و آوازه ميروند. ولي چه نياز است؟!.. در ميان توده گمنام كساني هستند كه فهم هاشان آماده تر و اراده هاشان نيرومندتر از ديگران است. چه گمنام و چه بنام، هركسي بايد غيرت و مردانگي بكار برد و در چنين هنگامي شايستگي نشاندهد.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٢٩
اكنون بياييم كه مقاصد اين جمعيت چه باشد. بديهي است كه بايد در آن باره گفتگوها رود و انديشه ها بكار افتد. من چند چيز را كه بسيار مهم ميشمارم در اينجا بگفتگو ميگزارم: ١( دلبستگي باستقلال ايران و از دست ندادن هيچ گوشهاي از آن. اين بايد مقصد اول باشد. ايرانيان بايد باستقلال خود قيمت گزارند و دلبستگي نشاندهند. بايد بهمه توده معني آنرا بفهمانند. بايد نگزارند تاريخ چند هزار ساله ايران پايان پذيرد. اين سرزمين ماست، اينجا خانه ماست. ما اينجا مينشينيم و زندگي ميكنيم و از آبش و هوايش برخوردار ميشويم، در كوه و دشتش ميگرديم و لذت ميبريم، زمينهايش را ميكاريم و خوراك بدست ميآوريم، از كانهايش و از جنگلهايش بهره ميجوييم. هرچه داريم از اينجاست. بايد قدرش بدانيم و به آباديش كوشيم. هر مردمي ميهني دارند و اينجا هم ميهن ماست. آنها كه هزارها سالست استقلال خود را از دست دادهاند ميكوشند كه آنرا بدست آورند. ما كه داريم چگونه از دست دهيم؟!.. در اين كشور چه انديشه هاي زهرآلودي پيدا شده. ميگويند: استقلال چيست؟!.. بايد گفت: استقلال آزاديست. اگر شما جدايي ميانه آزادي و بردگي نميگزاريد موضوع ديگريست. ميگويند: اگر نباشد چه خواهد بود؟!.. بايد گفت: بسيار چيزها خواهد بود: خواري، سرافكندگي، توسري خوري، بي بهرگي از پيشرفتها... اينها چيزهاي كمي نيست. آنها كه از دولت و از بدي وضع كشور دلتنگند ميگويند: »ما كه از اين استقلال هيچي نفهميديم«. ميگويم: ممكن است شما از بسيار چيزها هيچي نفهميد. اين دليل آن نيست كه ديگران هم نفهمند. شما چرا نميخواهيد از راهش بكوشيد و باين بديها چاره كنيد؟!.. چرا ميخواهيد بكينه آنها از استقلال چشم پوشيد؟!.. آيا اين معني مردانگي است؟!.. در اين باره چون در كتاب سرنوشت سخن رانده شده گفته هاي خود را در اينجا تكرار نميكنم. ٢( پيش گرفتن يك سياست بيطرفانه با دولتهاي شوروي و انگليس و با يكديده ديدن هر دوي آنها. در جاييكه ما ميخواهيم آزاد باشيم و سرفرازانه زندگي كنيم بديهي ست كه بايد با هر دو همسايه يكسان باشيم. امروز ايران بيش از هر چيزي بيكرشته اصلاحات نيازمند است. اين توده آلوده است و نواقص بسيار دارد. بايد كوشيد و باين آلودگيها چاره كرد. بايد كوشيد و بتوده هاي پيشرفته جهان رسيد. امروز باياترين كاري براي ما اينست. پس بايد رفتاري كنيم كه همسايگان نيرومند هر دوشان ما را نيكخواه دانند و در اين كوششها بما ياوري كنند. سود ما در كشاكش انگليس و شوروي نيست. ما از كشاكش آنها جز زيان نخواهيم برد و از دخالت در كشاكش آنها گزندها و زيانهاي بسيار خواهيم ديد. چه سود ما و چه سود خود آنها در اين خواهد بود كه ما بيطرف باشيم. در اين باره هم در كتاب سرنوشت گفتنيها را گفتهام و تنها اين توضيح را ميدهم كه چنانكه غلطست كه ما بشوروي تكيه كرده با انگليس دشمني نماييم، و يا بعكس آن بدولت انگليس استناد نموده با شوروي بدخواهي نشان دهيم، همچنان غلط است كه ما بخواهيم از هم چشمي آنها استفاده جسته باختلافات شان دامن زنيم و به مقتضاي موقع هر زمان بيكي نزديك شده با ديگري دشمني نشان دهيم و با اين رفتار دورويانه زندگي بسر بريم.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٣٠
چنين سياستي از قديم شناخته بوده و كشورهاي ناتوان در ميان دولتهاي همچشم )مثلا ارمنستان در ميان ايران و روم و يا گرجستان در ميان عثماني و ايران( اين سياست را بكار بردهاند. ولي غلط بوده و نتيجه نيكي نداده. بجاي همه اينها ما بايد از راستي و نيكي خود استفاده كنيم. اينجا ميهن ماست و شما هم همسايگان ماييد. بگوييد از ما چه ميخواهيد؟.. ما ميخواهيم نواقص خود را اصلاح كنيم و با توده هاي ديگر جهان همسر شويم و در كوشش هاي نيكخواهانه بين المللي با ديگران همدستي نماييم. ميخواهيم براي شما همسايگان نيك و نيكخواه باشيم. ميخواهيم با هر دوي شما يكسان رفتار كنيم... آيا شما اينها را نمي پسنديد؟.. جاي گفتگو نيست كه خواهند پسنديد؟.. جاي گفتگو نيست كه خشنودي خواهند نمود. ميدانم خواهند گفت: مگر كارهاي سياست باين سادگي است؟!.. اينست پاسخ داده ميگويم: مقصودتان چيست؟!.. توضيح دهيد تا بدانيم. باين سادگي نيست پس چگونه است؟!.. شما كه سياست را باين سادگي ندانسته ايد چه كردهايد؟!.. از كارهاي خود بچه نتيجه رسيدهايد؟!.. من ميگويم: بايد پايه سياست ايران بي طرفي باشد. اين تصميم را ما بايد بگيريم و آنچه من ميدانم سود دو دولت نيز در همين است و در ايران اگر از روي راستي چنين تصميمي باشد، آنها خرسندي خواهند نمود. آمديم كه زماني رسيد و يكي از آنها باين خرسندي نداد و خواست بما چيرگي نمايد، در آنهنگام هم ما بايد در برابرش ايستادگي كنيم. ميگويند: آنها در كشور ما منافع دارند. ميگويم: منافع شانرا تا آنجا كه منافي استقلال نباشد بايد منظور داشت. ٣( بمشروطه و دموكراسي قيمت گزاردن و دلبستگي نشان دادن. در ايران چهل سال است رژيم مشروطه برپا گرديده. ولي چنانكه چند بار تكرار كرديم تاكنون انبوه مردم معني آنرا ندانسته اند و طبيعي است كه قدرش هم نميشناسند. در حقيقت پس از چهل سال هنوز مشروطه در ايران اجرا نشده. مشروطه تنها بودن قانونها و مجلس شوري نيست. مشروطه بيك معني عاليتر ديگريست. مشروطه معنايش آنست كه يك توده ميخواهد خودش كارهاي خود را اداره كند. ميخواهد كسي باو فرمان نراند. براي آنكه سخن روشن باشد بايد دانست ما در زندگاني دو رشته كارها داريم: يكي كارهاي خصوصي، ديگري كارهاي عمومي. مثلا ما بايد خانه داشته باشيم، خواربار تهيه كنيم، رخت خريم، كفش خريم، اگر ناخوش شديم بنزد پزشك رويم. اينها كارهايي است كه هر خانوادهاي خودش براي خودش انجام ميدهد. ولي بديهي است كه زندگاني تنها با اينها نميچرخد. بيك رشته كارهاي ديگري هم نياز هست. ما در اين شهر كه هستيم بايد آنرا پاكيزه داريم، بايد دزدان را مانع شويم، از شيوع بيماريها جلو گيريم، عدليهاي باشد كه اگر دو كس دعوا داشتند بآنجا رجوع كنند، راهها امنيت ميخواهد تا كاروانها بيايند و بروند، بايد با كشورهاي همسايه رابطه داشته باشيم و پيمانها بنديم. باين رشته كارها نيز نياز هست و اينهاست كه ما كارهاي عمومي يا كارهاي كشوري ميناميم. در زمانهاي گذشته اين كارها بيك تن سپرده ميشد و او پادشاه بود كه با ميل و اراده خود كشور را اداره ميكرد، بمردم نيز فرمان ميراند. مردم او را »سايه خدا« ميشناختند و فرمان ميبردند و تكليفي هم نداشتند. باين معني مردم در آنروز نه اراده و اختياري در كارهاي كشور داشتند و نه مسئول بودند. مسئول تنها پادشاه بود.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٣١
اين ترتيب هزارها سال در جريان بوده تا خردمنداني برخاسته و چنين گفتهاند: چرا يك تن بديگران فرمان راند؟!.. چرا مردم خودشان كارهاي كشور را اداره نكنند؟!.. اينها را گفته با دليل ثابت كردهاند كه يك پادشاه هر قدر هوشيار و خردمند باشد نخواهد توانست مصالح كشور را چنانكه شايسته است تشخيص دهد، نخواهد توانست كارها را از راهش بانجام رساند. در نتيجه اين مشروطه پيدا شده. باين معني اين حرفها در مردم تأثير كرده كه در همه جا بشورش برخاسته و دستگاه استبدادي پادشاهان را برانداخته خودشان رشته كارهاي كشور را بدست گرفته اند. پس در مشروطه افراد خودشان كارهاي كشور را اداره ميكنند. هر فردي از ايشان مسئوليتي بگردن دارد، هر فردي بايد بكشور و كارهاي آن علاقه مند باشد و هر زمان كه نياز افتاد از فداكاري با جان و مال باز نايستد. اين وظيفه اوست، اين باو واجب است. ولي در ايران كم كسي مشروطه را باين معني فهميده. كم كسي خود را در برابر كشور و توده مسئول ميداند. اگر حقيقت را بخواهيم كسانيكه در ايران پيشگام شدند و مشروطه را روان گردانيدند، آنها نيز مشروطه را باين معني نميدانستند. اينست نخواسته اند بمردم نيز بفهمانند. بهرحال در ايران امروز يكي از كارهاي بسيار مهم اينست كه كتابچه ها نوشته شود و سخنرانيها در راديو بعمل آيد و بمردم معني مشروطه فهمانيده شود. مشروطه والاترين شكل حكومت است. امروز بيشتري از تودههاي پيشرفته و بزرگ جهان ـ از كشورهاي متحده آمريكا و انگلستان و فرانسه و ديگران ـ با مشروطه اداره ميشوند. اينها بايد بمردم فهمانيده شود. فهميدن مردم معني مشروطه را و علاقه مندي آنها بكشور و كارهاي كشوري تأثير محسوس خواهد داشت و بسياري از دشواريهاي امروزي را آسان خواهد گردانيد. گاهي كساني ميگويند: »اين توده شايسته مشروطه نيست«. ميگويم: بايد كوشيد و آنها را شايسته گردانيد، نه اينكه از مشروطه چشم پوشيد. گاهي هم ميگويند: »مشروطه كهنه شده«. ميگويم: مشروطه كفش و كلاه نيست كه كهنه شود. تا يك چيز والاتر از مشروطه پيدا نشده مشروطه كهنه نخواهد شد. ٤( بانجمنهاي استاني و شهرستاني اهميت دادن و پشتيباني نمودن. درباره اين انجمنها سخن رانديم. چنانكه گفته شد برپا گردانيدن آنها در استانها و شهرستانها تغييراتي در روابط و رفتار آنها با مركز پديد خواهد آورد كه شايد دولت )يا بهتر گويم: كابينه هايي كه ميآيند و ميروند( خشنود نباشند و چنين خواهند كه موضوع را خوار گيرند و بانجمنها و درخواستهاشان بي پروايي نشان دهند. همچنان استانداران و فرمانداران كه باستانها و شهرستانها ميروند، آن را منافي شئونات خود شمارند و از در معارضه درآيند. اينست نيكخواهان بايد پشتيباني از انجمنها نمايند و از تغييرهايي كه پيش خواهد آمد و از دخالتهايي كه انجمنها در كارها خواهند كرد خشنودي نشان دهند. باز ميگويم: اين بسود دولت و كشور است كه تأسيساتي هم از خود استانها و شهرستانها در ميان باشد و آنها با نمايندگان دولت همكاري نمايند و بادارات ديده بان باشند.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٣٢
درباره خودمختاري استانها، انديشه من همانست كه در كتاب سرنوشت نوشتهام. هيچ نيكخواهي بآن خرسندي نخواهد نمود. اكنون كه اين سطرها را مينويسم ميبينم در روزنامه ها سخن از تأسيس »حزب طبرستان« در مازندران ميرود. در آنجا نيز كوشش هايي هست و ميخواهند به پيروي از دموكراتهاي آذربايجان برخيزند و در آنجا نيز دولتي برپا گردانند. در آنجا نيز بساط خودمختاري گسترند. من باز ميگويم: اينها كارهاييست كه پايانش انديشيده نشده. اگر از روي انديشه باشد بايد چه در تهران و چه در مازندران و چه در جاهاي ديگر بموضوع انجمنهاي استاني و شهرستاني اهميت داده شود و اين حق استانها و شهرستانها از روي شايستگي اجرا گردد، و اين منظوري را كه در ميانست تأمين كرده در همانحال از گسيختن شيرازه كشور نيز جلو خواهد گرفت. ٥( علاقه باصلاح قانونها و وزارتخانه ها. در اين كشور بچند رشته اصلاحات نياز سخت هست. يكرشته از آنها درباره قانونها و وزارتخانه هاست. ما اينهمه وزارتخانه ها داريم و ادارهها برپا ساختهايم و بودجه ها ميپردازيم و نتيجهاش درماندگي و بيچارگي است. براي مثل ميگويم: وزارتخانهاي با اداره هاي بسيار بنام دادگستري برپا گردانيدهايم. در تهران كاخي با آن بزرگي ساخته ايم. با آنحال اگر حقيقت را بخواهيم در ايران قضاوت نيست. امروز اگر شما دعوايي پيدا كرديد، درخواهيد ماند كه چه كنيد؟.. فرض كنيد بازرگاني هستيد و شريكتان سرمايه تان را ضبط كرده بشما دخالت نميدهد. آيا چه كار خواهيد كرد؟.. بديهي است كه بايد بدادگاه رجوع كنيد. نخست بايد پول بريزيد و وكيل بگيريد و دادخواست دهيد، دوم بايد چند سال برويد و بياييد و خوندل بخوريد. مسلما يك دعوي در كمتر از چهار سال بپايان نميرسد. بلكه گاهي تا هشت سال و ده سال ميكشد. پس از آن هم نتوان گفت كه نتيجهاي بدست بيايد. آيا اين قضاوت است؟!.. آيا اين معني دادگستري است؟!.. بيجهت نميگويم: در ايران قضاوت نيست. دستگاهي سترگ نمايانست. ولي درونش تهيست، تويش پوچست. از آنسو اين بدي و پوچي، بيش از همه، از قانونها برخاسته. قانونها پيچ در پيچ و نارساست. براي اصلاح بايد قانونهاي ديگري گزارده شود و يك عدليه ساده و حساسي برپا گردد. عدليهاي كه كسي اگر امروز نياز پيدا كرد و دادخواست داد، تا سر يكماه نتيجه قطعي در دستش باشد. از سوي ديگر در همه قصبه ها و دههاي بزرگ دادگاه بدوي، و در همه شهرستانها دادگاه پژوهش، و در همه استانها دادگاه فرجام برپا گردد كه نياز بآمدن به تهران نباشد. اين مثل را آوردم. وزارت فرهنگ نيز چنين است، وزارت دارايي نيز چنينست. همه وزارتخانه ها و قانونها نياز باصلاح دارد. سالهاست در ايران حسرت اصلاحات كشيده شده و نتيجهاي در دست نبوده. اكنون اگر جمعيت ايرانخواهي پا بميان گزارند، ميتوان اين طلسم را شكست و رنگ اصلاحات را باين مردم حسرتكش بدبخت نشان داد. ٦( دلسوزي بحال كارگران و رنجكشان و افزودن بحقوق آنها. همه ميدانيم كه گروه بزرگي از مردم اين كشور كار ميكنند و رنج ميكشند و زندگاني توده را براه مياندازند و در همانحال خودشان و خانواده هاشان بآتش نداري ميسوزند و زندگاني را با صد سختي بسر ميبرند.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٣٣
چرخ زندگاني ما را كيها ميگردانند؟.. كارگران كارخانه ها، شاگردان دكانها، هيزم شكنها، باربرها، خشت مالها، ناوه كشها،... اينهايند كه رنج ميكشند و براي ما كار ميكنند. هريكي از آنها روزي چقدر حقوق ميبرند؟.. اگر رويهم رفته را بگيريم گمان نميكنم بصد ريال برسد. آيا صد ريال خوراك و پوشاك ضروري يك خاندان را كفايت ميكند؟.. بديهي است كه نميكند. بديهي است كه اين خاندانها از وسايل زندگاني بي بهرهاند. بايد باينها دل سوزانيد. راهش هم اينست كه ما ببينيم امروز زندگاني متوسط يك خانواده )يك خانواده پنج نفري(، چه مبلغ خرج دارد و همانرا ميزان حقوق مزد كارگران و رنجكشان گردانيم. همين رفتار را با پاسبانها بايد كرد، با سپورها بايد كرد، با نظاميان بايد كرد، با كارمندان پايين رتبه ادارات بايد كرد. اين چه نامرديست كه كارگران رنج كشند و وسايل زندگي براي ما تهيه كنند و خودشان بي بهره باشند؟!.. اين چه نامردي است كه ما شب با فرزندان خود آسوده بخوابيم و اين نينديشيم كه پاسبانهاييكه در خيابانها، در سرما و گرما، ميگردند و در راه پاسداري بما بيداري ميكشند آنها نيز فرزنداني دارند، اين نينديشيم كه بايد بآنها چندان حقوق داد كه باري وسايل ضروري زندگاني خانواده هاشان آماده گردد؟!.. ميدانم خواهند گفت: اگر دولت بخواهد بپاسبانها و سپورها و كارمندان پايين رتبه خود باندازه نياز زندگانيشان حقوق پردازند بودجه اش چند برابر خواهد بود. اينست پاسخ داده ميگويم: اينهمه كارمنداني كه دولت در اداره هاي خود گرد آورده، به بيشتر از يك ثلث آنها نياز نيست و بازمانده فزوني است، اگر پاي اصلاحات در ميان بود دولت بايد ادارهها را كمتر و كوچكتر گرداند )يكي از اصلاحات لازم كاستن از شماره كارمندان اداره هاست( و بجاي آنها بپاسبانها و سپورها و سربازها كه نياز بسيار بداشتن آنها هست حقوق باندازه كفايتشان پردازد. ميدانم خواهند گفت: آنكسانيرا كه دولت از اداره بيرون كند بيكار خواهند ماند و گذشته از آنكه دچار بدبختي خواهند شد، دردسري براي دولت پديد خواهند آورد. اين ايراد بجاست و من پاسخ اينرا در جاي ديگر خواهم داد. ٧( دلسوزي بروستاييان و كوشش بنيكي حال آنها. همه ميدانيم در ايران روستاييان كه كشاورزان اين كشور و بسيجندگان خواربارند، بدترين حال را دارند. بدبختان از گندمي كه ميكارند جز سهم كمي نميبرند، از قند و شكر و پارچه بهرهاي ندارند، در كمتر ديهي است كه درختهاي ميوه هست، ماست و پنير در بيشتر دهات نايابست. جز هواي آزاد و آب پاكيزه از ديگر چيزها بهره براي آنها منظور نيست. از اين گذشته صد در صد آنها بيسوادند و از همه چيز ناآگاه ميباشند. در دهات گرمابه نيست، پزشك نيست، داروخانه نيست، دادگاه نيست. از برق و تلفن و راديو شايد نامش را هم نشنيدهاند. دو ثلث توده ما روستاييانند و اين حال آنها ميباشد. بديهي ست كه بايد چارهاي انديشيده شود. يك گام بزرگي در اصلاحات در اين زمينه بايد بود. نخست بايد يك ترتيب عادلانه ميانه آنها با ديه داران داده شود ـ ترتيبي كه حق و عدالت مقتضي آنست. دوم بايد به نيكي حال روستاها كوشيده شود.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

امروز چاره چيست؟ / احمد كسروي ........................................................................................................................................................................ ٣٤
از ديده اصلاح طلبي اين يك موضوع مهمي است كه در آينده شهرهاي ايران كوچكتر و دهها بزرگتر شود. با اين ترتيب كه در دهات وسايل زندگاني آماده گردد: خانه ها با دستورهاي بهداشتي ساخته شود، برق بكار افتد، تلفن كشيده شود، دبستان بنياد يابد، پزشك باشد، داروخانه باشد، دادگاه بخش باشد. آنگاه از شهرها كساني كه كار مشروعي ندارند و با مفتخواري و يا با كارهاي بيهوده زندگاني ميكنند بآنجاها كوچانيده شوند كه با كشاورزي و يا هر كار مشروع ديگري كه ميتوانند زندگي آغازند. اگر چنين ترتيبي پيش آمد دسته هاي انبوهي از مردم خودشان داوطلبانه بآنديه ها خواهند رفت و در آنجا زندگي خواهند آغازيد. زندگي در ميان باغها و كشتزارها، با آب پاكيزه و هواي آزاد، با نگهداشتن گاوها و گوسفندهاي شيرده، با بهرهمندي از نغمه هاي مرغها، زندگاني بسيار لذيذي است. كسي را نتوان پنداشت كه داراي خرد باشد و مزيت چنين زندگي را درنيابد. آنچه امروز جلو مردم را گرفته، نبودن وسايل در روستاهاست. اينكه گفتم دولت بايد ادارهها را كوچك گردانيده بيش از اندازه نياز كارمندان نگاه ندارد، راه آن هم اينست كه كسانيكه خودشان آرزومند باشند و يا دولت صلاح داند باين دهها كوچاند كه نشيمن گيرند و با كشاورزي و يا كارهاي ديگر زندگي بسر برند. اگر سرمايه ندارند دولت بآنها سرمايه نيز پردازد. در اين زمينه سخن بسيار است و من چون مقصودم يادآوريست باين اندازه بس ميكنم. اين هفت موضوع كه شمردم چيزهاي بسيار مهميست كه همه نيكخواهان بايد باينها علاقه مند باشند و چنانكه گفتم امروز يكي از كارهاي لازم آنست كه جمعيتي پديد آيد و پا بميان گزارد و اين چند رشته را از مقاصد خود گرداند و در راه اجراي آنها بكوشش پردازد. ميدانم كساني خواهند گفت: »اينها گفتنش آسان است ولي بكار بستنش دشوار خواهد بود«. ميگويم: شما از راهش درآييد و دست بهم دهيد و مردانه و پاكدلانه بكوشش پردازيد، خواهيد ديد كه بكار بستنش نيز آسانست. پس آن جمعيتها كه پيدا شدهاند و كارهاي بزرگي را انجام دادهاند )مث ًلا حزب سوسيال دموكرات شوروي يا حزب كار انگليس( چه بوده؟.. آيا آنها را فرشتگان آسمان پديد آوردهاند؟.. آيا بدبختي بپيشاني ايرانيان نوشته شده كه هرچه بكنند به نتيجهاي نرسد؟.. آيا چنين گماني توان برد؟.. امروز در ايران يك مانع بزرگ خودخواهي است. اين بكساني بر ميخورد كه با ديگران همدست گردند و بيسر و بيصدا بكوشش هايي پردازند. هركسي ميخواهد جمعيتي بنام خودش برپا كند. ميخواهد روزنامهاي راه انداخته بهايه وي پردازد. بايد اينها را بكنار گزاشت. هر مرد غيرتمندي كه اين كتاب را ميخواند بايد آماده گردد كه چنانكه پيشنهاد شده در پديد آوردن يك جمعيت ايرانخواه همدستي نمايد. آري راه بهانه باز است. حرفهاي گوناگون توان زد: »نميشود اعتماد كرد، شايد اينهم دسيسه اي است«، »شايد اينرا هم انگليسها تحريك كردهاند«، »حالا ببينيم چه خواهد شد«، »بگزار ديگران جلو بيفتند، اگر كاري توانستند ما هم شركت ميكنيم«... از اينگونه بهانه ها بسيار توان آورد. ولي آيين طبيعت را تغيير نتوان داد. جلو مكافات را نتوان گرفت.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۳ رای دادگاه فرمایشی نظامی؛ چگونه پرونده بزرگترین محاکمه تاریخ ایران بسته شد!؟
دادگاه تجدید نظردرمقایسه با دادگاه بدوی جمع وجورترمی نمود و سریع ترکار می کرد. این دادگاه که نخستین جلسه خود را در ۱۹ فروردین ۱۳۳۳ تشکیل داد ودر ۲۲ اردیبهشت ۱۳۳۳ رای خود را اعلام کرد.
دادگاه تجدید نظر رای دادگاه بدوی را در مورد متهمان «مخدوش» می داند. مخدوش بودن آن رای در مورد دکتر مصدق ازدوجهت است: اول آن که ، دادگاه بدوی ابلاغیه دربار شاهنشاهی را تعبیر به گذشت اعلیحضرت همایون شاهنشاهی از حق خصوصی کرده، درصورتی که اصولآ مقام شامخ سلطنت اعلی واجل از این است که مدعی خصوصی واقع شوند. اما از جنبه عمومی عفو وبخشودگی پیش از قطعیت حکم معنی ندارد و تنها پس از قطعی شدن محکومیت است که می توان مجرم را عفوکرد. بنابراین استناد دادگاه بدوی به ابلاغیه صادره دراین مقام بی مورد بود‌.
دادگاه تجدید نظراما نمی گوید که اگر شاه درمقام مدعی خصوصی نبوده تا ازحق خود صرفنظرکند و اگر محکومیت مصدق هنوز قطعیت نداشته تا عفو وبخشودگی درمورد آن مصداق پیدا کند پس آن ابلاغیه دربار چه مفهومی داشت و شاه چرا به آن عمل خلاف قانون، یا دست کم لغو و نامعقول که هیچ اثر قضایی ومنطقی بر آن بار نمی شود، مبادرت ورزیده بود؟
دادگاه تجدید نظر با طرح این مقدمات حکم دادگاه بدوی را فسخ کرد، و آنگاه حکم داد که خود مصدق،به استناد ماده ۳۱۷ قانون دادرسی و کیفرارتش و رعایت ماده ۴۶ قانون کیفرعمومی از لحاظ تجاوز سن او از شصت سال محکوم است به سه سال حبس مجرد.
دادگاه اگرچه با نحوه انشای رای دادگاه بدوی مخالفت نموده درنهایت به همان مجازات سه سال حس مجرد که در رای دادگاه بدوی آمده بود رسیده است. درواقع درشرایط تاریخی آن روز از دادگاه نظامی انتظار آزادی عمل وانعطاف زیاد نمی رفت. اوضاع واحوال نشانگرآن بودکه نه تنها مقدارمجازات متهمین پیشاپیش معین شده بود احتمالآ بخشهای اصلی قرارها واحکام دادگاه هم ازخارج به وسیله کسانی که سابقه واطلاعات حقوقی بیشتری داشتند انشاء می گردید ودراختیار رئیس دادگاه گذاشت می شد. حتی اگر بتوان به گزارش های کرمیت روزولت درجزئیات آن اعتماد نمود اودرحکایت نخستین ملاقات خود با شاه، بعد ازبازگشت وی از رم، از قول شاه می نویسد:
اگر دادگاه نظر مرا به کار بندد مصدق به سه سال حبس در ده خود محکوم خواهد شد و پس از آن آزاد خواهد بود که درمحوطه ده ونه در خارج آن، رفت و آمد کند.
شاه این حرف ها را در نیمه شب اول شهریور ۱۳۳۲ می گوید و اگر حکایت روزولت حقیقت داشته باشد معلوم می شودکه ازهمان ساعت که با نقشه کودتا موافقت نموده وفرمان نخست وزیری زاهدی را امضاکرده بود راجع به سرنوشت مصدق واین که چه معامله ای با او باید کرد نیز اندیشیده بود. شاه ازمیان هواداران مصدق تنها به اعدام دکترحسین فاطمی نظرداشت و چنین بود که شیوخ دیوان عالی تمیز (دیوان عالی کشور) نیز که راه بحث و اعمال نظر را بر روی خویش بسته می دیدند، بازگشایی پرونده را به مصلحت خود نیافتند و رای دادگاه تجدید نظر را که مصدق از آن فرجام خواسته بود به اتفاق آرا ابرام کردند. شعبه ۹ دیوان عالی تمیز در ۱۲ اسفند سال ۱۳۳۴ رای داد که « با ملاحظه جمیع جهات، و نظر به اوضاع و احوال خصوص مورد، اعتراضات فرجامی موثر به نظر نرسید.» و با این جمله ابتر و بی نمک و بارد که زبونی و لاعلاجی یک قوه قضائیه کور و سترون در نظامی خودکامه را ندا می دهد، پرونده بزرگترین محاکمه تاریخ ایران بسته شد.
خواب آشفته نفت، از کودتای ۲۸ مرداد تا سقوط زاهدی- محمدعلی موحد- ص۲۶۶-۲۶۹



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

جلد سوم مجموعه‌ی #آثار_مهندس_بازرگان تحت عنوان «یادداشت های روزانه»

جلد سوم آثار بازرگان به عبارتی شاید یکی از بهترین جلدهای آن نیز باشد. مهندس بازرگان در این جلد یادداشت‌های روزانه خود را از دوران جوانی،‌سفرهای حج،‌صحبت‌هایی با خانواده از زندان و از همه جالب‌تر یادداشت‌های زندان را به رشته تحریر در آورده است.
از متن یکی از یادداشت‌ها: آقای دکتر مصدق یک قابلمه پنیر لذیذ برای رفقای زندانی به منزل فرستاده بودند که روز بعد سر ناهار همراه با نان و گردو صرف شد و مورد توجه و تشکر فراوان شد و برکتی داشت. (منبع: مهندس مهدی بازرگان، جلد سوم مجموعه آثار «یادداشت های روزانه»، بخش سوم «صحبتی با خانواده از زندان»، یادداشت به تاریخ 16 مهر 1342)
و یادداشتی دیگر از زندان: پنج‌شنبه‌ی گذشته تغییری در وضع و ترکیب‌مان پیش آمد. دکتر سنجابی و دکتر صدیقی را به قزل قلعه منتقل کردند. در عوض شب آقای طالقانی و یک نفر دیگر به نام آقای کنی را از زندانی های قزل قلعه به این جا آوردند. در صورتی که قبلا به آن ها گفته بودند، اسباب هایتان را جمع کنید، آزاد می‌شوید! بردن سنجابی و صدیقی به نظر من می‌آمد برای این است که به اتفاق صالح در آن جا بشود مذاکراتی از طرف دولت با آن ها بشود. آمدن آقای طالقانی باعث خوش‌حالی و گرمی مجلس ما شد. (منبع: مهندس مهدی بازرگان، جلد سوم مجموعه آثار «یادداشت های روزانه»، بخش سوم «صحبتی با خانواده از زندان»، یادداشت به تاریخ 29 اردی‌بهشت 1342)
در این جا قصد داریم به علت علاقه‌ای که مردم به آثار مهندس بازرگان نشان می‌دهند، مجموعه آثار وی را منتشر کنیم. از آن جا که بنیاد فرهنگی مهندس بازرگان و شرکت سهامی انتشار نتوانستند مجوز نشر کتاب های ایشان را از جلد 16 به بعد بگیرند، تمامی این آثار را مجانی اعلام کردند و برای کپی کردن آن هیچ مشکلی نیست که استقبال نیز خواهند کرد.
اگر قصد مطالعه جلدهای قبلی را دارید، به #آثار_مهندس_بازرگان مراجعه فرمایید.
⬇️⬇️




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

دکتر مصدق به دنبال بازگرداندن بحرین به ایران پس از حل مسأله‌ی نفت
جمعیت بحرین، نزدیک به هشت‌صد هزار نفر است و اکثریت مردم آن ایرانی‌تبارند. بحرین در عصر هخامنشیان، با نام «نی‌دوک‌کی» و دیلمون به آسوری، جزیی از شاهنشاهی بزرگ هخامنشی بوده است. بحرین در دوران شاهنشاهی ساسانیان، با نام «ایالت میش‌هیگ» یا «اوال» یکی از ایالتهای ایرانی بود. پس از اسلام نیز بحرین همیشه به عنوان بخشی از استان فارس اداره می شد.
حمدالله مستوفی در قرن هشتم نوشته است: «جزیره‌ی بحرین از اقلیم دوّم...داخل فارس و از ملک ایران است».
امپراتوری استعماری بریتانیا که در عصر شاه‌عباس صفوی برای بیرون راندن پرتغالی‌ها از خلیج‌فارس به ایران کمک کرده بود، زیر پوشش بهانه‌هایی چون مبارزه با دزدان دریایی و تحریم برده‌فروشی، پایه‌های حضور مستقل خود را در آب‌های خلیج‌فارس محکم کرد. هنگامی‌که شیخ محمد بن خلیفه (حاکم محلی بحرین)، برای نجات از شرّ انگلیسی‌ها با والی فارس و پادشاه ایران به مکاتبه پرداخت و ضمن تمکین از حاکمیت ایران از دولت ایران تقاضای کمک کرد(سال ۱۲۶۴‌/ ۱۸۴۷)، انگلیسی‌ها با استفاده از قدرت نظامی خود بحرین را تصرف کردند و با برکناری شیخ‌محمد و برادرش شیخ‌علی، شیخ‌عیسی را به روی کار آوردند. شخص اخیر با نماینده انگلستان، دو معاهده امضا کرد که بدون اجازه‌ی انگلستان با دولت دیگری رابطه پیدا نکند وجز دولت انگلستان هیچ کشور دیگری در بحرین نماینده‌ سیاسی نداشته باشد. به این‌گونه رسماً بحرین، تحت‌الحمایه‌ی انگلستان شد.
هنگامی‌که دولت انگلستان در ۱۳۰۶‌ش قراردادی با عربستان سعودی راجع به بحرین - و قطر و امارات متصالحه - امضا کرد، دولت ایران نسبت به آن معاهده رسماً اعتراض کرد و از آن به‌عنوان تجاوز به تمامیّت ارضی ایران به جامعه‌ی ملل شکایت برد. مهدی‌قلی‌خان مخبرالسلطنه هدایت در مقام نخست‌وزیر، طی شکواییه‌ای که در ۲ آذر ۱۳۰۶ «برای حفظ حقوق مسلّم ایران نسبت به جزایر بحرین» رونوشت اعتراض‌نامه ایران به انگلستان را به جامعه‌ی ملل فرستاد. وزارت خارجه‌ی دولت انگلیس، مالکیت ایران را نسبت به بحرین انکار کرد، وزارت امور خارجه‌ ایران یادداشت بسیار مفصل و مطولی[برای انگلیسی ها]فرستاد و طی آن استدلال کرد که هیچ‌وقت دولت مستقلی به‌نام بحرین وجود نداشته است و ایران هم هیچ‌گاه از حقوق خود بر بحرین صرف‌نظر نکرده است و بنابراین قراردادهای دولت انگلیس با شیوخ محلی، نمی‌تواند مانع تداوم حاکمیت ایران بر بحرین شمرده شود.
در طول جنگ جهانی دوم بحرین عملاً یکی از مستعمرات انگلیس بود. شکایت ایران به‌علت ضعف جامعه‌ ملل و بعد شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط متفقین در شهریور ۱۳۲۰ راه به‌جایی نبرد. در زمان نهضت ملی‌شدن صنعت نفت، لایحه‌ی ملی‌ کردن صنعت نفت مورخ اسفند ۱۳۲۹ شامل ملی ‌کردن «شرکت نفت بحرین» نیز می‌شد.
در پی بیرون راندن انگلیسی‌ها از ایران و خلع ید از شرکت غاصب نفت ایران و انگلیس، تومارهای بسیاری از بحرین به امضای طبقات مختلف مردم بحرین به تهران می‌رسید. دکتر مصدق قصد داشت پس از حل مسأله‌ی نفت نسبت به بازگرداندن بحرین به ایران نیز اقدام کند.
دولت ایران در آبان ۱۳۳۶ طیّ لایحه‌ای بحرین را رسماً استان چهاردهم کشورمان اعلام کرد.
پیش از تصمیم ناگهانی و بی‌سابقه‌ محمدرضاشاه در اواخر سال ۱۳۴۸ به انصراف از حقّ حاکمیت ایران، بحرین جزو لاینفک و بخش جدایی‌ناپذیر ایران قلمداد می‌شد.
فصل‌نامه فروزش شماره سوم - تابستان ۱۳۸۸
پروفسور حسن امین-استاد پیشین کرسی حقوق دانشگاه گلاسکو کالیدونیا




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

نوشته روزنامه های تهران در نخستین روزهای نخست وزیری دکتر مصدق؛ روزی که او به مجلس می رفت روزنامه ها نوشتند: «پدر ملت به خانه رفت.»
دکتر مصدق با آنکه دکتر حقوق است بیماری جامعه را بیش از یک پزشک تشخیص می‌دهد، بهمین جهت است که هر کس از هر جا مایوس می شود به خانه او پناه می برد.
روزی که او به مجلس می رفت روزنامه ها نوشتند: «پدر ملت به خانه رفت.» در خرج بیت المال طبعی منطقی دارد و در معاشرت عادی قلبی رئوف. از این دو حس دکتر مصدق داستانها نقل می کنند. از طبع رقیق و حساس دکتر مصدق این بس که هر فردی با شرح یک حادثه غم انگیز می تواند دکتر را در اشکباری با خود شریک سازد.
گاهی اوقات که پای عشق وطن و مصالح میهن توی کار باشد، دکتر جسارت عجیبی پیدا می کند. یک تنه به جنگ اشقیا می رود.
تاریخ نام سه عمل جسارت آمیز دکتر مصدق را فراموش نکرده است. یکی نطق وطن پرستانه و شدید دکتر در مجلس، روزی که می خواستند احمدشاه را خلع سلطنت کنند. دیگر طرح عجیب دکتر در ممنوعیت وزرا در مذاکره نفت با خارجی ها، در محیط وحشتناکی که درست کرده بودند. سوم یادداشت شدیدالحن در دوره پانزدهم زمانی که مجلس می خواست قرارداد(گس-گلشائیان) را امضا کند.
در جبهه ملی او را «پیشوا» یا «پدر ملت» صدا می زنند. این از آن پیشوایانی است که به همه حال، به افکار زیردست و رفقا اهمیت می دهد.
دشمنانش خیلی خواستند به او وصله ای بچسبانند که با خارجی ها هماهنگی سیاسی دارد، اما توفیقی نیافتند. در جبهه ملی اگر اختلافی بروز کند همه به رای دکتر تسلیمند، زیرا معتقدند که او خوب فکر می کند و با منطق حرف می زند.
با آنکه خودش در مجلس گفت: «من در خانواده اشرافی به دنیا آمده و بزرگ شده ام و چطور می شود که کمونیست شوم.» مع الوصف دکتر مصدق سمبل طرفداری از طبقه سوم شناخته شده، آن طبقه ای که هنوز کمونیست نشده و میل دارد آزاد فکر بکند و در دموکراسی سرمایه داری پرورش یابد.
این سومین بار است که مجلس برای زمامداری به او رای تمایل داده است(دکتر بارهای پیش نخست وزیری را نپذیرفته بود.)، آن هم در چنین موقعیت بحرانی که علا(نخست وزیر پیش از مصدق) معتقد است «فشار مسئولیت بسیار سنگین و باید فردی مورد تمایل قاطبه اهالی، زمامدار باشد.» زمامدار کشور ما شده است.
وکیل اول تهران محبوبیتی عجیبی در تهران دارد، امروز ممکن است غالب تهرانی ها نام وزیران یا نخست وزیران خود را ندانند، اما نود و نه درصد به نام دکتر مصدق آشنا هستند. بین محصلین، کارمندان، مردم بازار، روزنامه نویس ها معتقدین فراوانی دارد.
در خانه اش در خیابان کاخ باز است تا به خانه وارد شدید مستخدم چای جلوی شما می گذارد، شما هر که می خواهید باشید، دکتر محالست بالای دست شما بنشیند. این تواضع و فروتنی «پدر ملت» ضرب المثل است. هر چه شما صحبت کنید و هر چه بگویید، اگرچه مطول و بی معنی باشد ولی پدر با کمال دقت گوش می دهد. در جواب دائما می گوید “بله آقا" هیچوقت توی چشم سخنگو نگاه نمی کند، این هم از حجب و حیای «پدر ملت» است.
زندگینامه و مبارزات سیاسی دکتر مصدق، نصرالله شیفته، ص ۱۶-۱۹



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷