پرواز فکر و اندیشه
1.17K subscribers
4.25K photos
2.15K videos
84 files
996 links
‏جاویدشاه فقط یه شعار نیست…

عهد ما با ایران و هزاران سال پادشاهی‌ست…
Download Telegram
کانال پرواز فکرواندیشه flith@


# برتراند راسل و اخلاقیات
# مفهوم اخلاقیات در نظر برتراند راسل چیست ؟



فریدریک کاپلستون در مجموعه ی نه جلدی "تاریخ فلسفه" عقیده ی راسل درباره ی اخلاقیات را اینگونه شرح داده :


"خوب و بد ناشی از میل هستند . به طور کلی ما می آموزیم که کلمه ی خوب را به چیزهایی اطلاق کنیم که گروه اجتماعی متعلق به ما آنها را خوب میپندارد . از طرف دیگر ایده ی اصالت فایده نقش مهمی در اخلاقیات ما دارد . یعنی اعمالی درست و اخلاقی هستند که نتایج خوب ببار آورند و اعمالی بد هستند که نتایج بد ببار آورند ."



( فریدریک کاپلستون ، تاریخ فلسفه ، ترجمه ی بها الدین خرمشاهی ، انتشارات علمی ، جلد هشتم ، از بنام تا راسل ، صفحه ی 515 )




♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
کتاب معروف "آموزش و زندگی خوب" اثر لرد برتراند راسل

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
هر عملی که نتایج خوب داشته باشد اخلاقی و هر عملی که نتایج بد داشته باشد غیر اخلاقی محسوب میشود . ( برتراند راسل )
♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@
احساس می کنم ازکتاب ها می ترسم !هر وقت خود را درمیان کتاب ها می بینم ،با صراحت بی رحمانه ای احساس "نادانی" می کنم !
#محمود_دولت_آبادی
📚 @YekLoqmeKetab
@flith کانال پروازفکرواندیشه


#چاه_بابل

#رضا_قاسمى



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨١

خبر دارد و در تمام اين مدت منِ احمق بازيچه اي بيش نبوده ام.« حالا ديگر مطمئن شده بود كه آرنولد، برخلاف ظاهرش، آدم بسيار زرنگي است. »فليسيا را دوست ندارد، فقط از او استفاده ميكند.« ميگفت: » وقتي او را اينطور به بردگي كشانده است، از كجا كه براي رسيدن به هدفش او را به فحشا نكشانده باشد؟« فليسيا هفتِ صبح ميرفت سر كار، هفتِ شب بر ميگشت. شام درست ميكرد، ميكشيد، بعد هم ظرفها را ميشست. تازه، خرج سيگار، آبجو و حشيش آرنولد را هم بايد فراهم ميكرد. در تمام اين مدت، آرنولد فقط به كار موسيقياش ميپرداخت. تازه، فرمان هم ميداد! دهنش را كج ميكرد و مثل گربه مرنو ميكشيد: »فليس كثيف! فليس كثيف! آبجويي ميدهي گلويي تر كنيم؟« و »فليس كثيف« كه داشت غذا ميپخت يا اطو ميكرد، بايد دست از كار ميكشيد و از داخل يخچالي كه در چند قدمي آرنولد بود آبجويي بيرون ميآورد به او ميداد. با ديگران هم كه بيرون ميرفت گمان ميكرد همه بايد مثل فليسيا به او برسند. دائم تقاضا داشت: »پشمك بخوريم؟« »آبجوي ديگري سفارش بدهيم؟« و وقت پرداخت، همينطور مثل بچهها ميايستاد تا مندو يا نادر، دست توي جيب بكنند. حالا كه از فاصله نگاه ميكرد به همه چيز، به خودش ميگفت: »لابد مايك هم »پل« ديگريست كه بايد براي رسيدن آرنولد به هدفش مورد استفاده قرار بگيرد؛ بخصوص كه اين يكي سر و كارش دائم با خوانندگان طراز اول آمريكاييست!« وقتي آرنولد دوباره از آن طرف سيم گفت: »مند! مند! شنيدي چه گفتم؟« مندو به خودش گفت: »حالا كه اينطور است بگذار با دستِ رو بازي كنيم!« و تصميم گرفت پيغام تهديدآميزش را توسط خودِ آرنولد به فليسيا بدهد: »اين شعرها بايد به زبان فرانسه، در زمينه كار، زمرمه شوند. اگر قرار باشد هر يكشنبه فليسيا به بهانهاي از زير كار در برود، چه فايده ايي دارد كه هي ضبط بكنيم؟«




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٢


سكوتِ اتاق هياهوي تندر را داشت. ابروان ايلچي در هم بود و اگر صداي جيرجير وافور نبود، وزنِ اين سكوت ميرزاهادي را له ميكرد. وقتي ميرزا استكان چاي را جلوي او گذاشت، لرزش دستهاش، و صداي جينگ جينگ برخورد نعلبكي و استكان، لبخند رضايتي بر لبهاي ايلچي نشاند كه نشانه آرامش پس از توفان بود. دود را بيرون داد و همينطور كه سنجاق را فرو ميكرد توي سوراخ وافور، گفت: »مادرقحبه، اين كثافت كاريها مال آن ولايت است كه ضعيفه جات را در پستو قايم ميكنند، نه اينجا!« ميرزاهادي تخم قُراش را توي شلوار جابه جا كرد و گفت: »صاحبي، طبع شيرخشتي كه اين ولايت و آن ولايت ندارد، تصدقت.« ـ كره خر، ما اينجا نمايندگان عاليمقام اعليحضرتِ شاهنشاه ايرانيم! خب، اين كربلايي هوشنگ كه هست! اگر »آندره« يك سوراخ دارد، اين كربلايي يكي هم اضافه تر دارد! آبرو ريزي چرا؟ كربلايي هوشنگ، كينزي بود چركس كه سر راه خريده بودند. و چون نميشد او را به عنوان همسر »نماينده عاليمقام اعليحضرت شاهنشاه« جا زد موهايش را كوتاه كرده، لباس پسرانه تناش كرده بودند و به عنوان نوكر مخصوص همراه آورده بودند. سروكله گرافينه كه پيدا شد، ايلچي كربلايي هوشنگ را بخشيد به ميرزا تا او هم دردِ غريبي را كمتر حس كند. اما ميرزا ترجيح داده بود آندرهي، خدمتكار روسي خانه، را به پستو ببرد. خيره شد به منقل. از زير خاكستر، ذغال گداختهاي را با انبر بيرون كشيد، نگاهي به ايلچي كرد و زير لب ناليد: »اگر دردم يكي بودي چه بودي...« ايلچي نگاهش كرد. گويي ذغال گداخته را كفِ دستش نهاده بود. ميرزا، خيره به عكس شاه روي قوري چيني، دستش را پناه منقل گرفته بود. برقِ خيس اندوه پشت پلكهايش را چين ميزد. ايلچي، همينطور كه بستِ ديگري ميچسباند، آهي كشيد و گفت: »عجب!...« و لبش را به پستانك وافور نزديك كرد. اين بيچاره را بيش از حد ميچزاند. دلش از جاي ديگري پر بود همه را سر او خراب ميكرد. سه سالي ميشد كه منتظر تزار بودند و هيچ اميدي هم نبود كه به اين زوديها خبري بشود. از لحظهاي هم كه پايشان



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٣

رسيده بود به خاك روسيه، ايلچي به هر كسي كه ممكن بود در پيشبرد كارش دخيل باشد هديهاي داده بود، هركسي هم كه از مقصود ايلچي خبر ميشد، وانمود ميكرد كه طرفِ مشورتِ تزار است و تا ميتوانست گوش او را ميبريد، بعد هم سياههاي به دستش ميداد كه در شهر بعدي اگر به فلان كس و فلان كس پيشكشي بدهي كارت را راه مياندازد. اين دنائتها را ايلچي ميفهميد اما تن ميداد مبادا دشمن تراشي كند براي خودش. پس، هي پيك ميفرستاد به ايران و ازنو هي فرش و طاقه شال و اقمشه زري تقاضا ميكرد. ايلچي از زير چشم نگاهش كرد. ميزرا سرش را انداخته بود پايين و پلكها را، تا راه ندهد به اشك، بسته بود. چشم و ابروش به دايي رفته بود. ايلچي دلش به درد آمد. هر چه بود، ميزرا پسر دايياش بود و دايي به گردن او حق بسياري داشت. پدر كه دق مرگ شده بود، دايي او را زير بال و پر خود گرفته بود و به اينجا رسانده بود. همينطور كه نگاه ميكرد به ميرزا، حفره هاي خالي چشمان دايي آمد در نظرش. وقتي، به فرمان شاه، دايياش از صدارت معزول شد و به زندان افتاد، ايلچي هم كه حكومتِ شوشتر را داشت به اسيري به تهران آورده شد. شاه ميخواست او را بكشد، اما، با آنكه به وساطتِ بعضي از درباريان بخشوده شد، بر جان خود ايمن نبود. پس به شوشتر و بصره گريخت و از آنجا به مكه رفت. چند سال بعد، پس از آنكه در هند حقوقبگير انگليس شد، با خيالي آسوده برگشت. چشمش كه افتاد به دو حفرهي خالي توي صورت دايي، گريهاش گرفت. او را نميشناخت. با آنهمه شيار و شكن در چهره، انگار مجسمه اي بود ناشيانه از گِل تراشيده. نگاه ميكرد به آن دو حفره خالي ترسناك و حس ميكرد دايي پشتِ صورتِ خودش قايم شده است. همينطور كه پك ميزد به قليان گفت: »شاهزاده و نادرخان آنقدر شراب خورده بودند كه نميدانستند چه كار ميكنند. مرا از برجي كه در آن محبوس بودم نزد آنها بردند. آنها قبلاْ تمام دارايي مرا كه توانسته بودند پيدا كنند و در حدود پنج هزار تومان ميشد برداشته بودند. وقتي التماس كردم كه از كور كردن من منصرف شوند يا فوراْ مرا بكشند، شاهزاده گفت اگر يك هزار تومان ديگر بدهم مرا خواهد بخشيد. دوستان من اين مبلغ را به نقد و جنس تهيه كردند. اما بازهم راضي نشدند. پس مرا به حياط طويله بردند و آدم مستي را كه اطلاعي از كسب وكار خود نداشت آوردند تا چشمهاي مرا بيرون بياورد. مردك روي سينه من



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٤

نشست و كارد بزرگي را كه براي كشتن گاو مناسب بود گرفت و شروع كرد به اينكه چشم راست مرا تكه تكه ببرد، اما هنوز نميتوانست آنرا بيرون بياورد.« بعد، با انگشت، نقاطي را توي حفره خالي چشمانش نشان داد و گفت: »چشم داراي دو رگ يا پي است. يكي اينجا و يكي هم اينجا. اگر اينها را ببرند چشم خود به خود بيرون ميآيد. اما مردك چيزي از اين بابت نميدانست و همچنان با سرعت وحشتانگيزي چشمهايم را له ميكرد. عاقبت، فراش ديگري صدا زدند. من در حالي كه چشمم بيرون آمده بود بلند شدم و قلياني خواستم. خون از ريشم راه گرفته بود و روي دامن لباسم ميريخت. قليان را كه كشيدم، چشم چپم را رو به روي مردك تازهوارد گرفتم و التماس كردم كاري بكند كه كمتر درد بكشم. اما او هم مثل رفيقش آدم بدي بود، يا در حق من بد نيت بود، چرا كه اين كار هم سه ساعت طول كشيد. بعد، حكيمي آوردند و روي زخمهايم ضماد گذاشت. در آن موقع اگر كسي حاضر ميشد مرا بكشد از او ممنون ميشدم. اما بعداْ پشيمان شدم و تا وقتي خدا بخواهد راضيام زنده بمانم.« اين را گفت، پكي به قليان زد و بعد برگشت طرفِ درختِ انجيري كه وسط حياط بود. ترسيدم. طوري برگشت كه انگار ميبيند. گفت: »شكر خدا آنقدر عمر كردهام كه توانستهام شاهد مكافاتِ بيشترِ دشمنانم باشم، زيرا از دوازده نفر آدمي كه دست اندر كار قضيه بودند فقط يك نفرشان زنده است...« ايلچي دست يتيمانه اي به سر ميرزا كشيد و بلند شد. كالسكه منتظر بود. وقتي وارد حياط شد، آندره خدمتكار روسي خانه، كه به درخواستِ ايلچي از خدمت معاف شده بود، جلوي او درآمد كه: »مال خودم است، به شما چه مربوط كه با آن چه ميكنم؟« ايلچي كه از اين همه گستاخي خونش به جوش آمده بود، گفت: »اينجا هم خانه من است. مال خودت را ببر جاي ديگري!« بعد زيرلب غريد: »امان از اين مدنيات فرنگ! بچه نيم وجبي چه دمي در آورده!«



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٥

5
روژه لوكنت به ديدن »ف. و. ژ.« جا خورد. ميدانست حتماْ كاري دارد وگرنه نميآمد. از همان دوران مدرسه همينطور بود. پشت چشمها و زير پوستش چيزي بود كه نوك ميزد و راه به بيرون نميبرد. همينطور كه دراز كشيده بود روي تخت، خيره شد به پيشاني عرق كرده او و گذاشت دستوپا بزند. ياد روزي افتاد كه با سر و روي باندپيچ به مدرسه آمده بود و »ف. و. ژ.« كه كتابي را به او هديه ميداد همينطور نگاهش كرده بود كه حالا. روز قبل، چند بچه شرور تا ميخورد كتكش زده بودند، بعد هم گفته بودند: »جرئت داري بازهم دور و بر ناتالي بپلك!« با سر و روي خونآلود وارد مغازهي پدر شده بود. پدر مشتري را رها كرده بود و همينطور كه ماشين سلمانياش را توي هوا تكان ميداد، با صدايي كه گره خورده بود لاي بغض، ميگفت: »كدام مادر قحبهاي؟« و روژه نميگفت. ميدانست. اما نميگفت. بوي الكل توي فضا پيچيد. وقتي پرستاري كه براي زدن آمپول روژه لوكنت آمده بود تنهايشان گذاشت، »ف. و. ژ.« گفت: »روژه، تو متوجه چيزي نشدهاي؟« ـ چه چيزي؟ ـ راستش مدتهاست ميخواهم ازت بپرسم. درباره شمايل است. روژه انديشيد: »لابد حالا كه ميبيند رفتنيام ميخواهد دل به دريا بزند.« »ف. و. ژ.« گفت: »خيره كه ميشوي، از پس آن بافتني زرد، رداي سياه را ميبيني، مرمرِ شانه ها را، و آن خط سينه...« روژه لوكنت فقط نگاهش كرد. در دل گفت: »بگذار تصور كند خيالاتي شده!« و خيره شد به شاخه هاي درختان بلوط حياط بيمارستان كه قاب پنجره اتاقش را پر كرده بود. گنجشكي پريد به شاخهاي بالاتر. دانه بلوطي از شاخه جدا شد. صداي افتادنش را نشيند.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٦

6
وقتي بغلش كرد، خيلي زود دريافت كسي را كه نوازش ميكند نه فليسيا، كه مجسمهايست از يخ. ـ چه شده؟ ـ تمايلي ندارم. جا خورده و زخمي نگاهش كرد. تلخيِ پنهانِ سرزنشي كه در نگاه فليسيا بود جاي ترديد باقي نميگذاشت كه رسيدهاند به آخر خط. حالا، ماندن در اين اتاقي كه ميان ديوارهاش، و ميان يكشنبه ها وعشق بازي رابطهاي ابدي برقرارشده بود، ملالي كشنده داشت.آفتابِ بيرمقِِ پائيزي اتاق رادرروشنائيِ مرده اي فروبرده بود.گفت:»ميخواهي برويم قدمي بزنيم.« اين قدم زدن هيچ رنگي از آن قدم زدنهاي پيشين نداشت. مندو ساكت بود. و اگر نگاهي ميكرد به عابران بود نه فليسيا. گويي در چهرهي زناني كه از كنارشان عبور ميكردند به جستجوي گمشدهاي ميگشت. گويي از همين حالا ميخواست خودش را از اين لحظه تلخ پرت كند به نقطه روشني در آينده. فليسيا آرام بود. عينكِ آفتابي اش را به چهره زده بود و دستش را مثل دختر بچهاي حلقه كرده بود توي بازوي مندو. از در وديوار ميگفت تا ميدان ندهد به سكوتي كه درون مندو را زهرآگين كرده بود. اما در پسِ آن سكوت و در پسِ اين كلام گفتگوي ديگري جريان داشت. هوا كه تاريك شد، آمدند به همان رستوراني كه براي نخستين بار آمده بودند. به خودش گفته بود: »بگذار مثل دو آدم عاقل تمامش كنيم؛ در همان جايي كه شروع كرده بوديم...« ميزِ بغل، دختر و پسر جواني با حرارت تمام گفتگو ميكردند. معلوم بود تازه آشنا شدهاند. مندو انديشيد: »چقدر همه چيز احمقانه است. فقط جاي ميزها عوض ميشود.« پيتزاي چهار فصل ميرفت كه دست نخورده بماند. اشتها نداشت. يادش افتاد به نخسيتن شبي كه آمده بودند همين جا، و چهره خيس اشكِ آن دختر آمد در نظرش. ترسيد بشقاب خودش دست نخوره بماند. پيشدستي كرد و همينطور كه تكهاي پيتزا را ميبريد گفت: »ميخواهي تمامش كنيم؟«


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٧

ـ ديگر نميكشم. تمام مدت دارم خودم را سرزنش ميكنم. آن روز، از در كه در آمده بود، همانجا، در آستانه در ايستاده بود و سرش را تكيه داده بود به درگاه. همينكه مندو رنگِ پريده او را ديده بود گفته بود: »خسته به نظر ميرسي.« و فليسيا كه انگار فرصتي بهتر از اين به دست نميآورد، گفته بود: »تاوان آن دو هفته غيبت را بايد با اضافه كاري پس بدهم. وحشتناك خستهام.« مندو تكه ديگري از پيتزا بريد و طوري كه انگار از وضع آب وهوا ميپرسد گفت: »حالا با مايك هستي؟« كارد و چنگال فليسيا در هوا يخ زد. مندو خيره شد به او. ميدانست كتمانِ حقيقت آسان نخواهد بود. جنب و جوشي كه در اعماقِ آن درياچه نامسكون افتاده بود ترديدي باقي نميگذاشت كه دارد به شبي فكر ميكند كه با آرنولد آمده بودند پيش او. فليسيا از جاهاي متعددي ميگفت كه به اتفاق مايك ديدن كرده بود. مندو گفته بود: »پس، حسابي توي خرج افتادي!« ـ بله ده هزار فرانك بدهكار شدم به مايك! براي آرنولد و فليسيا كه هميشه هشتشان گروِ نُه بود) و اگر كمكهاي گاهگاهي مادر فليسيا نبود اموراتشان نميگذشت(، ده هزار فرانك البته پول كمي نبود. مندو گفت: »اين همه شهر... ده هزار فرانك كه چيزي نيست.« ـ با ماشين مايك ميرفتيم. ماشينش هم حسابي بزرگ و جادار بود. ـ آهان. پس توي ماشين ميخوابيديد، و گرنه خرجتان بيش از اينها ميشد. فليسيا، انگار ميدانست مندو دارد به كجا ميكشاندش. خيلي محكم گفت: »نه، ميرفتيم هتل.« در نگاهش چيزي بود، آميزهاي از خشم و التماس، كه به مندو فهماند بهتر است ادامه ندهد. ادامه نداد، اما همينكه آرنولد خنديد و تسخرزنان گفت: »اگر نادر اينجا بود، حالا ميپرسيد در يك اتاق ميخوابيديد يا در دو اتاق!؟« مندو نگاهي به فليسيا كرد كه در انتخاب نوع پاسخي كه حالا بايد ميداد بي تأتثر نبود.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٨

تكانه هاي چيزي كه به سرعت جابه جا ميشد، و ميرفت تا زلاليِ اعماقِ آن درياچه نامسكون را بياشوبد، فروكش كرد. با لحني معصومانه گفت: »بله، ميخواهم با مايك ازدواج كنم.« وزنه اي سنگين از روي دوشش برداشته شد. حالا ميشد با خيال راحت بزند زير كار مشتركاش با آرنولد، و از جهنمي كه براي خود خريده بود آزاد بشود. اما طولي نكشيد كه آن سبكي و رخوت جاي خودش را به عذابي كشنده داد. حالا، در اين تك افتادگي، در اين برهوت تنهايي، خودش را كنار آرنولد ميديد. ترديدي نداشت كه رفتنِ فليسيا و تعطيل شدن آن كار مشترك، آرنولد را براي ابد برميگرداند به كارگاهِ كليدسازي پدرش. با اين حال، گفت: »تصميم عاقلانهاي گرفتهاي. آرنولد نوازنده بزرگيست، اما نميتواند روي پاي خودش بايستد. همان بهتر كه بيش از اين خودت را فدا نكني.« رضايت و حقشناسي در چشمانِ فليسيا برق ميزد. سبكيِ نامنتظر چنان طراوتي به چهرهاش ميداد كه وقتي مندو به ياد آورد كه اين زيبايي را براي هميشه از دست داده است، بار ديگر خود را ديد رانده شده، برهنه و بي پناه، در چنبر ماري. دردي كهن چنگ زد به احشايش. شانه هاش جمع شد. ديد دارد فرو ميريزد. رفت كه جر بزند. اما بي فايده بود. وقتي پيشخدمت بشقاب نيمخورده مندو را برميداشت، فليسيا از داخل كيفش كاغذي را بيرون آورد و به مندو داد. ـ چي هست؟ ـ بخوانش. تلاشهاي فليسيا، سرانجام، به نتيجه رسيده بود. »پيتر گابريل« نمونه كار را پسنديده بود. حالا بايد قرارداد امضاء ميشد و براي ضبط نهايي ميرفتند به لندن. وقتي كاغذ را پس ميداد، فليسيا گفت: »چشمانت ضعيف شده؟« مندو عينكش را برداشت: »گفته بودم... بعد از چهل سالگي...« فليسيا آهي كشيد، و كيفش را از روي ميز برداشت.


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٨٩

7
غرق تماشاي رديف آكاردئونهايي بود كه به ديوار سمت راست آويزان بود. وقتي »ف. و. ژ.« با شمايل فليسيا برگشت، كمال، حيرتزده، از جا جست: »اين تابلو اينجا چه ميكند؟« اندكي پيش از آنكه فليسيا براي هميشه برود به آمريكا، كمال شمايل را زده بود زير بغلش و راه افتاده بود طرفِ خانه مندو: »هديهاش ميكنم به تو.« مندو گفته بود: »چرا به خودش ندادي؟« ـ سراغش را هيچوقت نگرفت. گمانم خوشش نيامده است. ـ خب معلوم است. با آن چشمهايي كه مثل دو تيغهي چاقو كشيدهاي... »ف. و. ژ.« شمايل فليسيا را تكيه داد به ديوار و گفت: »آقاي لوكنت ميگفت اين تابلو هم كار شماست.« كمال تائيد كرد. ـ با اين حال نميدانم چرا كارشناسان تأكيد ميكنند كه اين تابلوييست متعلق به قرن هيجدهم. شما ميتوانيد از اين راز پرده برداريد؟« كمال گفت: »آسان است. اگر دلتان خواست ميتوانيد يك روز تشريف بياوريد نشانتان بدهم. كارگاه من مال پيرمردي است به نام مسيو لومر كه حالا به زحمت ميتواند از جايش تكان بخورد ولي يك وقتي نقاشي ميكرده. كارگاه بزرگي نيست، اما حسابي نورگير است. تمام ديواره سمت خيابان و تمام سقفش از شيشه است. چون از كارهايم خوشش ميآمد، اينجا را مجاناْ واگذار كرد به من. گفت تو فقط پول آب و برقش را بده. من هم حسابي افتادم به كار. در آن زمان، از فرط بي پولي، روي تخته هايي نقاشي ميكردم كه مردم توي كوچه ها ميريزند. ديگر تابلوها داشتند از سر و كولم بالا ميرفتند. يك روز كه از تنگي جا به ستوه آمده بودم، ديدم دريجهاي كه ميخورد به محوطه زيرشيرواني باز است، و يك نردباني هم زير آن. گفتم بروم سروگوشي آب بدهم شايد بشود آن بالا جايي براي تابلوها پيدا كرد. ميان انبوه خرت و پرتهايي كه آنجا خاك ميخورد؛ ناگهان چشمم افتاد



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٩٠

به يك گنج واقعي. ابتدا گمان كردم همه اش تابلو نقاشيست. ميدانيد كه عدهاي كارشان اين است كه ميروند و خرت وپرتهاي زيرشيروانيها را، همينطور چكي، به مبلغ ناچيزي ميخرند و اغلب هم ميان اين آت وآشغالها اشياء عتيقه گران بهائي پيدا ميكنند. خيلي از تابلوهاي ارزشمند هم همينطوري پيدا شده.« »ف. و. ژ.« كه گمان ميكرد به راز قضيه پيبرده، گفت: »پس آنجا پيدايش كرديد؟« كمال كه غرورش جريحه دار شده بود، گفت: »عرض كردم، اين تابلو كار خود من است. محض اطمينان، استدعا ميكنم پشت آن را نگاه كنيد. آن ميخهاي برنجي لوزي شكل اين روزها پيدا نميشود. در قرن هيجدهم آگراف وجود نداشته. براي چسباندن متقال به كلافِ چوب از اين ميخها استفاده ميكردند.« »ف. و. ژ.« ناباورانه برخاست و پشت تابلو را وارسي كرد. بعد، همينطور كه به ميخها نگاه ميكرد، تابلو را آورد و پشت و رو گذاشت روي ميز، و به حالتي پوزشخواه خيره شد به كمال. ـ وقتي ديدم آنهمه بوم آماده آنجا روي هم تلنبار شده، انگار دنيا را به من داده بودند. آنهم چه بومهايي! خوب كه همه جا را زير و رو كردم، پنجاه تايي از اينها پيدا كردم، مقدار زيادي هم كلاف چوب بريده و آماده، به اضافهي چندين توپ متقال اعلا و يكي دو جعبهي بزرگ هم از اين ميخها؛ مقداري هم رنگ نقاشي كه البته خراب شده بود و به درد نمي خورد. وقتي داشتم پائين ميآمدم برخوردم به سرايدار كه براي كاري رفته بود پشتِ بام. پرسوجو كردم اظهار بي اطلاعي كرد. جريان را كه به موسيو لومر گفتم، معلوم شد كه پدرِ پدربزرگش سازنده و فروشندهي لوازم نقاشي بوده.« خيال »ف. و. ژ.« راحت شد. اما حالا نوبت كمال بود كه مغز خودش را بخورد: »شمايل فليسيا اينجا چه ميكند؟« تا همين هفته پيش كه رفته بود ديدن مندو، شمايل آنجا بود؛ توي آشپزخانهاش؛ پشت و رو؛ تكيه به ديوار. بهاش برخورده بود. اما چه ميشد كرد؟ خواست از »ف. و. ژ.« سئوال كند. اما مگر ميشد؟ به هزار زحمت تازه توانسته بود مجابش كند. از آنجا كه بيرون آمد، يكراست راه افتاد طرف خانه مندو.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٩١

8
مدتها بود كه ديگر منتظر هيچ كسي نبود. وقتي، ساعت ده شب، ضربهاي به در خورد، با تمام وجود آرزو كرد در را كه باز ميكند بار ديگر فليسيا را ببيند ايستاده، با همان لبخند. در را بازكرد اما به جاي او آنلور بود! »خداي من چقدر زيبا شده!« حسابي به خودش رسيده بود »لاغر شده است يا شلوار جين به پاهاي بيقوارهاش عجالتاْ شكل مطلوبي داده؟« آنلور داخل شد. مندو، همينطور كه در را ميبست انديشيد: »عجب! پس فليسيا كار خودش را كرد! ولي چرا آمده است سراغ من؟« وقتي فليسيا ميرفت، مندو بفهمي نفهمي كمي هم خوشحال بود. دندان لق را بايد كند. اما حالا كه مدتي از رفتنش ميگذشت، جاي خالي او مثل زخمي كهنه زق زق ميكرد. پس به ديدن آنلور خوشحال شد. راهِ گريز از ملالِ كشنده رابطهاي شكست خورده، درگير شدن در پيچ و خم ماجرايي تازه است. اما آنلور... آه... تازه ميفهميد چرا نيم ساعت پيش نادر زنگ زده بود: »آن لور پيش توست؟« ـ آنلور كي پيش من آمده است كه حالا دفعه دومش باشد؟« ـ رفته است بيرون. فكر كردم شايد آمده پيش تو. و حالا، نيم ساعت بعد، آنلور آنجا بود؛ درست رو به رويش. از در كه در آمده بود، كيفش را، مثل فليسيا، گذاشته بود روي ميز و نشسته بود روي لبهي تخت؛ همانجايي كه هميشه فليسيا مينشست. حالا ميفهميد چرا نادر به او زنگ زده است. مرد شرقي، هزار سال هم در غرب زندگي كرده باشد، وقتي ساعتِ دهِ شب زنش آرايش كند و از خانه بيرون بزند) آنهم وقتي كه در خانه مهمان هست( اول يادش ميافتد به شبي كه به اتاق خواب ميآيد و آنلور را ميبيند مشغول نوازش مندو. ميخواهد دلش را صاف كند اما يادش ميافتد به رابطه مندو با فليسيا! پس گوشي را برميدارد و زنگ ميزند. حاشيه هم


@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


ص١٩٢

نميرود،.يكراست مي رود سراغ اصل مطلب. و حالا، مندو چه بايد ميكرد؟ يك ربعي هست كه آنلور پيش اوست. يك ربع به اضافه نيم ساعت ميشود سه ربع؛ زماني كافي براي يك عشقبازي! حالا، زنگ بزند و بگويد آنلور پيش اوست؟ آنلور كه درخششِ خيسِ اندوهي مرموز چشمان آبياش را زيباتر كرده بود، مثل گلي كه پس ازمدتها تشنگي آب داده باشندش، هر لحظه شكفته تر ميشد. اما همينكه شنيد مندو ميخواهد خبر ورودش را به نادر بدهد، دوباره شاخ و برگاش آويزان شد. نادر از آن طرف خط گفت: »اگر رفيق مني، همين الان يك لگد بزن در كونش و بيندازش از اتاقت بيرون!« ـ نگران نباش، بگذار كمي عرقش خشك بشود ميگويم برگردد آنجا. آنلور گفت: »اگر بروم كتكم ميزند!« از نادر قول گرفت كه كاريش نداشته باشد. اما آنلور رفتني نبود. بعد از مرگ مادربزرگ كجا را داشت كه برود؟ پدر كه هيچ. رنگش را هم نديده بود. از مادر هم كه نفرت داشت. اين زن، برخلاف مادر بزرگ، عفريتهاي بود كه با وجود آنهمه خانه و آپارتمان، اگر اجارهي همين جايي كه به آنلور واگذار كرده بود يكي دو روزي عقب ميافتاد، پاشنه در را از جا ميكند. آنلور ناخنهايش را ميجويد. مندو، با آنكه دلش لك زده بود براي يك هم اغوشي، حوصله دردسر نداشت. گفت: »نگران نباش، همينكه سوار قطار شدي دوباره زنگ ميزنم و ميگويم كاري به كارت نداشته باشد.« از پله ها كه پائين ميآمدند، آنلور شكسته و درهم بود. حالا كه پس از عمري قداست تصميم گرفته بود زندگي ديگري پيشه كند، گمان ميكرد مندو راحتترين، دمدست ترين وبي دردسرترين آدم است براي شروع. دم درِ وردي ايستگاه مترو، رو كرد به مندو: »شارل حالش خوب نيست.« مندو با چشماني پر از نفرت خيره شد به او. سايه هايي عجول، شتابان، از پله هاي سيماني ورودي مترو پائين ميرفتند و، به جاي آنها، پرهيبِ روشنِ آدمهايي بيشتاب بالا ميآمد.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


ص١٩٣

ـ دائم حالت خفگي به او دست ميدهد. دكتر گفته عصبي است. به رعشه افتاد. زانو زده بود و بي اعنتا به سايه هايي كه خم ميشدند به سمتِ آنها، فرياد ميكشيد. دستهاش، انگار چنگ بزند به دامني نامريي، چنگ ميزد به هوا: »چرا؟ چرا؟ چرا اينقدر... چرا عذابم ميدهي اينقدر؟ ميگويي چه كنم؟ گفتم... هفت سال پيش گفتم... حالا هم دوباره ميگويم، من پدر او نيستم! من پدر او نيستم!« 9 پس از كارخانه ذوب فلزات، اين دومين جايي بود كه ايلچي را مجذوب خود ميكرد. از سالن جواهرات سلطنتي كه بيرون آمده بودند، ديگر كمتر چيزي بود كه چشمهايش را خيره كند، اما در قسمت كتابهاي قديمي خطي، مقابل جعبهاي شيشهاي ميخكوب شد. دلش ميخواست ورق ميزد و از صفحه قبل ميخواند، اما ممكن نبود. برگشت به طرف راهنما كه چند قدم عقبتر ايستاده بود. راهنما خواست قدم بردارد اما ايلچي نگاهش را كشاند به اعماق سالن كه در سايه روشن نور پنجره هاي متعدد و پرده هاي مخمل قرمز كه از دو طرف شلال ميشد به گل ميخهاي طلايي، بيانتها مينمود. سرش را برگرداند. انعكاس سطوح شكسته نور روي جعبه آينه چشمش را زد. راهنما عقب نشست. ايلچي نفسي به آسودگي كشيد. آنجا چيزي بود كه بايد در خلوت قرائت ميشد: »... اينكه سورآبادي و ديگران گفته اند »به آسمان رفت« البته خرع است؛ بلكه اوهام شاعرانه...« ميترسيد جلو برود. نگاه كرد به زردي چرك و كهنه كاغذ كه از همان پشت شيشه هم بوي خاك را به مشام داخل ميكرد. نگاه كرد به لبه هاي ريخته كاغذ كه كنگره ميداد به قطع كتاب. خون دويده بود در رگهاش. چهرهاش ميسوخت از گرما. با تپ تپِ تند قلب جمله را از سر خواند: »... اينكه سورآبادي و ديگران گفته اند »به آسمان رفت«، البته خرع است؛ بلكه اوهام شاعرانه. من كه دفترهاي



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٩٤

پيشينيان يكايك تفحص كردهام، واقع امر چنين ميبينم: چون كه زن را از شوي خويش جدا كردند، فردا روزي مرد باز آمد كه ستم كردهايد با من، بيش از اين ستم مكنيد. اينكه عده نگاه نداشته و زنِ خون نديده را مطلقه كردهايد، فردا شما دانيد با خداي شما. اما، اينكه به ديگر روز زن بيايد با شيرخوارهاي به بغل و دعوي كند كه اين كودك را از من بار برداشته، جواب چه خواهيد دادن؟ هاروت و ماروت گفتند: ستمها كه تو كردهاي با اين زن هيچيك از فرزندان آدم نكرده است با كس. همه روزي او را به بند ميكردي و چوب ميزدي كه با بقال چرا چنين گفتي، با بزاز نگاه چرا چنين كردي؟ با فلان چه ميگفتي؟ با فلان از چه خنديدي؟ مرد گفت: زن پارسايي نبود. و لابد است كه از ديروز تا به حال كه مطلّقه شده هزار مرد در وي سپوخته باشند. حال، چون بيايد با شيرخوارهاي به بغل چگونه پيدا كنيد كه آن كودك از خون من است يا از كاسيري ديگر؟ هاروت و مارت گفتند خداوند مردمان را بازداشته است از بهتان. هيچ زن در جهان چندان پارسا نبود كه او. مكافات آنهمه ستم كه رفت با آن زن، او را مهين نام خداي تعالي درآموختيم تا به آسمان عروج كرد. مرد گريان و افسوس كنان به خانه بازآمد. آنگاه هاروت و ماروت به باغ درآمدند. تريج پيراهن زن بديدند از خاك بيرون مانده. به خاك باز پوشاندند، و خداي را سپاس گفتند كه از اين مهلكه به سلامت بازآمدهاند. پس اينكه گفتهاند: »مرد كشته...« خرع كردهاند. مرد را روح بكشتند، و الا كشته حقيقي ناهيد است كه به استيصال رسيده بود از بدگمانيِ مرد. ناچار شكايت برد. چون دريافت كه هاروت و ماروت طمع بردهاند در وي، به چاره گفت: »آري كنم«. و او را در دل گمان بود كه هاروت و ماروت را باده نوشاند و، در خفا، بيه شانه در قدح ريزد تا گزند آن دو فريشته به او نرسد. قضا را، هاروت و ماروت مكر ناهيد بديدند. پس زور كردند تا با او جمع آمدند و آنگه گلوي وي بگرفتند تا



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

ص١٩٥

بيجان شد. اين بود حكايت ناهيد. اما من كه بواسحاق ام اندرز دهم تو را كه نقل من نيز همهي حقيقت مگير، كه ما را با حقيقت نسبتي است ناتمام. بدان كه هر واقعه را هماره روايتهاست پيشينتر كه ما را دست بدان نرسد. و هر واقعه، ازدفتري به دفتر ديگر شاخها پيدا كند كه نسبتي ندارد با حقيقتِ اصل. و اما اصل واقعه هاروت و...« دست ايلچي رفت تا ورق بزند، اما به شيشه خورد. راهنما رويش را برگرداند و شانه هايش شروع كرد به لرزيدن. اگر ميشد، ايلچي حاضر بود همهي هدايايي را كه براي تزار آوده بود بدهد تا در جعبه را باز كنند و كتاب را ورق بزند. اما شدني نبود. رو كرد به راهنما: »اين كتاب از كيست؟« راهنما خندهاش را دزديد و گفت: »اين كتابيست متعلق به قرن هفتم هجري؛ »مافيالضمير« نام دارد، و نوشتهي ابواسحاق يهوديست كه در بغداد، به جرم بيديني دست و پايش را بريدند و جسدش را به دجله انداختند.«
10
انعكاس شكسته و درهمِ اشياء در شيشه هاي عينك مندو، كمال را برد به صبح مه گرفته يي كه حاجي عينك ته استكاني اش را جابه جا كرده بود، دست او را گرفته بود و آورده بودش به حياطِ زندان؛ پاي جرثقيل. هر بار كه دنده را جلو ميراند، پيش چشمش روزي را مجسم ميكرد كه چشمهاي جوادي »كثافتِ رذل« چپ شده بود و بر لبانش لبخندي بود كه برق دشنه برهنه اي را داشت. گفته بود: »وان را پرِ آبِ داغ كردهام. خوب كه خيس خوردي صدايم كن بيايم پشتت را كيسه بمالم.« چه ميدانست؟ شانزده سالش هنوز تمام نشده بود. وقتي مسئولش گفته بود: »لو رفتهاي.« مثل خنگها نگاهش كرده بود. گفت: »بايد همين امروز مخفيات كنم.« حتا فرصت نبود برود خانه و يك دست لباس اضافه بردارد. آورده بودش به خانه ي جوادي »كثافتِ رذل«. گفت: »راضي به زحمت شما نيستم، آقاي جوادي.« و ترسي مبهم توي رگهاش دويد. زن جوادي رفته بود مسافرت.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷