🔻یک تجربهٔ آشنا

چند ساعت روی یک فایل Word کار می‌کنید تا همه‌چیز مرتب شود. فاصله‌ها را تنظیم می‌کنید. عنوان‌ها را مرتب می‌کنید. شمارهٔ صفحات را درست می‌کنید. فهرست را تنظیم می‌کنید...
بالاخره فایل آماده به نظر می‌رسد.
بعد تغییری کوچک اتفاق می‌افتد؛ مثلاً چند صفحه به یکی از فصل‌ها اضافه می‌شود.
و ناگهان می‌بینید بخشی از تنظیمات قبلی به‌ هم ریخته است.
🔹اینجا معمولاً چه کار می‌کنیم؟
دوباره دستی اصلاحش می‌کنیم.

🔸اما یک سؤال جالب وجود دارد:
آیا واقعاً قرار است هربار که فایل تغییر می‌کند، دوباره همه‌چیز را دستی اصلاح کنیم؟

🔻شما چه تجربه‌ای از انجام دستی یک کار تکراری دارید که بعداً فهمیده باشید ای دل غافل، می‌شد در چند ثانیه و با یک دستور اصلاحش کرد؟

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻یک آزمون کوچک

بیایید آزمایشی کوچک انجام دهیم.

فرض کنید یک کتاب ۲۵۰ صفحه‌ای دارید که شامل این‌هاست:
۳۰ عنوان اصلی،
حدود ۱۲۰ عنوان فرعی،
چندین جدول،
تعدادی شکل،
و تعداد زیادی پانوشت.

حالا یکی از فصل‌ها جابه‌جا می‌شود و چند صفحه هم به آن اضافه می‌کنید.

🔹برای فهرست مطالب چه می‌کنید؟

الف. فهرست را دوباره بررسی و دستی اصلاح می‌کنم.

ب. ساختار فهرست از ابتدا طوری تنظیم شده که با تغییرات سند، بتوان آن را به‌روزرسانی کرد.

🔸حالا سؤال سخت‌تر:

اگر «ب» را انتخاب کردید، برایم بنویسید آیا می‌توانید همین فایل را طوری تنظیم کنید که تغییرات سرصفحه‌ها، شماره‌گذاری‌ها و عنوان‌ها هم تا حد امکان بدون کار دستی مدیریت شوند؟

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻جادوی استایل

یک نکتهٔ کوچک دربارۀ Word که در فایل‌های طولانی اهمیت زیادی پیدا می‌کند:
‏Style فقط برای زیباتر کردن تیترها نیست.
اگر عنوان‌های یک سند را اصولی با استایل تعریف کنیم، ورد ساختار عنوان‌ها را می‌شناسد.

همین موضوع بعدها در این‌طور کارهایی به کمکمان می‌آید:

• ساخت فهرست مطالب
• مدیریت سلسله‌مراتب عنوان‌ها
• تغییر یکپارچۀ قالب تیترها
• سرصفحۀ خودکار
• ارجاع داخلی
• و...

بنابراین اگر تا امروز استایل را بیشتر به چشم یک ابزار برای تنظیم ظاهر متن می‌دیدید، شاید بد نباشد از این به بعد آن را بخشی از ساختار سند بدانید.

🔻یک پرسش:
شما معمولاً عنوان‌های فایل‌هایتان را با استایل تنظیم می‌کنید یا دستی؟


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻یک نکته دربارهٔ صفحه‌آرایی در Word که شاید کمتر به آن توجه کرده باشیم:

خیلی وقت‌ها مشکل اصلی همان‌جایی نیست که خودش را نشان می‌دهد.

مثلاً:
فهرست مطالب به‌هم می‌ریزد؛
اما مشکل اصلی ممکن است فهرست نباشد.

سرصفحه‌ها درست کار نمی‌کنند؛
اما شاید مسئلهٔ اصلی سرصفحه نباشد.

شماره‌گذاری مشکل پیدا می‌کند؛
اما شاید مشکل از شماره‌گذاری شروع نشده باشد.

در بسیاری از این نمونه‌ها، ریشهٔ مشکل به ساختار سند برمی‌گردد.

و این همان‌جایی است که تفاوت بین «بلد بودن چند ابزار ورد» و «شناخت حرفه‌ای ورد» خودش را نشان می‌دهد.

🔻برایم بنویسید کدام‌یکی در وُرد بیشتر برایتان دردسرساز است؟

۱. فهرست مطالب
۲. شماره‌گذاری
۳. سرصفحه
۴. جدول و شکل
۵. پانوشت
۶. همهٔ گزینه‌های قبل


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻چقدر دردسر!

ممنون که به فرستهٔ بالا پاسخ دادید.
این پاسخ‌ها نشان می‌دهد چقدر در کار با ورد دردسر وجود دارد!

شاید دلیلش این باشد که این مشکلات واقعاً جدا از هم نیستند.

فایل حرفه‌ای یک مجموعهٔ به‌هم‌پیوسته است.

و وقتی ساختار درست باشد، خیلی از چیزهایی که قبلاً سنگ راه بودند، رام و سربه‌راه خواهند شد.


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻در چند روز گذشته دربارهٔ یک موضوع صحبت کردیم:

اینکه صفحه‌آرایی حرفه‌ای در Word، مجموعه‌ای از چند ترفند پراکنده نیست.

اصلاً دورهٔ «صفحه‌آرایی در وُرد» با همین نگاه طراحی شده است.

در این دوره از موضوعاتی مثل:

• شناخت قطع‌ها و صفحه‌بندی
• استایل‌ها
• فونت‌های سالم و ناسالم
• نویسه‌های درست و نادرست
• جدول‌ها و شکل‌ها
• فهرست‌های اجمالی و تفصیلی
• پانوشت
• کتابنامهٔ خودکار
• سرصفحه‌های خودکار
• نمایه
• تایپ شعر

و ده‌ها نکتهٔ حرفه‌ای دیگر صحبت کردیم.

دوره حدود ۱۰۰ گام ویدئویی دارد و همراه با تمرین و فایل‌های تکمیلی ارائه می‌شود.

🔻اگر با کتاب، مقاله، پایان‌نامه، آثار علمی یا فایل‌های طولانی کار می‌کنید، می‌توانید سرفصل‌های دوره را ببینید و خودتان بررسی کنید که چقدر با نیاز کاری شما هم‌خوان است:

yaademy.com/c/11


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

یک خبر خوب

🔻اگر در چند روز گذشته به این نتیجه رسیده‌اید که مهارت‌های صفحه‌آرایی در Word برای کارتان مفید است، خبر خوبی برایتان دارم:

در حال حاضر برای دورهٔ «صفحه‌آرایی در وُرد» کدهای تخفیف محدودی فعال است:

۵۰درصد تخفیف
برای ۱۰ نفر
کد: YDF3M8F

۶۰درصد تخفیف
برای ۱۵ نفر
کد: YDC45NM

۷۰درصد تخفیف
برای ۲۰ نفر
کد: YDGB77G

محدودیت مربوط به تعداد استفاده از هر کد است.

🔻برای اینکه مطمئن شوید این دوره پاسخ بیشتر سؤالاتتان را می‌دهد، پیشنهاد می‌کنم قبل از تصمیم‌گیری، سرفصل‌ها را ببینید:

yaademy.com/c/11


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

چند روز پیش
دوست نازنین،
آقای منصور سجاد،
در کانال «یک ناشر»
صوتی گذاشت
و از دغدغه‌اش
دربارهٔ ویرایش گفت
و از من هم دراین‌باره
نظر خواست.

🔻در ادامه، صوت ایشان و پاسخم را بازفرست می‌کنم و منتظر دیدگاه‌های شما می‌مانم.

#مراتب_زبان

💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

همانطور که حرف می‌زنید بنویسید
@yeknasher

توضیحی دربارهٔ
مراتب زبان
و شیوه‌های مختلفِ
بیان یک مفهوم
در زبان

سیدحمید حیدری‌ثانی
از «خانهٔ ویراستار»

آخرین فرصت

🔻دوستانی که این روزها دربارهٔ دورهٔ «صفحه‌آرایی در وُرد» پرس‌وجو کرده‌اند، یک نکته را در نظر داشته باشند:

تخفیف‌های فعلی دوره، محدود و در حال پایان یافتن است.

بعد از پایان زمان کدهای تخفیف، قیمت دوره افزایش پیدا می‌کند.

بنابراین اگر قصد شرکت در دوره را داشته‌اید و فقط زمان ثبت‌نام را به تعویق انداخته‌اید، بهتر است قبل از پایان تخفیف‌ها، سرفصل‌ها را ببینید و تصمیمتان را بگیرید.

بازخوردهای فراوانی از شرکت‌کنندگان دوره در صفحهٔ معرفی دوره درج شده است. این بازخوردها برای ما دلگرم‌کننده بوده و نشان می‌دهد این آموزش برای کسانی که با آثار علمی، پژوهشی، کتاب و فایل‌های حرفه‌ای Word سروکار دارند، کاربردی است.

🔸 جزئیات دوره: yaademy.com/c/11

اگر قرار است این دوره را تهیه کنید، قیمت فعلی آخرین فرصت شما برای استفاده از تخفیف‌های موجود است.

بعد از پایان کدها، قیمت جدید اعمال خواهد شد.


💎خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻جمعی که دلتان می‌خواهد در آن باشید


گاهی آدم برای یاد گرفتن،
به کلاس و تخته و صندلی نیاز ندارد...
کافی است چند نفر از کسانی را پیدا کند
که دغدغۀ مشترکی دارند
تا دور یک میز بنشینند
و دربارۀ آن‌ موضوع گپ بزنند.

✨ اینجا قرار است چنین اتفاقی بیفتد.

🤝 در سلسله‌نشست‌های ویرایش،
دور هم جمع می‌شویم
تا کمی از ویرایش و نگارش بگوییم و بشنویم؛
متنی را که از پیش انتخاب کرده‌ایم،
با هم بخوانیم و ویرایش کنیم؛
بر سر یک واژه، یک جمله یا یک نشانهٔ نگارشی گفت‌وگو کنیم؛
تجربه‌هایمان را با هم در میان بگذاریم
و از هم چیز یاد بگیریم.

📚 گاهی سراغ یک کتاب ویرایشی می‌رویم
و نگاه انتقادی‌مان را با هم محک می‌زنیم؛
گاهی از مسائل روز حرف می‌زنیم؛
از هوش مصنوعی و ویرایش،
از کار و بازار ویرایش،
از نرخ‌نامه و مسائل صنفی،
از منابع تازه و خبرهای حوزۀ نشر.

☕️ و البته بخشی از این دیدارها
فقط برای خودِ دیدار است؛
برای آشنا شدن با آدم‌های تازه،
برای پیدا کردن دوستان هم‌دل و هم‌حرف،
برای گفتن از توانایی‌ها و تجربه‌هایمان،
و برای اینکه ساعتی را در فضایی بگذرانیم
که دغدغۀ اصلی‌اش متن و زبان است
تا از روزمرگی‌های پیچیدۀ این روزها دمی فارغ شویم.

✓ این نشست‌ها قرار نیست سخنرانی یک‌طرفه باشد.
قرار است گپ بزنیم، بخوانیم، نقد کنیم، ویرایش کنیم، اختلاف‌نظر داشته باشیم، تجربه ردوبدل کنیم و از هم یاد بگیریم.

اگر ویراستار، نویسنده، مترجم، پژوهشگر، دانشجو یا دوستدار و دغدغه‌مند زبان و متن و نوشتن هستید، خوش‌حال می‌شویم شما هم به جمعمان بیایید. 👋

نشست‌های مشهد پرسابقه است، از ۱۳۹۰ تا امروز
و این روزها مهمان اینجا هستیم:

📍مشهد، بین احمدآباد ۷ و ۹، انتشارات جاودان خرد، کافه‌کتاب جاودان خرد.

📝 در هر نشست، متن تمرینی را از پیش انتخاب می‌کنیم تا بتوانیم گفت‌وگو را از حرف‌های کلی به سراغ نمونه‌های واقعی و مصداقی ببریم.

📌 اگر می‌خواهید بیایید،
لطفاً حداکثر تا ساعت ۲۴ جمعه،
زحمت بکشید برای این جلسه ۱۲۰هزار تومان
واریز بفرمایید به:
6104337353171893
بانک ملت به نام کاوه آقاجان‌زادهٔ کاشی‌چی.
این مبلغ بابت هزینه‌های مکان و پذیرایی مختصر است.

پس از واریز، تصویر سند را به این نشانی بفرستید:
@heydarisani
و بیایید. جزئیات را در خصوصی به شما خواهم گفت.

🕕 قرار ما: شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۸ تا ۱۹:۳۰.

🔻اگر مدت‌هاست دلتان می‌خواهد در جمعی بنشینید که بشود بی‌تکلف از متن، زبان، ویرایش و مسائل واقعی این کار حرف زد، این نشست‌ها همان جمعی است که دنبالش بوده‌اید.

تازه می‌توانید رفقای مشهدی‌تان را خبر کنید و دسته‌جمعی بیایید.

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻یکی از نشانه‌های ویراستاری حرفه‌ای این است که ویراستار به دنبال ایجاد تغییرات نابجا و پرشمار نیست.

ویراستار حرفه‌ای متن را می‌بیند؛ اما خیلی وقت‌ها در آن دست نمی‌برد.

نویسنده ممکن است جمله‌ای را به شیوه‌ای نوشته باشد که از نظر ویراستار، شیوۀ دیگری هم برای نگارش آن وجود داشته باشد؛ اما اگر جمله از نظر دستوری درست، از نظر معنایی روشن و با سبک کلی متن هماهنگ باشد، آیا واقعاً باید تغییر کند؟

ویرایش قرار نیست متن را به «سبک مطلوب ویراستار» نزدیک کند.

ویراستار باید میان این دو تفاوت بگذارد:

«این جمله را می‌توان بهتر نوشت.»

و

«این جمله به اصلاح نیاز دارد.»

این دو تا یکی نیستند.

🔻در ویرایش حرفه‌ای، گاهی بهترین اقدام اقدام نکردن است.

هدف ویرایش به رخ کشیدن توانایی ویراستار نیست؛
هدف بهتر شدن متن است.

شاید یکی از مهارت‌های دشوار ویراستاری همین باشد:
بدانیم کجا باید دست ببریم و کجا باید بگذاریم متن و صدای نویسنده باقی بماند.


💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

کدام واژه و کجا؟

🔻در ویرایش، گاهی مسئلۀ ویراستار این نیست که واژۀ «درست» را انتخاب کند؛ بلکه مسئله این است که کدام واژه در این بافت «دقیق»تر است.

مثلاً بیایید «اثر» و «تأثیر» را در نظر بگیریم. این دو واژه ظاهراً هم‌معنا هستند و در بسیاری از جمله‌ها می‌توانیم هر دو را به کار ببریم؛ اما همیشه جایگزین کامل یکدیگر نیستند و ممکن است در برخی بافت‌ها معنای دیگری پیدا کنند. این مثال را ببینید:

«این پژوهش تأثیر آموزش بر عملکرد دانشجویان را بررسی می‌کند.»

در اینجا منظور از «تأثیر»، رابطهٔ علّی یا اثرگذاری یک عامل بر چیز دیگر است؛ پس می‌شود به‌جایش از «اثر» استفاده کرد.

اما در مثال زیر چطور؟:

«این اثر در سال ۱۳۴۵ منتشر شد.»

اینجا «اثر» به معنای یک نوشته یا محصول فکری و هنری است.

پس نمی‌توان واژه‌ها را بی‌توجه به بافت به‌جای هم نشاند و یک فهرست ساده درست کرد و گفت این واژه درست است و آن‌یکی غلط. معنا را بافت تعیین می‌کند.

یکی از نشانه‌های ویراستار حرفه‌ای همین است که به‌جای شکارِ «غلط‌های واژگانی»، رابطهٔ واژه با معنای جمله و سپس جایگاهش در کل متن را بررسی می‌کند. واژهٔ خوب واژه‌ای است که دقیق‌ترین معنا را در همان بافت منتقل کند.

این بحث ادامه دارد...

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

«که» همیشه بی‌گناه نیست

گاهی در ویرایش یک جمله، فقط با حذف یک «که» جمله ناگهان جان می‌گیرد.

مثلاً:

«استاد راهنما گوشزد کرد که نکاتی را که در شیوه‌نامه ذکر شده، رعایت کنم.»

از نظر دستوری، جمله نادرست نیست؛ اما کمی سنگین شده. می‌توانیم این‌طور بنویسیمش:

«استاد راهنما گوشزد کرد نکاتی را که در شیوه‌نامه ذکر شده، رعایت کنم.»

نکته: در ویرایش، قرار نیست هر «که»‌ای را حذف کنیم. مسئله ساده‌تر کردن ساختار جمله است. گاهی «که» دقیقاً همان چیزی است که جمله به آن نیاز دارد. البته گاهی هم فقط نتیجهٔ عادت نویسنده به جمله‌سازی‌های پیچیده است.

یادمان باشد:
ویرایش خوب، حذف واژه‌ها نیست؛
تشخیص واژه‌های ضروری و غیرضروری است.

🔻شما در متن‌های علمی بیشتر با «که»های ضروری روبه‌رو می‌شوید یا «که»های اضافی؟ دیدگاه بگذارید و مثالی بزنید.

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

وبگاه «ویراستاران»
و وبگاه «فرهنگ املایی ویراستاران»
نامزد دومین جشنوارهٔ پارسی‌جان شده‌اند.

این جشنواره امروز شنبه ۲۸ شهریورماه، ساعت ۱۶ در سالن سورهٔ حوزهٔ هنری برگزار خواهد شد تا برندهٔ «نشان ملی پارسی‌جان» اعلام شود.

امروز صبح محمود توسلیان، عضو دفتر پاسداشت زبان فارسی حوزهٔ هنری، این خبر را در ویژه‌برنامهٔ سلام خبرنگار شبکهٔ خبر اعلام کرد.

وبگاه «فرهنگ املایی ویراستاران» حاصل تلاش سیدحمید حیدری‌ثانی است و از سال ۱۳۹۷ در دسترس فارسی‌دوستان قرار دارد.

🔻می‌خواهید از وبگاه «فرهنگ املایی ویراستاران» حمایت کنید؟ پس این پیام را برای یکی از دوستانتان بفرستید.

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

«که» همیشه ضروری نیست

🔹«که» گاهی بند موصولی می‌سازد، مانند:

۱. آن‌ها که نمی‌توانستند، می‌گفتند خوش‌به‌حال آن‌هایی که می‌توانند (روزها، ج۱، ص۶۳).

۲. آدمی که هوش‌وگوشش تا این‌ حد بجاست، به‌ این‌ زودی... نمی‌میرد (سووشون، ص۱۰۱).

۳. هرچیز که برق می‌زند، خیال نباید کرد که طلاست (شوهر آهوخانم، ص۳۱۶).

🔸از نظر معنایی، وظیفۀ بند موصولی توصیف کلمۀ قبل از خود است.

🔹اما بعضی بندهای موصولی هستند که می‌شود نباشند! یعنی می‌شود طوری آوردشان که ساختار صفت یا قید یا مضافٌ‌الیه پیدا کنند و لازم نباشد در قالب یک جمله (بند موصولی) بیایند. برای تمرین، این نمونه‌ها را ببینید:

۴. این‌ها که گفتم، مالِ مواقعی بود که تنها بود (اسیر خاک، ص۵۳).

← این گفته‌هایم مال مواقعی بود که تنها بود.

۵. این سفلگان که تازه‌به‌دوران‌رسیده‌اند / حقا که پَست‌فطرت و دولت‌ندیده‌اند (_دیوان روحانی_، ص۳۱۳).

← این سفلگانِ تازه‌به‌دوران رسیده حقا که پست‌فطرت و دولت‌ندیده‌اند.

۶. از خراشی که روی کفشش بود، حدس زدم که اوست (شرق بنفشه، ص۱۶).

← از خراش روی کفشش حدس زدم اوست.

۷. هر قصه که گفتنی‌ست، گفتی / هر نامه که خواندنی‌ست، خواندی (دیوان پروین اعتصامی، ص۲۶۶).

← هر قصۀ گفتنی را گفتی. هر نامۀ خواندنی را خواندی.

🔸آیا مجازیم در ویرایش این‌ها را تغییر دهیم؟ نه، در ویرایش این‌ها را تغییر نمی‌دهیم؛ چون هرکدامشان با هدف و قصدی و برای رساندن معنایی ضمنی در قالب بند موصولی آمده‌اند. در تمام این نمونه‌ها، بند موصولی دارد معنای خودش را برجسته می‌کند. مثلاً در نمونۀ ۴ بند موصولی باعث می‌شود کنشِ «گفتن» برجسته شود. در نمونۀ ۶ موقعیت روی کفش بودن دارد برجسته می‌شود. بماند که در نمونۀ ۵ و ۷، وزن شعر هم به هم می‌خورد.

🔹اما بعضی جاها این قصد و غرض ضمنی در کار نیست و می‌شود بند موصولی را راحت به ساختار ساده‌تری تبدیل کرد. در این معدود جاها این تغییر را می‌دهیم:

۸. کتابی که مال تو است، اینجاست.

← کتاب تو اینجاست.

۹. من جمله‌ای از مرحوم عالی‌نسب که معروف به پدر صنعت ایران است، نقل می‌کنم:... (#ویرانما_۸۹)

← من جمله‌ای از مرحوم عالی‌نسب، پدر صنعت ایران، نقل می‌کنم:...

۱۰. در واقع مهم‌ترین اتفاقی که در سال ۱۳۸۳ افتاد، این بود که معاونت فرهنگی به‌صورت مستقل دارای یک هویت شد. (#ویرانما_۳۰۶)

← در واقع مهم‌ترین اتفاق سال ۱۳۸۳ این بود که...

🔸نکته: در ویرایش، قرار نیست هر بند موصولی‌ای را ساده‌سازی کنیم. مسئله ساده‌تر کردن ساختار جمله است. گاهی بند موصولی دقیقاً همان چیزی است که جمله به آن نیاز دارد. البته گاهی هم فقط نتیجهٔ عادت نویسنده به جمله‌سازی‌های پیچیده است.

🔻آیا در متن‌هایی که می‌خوانید یا ویرایش می‌کنید، با بند موصولی‌های اضافی مواجه شده‌اید؟ دیدگاه بگذارید و مثالی بزنید.

پ.ن: شواهد ۱ تا ۷ از پیکرۀ فرهنگستان گردآوری شده است.

💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

‌
‌
✍🏻 «که»‌های نیش‌ترمزی را حذف کن
‌
‌
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


⚜️ سیدحمید حیدری‌ثانی در کانال آموزشی‌اش به‌نامِ خانۀ ویراستار، در مطلبی با عنوان «’که‘ همیشه بی‌گناه نیست»، دربارۀ «که»‌های نیش‌ترمزی نوشته است:

گاهی در ویرایش یک جمله، فقط با حذف یک «که» جمله ناگهان جان می‌گیرد.

و سپس نمونه‌ای پُر«که» آورده و با «که»پیرایی، نشان داده که در برخی جمله‌ها، نبود یا حذف «که» موجب روانیِ جمله می‌شود.


⚜️ در جلسات محفل شب‌داستان که با علاقه‌مندان ادبیاتْ کتاب قمارباز داستایفسکی را می‌خوانیم، به تکه‌ای از ترجمۀ سروش حبیبی برخوردم که نمونۀ بارز همین «که»‌های نالازمِ نیش‌ترمزی است:

قسم می‌خورم که اگر ممکن می‌بود که خنجر تیزی را نرم‌نرمک در سینه‌اش فرو کنم گمان می‌کنم که خودداری نمی‌کردم و از این کار لذت بسیار می‌بردم. با این حال به همه‌ی مقدسات سوگند می‌خورم که آن روز که روی قله‌ی شلانگنبرگ بودیم، روی همان تیغه‌ای که همه برای تماشا به آن بالا می‌روند، اگر به من گفته بود «خودتان را فرو اندازید»، بی‌درنگ خود را به دره انداخته بودم، آن هم با لذت.

⚜️ در نمونۀ بالا، «که»‌هایی که بُلدشان کرده‌ام نالازم و نیش‌ترمزی و «که‌»‌هایی که زیرشان خط کشیده‌ام بجا و لازم‌اند. در ادامه، همان متن را بدون «که»‌های نالازم و با ویرایش صوریِ حداقلی می‌بینید:

‌قسم می‌خورم اگر ممکن می‌بود خنجر تیزی را نرم‌نرمک در سینه‌اش فروکنم، گمان می‌کنم خودداری نمی‌کردم و از این کار لذت بسیار می‌بردم. بااین‌حال به همه‌ی مقدسات سوگند می‌خورم آن روز که روی قله‌ی شلانگن‌بِرگ بودیم، روی همان تیغه‌ای که همه برای تماشا به آن بالا می‌روند، اگر به من گفته بود «خودتان را فرواَندازید»، بی‌درنگ خود را به درّه انداخته بودم، آن هم با لذت.‌

⚜️ می‌بینید چه‌قدر روان‌تر و خوش‌خوان‌تر شد؟ این «که»‌ها به‌جای آن‌که جمله را روان‌تر کنند، مثل نیش‌ترمز، سرعتِ خواندنِ خواننده را می‌گیرند و موجب می‌شوند موقع خواندنْ اصطلاحاً ریپ بزند.


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ


🔰 معین پایدار


🆔 @moeennaamak
‌
‌

🔻«که» همیشه ضروری نیست

خب، شاهد از غیب رسید:

«برخی از افراد وقتی به سِمت مدیریت ارتقا می‌یابند، ناگهان طوری رفتار می‌کنند که انگار والدینی بسیار مسن هستند که وظیفه‌شان این است که کاری کنند که افراد جدی شوند و دیگر هیچ تفریحی نداشته باشند.»

🔻با این چهار تا «که» چه می‌کنید؟ دیدگاه بگذارید. من هم پیشنهادم را خواهم گفت.


💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir

🔻گاهی ساده‌ترین فعل، بهترین انتخاب است

گاهی یک جمله از نظر دستوری درست به نظر می‌رسد؛ اما از نظر زبانی طبیعی نیست.

مثلاً:

❌ «چگونه باید تربیت را نسبت به فرزندان پیاده کنیم؟»

در این جمله، دو عبارت، جمله را سنگین و تصنعی کرده‌ است:

«پیاده کردن» در این معنا انتخابی طبیعی نیست و «نسبت به» نیز در اینجا ضرورتی ندارد.

می‌توان همان معنا را بسیار ساده‌تر و طبیعی‌تر بیان کرد:

✅ «چگونه باید فرزندان را تربیت کنیم؟»

نکتهٔ مهم در ویرایش همین است:

۱. درست‌نویسی فقط به درست بودن واژه‌ها و ساختار جمله محدود نمی‌شود. طبیعی و بی‌تکلف بودن بیان هم بخشی از کیفیت نثر است.

۲. گاهی بهترین ویرایش، نه افزودن چیزی به جمله، بلکه کم کردن چیزهای زائد از آن است.


💎 خانهٔ ویراستار خانۀ خودتان است.
@heydarisani_ir