گاهی خسته‌کننده‌ترین کارهای خانه، اصلاً دیده نمی‌شوند.
فرض کنید از همسرتان بپرسید:
«امروز چه کارهایی انجام دادی؟»
شاید جوابش این باشد:
«چیز خاصی نبود.»
اما واقعاً هیچ کاری نکرده بود؟
از صبح به این فکر کرده بود که شیر رو به اتمام است، وقت دندان‌پزشکی کودک را هماهنگ کرده بود، یادش بود فردا مدرسه اردو دارد، قبض برق را قبل از جریمه شدن پرداخت کرده بود و برای شام هم از قبل برنامه‌ریزی کرده بود.
هیچ‌کدام از این‌ها شاید به چشم نیاید، اما همه انرژی ذهنی می‌خواهد.
روان‌شناسان و جامعه‌شناسان به این بخش پنهان زندگی، بار ذهنی (Mental Load) یا کار شناختی خانه می‌گویند.
جامعه‌شناس دانشگاه هاروارد، آلیسون دمینگر، در پژوهشی که در سال ۲۰۱۹ در American Sociological Review منتشر شد، نشان داد اداره یک خانه فقط انجام کارهای فیزیکی نیست. بخش بزرگی از آن شامل چهار فعالیت ذهنی است:
پیش‌بینی نیازهای آینده
پیدا کردن راه‌حل‌ها
تصمیم‌گیری
پیگیری و اطمینان از انجام شدن کارها
نکته جالب این بود که در بسیاری از خانواده‌های مورد بررسی، زنان بیش از مردان مسئول دو بخش اول و آخر بودند؛ یعنی پیش‌بینی و پیگیری. این همان کاری است که معمولاً کسی آن را نمی‌بیند، اما اگر انجام نشود، خیلی زود همه متوجه نبودنش می‌شوند.
شاید به همین دلیل است که گاهی یک نفر می‌گوید:
«من از انجام کارها خسته نیستم؛ از این خسته‌ام که همیشه باید به همه چیز فکر کنم.»
شاید بهترین تقسیم مسئولیت در خانواده فقط این نباشد که بگوییم «من ظرف‌ها را می‌شویم.»
بلکه این باشد که هر دو نفر، مسئولیت فکر کردن، برنامه‌ریزی و پیگیری زندگی مشترک را هم با هم تقسیم کنند.
گردآورنده: سپیده صفاریان
منبع:
Daminger, A. (2019). The Cognitive Dimension of Household Labor. American Sociological Review, 84(4), 609–633.
@hooreechannel 🌹
فرض کنید از همسرتان بپرسید:
«امروز چه کارهایی انجام دادی؟»
شاید جوابش این باشد:
«چیز خاصی نبود.»
اما واقعاً هیچ کاری نکرده بود؟
از صبح به این فکر کرده بود که شیر رو به اتمام است، وقت دندان‌پزشکی کودک را هماهنگ کرده بود، یادش بود فردا مدرسه اردو دارد، قبض برق را قبل از جریمه شدن پرداخت کرده بود و برای شام هم از قبل برنامه‌ریزی کرده بود.
هیچ‌کدام از این‌ها شاید به چشم نیاید، اما همه انرژی ذهنی می‌خواهد.
روان‌شناسان و جامعه‌شناسان به این بخش پنهان زندگی، بار ذهنی (Mental Load) یا کار شناختی خانه می‌گویند.
جامعه‌شناس دانشگاه هاروارد، آلیسون دمینگر، در پژوهشی که در سال ۲۰۱۹ در American Sociological Review منتشر شد، نشان داد اداره یک خانه فقط انجام کارهای فیزیکی نیست. بخش بزرگی از آن شامل چهار فعالیت ذهنی است:
پیش‌بینی نیازهای آینده
پیدا کردن راه‌حل‌ها
تصمیم‌گیری
پیگیری و اطمینان از انجام شدن کارها
نکته جالب این بود که در بسیاری از خانواده‌های مورد بررسی، زنان بیش از مردان مسئول دو بخش اول و آخر بودند؛ یعنی پیش‌بینی و پیگیری. این همان کاری است که معمولاً کسی آن را نمی‌بیند، اما اگر انجام نشود، خیلی زود همه متوجه نبودنش می‌شوند.
شاید به همین دلیل است که گاهی یک نفر می‌گوید:
«من از انجام کارها خسته نیستم؛ از این خسته‌ام که همیشه باید به همه چیز فکر کنم.»
شاید بهترین تقسیم مسئولیت در خانواده فقط این نباشد که بگوییم «من ظرف‌ها را می‌شویم.»
بلکه این باشد که هر دو نفر، مسئولیت فکر کردن، برنامه‌ریزی و پیگیری زندگی مشترک را هم با هم تقسیم کنند.
گردآورنده: سپیده صفاریان
منبع:
Daminger, A. (2019). The Cognitive Dimension of Household Labor. American Sociological Review, 84(4), 609–633.
@hooreechannel 🌹
👍2❤1👎1👏1
ماهی کوچک، میگو شد
چادرش را به دور خود پیچید و زیر تخت، خودش را گم کرد. دستش را در جعبه‌ی زیر تخت می‌چرخاند تا دورریزها را برای اهل خانه، برای خورشتی، ببرد.
گوشش به فروشنده بود که اگر نهیبی زد، آبرویش را نریزد؛ توی سبد حیا بریزد و از آنجا برود.
قبلاً توی بازار، تخت میوه را سه بخش می‌کردند: قیمت بالا، متوسط و ضعیف؛ و یک سبد هم زیر تخت، برای کسانی که چشم به دستان مهربانان داشتند.
این صحنه مرا به یاد مثل‌های همسایگانی انداخت که مثل‌هایشان پا به «مثل‌آباد» ما گذاشتند. یک مثل چینی است که می‌گوید:
ماهی بزرگ، ماهی کوچک را می‌خورد؛
ماهی کوچک، میگو را؛
و میگو هم، به ناچار، لجن را.
با رعشه افتادن به پیکر اقتصادی که برخی‌ها می‌گفتند روبناست، خیلی از امور زیربنایی یک «بلرزونی» زدند که با آن لرزش، خیلی چیزها یا فروریخت یا بسیار کم‌رنگ شد.
برخی اتفاقات ناخوشایندی که وقوعشان در حد محال بود، امروز در حد واجب‌شدنی شد.
جامعه‌ای که یک روز دارای طبقات عالی، متوسط و ضعیف بود، امروز دیگر خبری از متوسط نیست. ضعیف هم با پایین آمدن متوسط در جایگاهش، دیگر جایی ندارد.
اگر باور این قضیه سخت است، یک کوچولو چرخی به همان بازار میوه‌فروشان بزنید.
دیگر قیمت‌ها برای ماهی‌های بزرگ است.
میگوهایی که از زیر میز، لجن درمی‌آوردند تا شکم اهل خانه سیر کنند،
دیگر سایه‌ای در بازار ندارند؛ و آن ماهی‌های کوچکی که کنار ماهی‌های بزرگ، از روی تخت میوه‌های ضعیف‌تر را انتخاب می‌کردند، الان از زیر میز میوه جدا می‌کنند.
آن طبقه‌ی متوسطی که یک روزگاری توی سبد سفره‌شان بلیت حاشیه‌ی خلیج و خزر بود، امروز تور داخلی سرعین و سبلان و کویر مصر را هم نمی‌توانند بروند.
تازه این روزها میهمانی‌ها و دورهمی‌ها هم خیلی احساس خنکی یا سردی می‌کنند.
مردمی که برای مرده‌های خودشان حساب ۳۷۴۰۱ داشتند و مراسم سوم و هفتم و چهلم و سالگرد و بالگرد داشتند و با تعصب هرچه تمام‌تر، سبیل اهل بلاد اسلامی را به فیله و راسته و ته‌چین چرب می‌کردند تا یک فاتحه‌ی مشتی برایش بگیرند، آنها هم به نان سوخاری و حلوای توی سینی و خرما، آن هم بعدازظهر به‌صورت تجمیعی، آن حساب عرفی را می‌بندند.
واقعاً خدا به ما رحم کرد که اقتصاد روبناست؛ وگرنه اگر، خدا ناخواسته، زیربنا بود، چه بلاهایی که به سر ما نمی‌آمد!
اگر اقتصاد زیربنا بود و آسیب می‌دید، خیلی از ارزش‌ها فرو می‌ریخت و از تبعات آن، درگیری‌های مردم افزون می‌شد و ناچاراً دادگاه‌ها مانند بازار شام شلوغ می‌شد.
از طرفی، خانواده‌ها از این صفا و صمیمیتی که برخوردارند، دیگر برخوردار نبودند و آمار طلاق بالا می‌رفت و فرزندان بی‌سرپرست و بدسرپرست، توی کوی و برزن پرسه می‌زدند. و شاید مردم ناچار می‌شدند اعضای زوج بدن را فرد کنند؛ همان‌طور که نیروهای جوان به سینگل بودن اصرار دارند.
این همه نشان از آن دارد که دیگر ماهی کوچک در سلسله نیست و میگو هم جایی برای زیستن ندارد تا به لجن اکتفا کند.
ماهی‌های کوچکی که یک روزی اهل دَدَر دو دور بودند و گاهی مارک و برند می‌پوشیدند و بعد گرفتن حقوق و جدا کردن اقساط، پیش کدبانوی خانه قوپی می‌آمدند که: «لازمه برای رفع خستگی از کار، آی آشپزخانه، بریم بیرون، یه جوج بزنیم به بدن» و بچه‌هایشان به مدارس غیرانتفاعی می‌رفتند، امروز در حد میگوی چینی شدند و
آهنگ «یاد ایام» خسروی آواز را ریپ می‌کنند و گاهی هم طنز تلخ مدیری را برای تفهیم کباب به اهل خانه نگاه می‌کنند.
و این‌ها یعنی "متوسط"، که به آن یک روزگاری «خیرالامور» می‌گفتند، به «ارذل‌الامور» مبدل گشت.
✍علیرضا اباذری میکلایی
🔹انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه
@hooreechannel 🌹
چادرش را به دور خود پیچید و زیر تخت، خودش را گم کرد. دستش را در جعبه‌ی زیر تخت می‌چرخاند تا دورریزها را برای اهل خانه، برای خورشتی، ببرد.
گوشش به فروشنده بود که اگر نهیبی زد، آبرویش را نریزد؛ توی سبد حیا بریزد و از آنجا برود.
قبلاً توی بازار، تخت میوه را سه بخش می‌کردند: قیمت بالا، متوسط و ضعیف؛ و یک سبد هم زیر تخت، برای کسانی که چشم به دستان مهربانان داشتند.
این صحنه مرا به یاد مثل‌های همسایگانی انداخت که مثل‌هایشان پا به «مثل‌آباد» ما گذاشتند. یک مثل چینی است که می‌گوید:
ماهی بزرگ، ماهی کوچک را می‌خورد؛
ماهی کوچک، میگو را؛
و میگو هم، به ناچار، لجن را.
با رعشه افتادن به پیکر اقتصادی که برخی‌ها می‌گفتند روبناست، خیلی از امور زیربنایی یک «بلرزونی» زدند که با آن لرزش، خیلی چیزها یا فروریخت یا بسیار کم‌رنگ شد.
برخی اتفاقات ناخوشایندی که وقوعشان در حد محال بود، امروز در حد واجب‌شدنی شد.
جامعه‌ای که یک روز دارای طبقات عالی، متوسط و ضعیف بود، امروز دیگر خبری از متوسط نیست. ضعیف هم با پایین آمدن متوسط در جایگاهش، دیگر جایی ندارد.
اگر باور این قضیه سخت است، یک کوچولو چرخی به همان بازار میوه‌فروشان بزنید.
دیگر قیمت‌ها برای ماهی‌های بزرگ است.
میگوهایی که از زیر میز، لجن درمی‌آوردند تا شکم اهل خانه سیر کنند،
دیگر سایه‌ای در بازار ندارند؛ و آن ماهی‌های کوچکی که کنار ماهی‌های بزرگ، از روی تخت میوه‌های ضعیف‌تر را انتخاب می‌کردند، الان از زیر میز میوه جدا می‌کنند.
آن طبقه‌ی متوسطی که یک روزگاری توی سبد سفره‌شان بلیت حاشیه‌ی خلیج و خزر بود، امروز تور داخلی سرعین و سبلان و کویر مصر را هم نمی‌توانند بروند.
تازه این روزها میهمانی‌ها و دورهمی‌ها هم خیلی احساس خنکی یا سردی می‌کنند.
مردمی که برای مرده‌های خودشان حساب ۳۷۴۰۱ داشتند و مراسم سوم و هفتم و چهلم و سالگرد و بالگرد داشتند و با تعصب هرچه تمام‌تر، سبیل اهل بلاد اسلامی را به فیله و راسته و ته‌چین چرب می‌کردند تا یک فاتحه‌ی مشتی برایش بگیرند، آنها هم به نان سوخاری و حلوای توی سینی و خرما، آن هم بعدازظهر به‌صورت تجمیعی، آن حساب عرفی را می‌بندند.
واقعاً خدا به ما رحم کرد که اقتصاد روبناست؛ وگرنه اگر، خدا ناخواسته، زیربنا بود، چه بلاهایی که به سر ما نمی‌آمد!
اگر اقتصاد زیربنا بود و آسیب می‌دید، خیلی از ارزش‌ها فرو می‌ریخت و از تبعات آن، درگیری‌های مردم افزون می‌شد و ناچاراً دادگاه‌ها مانند بازار شام شلوغ می‌شد.
از طرفی، خانواده‌ها از این صفا و صمیمیتی که برخوردارند، دیگر برخوردار نبودند و آمار طلاق بالا می‌رفت و فرزندان بی‌سرپرست و بدسرپرست، توی کوی و برزن پرسه می‌زدند. و شاید مردم ناچار می‌شدند اعضای زوج بدن را فرد کنند؛ همان‌طور که نیروهای جوان به سینگل بودن اصرار دارند.
این همه نشان از آن دارد که دیگر ماهی کوچک در سلسله نیست و میگو هم جایی برای زیستن ندارد تا به لجن اکتفا کند.
ماهی‌های کوچکی که یک روزی اهل دَدَر دو دور بودند و گاهی مارک و برند می‌پوشیدند و بعد گرفتن حقوق و جدا کردن اقساط، پیش کدبانوی خانه قوپی می‌آمدند که: «لازمه برای رفع خستگی از کار، آی آشپزخانه، بریم بیرون، یه جوج بزنیم به بدن» و بچه‌هایشان به مدارس غیرانتفاعی می‌رفتند، امروز در حد میگوی چینی شدند و
آهنگ «یاد ایام» خسروی آواز را ریپ می‌کنند و گاهی هم طنز تلخ مدیری را برای تفهیم کباب به اهل خانه نگاه می‌کنند.
و این‌ها یعنی "متوسط"، که به آن یک روزگاری «خیرالامور» می‌گفتند، به «ارذل‌الامور» مبدل گشت.
✍علیرضا اباذری میکلایی
🔹انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه
@hooreechannel 🌹
👍2❤1👏1😢1
قوانین نانوشته ملت‌ها؛
چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
ملت‌ها همیشه در میدان جنگ شکست نمی‌خورند.
گاهی سال‌ها پیش از آنکه نخستین گلوله شلیک شود، شکست آغاز شده است؛ آن روزی که خرد جمعی جای خود را به خودبزرگ‌بینی داد، قانون در برابر سلیقه عقب نشست، حقیقت قربانی مصلحت شد و گفت‌وگو به میدان حذف یکدیگر تبدیل گردید.
تاریخ، بیش از آنکه تاریخ جنگ‌ها باشد، تاریخ تصمیم‌هاست.
در ظاهر، بسیاری از تمدن‌ها با حمله بیگانگان فروپاشیده‌اند؛ اما هنگامی که مورخان لایه‌های عمیق‌تر را بررسی کرده‌اند، غالباً به این نتیجه رسیده‌اند که دشمن بیرونی، آخرین ضربه را وارد کرده است، نه نخستین ضربه را.
نخستین شکاف‌ها معمولاً در درون جامعه پدید آمده‌اند؛ جایی که اعتماد عمومی کاهش یافته، نهادها کارآمدی خود را از دست داده‌اند، فساد گسترش یافته، رقابت به خصومت تبدیل شده و آینده‌نگری جای خود را به تصمیم‌های کوتاه‌مدت داده است.
این قاعده، نه به یک ملت اختصاص دارد و نه به یک دوره تاریخی.
امپراتوری‌های بزرگ، زمانی که از درون فرسوده شدند، در برابر دشمنانی شکست خوردند که شاید سال‌ها پیش توان رویارویی با آنان را نداشتند. در مقابل، ملت‌هایی که انسجام، قانون، دانش و اعتماد خود را حفظ کردند، حتی پس از شکست‌های سخت نیز توانستند دوباره برخیزند. از این منظر، پرسش اصلی آن نیست که «دشمن چه می‌کند؟»
پرسش مهم‌تر این است که ما با خود چه می‌کنیم؟
هیچ دشمنی نمی‌تواند جای ضعف مدیریت، کاهش سرمایه اجتماعی، فرسایش اعتماد، بی‌توجهی به علم یا فاصله گرفتن از قانون را پر کند. همان‌گونه که هیچ دوست خارجی نیز نمی‌تواند کشوری را که از درون استوار است، به آسانی به زانو درآورد.
یکی از خطاهای رایج در تحلیل‌های سیاسی آن است که همه رخدادها را به عوامل بیرونی نسبت می‌دهند یا برعکس، همه مشکلات را صرفاً داخلی می‌بینند.
واقعیت معمولاً پیچیده‌تر از این دوگانه‌هاست. ملت‌های موفق، هم تهدیدهای بیرونی را جدی می‌گیرند و هم از نقد و اصلاح درونی غافل نمی‌شوند.
تاریخ به ما می‌آموزد که امنیت، تنها با ابزارهای دفاعی حفظ نمی‌شود؛ بلکه با کیفیت حکمرانی، کارآمدی نهادها، اعتماد عمومی، عدالت، آموزش، اقتصاد و مشارکت شهروندان نیز پیوندی ناگسستنی دارد. این عناصر، گرچه کمتر دیده می‌شوند، اما ستون‌های پنهان اقتدار هر کشورند.
در روزگار بحران، وسوسه ساده‌سازی مسائل افزایش می‌یابد. برخی همه مشکلات را به «دشمن» فرو می‌کاهند و برخی دیگر، همه مسائل را نتیجه «خطاهای داخلی» می‌دانند. اما اندیشیدن، از همین‌جا آغاز میشود که بپذیریم واقعیت، پیچیده‌تر از شعارهاست. بلوغ یک ملت در آن است که بتواند هم از خود دفاع کند و هم خود را اصلاح کند.
جامعه‌ای که تنها به دفاع بیندیشد و اصلاح را فراموش کند، به تدریج از درون فرسوده میشود. جامعه‌ای که تنها به نقد درونی بپردازد و تهدیدهای بیرونی را نادیده بگیرد نیز واقع‌بین نخواهد بود. هنر سیاست و حکمرانی، برقراری تعادل میان این دو مسئولیت است.
از سوی دیگر، شکست همیشه به معنای از دست دادن سرزمین نیست. گاه یک ملت، بدون آنکه حتی یک وجب از خاک خود را از دست بدهد، بخشی از سرمایه انسانی، اعتماد عمومی، امید نسل جوان یا توان علمی خود را از دست می‌دهد.
این شکست‌ها، آرام و بی‌صدا رخ می‌دهند، اما آثارشان ممکن است سال‌ها باقی بماند.
در مقابل، پیروزی نیز همیشه در میدان نبرد تعریف نمی‌شود. ملتی که بتواند در دل سختی‌ها، نهادهای خود را اصلاح کند، قانون را تقویت کند، علم را گسترش دهد، گفت‌وگو را جایگزین نفرت سازد و اعتماد را بازسازی کند، حتی اگر روزهای دشواری را پشت سر گذاشته باشد، در مسیر پیروزی پایدار گام برداشته است.
شاید بزرگ‌ترین درس تاریخ همین باشد که هیچ ملتی با یک حادثه بزرگ شکست نمی‌خورد؛ بلکه با انباشته شدن خطاهای کوچک، بی‌تفاوتی‌های تدریجی و فرصت‌های از دست‌رفته، آسیب‌پذیر میشود.
همان‌گونه که هیچ ملتی نیز با یک تصمیم بزرگ ساخته نمی‌شود؛ بلکه با هزاران تصمیم درست، مسئولانه و آینده‌نگر، به تدریج استوار میشود.
از این رو، اگر بخواهیم از تاریخ چیزی بیاموزیم، شاید نخستین درس این باشد که نگاه خود را تنها به افق‌های دور ندوزیم؛ گاهی سرنوشت ملت‌ها، در تصمیم‌های روزمره، در کیفیت نهادها، در فرهنگ مسئولیت‌پذیری و در صداقت با خویشتن رقم می‌خورد.
شکست یا پیروزی یک ملت، پیش از آنکه در مرزها تعیین شود، در اندیشه، اخلاق، نهادها و رفتارهای روزانه آن ملت شکل می‌گیرد. و شاید این، نخستین قانون نانوشته تاریخ باشد:
ملت‌ها، پیش از آنکه از بیرون شکست بخورند، اگر مراقب نباشند، از درون فرسوده می‌شوند؛ و پیش از آنکه بر دیگران پیروز شوند، باید بر ضعف‌های خود غلبه کنند.
✍حسین صالحی
@hooreechannel 🌹
چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟
ملت‌ها همیشه در میدان جنگ شکست نمی‌خورند.
گاهی سال‌ها پیش از آنکه نخستین گلوله شلیک شود، شکست آغاز شده است؛ آن روزی که خرد جمعی جای خود را به خودبزرگ‌بینی داد، قانون در برابر سلیقه عقب نشست، حقیقت قربانی مصلحت شد و گفت‌وگو به میدان حذف یکدیگر تبدیل گردید.
تاریخ، بیش از آنکه تاریخ جنگ‌ها باشد، تاریخ تصمیم‌هاست.
در ظاهر، بسیاری از تمدن‌ها با حمله بیگانگان فروپاشیده‌اند؛ اما هنگامی که مورخان لایه‌های عمیق‌تر را بررسی کرده‌اند، غالباً به این نتیجه رسیده‌اند که دشمن بیرونی، آخرین ضربه را وارد کرده است، نه نخستین ضربه را.
نخستین شکاف‌ها معمولاً در درون جامعه پدید آمده‌اند؛ جایی که اعتماد عمومی کاهش یافته، نهادها کارآمدی خود را از دست داده‌اند، فساد گسترش یافته، رقابت به خصومت تبدیل شده و آینده‌نگری جای خود را به تصمیم‌های کوتاه‌مدت داده است.
این قاعده، نه به یک ملت اختصاص دارد و نه به یک دوره تاریخی.
امپراتوری‌های بزرگ، زمانی که از درون فرسوده شدند، در برابر دشمنانی شکست خوردند که شاید سال‌ها پیش توان رویارویی با آنان را نداشتند. در مقابل، ملت‌هایی که انسجام، قانون، دانش و اعتماد خود را حفظ کردند، حتی پس از شکست‌های سخت نیز توانستند دوباره برخیزند. از این منظر، پرسش اصلی آن نیست که «دشمن چه می‌کند؟»
پرسش مهم‌تر این است که ما با خود چه می‌کنیم؟
هیچ دشمنی نمی‌تواند جای ضعف مدیریت، کاهش سرمایه اجتماعی، فرسایش اعتماد، بی‌توجهی به علم یا فاصله گرفتن از قانون را پر کند. همان‌گونه که هیچ دوست خارجی نیز نمی‌تواند کشوری را که از درون استوار است، به آسانی به زانو درآورد.
یکی از خطاهای رایج در تحلیل‌های سیاسی آن است که همه رخدادها را به عوامل بیرونی نسبت می‌دهند یا برعکس، همه مشکلات را صرفاً داخلی می‌بینند.
واقعیت معمولاً پیچیده‌تر از این دوگانه‌هاست. ملت‌های موفق، هم تهدیدهای بیرونی را جدی می‌گیرند و هم از نقد و اصلاح درونی غافل نمی‌شوند.
تاریخ به ما می‌آموزد که امنیت، تنها با ابزارهای دفاعی حفظ نمی‌شود؛ بلکه با کیفیت حکمرانی، کارآمدی نهادها، اعتماد عمومی، عدالت، آموزش، اقتصاد و مشارکت شهروندان نیز پیوندی ناگسستنی دارد. این عناصر، گرچه کمتر دیده می‌شوند، اما ستون‌های پنهان اقتدار هر کشورند.
در روزگار بحران، وسوسه ساده‌سازی مسائل افزایش می‌یابد. برخی همه مشکلات را به «دشمن» فرو می‌کاهند و برخی دیگر، همه مسائل را نتیجه «خطاهای داخلی» می‌دانند. اما اندیشیدن، از همین‌جا آغاز میشود که بپذیریم واقعیت، پیچیده‌تر از شعارهاست. بلوغ یک ملت در آن است که بتواند هم از خود دفاع کند و هم خود را اصلاح کند.
جامعه‌ای که تنها به دفاع بیندیشد و اصلاح را فراموش کند، به تدریج از درون فرسوده میشود. جامعه‌ای که تنها به نقد درونی بپردازد و تهدیدهای بیرونی را نادیده بگیرد نیز واقع‌بین نخواهد بود. هنر سیاست و حکمرانی، برقراری تعادل میان این دو مسئولیت است.
از سوی دیگر، شکست همیشه به معنای از دست دادن سرزمین نیست. گاه یک ملت، بدون آنکه حتی یک وجب از خاک خود را از دست بدهد، بخشی از سرمایه انسانی، اعتماد عمومی، امید نسل جوان یا توان علمی خود را از دست می‌دهد.
این شکست‌ها، آرام و بی‌صدا رخ می‌دهند، اما آثارشان ممکن است سال‌ها باقی بماند.
در مقابل، پیروزی نیز همیشه در میدان نبرد تعریف نمی‌شود. ملتی که بتواند در دل سختی‌ها، نهادهای خود را اصلاح کند، قانون را تقویت کند، علم را گسترش دهد، گفت‌وگو را جایگزین نفرت سازد و اعتماد را بازسازی کند، حتی اگر روزهای دشواری را پشت سر گذاشته باشد، در مسیر پیروزی پایدار گام برداشته است.
شاید بزرگ‌ترین درس تاریخ همین باشد که هیچ ملتی با یک حادثه بزرگ شکست نمی‌خورد؛ بلکه با انباشته شدن خطاهای کوچک، بی‌تفاوتی‌های تدریجی و فرصت‌های از دست‌رفته، آسیب‌پذیر میشود.
همان‌گونه که هیچ ملتی نیز با یک تصمیم بزرگ ساخته نمی‌شود؛ بلکه با هزاران تصمیم درست، مسئولانه و آینده‌نگر، به تدریج استوار میشود.
از این رو، اگر بخواهیم از تاریخ چیزی بیاموزیم، شاید نخستین درس این باشد که نگاه خود را تنها به افق‌های دور ندوزیم؛ گاهی سرنوشت ملت‌ها، در تصمیم‌های روزمره، در کیفیت نهادها، در فرهنگ مسئولیت‌پذیری و در صداقت با خویشتن رقم می‌خورد.
شکست یا پیروزی یک ملت، پیش از آنکه در مرزها تعیین شود، در اندیشه، اخلاق، نهادها و رفتارهای روزانه آن ملت شکل می‌گیرد. و شاید این، نخستین قانون نانوشته تاریخ باشد:
ملت‌ها، پیش از آنکه از بیرون شکست بخورند، اگر مراقب نباشند، از درون فرسوده می‌شوند؛ و پیش از آنکه بر دیگران پیروز شوند، باید بر ضعف‌های خود غلبه کنند.
✍حسین صالحی
@hooreechannel 🌹
👌3👍1👏1
آیا ازدحام برای تماشای یوتیوبر معروف تاسف‌برانگیز است؟ خیالتان راحت جامعه به قهقرا نمی‌رود!
هجوم گسترده نوجوان‌ها برای حضور در ایونت نیما تکیدو، یوتیوبر و اینفلوئنسر اینستاگرامی، در روزهای اخیر حسابی سروصدا کرده است. با وجود اعلام ظرفیت ۳ هزار نفری برای این رویداد، جمعیت حاضر در محل بسیار فراتر از انتظار بود و مراسم را نیمه‌تمام گذاشت و کار به جایی رسید که این یوتیوبر در میان انبوه تماشاگران دچار بدحالی و بیهوشی شد.
تجمع‌های گسترده برای سلبریتی‌ها در ایران قبلا هم اتفاق افتاده. مثلا در سال ۱۴۰۱، کتاب «من احمق» نوشته شیما کاتوزیان در نمایشگاه کتاب تهران و در سال ۱۳۹۸، کتاب «امیرعلی ق» با واکنش‌های مشابهی روبه‌رو شده بود. نمونه‌های جهانی این اتفاق هم کم نیستند؛ برای مثال در سال ۲۰۲۳، تجمع هزاران نفر برای مراسم کای سنت در اسکوئر نیویورک منجر به بازداشت ۶۵ نفر و زخمی شدن سه افسر پلیس شد.
ماجرای ایونت اخیر این یوتیوبر ایرانی اما دستمایه انتقادات بسیار به‌ویژه از نسل Z و نوجوانان شد. این در حالی است که سبحان یحیایی، عضو هیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، معتقد است نباید جامعه را مقصر دانست. او در تحلیل این وضعیت می‌گوید: جامعه‌ای که از ابزارهای ساخت کامیونیتی و اجتماعات تهی شده باشد، به این شکل از طریق فعالیت‌های مشترک اجتماع می‌سازد..
نقطه تأکید ماجرا از نظر یحیایی این است که «جامعه را نباید مقصر دانست بلکه باید آن را فهمید. عوامل کلان‌تری وجود دارد که این وضعیت اجتماعی را می‌سازند. افراد دوست داشته‌اند و به این دیدار جمعی رفته‌اند. ولی در مقابل نظام حکمرانی چه کرده است؟ جامعه را از ابزارهای خودش تهی کرده که بتواند خودش را پیدا کند و با دیگری فعالیت مشترکی داشته باشد.»
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
هجوم گسترده نوجوان‌ها برای حضور در ایونت نیما تکیدو، یوتیوبر و اینفلوئنسر اینستاگرامی، در روزهای اخیر حسابی سروصدا کرده است. با وجود اعلام ظرفیت ۳ هزار نفری برای این رویداد، جمعیت حاضر در محل بسیار فراتر از انتظار بود و مراسم را نیمه‌تمام گذاشت و کار به جایی رسید که این یوتیوبر در میان انبوه تماشاگران دچار بدحالی و بیهوشی شد.
تجمع‌های گسترده برای سلبریتی‌ها در ایران قبلا هم اتفاق افتاده. مثلا در سال ۱۴۰۱، کتاب «من احمق» نوشته شیما کاتوزیان در نمایشگاه کتاب تهران و در سال ۱۳۹۸، کتاب «امیرعلی ق» با واکنش‌های مشابهی روبه‌رو شده بود. نمونه‌های جهانی این اتفاق هم کم نیستند؛ برای مثال در سال ۲۰۲۳، تجمع هزاران نفر برای مراسم کای سنت در اسکوئر نیویورک منجر به بازداشت ۶۵ نفر و زخمی شدن سه افسر پلیس شد.
ماجرای ایونت اخیر این یوتیوبر ایرانی اما دستمایه انتقادات بسیار به‌ویژه از نسل Z و نوجوانان شد. این در حالی است که سبحان یحیایی، عضو هیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، معتقد است نباید جامعه را مقصر دانست. او در تحلیل این وضعیت می‌گوید: جامعه‌ای که از ابزارهای ساخت کامیونیتی و اجتماعات تهی شده باشد، به این شکل از طریق فعالیت‌های مشترک اجتماع می‌سازد..
نقطه تأکید ماجرا از نظر یحیایی این است که «جامعه را نباید مقصر دانست بلکه باید آن را فهمید. عوامل کلان‌تری وجود دارد که این وضعیت اجتماعی را می‌سازند. افراد دوست داشته‌اند و به این دیدار جمعی رفته‌اند. ولی در مقابل نظام حکمرانی چه کرده است؟ جامعه را از ابزارهای خودش تهی کرده که بتواند خودش را پیدا کند و با دیگری فعالیت مشترکی داشته باشد.»
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
👍2👏2
از ديار حبيب تا تعلق غريب
آدم‌ها از كشورشان مهاجرت میكنند، اما آيا تعلق‌شان نيز همراه آنها مهاجرت میكند؟
شايد اين، مهم‌ترين پرسشي باشد كه امروز بايد درباره دياسپورای ايرانی از خود بپرسيم.
سال‌هاست درباره «فرار مغزها»، «مهاجرت نخبگان» يا «ايرانيان خارج از كشور سخن میگوييم، اما كمتر از اين گفته‌ايم كه مهاجرت، پيش از آنكه جابه‌جايی انسان‌ها باشد، جابه‌جايی احساس تعلق است؛
غلامحسین ساعدی كه خود در خارج از كشور چشم از جهان فروبست، سال‌ها پيش در يكی از ماندگارترين توصيف‌هايش ميان مهاجر و آواره تمايز گذاشت.
او نوشت: «مهاجر اميدوار است؛ هميشه اميدوار است، هرچند ريش و گيس‌اش به سپيدی نشسته باشد. آواره، اما، از كنار سگ‌های جليقه‌پوش پليس با احترام و لبخند رد می شود كه مبادا كارت اقامتش را بگيرند.»
در روايت ساعدی، مرز ميان مهاجر و آواره، مرز ميان اميد و ترس است.اما آيا دياسپوراي امروز ايران را هنوز مي‌توان با همين دوگانه توضيح داد؟
به گمانم نه.
اگر ساعدی روايتگر آوارگی بود، مهرزاد بروجردی روايتگر وضعيتی ديگر است؛ وضعيتی كه نه میتوان آن را آوارگی ناميد و نه صرفا مهاجرت. او در مقاله از ديار حبيب تا بلاد غريب از تجربه‌ای شخصی سخن میگويد؛ اينكه پس از سه دهه زندگی در امريكا، هنوز هنگام خطاب قرار دادن دانشجويانش، به جای ما امريكايیها میگويد شما امريكايیها. اين فقط يك لغزش زبانی نيست؛ اعترافی است به دشواری زيستن ميان دو جهان. گويی انسان میتواند تابعيتش را عوض كند، زبان ديگری بياموزد و در جامعه‌ای ديگر به موفقيت برسد، اما هنوز نتواند تعلقش را به‌طور كامل جابه‌جا كند.
،شايد تفاوت ساعدی و بروجردی، فقط تفاوت دو نويسنده نباشد؛ تفاوت دو نسل از تجربه ايرانيان خارج از كشور باشد. نسل نخست بيشتر با تبعيد، نآمنی و آوارگی شناخته مي‌شد؛ نسل‌های بعد، با دانشگاه، مهاجرت حرفه‌ای، كارآفرينی، پژوهش و زندگی دوفرهنگی.
اما آنچه در هر دو تجربه مشترك مانده، مساله تعلق است. به همين دليل، دياسپورای ايرانی را نمی توان يك جمعيت يكدست دانست.
استادی كه در دانشگاهی معتبر تدريس میكند، پزشكی كه در بيمارستانی در اروپا مشغول كار است، دانشجويی كه برای ادامه تحصيل مانده، كارآفرينی كه در كانادا كسب‌وكار راه انداخته يا پناهجويی كه راه بازگشتی برای خود نمیبيند، همگی ايرانيان خارج از كشور هستند، اما تجربه زيسته يكسانی ندارند. همانقدر كه نادرست است همه آنها را مهاجر يا آواره بناميم، نادرست است كه با يك نگاه سياسی درباره همه‌شان داوری كنيم.
دياسپورا، برخالف تصور رايج، صرفا مجموعه‌ای از افرادی نيست كه از يك كشور خارج شده‌اند. دياسپورا يعنی شبكه‌ای از انسان‌ها كه اگرچه در جغرافيايی ديگر زندگی میكنند، اما همچنان رشته‌های فرهنگی، عاطفی، زبانی و تاريخی خود را با سرزمين مادری حفظ كرده‌اند.
نوروز، زبان فارسی، موسيقی ايرانی، ادبيات، پيروزی تيم ملی يا حتی نگرانی برای آينده ايران، هنوز بخشی از زندگی ميليون‌ها ايرانی آن سوی مرزهاست. اين تعلق، با مهر خروج از گذرنامه از ميان نمی رود.
شايد به همين دليل است كه بايد در تعریف رابطه ميان ايران و حاكميت دقت کرد اما در جنگ حاضر، اين دو مفهوم روی هم افتاده و نابودی هر يك، منجر به نابودی ديگری نيز می شود.
در سال‌های اخير، گاه ديده می شود كه هر آنچه به ايران تعلق دارد، تنها از دريچه يك حكومت ديده میشود؛ از تيم ملی فوتبال و ارتش گرفته تا دانشگاه‌ها، زيرساخت‌ها و دستاوردهای علمی. حال آنكه ، دولت‌ها میآيند و میروند، اما ملت و سرزمين، تاريخی طولانی تر از عمر هر دولت دارند.
همان‌گونه كه حافظ، فردوسی، تخت‌جمشيد، نوروز يا خليج فارس را نمیتوان به يك حكومت فروكاست، نهادهای ملی نيز ملك انحصاری هيچ دولت و هيچ جريان سياسی نيستند. تيم ملی، ارتش، دانشگاه، جاده، بندر و فرودگاه، سرمايه‌های يك ملتند؛ محصول رنج و تلاش نسل‌های متوالی ايرانيان.
شايد يكی از آسيب‌های گفت‌وگوی ما درباره دياسپورا نيز از همين‌جا آغاز میشود؛ از آنجا كه گاه اختلاف با حاكميت، به فاصله گرفتن از ايران تعبير میشود و در سوی ديگر، هر نقدی به حاكميت، به معنای بريدن از وطن تلقی میشود. حال آنكه وطن، چيزی فراتر از حاكميت است و تعلق ملی، عميق‌تر از هر مرزبندی سياسی.
شايد امروز ديگر پرسش اصلی اين نباشد كه ايرانيان خارج از كشور مهاجر هستند يا آواره. پرسش مهم‌تر اين است كه آيا ما پيچيدگی تجربه آنان را فهميده‌ايم؟
آيا پذيرفته‌ايم كه تعلق، مفهومی سياه و سفيد نيست و انسان می تواند همزمان در دو جغرافيا زندگی كند، اما قلبش هنوز در يك سرزمين بتپد؟
✍کاوه
@hooreechannel 🌹
آدم‌ها از كشورشان مهاجرت میكنند، اما آيا تعلق‌شان نيز همراه آنها مهاجرت میكند؟
شايد اين، مهم‌ترين پرسشي باشد كه امروز بايد درباره دياسپورای ايرانی از خود بپرسيم.
سال‌هاست درباره «فرار مغزها»، «مهاجرت نخبگان» يا «ايرانيان خارج از كشور سخن میگوييم، اما كمتر از اين گفته‌ايم كه مهاجرت، پيش از آنكه جابه‌جايی انسان‌ها باشد، جابه‌جايی احساس تعلق است؛
غلامحسین ساعدی كه خود در خارج از كشور چشم از جهان فروبست، سال‌ها پيش در يكی از ماندگارترين توصيف‌هايش ميان مهاجر و آواره تمايز گذاشت.
او نوشت: «مهاجر اميدوار است؛ هميشه اميدوار است، هرچند ريش و گيس‌اش به سپيدی نشسته باشد. آواره، اما، از كنار سگ‌های جليقه‌پوش پليس با احترام و لبخند رد می شود كه مبادا كارت اقامتش را بگيرند.»
در روايت ساعدی، مرز ميان مهاجر و آواره، مرز ميان اميد و ترس است.اما آيا دياسپوراي امروز ايران را هنوز مي‌توان با همين دوگانه توضيح داد؟
به گمانم نه.
اگر ساعدی روايتگر آوارگی بود، مهرزاد بروجردی روايتگر وضعيتی ديگر است؛ وضعيتی كه نه میتوان آن را آوارگی ناميد و نه صرفا مهاجرت. او در مقاله از ديار حبيب تا بلاد غريب از تجربه‌ای شخصی سخن میگويد؛ اينكه پس از سه دهه زندگی در امريكا، هنوز هنگام خطاب قرار دادن دانشجويانش، به جای ما امريكايیها میگويد شما امريكايیها. اين فقط يك لغزش زبانی نيست؛ اعترافی است به دشواری زيستن ميان دو جهان. گويی انسان میتواند تابعيتش را عوض كند، زبان ديگری بياموزد و در جامعه‌ای ديگر به موفقيت برسد، اما هنوز نتواند تعلقش را به‌طور كامل جابه‌جا كند.
،شايد تفاوت ساعدی و بروجردی، فقط تفاوت دو نويسنده نباشد؛ تفاوت دو نسل از تجربه ايرانيان خارج از كشور باشد. نسل نخست بيشتر با تبعيد، نآمنی و آوارگی شناخته مي‌شد؛ نسل‌های بعد، با دانشگاه، مهاجرت حرفه‌ای، كارآفرينی، پژوهش و زندگی دوفرهنگی.
اما آنچه در هر دو تجربه مشترك مانده، مساله تعلق است. به همين دليل، دياسپورای ايرانی را نمی توان يك جمعيت يكدست دانست.
استادی كه در دانشگاهی معتبر تدريس میكند، پزشكی كه در بيمارستانی در اروپا مشغول كار است، دانشجويی كه برای ادامه تحصيل مانده، كارآفرينی كه در كانادا كسب‌وكار راه انداخته يا پناهجويی كه راه بازگشتی برای خود نمیبيند، همگی ايرانيان خارج از كشور هستند، اما تجربه زيسته يكسانی ندارند. همانقدر كه نادرست است همه آنها را مهاجر يا آواره بناميم، نادرست است كه با يك نگاه سياسی درباره همه‌شان داوری كنيم.
دياسپورا، برخالف تصور رايج، صرفا مجموعه‌ای از افرادی نيست كه از يك كشور خارج شده‌اند. دياسپورا يعنی شبكه‌ای از انسان‌ها كه اگرچه در جغرافيايی ديگر زندگی میكنند، اما همچنان رشته‌های فرهنگی، عاطفی، زبانی و تاريخی خود را با سرزمين مادری حفظ كرده‌اند.
نوروز، زبان فارسی، موسيقی ايرانی، ادبيات، پيروزی تيم ملی يا حتی نگرانی برای آينده ايران، هنوز بخشی از زندگی ميليون‌ها ايرانی آن سوی مرزهاست. اين تعلق، با مهر خروج از گذرنامه از ميان نمی رود.
شايد به همين دليل است كه بايد در تعریف رابطه ميان ايران و حاكميت دقت کرد اما در جنگ حاضر، اين دو مفهوم روی هم افتاده و نابودی هر يك، منجر به نابودی ديگری نيز می شود.
در سال‌های اخير، گاه ديده می شود كه هر آنچه به ايران تعلق دارد، تنها از دريچه يك حكومت ديده میشود؛ از تيم ملی فوتبال و ارتش گرفته تا دانشگاه‌ها، زيرساخت‌ها و دستاوردهای علمی. حال آنكه ، دولت‌ها میآيند و میروند، اما ملت و سرزمين، تاريخی طولانی تر از عمر هر دولت دارند.
همان‌گونه كه حافظ، فردوسی، تخت‌جمشيد، نوروز يا خليج فارس را نمیتوان به يك حكومت فروكاست، نهادهای ملی نيز ملك انحصاری هيچ دولت و هيچ جريان سياسی نيستند. تيم ملی، ارتش، دانشگاه، جاده، بندر و فرودگاه، سرمايه‌های يك ملتند؛ محصول رنج و تلاش نسل‌های متوالی ايرانيان.
شايد يكی از آسيب‌های گفت‌وگوی ما درباره دياسپورا نيز از همين‌جا آغاز میشود؛ از آنجا كه گاه اختلاف با حاكميت، به فاصله گرفتن از ايران تعبير میشود و در سوی ديگر، هر نقدی به حاكميت، به معنای بريدن از وطن تلقی میشود. حال آنكه وطن، چيزی فراتر از حاكميت است و تعلق ملی، عميق‌تر از هر مرزبندی سياسی.
شايد امروز ديگر پرسش اصلی اين نباشد كه ايرانيان خارج از كشور مهاجر هستند يا آواره. پرسش مهم‌تر اين است كه آيا ما پيچيدگی تجربه آنان را فهميده‌ايم؟
آيا پذيرفته‌ايم كه تعلق، مفهومی سياه و سفيد نيست و انسان می تواند همزمان در دو جغرافيا زندگی كند، اما قلبش هنوز در يك سرزمين بتپد؟
✍کاوه
@hooreechannel 🌹
👍3❤1
ایرانِ خشمگین، وطن‌دوست و در جست‌وجوی فردا
روایتی از جامعه‌ای که تغییر می‌خواهد، اما ویرانی نه
ایران امروز شبیه خانه‌ایست که دیوارهایش زیر فشار گرانی، نااطمینانی و سایه جنگ ترک برداشته؛ بعضی از ساکنانش چمدان بسته‌اند، بسیاری از اداره‌کنندگان خانه دلخورند، اما هنوز دلشان نمی‌خواهد سقف بر سر همه فرو بریزد.
گزارش تازه‌ای درباره اعتماد اجتماعی، هویت ملی، معیشت، سیاست و انتظارات آینده، تصویری از همین جامعه پیچیده ارائه می‌دهد؛ جامعه‌ای که با چند برچسب ساده مانند «راضی یا ناراضی»، «حامی یا مخالف» و «جنگ‌طلب یا تسلیم‌طلب» فهمیده نمی‌شود. این گزارش با اتکا به چند پیمایش و تمرکز بر نظرسنجی اردیبهشت ۱۴۰۵ مرکز افکارسنجی آرا تنظیم شده است.
نخستین تصویر، نگران‌کننده است: جامعه ایران از نظر روانی خسته و فرسوده شده است. ۶۳.۶ درصد مردم گفته‌اند خشم و عصبانیت زیادی را تجربه می‌کنند؛ ۵۰.۲ درصد از ناامیدی، ۴۷.۷ درصد از غم و افسردگی و ۴۵.۴ درصد از ترس و اضطراب سخن گفته‌اند.
میانگین رضایت از زندگی نیز به حدود ۵.۵ از ۱۰ رسیده و نسبت به یک دهه قبل به شدت کاهش یافته است. مهم‌تر آنکه این خشم تقریباً در سراسر کشور جریان دارد.
اعتماد کالایی کمیاب، اما اعتماد به قوای دولت افزایش داشته است!
در کنار این فرسایش روانی، اعتماد کمیاب ترین سرمایه است. درحالی‌که اعتماد اجتماعی در ایران همچنان پایین است و حدود سه‌چهارم مردم دیگران را چندان قابل اعتماد نمی‌دانند و سطح اعتماد بالا به نهادهای اصلی همچنان فقط در محدوده ۲۳ تا ۳۱ درصد قرار دارد. اما از آذر ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ اعتماد به بیشتر نهادهای حکمرانی به‌طور متوسط حدود ۷ واحد درصد افزایش یافته است.
این افزایش، بیش از آنکه نشانه رضایت مردم از عملکرد دولت یا حل مشکلات باشد، نتیجه شرایط جنگی و تهدید خارجی است؛ در چنین موقعیت‌هایی، اولویت جامعه موقتاً از معیشت، آزادی‌ها و کیفیت حکمرانی به امنیت، تمامیت ارضی و جلوگیری از بی‌ثباتی تغییر می‌کند و بخشی از منتقدان نیز برای دفاع از کشور به نهادهای رسمی نزدیک‌تر می‌شوند؛ پدیده‌ای که به «همگرایی پیرامون پرچم» معروف است.
مردم به ایران افتخار می کنند اما می خواهند مهاجرت کنند!
اما شاید شگفت‌انگیزترین یافته گزارش، هم‌زمانی «عشق به ایران» و «میل به مهاجرت» باشد. ۸۵.۶ درصد مردم به ایرانی‌بودن خود افتخار می‌کنند و این احساس نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است؛ بااین‌حال یک‌سوم جامعه، حدود ۴۵ درصد جوانان زیر ۲۹ سال و نزدیک به نیمی از دانشگاه‌رفتگان، در صورت فراهم‌شدن شرایط به مهاجرت فکر می‌کنند.
این تناقض ظاهری یک پیام روشن دارد: بسیاری از ایرانیان از ایران عبور نکرده‌اند؛ از آینده‌ای که در ایران برای خود متصورند ناامید شده‌اند. مسئله، بحران تعلق نیست؛ بحران فرصت، پیشرفت و امکان ساختن فرداست.
مردم از وضع موجود ناراضی اند اما براندازی را هم نمی خواهند!
در سیاست نیز جامعه میان دو قطب رسمی و رسانه‌ای جا نمی‌شود. ۶۵.۶ درصد خواهان اصلاح کشور در چارچوب جمهوری اسلامی‌اند؛ ۵۲.۷ درصد اصلاحات اساسی و ۱۲.۹ درصد اصلاحات محدود می‌خواهند.
در مقابل، تنها ۹ درصد مدافع حفظ کامل وضع موجود و ۱۹ درصد طرفدار تغییر نظام‌اند.
بنابراین بزرگ‌ترین نیروی اجتماعی ایران نه در اردوگاه حفظ وضع موجود قرار دارد و نه در اردوگاه براندازی؛ بلکه «میانه‌ای گسترده» است که تغییرات جدی، ثبات، امنیت و بهبود تدریجی را همزمان طلب می‌کند.
مشکل اینجاست که این اکثریت خاموش، در ساختار حزبی و رسانه‌ای کشور نمایندگی روشنی ندارد.
مردم جنگ نمی خواهند اما تسلیم تحقیرآمیز را هم نمی پذیرند!
همین پیچیدگی در نگاه مردم به جنگ نیز دیده میشود. اکثریت، ادامه آتش‌بس و مذاکره را ترجیح می‌دهند، اما با تسلیم کامل یا کنارگذاشتن همه ابزارهای بازدارندگی موافق نیستند. بیش از نیمی از مردم گفته‌اند در صورت حمله خارجی از کشور دفاع خواهند کرد.
به تعبیر گزارش، خواست غالب جامعه «دیپلماسی همراه با بازدارندگی» است: صلح، اما نه صلحی که طعم تحقیر بدهد.
پیام نهایی این گزارش شاید مهم‌تر از همه اعداد آن باشد: مسئله اصلی ایران صرفاً بحران هویت یا حتی نارضایتی سیاسی نیست؛ بحران اعتماد، کارآمدی و افق آینده است.
جامعه هنوز ظرفیت همبستگی، اصلاح و بازسازی دارد، اما نمی‌تواند تا ابد با خشم، نااطمینانی و وعده‌های تکراری زندگی کند.
بزرگ‌ترین وظیفه سیاست‌گذار امروز، فقط مهار قیمت‌ها یا مدیریت یک بحران سیاسی نیست؛ باید دوباره امکان تصور آینده را به جامعه بازگرداند.
ایرانیان هنوز خانه خود را دوست دارند؛ پرسش این است که آیا روزنه‌ای برای ماندن، ساختن و امیدواربودن در آن خواهند یافت؟
فایل کامل گزارش
كانال برنامه ريزي استراتژيك
@hooreechannel 🌹
روایتی از جامعه‌ای که تغییر می‌خواهد، اما ویرانی نه
🔹 خلاصه‌ای از گزارش نظرسنجی و افکارسنجی در اردیبهشت ۱۴۰۵
ایران امروز شبیه خانه‌ایست که دیوارهایش زیر فشار گرانی، نااطمینانی و سایه جنگ ترک برداشته؛ بعضی از ساکنانش چمدان بسته‌اند، بسیاری از اداره‌کنندگان خانه دلخورند، اما هنوز دلشان نمی‌خواهد سقف بر سر همه فرو بریزد.
گزارش تازه‌ای درباره اعتماد اجتماعی، هویت ملی، معیشت، سیاست و انتظارات آینده، تصویری از همین جامعه پیچیده ارائه می‌دهد؛ جامعه‌ای که با چند برچسب ساده مانند «راضی یا ناراضی»، «حامی یا مخالف» و «جنگ‌طلب یا تسلیم‌طلب» فهمیده نمی‌شود. این گزارش با اتکا به چند پیمایش و تمرکز بر نظرسنجی اردیبهشت ۱۴۰۵ مرکز افکارسنجی آرا تنظیم شده است.
نخستین تصویر، نگران‌کننده است: جامعه ایران از نظر روانی خسته و فرسوده شده است. ۶۳.۶ درصد مردم گفته‌اند خشم و عصبانیت زیادی را تجربه می‌کنند؛ ۵۰.۲ درصد از ناامیدی، ۴۷.۷ درصد از غم و افسردگی و ۴۵.۴ درصد از ترس و اضطراب سخن گفته‌اند.
میانگین رضایت از زندگی نیز به حدود ۵.۵ از ۱۰ رسیده و نسبت به یک دهه قبل به شدت کاهش یافته است. مهم‌تر آنکه این خشم تقریباً در سراسر کشور جریان دارد.
اعتماد کالایی کمیاب، اما اعتماد به قوای دولت افزایش داشته است!
در کنار این فرسایش روانی، اعتماد کمیاب ترین سرمایه است. درحالی‌که اعتماد اجتماعی در ایران همچنان پایین است و حدود سه‌چهارم مردم دیگران را چندان قابل اعتماد نمی‌دانند و سطح اعتماد بالا به نهادهای اصلی همچنان فقط در محدوده ۲۳ تا ۳۱ درصد قرار دارد. اما از آذر ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ اعتماد به بیشتر نهادهای حکمرانی به‌طور متوسط حدود ۷ واحد درصد افزایش یافته است.
این افزایش، بیش از آنکه نشانه رضایت مردم از عملکرد دولت یا حل مشکلات باشد، نتیجه شرایط جنگی و تهدید خارجی است؛ در چنین موقعیت‌هایی، اولویت جامعه موقتاً از معیشت، آزادی‌ها و کیفیت حکمرانی به امنیت، تمامیت ارضی و جلوگیری از بی‌ثباتی تغییر می‌کند و بخشی از منتقدان نیز برای دفاع از کشور به نهادهای رسمی نزدیک‌تر می‌شوند؛ پدیده‌ای که به «همگرایی پیرامون پرچم» معروف است.
مردم به ایران افتخار می کنند اما می خواهند مهاجرت کنند!
اما شاید شگفت‌انگیزترین یافته گزارش، هم‌زمانی «عشق به ایران» و «میل به مهاجرت» باشد. ۸۵.۶ درصد مردم به ایرانی‌بودن خود افتخار می‌کنند و این احساس نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است؛ بااین‌حال یک‌سوم جامعه، حدود ۴۵ درصد جوانان زیر ۲۹ سال و نزدیک به نیمی از دانشگاه‌رفتگان، در صورت فراهم‌شدن شرایط به مهاجرت فکر می‌کنند.
این تناقض ظاهری یک پیام روشن دارد: بسیاری از ایرانیان از ایران عبور نکرده‌اند؛ از آینده‌ای که در ایران برای خود متصورند ناامید شده‌اند. مسئله، بحران تعلق نیست؛ بحران فرصت، پیشرفت و امکان ساختن فرداست.
مردم از وضع موجود ناراضی اند اما براندازی را هم نمی خواهند!
در سیاست نیز جامعه میان دو قطب رسمی و رسانه‌ای جا نمی‌شود. ۶۵.۶ درصد خواهان اصلاح کشور در چارچوب جمهوری اسلامی‌اند؛ ۵۲.۷ درصد اصلاحات اساسی و ۱۲.۹ درصد اصلاحات محدود می‌خواهند.
در مقابل، تنها ۹ درصد مدافع حفظ کامل وضع موجود و ۱۹ درصد طرفدار تغییر نظام‌اند.
بنابراین بزرگ‌ترین نیروی اجتماعی ایران نه در اردوگاه حفظ وضع موجود قرار دارد و نه در اردوگاه براندازی؛ بلکه «میانه‌ای گسترده» است که تغییرات جدی، ثبات، امنیت و بهبود تدریجی را همزمان طلب می‌کند.
مشکل اینجاست که این اکثریت خاموش، در ساختار حزبی و رسانه‌ای کشور نمایندگی روشنی ندارد.
مردم جنگ نمی خواهند اما تسلیم تحقیرآمیز را هم نمی پذیرند!
همین پیچیدگی در نگاه مردم به جنگ نیز دیده میشود. اکثریت، ادامه آتش‌بس و مذاکره را ترجیح می‌دهند، اما با تسلیم کامل یا کنارگذاشتن همه ابزارهای بازدارندگی موافق نیستند. بیش از نیمی از مردم گفته‌اند در صورت حمله خارجی از کشور دفاع خواهند کرد.
به تعبیر گزارش، خواست غالب جامعه «دیپلماسی همراه با بازدارندگی» است: صلح، اما نه صلحی که طعم تحقیر بدهد.
پیام نهایی این گزارش شاید مهم‌تر از همه اعداد آن باشد: مسئله اصلی ایران صرفاً بحران هویت یا حتی نارضایتی سیاسی نیست؛ بحران اعتماد، کارآمدی و افق آینده است.
جامعه هنوز ظرفیت همبستگی، اصلاح و بازسازی دارد، اما نمی‌تواند تا ابد با خشم، نااطمینانی و وعده‌های تکراری زندگی کند.
بزرگ‌ترین وظیفه سیاست‌گذار امروز، فقط مهار قیمت‌ها یا مدیریت یک بحران سیاسی نیست؛ باید دوباره امکان تصور آینده را به جامعه بازگرداند.
ایرانیان هنوز خانه خود را دوست دارند؛ پرسش این است که آیا روزنه‌ای برای ماندن، ساختن و امیدواربودن در آن خواهند یافت؟
فایل کامل گزارش
كانال برنامه ريزي استراتژيك
@hooreechannel 🌹
👎10❤2👏2
زوال تدریجی توانایی خواندن
پسرها چنان از سوی نظام آموزشی فاقد آمادگی لازم هستند که هنگام ورود به دبیرستان، حتی قادر به خواندن متونی دشوارتر از کتاب‌های کودکان نیستند.
آمارهای جدید نشان‌دهنده یک بحران عمیق، خاموش و نسل‌شناختی در سیستم آموزشی و توانایی ذهنی جوانان است.
گزارش بزرگ کتاب‌خوانی سال 2026 نشان می‌دهد که بخش بزرگی از پسران نوجوان در مقطع دبیرستان، هنوز توانایی خواندن کتاب‌هایی دشوارتر از کتاب‌های دوره ابتدایی را ندارند. این بحران به مدارس محدود نمانده و اکنون استادان دانشگاه شکایت دارند که دانشجویان جدید حتی از پس خواندن یک مقاله علمی 20 صفحه‌ای هم برنمی‌آیند.
طبق گزارش سالانه رنسانس که 23 میلیون فعالیت خواندنِ بیش از یک میلیون دانش‌آموز را تحلیل کرده، پسران 11 تا 14 ساله تقریبا به طور انحصاری به خواندن کتاب‌های بسیار ساده و مصور نظیر خاطرات یک بچه چلمن محدود شده‌اند و طعم چالش‌های ادبی بزرگتر را نمی‌چشند. دختران هم سن آنها گرچه انتخاب‌های متنوع‌تری دارند، اما همچنان با معیارهای رشد شناختی فاصله دارند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد کمتر از 10 درصد پسران 14 تا 16 ساله روزانه برای لذت مطالعه می‌کنند و نمرات خواندن دانش‌آموزان سال آخر دبیرستان به پایین‌ترین حد خود از سال 1992 رسیده است.
بحث تحلیل عصب‌شناختی زوال تمرکز هم جالب است؛ مغز به عنوان یک عضله سیستم عصبی انسان بر اساس اصل استفاده کن یا از دست بده کار می‌کند. مسیرهای عصبی مغز که وظیفه حفظ توجه مستمر و طولانی‌مدت را بر عهده دارند، تنها در صورت تمرین مداوم و مواجهه با متون طولانی ساخته و تقویت می‌شوند؛ در غیر این صورت، این مسیرها دچار آتروفی یا تحلیل رفتن می‌شوند.
وقتی ذهن نوجوانان روزانه با ویدیوهای چند ثانیه‌ای شبکه‌های اجتماعی و اسکرول بی‌انتها بمباران میشود، توانایی بیولوژیکی مغز برای تمرکز روی یک متن خطی طولانی فرو می‌پاشد. جالب اینکه طبق تحقیقات، حتی حضور فیزیکی یک گوشی تلفن همراه روی میز حتی به صورت خاموش و رو به پایین، بخشی از ظرفیت پردازش شناختی مغز را برای نادیده گرفتن آن اشغال کرده و عملکرد ذهن را تضعیف می‌کند.
در کنار گوشی‌های هوشمند، ورود ابزارهای هوش مصنوعی مولد نیز به این تنبلی بیولوژیکی دامن زده است. دانش‌آموزان و دانشجویان به جای تلاش برای خواندن متون سخت، از چت‌بات‌ها می‌خواهند تا متون را برای آنها خلاصه کنند یا مقالاتشان را بنویسند؛ فرآیندی که مغز را از مواجهه با چالش و مقاومت فکری محروم می‌کند.
پژوهش دانشگاه MIT نشان داده که هوش مصنوعی چگونه مغز را تنبل می‌کند؛ مطالعه اخیر دانشمندان دانشگاه ام‌آی‌تی بر روی داوطلبانی که از چت‌بات‌ها برای کارهای شناختی نظیر نوشتن مقالات استفاده می‌کردند، حقایق تکان‌دهنده‌ای را فاش کرد.
تصاویر مغزی نشان دادند که در زمان استفاده از هوش مصنوعی، فعالیت نواحی مرتبط با خلاقیت در مغز به شدت کاهش می‌یابد. بدتر از آن، حدود 83 درصد از کاربرانی که از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، پس از پایان کار حتی نتوانستند یک خط از مطلبی که خودشان با کمک ابزار تولید کرده بودند را به یاد بیاورند.
این تحقیق نشان داد که واگذاری تلاش‌های ذهنی به چت‌بات‌ها، مغز را از انجام کارهای فکری عمیق محروم کرده و مانع از یادگیری واقعی میشود.
نظام آموزشی امروزی با کاهش زمان‌های مطالعه کلاسی و حذف مواجهه‌های فکری دشوار، عملا به این عقب‌گرد شناختی دامن زده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که برای نجات تمرکز و تفکر انتقادی نسل‌های آینده، بازگرداندن فضاهای بدون فناوری و اختصاص زمان‌های مطالعه مستمر در طول روز، یک ضرورت حیاتی و غیرقابل چشم‌پوشی است.
كانال برنامه ريزي استراتژيك
@hooreechannel 🌹
پسرها چنان از سوی نظام آموزشی فاقد آمادگی لازم هستند که هنگام ورود به دبیرستان، حتی قادر به خواندن متونی دشوارتر از کتاب‌های کودکان نیستند.
آمارهای جدید نشان‌دهنده یک بحران عمیق، خاموش و نسل‌شناختی در سیستم آموزشی و توانایی ذهنی جوانان است.
گزارش بزرگ کتاب‌خوانی سال 2026 نشان می‌دهد که بخش بزرگی از پسران نوجوان در مقطع دبیرستان، هنوز توانایی خواندن کتاب‌هایی دشوارتر از کتاب‌های دوره ابتدایی را ندارند. این بحران به مدارس محدود نمانده و اکنون استادان دانشگاه شکایت دارند که دانشجویان جدید حتی از پس خواندن یک مقاله علمی 20 صفحه‌ای هم برنمی‌آیند.
طبق گزارش سالانه رنسانس که 23 میلیون فعالیت خواندنِ بیش از یک میلیون دانش‌آموز را تحلیل کرده، پسران 11 تا 14 ساله تقریبا به طور انحصاری به خواندن کتاب‌های بسیار ساده و مصور نظیر خاطرات یک بچه چلمن محدود شده‌اند و طعم چالش‌های ادبی بزرگتر را نمی‌چشند. دختران هم سن آنها گرچه انتخاب‌های متنوع‌تری دارند، اما همچنان با معیارهای رشد شناختی فاصله دارند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد کمتر از 10 درصد پسران 14 تا 16 ساله روزانه برای لذت مطالعه می‌کنند و نمرات خواندن دانش‌آموزان سال آخر دبیرستان به پایین‌ترین حد خود از سال 1992 رسیده است.
بحث تحلیل عصب‌شناختی زوال تمرکز هم جالب است؛ مغز به عنوان یک عضله سیستم عصبی انسان بر اساس اصل استفاده کن یا از دست بده کار می‌کند. مسیرهای عصبی مغز که وظیفه حفظ توجه مستمر و طولانی‌مدت را بر عهده دارند، تنها در صورت تمرین مداوم و مواجهه با متون طولانی ساخته و تقویت می‌شوند؛ در غیر این صورت، این مسیرها دچار آتروفی یا تحلیل رفتن می‌شوند.
وقتی ذهن نوجوانان روزانه با ویدیوهای چند ثانیه‌ای شبکه‌های اجتماعی و اسکرول بی‌انتها بمباران میشود، توانایی بیولوژیکی مغز برای تمرکز روی یک متن خطی طولانی فرو می‌پاشد. جالب اینکه طبق تحقیقات، حتی حضور فیزیکی یک گوشی تلفن همراه روی میز حتی به صورت خاموش و رو به پایین، بخشی از ظرفیت پردازش شناختی مغز را برای نادیده گرفتن آن اشغال کرده و عملکرد ذهن را تضعیف می‌کند.
در کنار گوشی‌های هوشمند، ورود ابزارهای هوش مصنوعی مولد نیز به این تنبلی بیولوژیکی دامن زده است. دانش‌آموزان و دانشجویان به جای تلاش برای خواندن متون سخت، از چت‌بات‌ها می‌خواهند تا متون را برای آنها خلاصه کنند یا مقالاتشان را بنویسند؛ فرآیندی که مغز را از مواجهه با چالش و مقاومت فکری محروم می‌کند.
پژوهش دانشگاه MIT نشان داده که هوش مصنوعی چگونه مغز را تنبل می‌کند؛ مطالعه اخیر دانشمندان دانشگاه ام‌آی‌تی بر روی داوطلبانی که از چت‌بات‌ها برای کارهای شناختی نظیر نوشتن مقالات استفاده می‌کردند، حقایق تکان‌دهنده‌ای را فاش کرد.
تصاویر مغزی نشان دادند که در زمان استفاده از هوش مصنوعی، فعالیت نواحی مرتبط با خلاقیت در مغز به شدت کاهش می‌یابد. بدتر از آن، حدود 83 درصد از کاربرانی که از هوش مصنوعی استفاده کرده بودند، پس از پایان کار حتی نتوانستند یک خط از مطلبی که خودشان با کمک ابزار تولید کرده بودند را به یاد بیاورند.
این تحقیق نشان داد که واگذاری تلاش‌های ذهنی به چت‌بات‌ها، مغز را از انجام کارهای فکری عمیق محروم کرده و مانع از یادگیری واقعی میشود.
نظام آموزشی امروزی با کاهش زمان‌های مطالعه کلاسی و حذف مواجهه‌های فکری دشوار، عملا به این عقب‌گرد شناختی دامن زده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که برای نجات تمرکز و تفکر انتقادی نسل‌های آینده، بازگرداندن فضاهای بدون فناوری و اختصاص زمان‌های مطالعه مستمر در طول روز، یک ضرورت حیاتی و غیرقابل چشم‌پوشی است.
كانال برنامه ريزي استراتژيك
@hooreechannel 🌹
Futurism
Boys Are So Unprepared by the Education System That They're Hitting High School Unable to Read Anything More Challenging That a…
A new study of reading habits in the UK showed that teenage boy's favorite books to read are mostly children's books.
❤1👍1
🔰 کودکان ایرانی پیش از ۱۰ سالگی صاحب موبایل می‌شوند و زودتر از آنچه تصور می‌کنیم به فیلترشکن می‌رسند!
♈️یک پیمایش ملی نشان می‌دهد میانگین سن داشتن دستگاه هوشمند شخصی به ۹.۸ سال رسیده است. بیش از نیمی از کودکان زیر پنج سال با این دستگاه‌ها سروکار دارند و نزدیک به یک‌چهارم افراد ۶ تا ۱۵ ساله از فیلترشکن استفاده می‌کنند.
♈️این یک هشدار و زنگ خطر جدی است.
♈️سال‌ها تندروی فرهنگی و محدودیت‌های بی‌ضابطه، خانواده‌ها را برای دسترسی عادی به اینترنت به نصب فیلترشکن وادار کرده است. نتیجه، نسلی از کودکان است که خیلی زود به ابزاری دسترسی دارد که هر سد و نظارتی را دور می‌زند.
♈️مسئولان برای جلوگیری از دسترسی والدین به واتساپ، تلگرام و اینستاگرام، کودکان را در معرض محتوای پورن و غیراخلاقی قرار داده‌اند.
♈️آنان که اینترنت عادی را دشوار کرده‌اند، نمی‌توانند حالا از رواج فیلترشکن میان کودکان ابراز نگرانی کنند.
♈️نسلی در حال رشد است که پیش از آموختن مهارت‌های زندگی، وارد اینترنت و جهانی بدون مرز شده است.
♈️مسئله فقط موبایل داشتن کودکان نیست؛ سیاست‌های غلط، آنها را زودتر از موعد وارد اینترنت بی‌دروازه کرده است.
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
♈️یک پیمایش ملی نشان می‌دهد میانگین سن داشتن دستگاه هوشمند شخصی به ۹.۸ سال رسیده است. بیش از نیمی از کودکان زیر پنج سال با این دستگاه‌ها سروکار دارند و نزدیک به یک‌چهارم افراد ۶ تا ۱۵ ساله از فیلترشکن استفاده می‌کنند.
♈️این یک هشدار و زنگ خطر جدی است.
♈️سال‌ها تندروی فرهنگی و محدودیت‌های بی‌ضابطه، خانواده‌ها را برای دسترسی عادی به اینترنت به نصب فیلترشکن وادار کرده است. نتیجه، نسلی از کودکان است که خیلی زود به ابزاری دسترسی دارد که هر سد و نظارتی را دور می‌زند.
♈️مسئولان برای جلوگیری از دسترسی والدین به واتساپ، تلگرام و اینستاگرام، کودکان را در معرض محتوای پورن و غیراخلاقی قرار داده‌اند.
♈️آنان که اینترنت عادی را دشوار کرده‌اند، نمی‌توانند حالا از رواج فیلترشکن میان کودکان ابراز نگرانی کنند.
♈️نسلی در حال رشد است که پیش از آموختن مهارت‌های زندگی، وارد اینترنت و جهانی بدون مرز شده است.
♈️مسئله فقط موبایل داشتن کودکان نیست؛ سیاست‌های غلط، آنها را زودتر از موعد وارد اینترنت بی‌دروازه کرده است.
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
👍5❤1
✍🏻
چیزهایی که نمی‌دانیم
در جمعی دانشگاهی بحث شد که دانشجویان، حتی در رشته‌های علوم انسانی، شناختی حداقلی از مفاخر فکری، فرهنگی و ادبی خود ندارند؛ آن‌قدر که نام شهرام ناظری، هوشنگ گلشیری یا حتی علی شریعتی به گوششان نخورده است. همان‌طور که هیچ‌یک از اعضای آن جمع هم لابد نام «نیما تکیدو» را نشنیده بودند.
از کجا باید بدانند؟ از کجا باید بدانیم؟
هر از گاهی مناسبت‌های مختلف به رویمان می‌آورد که شناخت ما از دنیای خودمان چگونه محدود، بریده‌بریده و تکه‌تکه شده است. بی‌خبریم و نمی‌دانیم و شگفت‌زده می‌شویم که عجب مردمان پیش‌بینی‌ناپذیری هستیم‌ها!
حالا بیش از هر زمان دیگری متوجه هستیم که جهل صرفاً به معنای «فقدان دانش» نیست. مسئله فقط ندانستن نیست؛ مهم‌تر آن است که چرا برخی دانستنی‌ها اساساً از افق شناخت ما حذف می‌شوند.
موضوع «معرفت‌شناسی جهل» همین است: بررسی سازوکارهای قدرت و ساختارهایی که باعث می‌شوند افراد نه فقط برخی چیزها را ندانند یا نتوانند بدانند، بلکه حتی نخواهند بدانند.
ما فقط کم‌مطالعه یا کمتر کنجکاو نیستیم؛ مشکل فقط شبکه‌های مجازی و الگوهای فوری‌شان برای لذت و راحت هم نیست. ما از گذشته‌مان، از معاصران‌مان و از یکدیگر بریده‌ایم. دچار نوعی «کوری متقابل» شده‌ایم.
معرفت با ژن منتقل نمی‌شود. معرفت در بافتار زبان، تجربه، نهادهای اجتماعی، روایت‌ها، کتابت، گفت‌وگو و تعلیم و تربیت شکل می‌گیرد؛ در همین بسترها حفظ، نقد، تصحیح و انباشته میشود و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود.
معرفت، خلاف اطلاعات، امری انباشتی است و هر نسل بر دوش میراث معرفتی نسل‌های پیش از خود می‌ایستد.
وقتی شبکه‌ها و نهادهای تولید و انتقال معرفت دستخوش گسست، دستکاری یا حذف شوند، فقط بخشی از دانسته‌های ما از میان نمی‌رود؛ نفسِ امکان شناخت، تشخیص و مفاهمه میان مردم آسیب می‌بیند:
زبان هم را نمی‌فهمیم گرچه با یک زبان حرف می‌زنیم.
پنهان‌کردن، دور از دسترس کردن و سانسور؛ تحریف و بی‌اعتبار کردن منابع و اشخاص؛ تقویت «سانسور خودانگیخته» چه با حملات سایبری و چه با نظارت‌های دولتی؛ تشدید آموزش رسمی ایدئولوژیک، حذف، معدوم‌کردن یا برخورد گزینشی با منابع معرفت؛ برچسب‌زنی و ممنوعیت‌هایی که دایره «نپذیرفتنی‌ها» یا «تهدیدها» را بزرگتر می‌کند؛ همگی هم‌دستی در ناآگاه نگاه داشتن و ساختن نظم سستی است که بر پایه «بی‌خبر نگه داشتن» استوار شده.
ایجاد انقطاع با حذف و دستکاری اندیشه‌ها، حقایق تاریخی، موضوعات و افرادی که باب طبع ما نیستند، فقط جهل تولید نمی‌کند؛ زنجیره انتقال معرفت را می‌بُرد. در نتیجه، تشخیص ریشه‌ها، فهم اکنون و امکان گفت‌وگو را مختل می‌کند.
جامعه‌ای که پیوند خود را با حافظه معرفتی‌اش قطع کند، فقط گذشته‌اش را از دست نداده، بلکه توان فهم امروز، گفتگوی منصفانه و تخیل فردا را هم از دست خواهد داد.
✍مریم نصر
@neocritic
@hooreechannel 🌹
چیزهایی که نمی‌دانیم
در جمعی دانشگاهی بحث شد که دانشجویان، حتی در رشته‌های علوم انسانی، شناختی حداقلی از مفاخر فکری، فرهنگی و ادبی خود ندارند؛ آن‌قدر که نام شهرام ناظری، هوشنگ گلشیری یا حتی علی شریعتی به گوششان نخورده است. همان‌طور که هیچ‌یک از اعضای آن جمع هم لابد نام «نیما تکیدو» را نشنیده بودند.
از کجا باید بدانند؟ از کجا باید بدانیم؟
هر از گاهی مناسبت‌های مختلف به رویمان می‌آورد که شناخت ما از دنیای خودمان چگونه محدود، بریده‌بریده و تکه‌تکه شده است. بی‌خبریم و نمی‌دانیم و شگفت‌زده می‌شویم که عجب مردمان پیش‌بینی‌ناپذیری هستیم‌ها!
حالا بیش از هر زمان دیگری متوجه هستیم که جهل صرفاً به معنای «فقدان دانش» نیست. مسئله فقط ندانستن نیست؛ مهم‌تر آن است که چرا برخی دانستنی‌ها اساساً از افق شناخت ما حذف می‌شوند.
موضوع «معرفت‌شناسی جهل» همین است: بررسی سازوکارهای قدرت و ساختارهایی که باعث می‌شوند افراد نه فقط برخی چیزها را ندانند یا نتوانند بدانند، بلکه حتی نخواهند بدانند.
ما فقط کم‌مطالعه یا کمتر کنجکاو نیستیم؛ مشکل فقط شبکه‌های مجازی و الگوهای فوری‌شان برای لذت و راحت هم نیست. ما از گذشته‌مان، از معاصران‌مان و از یکدیگر بریده‌ایم. دچار نوعی «کوری متقابل» شده‌ایم.
معرفت با ژن منتقل نمی‌شود. معرفت در بافتار زبان، تجربه، نهادهای اجتماعی، روایت‌ها، کتابت، گفت‌وگو و تعلیم و تربیت شکل می‌گیرد؛ در همین بسترها حفظ، نقد، تصحیح و انباشته میشود و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود.
معرفت، خلاف اطلاعات، امری انباشتی است و هر نسل بر دوش میراث معرفتی نسل‌های پیش از خود می‌ایستد.
وقتی شبکه‌ها و نهادهای تولید و انتقال معرفت دستخوش گسست، دستکاری یا حذف شوند، فقط بخشی از دانسته‌های ما از میان نمی‌رود؛ نفسِ امکان شناخت، تشخیص و مفاهمه میان مردم آسیب می‌بیند:
زبان هم را نمی‌فهمیم گرچه با یک زبان حرف می‌زنیم.
پنهان‌کردن، دور از دسترس کردن و سانسور؛ تحریف و بی‌اعتبار کردن منابع و اشخاص؛ تقویت «سانسور خودانگیخته» چه با حملات سایبری و چه با نظارت‌های دولتی؛ تشدید آموزش رسمی ایدئولوژیک، حذف، معدوم‌کردن یا برخورد گزینشی با منابع معرفت؛ برچسب‌زنی و ممنوعیت‌هایی که دایره «نپذیرفتنی‌ها» یا «تهدیدها» را بزرگتر می‌کند؛ همگی هم‌دستی در ناآگاه نگاه داشتن و ساختن نظم سستی است که بر پایه «بی‌خبر نگه داشتن» استوار شده.
ایجاد انقطاع با حذف و دستکاری اندیشه‌ها، حقایق تاریخی، موضوعات و افرادی که باب طبع ما نیستند، فقط جهل تولید نمی‌کند؛ زنجیره انتقال معرفت را می‌بُرد. در نتیجه، تشخیص ریشه‌ها، فهم اکنون و امکان گفت‌وگو را مختل می‌کند.
جامعه‌ای که پیوند خود را با حافظه معرفتی‌اش قطع کند، فقط گذشته‌اش را از دست نداده، بلکه توان فهم امروز، گفتگوی منصفانه و تخیل فردا را هم از دست خواهد داد.
✍مریم نصر
@neocritic
@hooreechannel 🌹
❤1👍1👏1
مهمانی‌های ساده؛ راهی برای حفظ صمیمیت در روزهای سخت اقتصادی
✔️در روزهایی که فشارهای اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها را با محدودیت‌های مالی روبه‌رو کرده، یکی از مشکلات این است که به‌دلیل نگرانی از هزینه‌ها، ارتباط‌های خانوادگی و دوستانه کم‌رنگ شود.اما تجربه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که سرمایه‌های انسانی مثل محبت، همدلی و ارتباط نزدیک، در دوره‌های سخت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
📌پیشنهاد ما، حذف و کاهش دورهمی‌ها و مهمانی‌ها نیست؛ بلکه با تغییر و تعدیل در نگاهمان به مهمانی‌ها و بازگشت به سادگی و صمیمیت ، می‌توانیم آن را حفظ کنیم.
🔻مهمانی‌های پرهزینه را به دورهمی‌های ساده و صمیمی تبدیل کنید.
🔻به‌جای پذیرایی کامل، هر خانواده یک خوراکی یا غذا همراه بیاورد (مهمانی دونگی و مشارکتی).
🔻تعداد مهمانی‌ها را کم نکنید؛ اما زمان آنها را کوتاه‌تر و ساده‌تر کنید.
🔻پذیرایی را از نمایش و تجمل خارج کنید و بر گفت‌وگو و باهم‌بودن تمرکز کنید.
🔻از غذاهای سنتی، خانگی و کم‌هزینه بیشتر استفاده کنید.
🔻مهمانی‌های بیرون از خانه و رستوران را با دورهمی‌های خانگی جایگزین کنید.
🔻بین دوستان و خانواده‌ها توافق کنید که هدیه‌ها ساده، کاربردی یا حتی نمادین باشند.
🔻برنامه‌های جمعی کم‌هزینه مثل پیاده‌روی، چای عصرانه، بازی خانوادگی و دیدارهای کوتاه را جایگزین کنید.
🔻خانواده‌ها هزینه‌های مهمانی را پنهان نکنند و فرهنگ "خجالت از سادگی" را کاهش دهند.
🔻ارزش مهمانی را از مقدار هزینه جدا کنید و معیار را محبت، ارتباط و حمایت اجتماعی قرار دهید.
جامعه‌ای بهتر بسازیم
@zistboommedia
@hooreechannel 🌹
✔️در روزهایی که فشارهای اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها را با محدودیت‌های مالی روبه‌رو کرده، یکی از مشکلات این است که به‌دلیل نگرانی از هزینه‌ها، ارتباط‌های خانوادگی و دوستانه کم‌رنگ شود.اما تجربه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که سرمایه‌های انسانی مثل محبت، همدلی و ارتباط نزدیک، در دوره‌های سخت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
📌پیشنهاد ما، حذف و کاهش دورهمی‌ها و مهمانی‌ها نیست؛ بلکه با تغییر و تعدیل در نگاهمان به مهمانی‌ها و بازگشت به سادگی و صمیمیت ، می‌توانیم آن را حفظ کنیم.
🔻مهمانی‌های پرهزینه را به دورهمی‌های ساده و صمیمی تبدیل کنید.
🔻به‌جای پذیرایی کامل، هر خانواده یک خوراکی یا غذا همراه بیاورد (مهمانی دونگی و مشارکتی).
🔻تعداد مهمانی‌ها را کم نکنید؛ اما زمان آنها را کوتاه‌تر و ساده‌تر کنید.
🔻پذیرایی را از نمایش و تجمل خارج کنید و بر گفت‌وگو و باهم‌بودن تمرکز کنید.
🔻از غذاهای سنتی، خانگی و کم‌هزینه بیشتر استفاده کنید.
🔻مهمانی‌های بیرون از خانه و رستوران را با دورهمی‌های خانگی جایگزین کنید.
🔻بین دوستان و خانواده‌ها توافق کنید که هدیه‌ها ساده، کاربردی یا حتی نمادین باشند.
🔻برنامه‌های جمعی کم‌هزینه مثل پیاده‌روی، چای عصرانه، بازی خانوادگی و دیدارهای کوتاه را جایگزین کنید.
🔻خانواده‌ها هزینه‌های مهمانی را پنهان نکنند و فرهنگ "خجالت از سادگی" را کاهش دهند.
🔻ارزش مهمانی را از مقدار هزینه جدا کنید و معیار را محبت، ارتباط و حمایت اجتماعی قرار دهید.
جامعه‌ای بهتر بسازیم
@zistboommedia
@hooreechannel 🌹
👍5❤1
.
شما نمی‌توانید با یک قورباغه چاهی در مورد اقیانوس صحبت کنید
او محدود به فضایی است که در آن زندگی می‌کند.
برای کسی که فقط صدای خودش رو شنیده، شنیدن حقیقت سخته.
آدمی که تمام عمرش توی قفس بوده، از آزادی فقط یه تصور مبهم داره.
نمی‌شه از پرواز برای کسی حرف زد که همیشه به زمین چسبیده.
کسی که فقط تاریکی دیده، باورش نمی‌شه جایی هم پر از نوره.
برای کسی که به یه اتاق کوچیک عادت کرده، دنیا همیشه همون چهار دیواره.
نمی‌شه وسعت آسمون رو برای کسی توضیح داد که نگاهش همیشه به سقف بوده.
کسی که هیچ‌وقت از ساحل دور نشده، عمق دریا رو درک نمی‌کنه.
برای آدمی که فقط یک راه رو دیده، انتخاب‌های تازه ترسناک به نظر می‌رسن.
کسی که همیشه با دیوار روبه‌رو بوده، باور کردن پنجره براش سخته.
نمی‌شه از آرامش با کسی حرف زد که تمام عمرش به شلوغی عادت کرده.
کسی که فقط سایه دیده، خورشید رو افسانه می‌دونه.
آدمی که دنیاش کوچیک مونده، آرزوهای بزرگ دیگران رو اغراق می‌بینه.
نمی‌شه از کوه برای کسی گفت که تمام عمرش بین تپه‌ها زندگی کرده.
کسی که همیشه در یک مسیر بسته چرخیده، راه تازه رو گم شدن می‌بینه
باید یه سری چیزارو بزنی نابود کنی تا بتونی رها شی...
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
شما نمی‌توانید با یک قورباغه چاهی در مورد اقیانوس صحبت کنید
او محدود به فضایی است که در آن زندگی می‌کند.
برای کسی که فقط صدای خودش رو شنیده، شنیدن حقیقت سخته.
آدمی که تمام عمرش توی قفس بوده، از آزادی فقط یه تصور مبهم داره.
نمی‌شه از پرواز برای کسی حرف زد که همیشه به زمین چسبیده.
کسی که فقط تاریکی دیده، باورش نمی‌شه جایی هم پر از نوره.
برای کسی که به یه اتاق کوچیک عادت کرده، دنیا همیشه همون چهار دیواره.
نمی‌شه وسعت آسمون رو برای کسی توضیح داد که نگاهش همیشه به سقف بوده.
کسی که هیچ‌وقت از ساحل دور نشده، عمق دریا رو درک نمی‌کنه.
برای آدمی که فقط یک راه رو دیده، انتخاب‌های تازه ترسناک به نظر می‌رسن.
کسی که همیشه با دیوار روبه‌رو بوده، باور کردن پنجره براش سخته.
نمی‌شه از آرامش با کسی حرف زد که تمام عمرش به شلوغی عادت کرده.
کسی که فقط سایه دیده، خورشید رو افسانه می‌دونه.
آدمی که دنیاش کوچیک مونده، آرزوهای بزرگ دیگران رو اغراق می‌بینه.
نمی‌شه از کوه برای کسی گفت که تمام عمرش بین تپه‌ها زندگی کرده.
کسی که همیشه در یک مسیر بسته چرخیده، راه تازه رو گم شدن می‌بینه
باید یه سری چیزارو بزنی نابود کنی تا بتونی رها شی...
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
👌4
فروپاشی خاموش طبقه متوسط ایران: لایه‌های کمتر دیده‌شده
فراتر از آمار تورم و قدرت خرید، این پدیده یک سری اثرات زنجیره‌ای دارد که کمتر در تحلیل‌های رسمی مطرح می‌شوند:
۱. اقتصاد تعمیر به‌جای اقتصاد نگهداری
وقتی خانواده‌ها توان تعمیر منظم لوازم خانگی، خودرو، یا حتی دندان‌پزشکی را ندارند، هزینه‌ها به تعویق می‌افتند تا زمانی که خرابی کامل و غیرقابل‌جبران شود. یعنی هزینه نهایی چند برابر میشود. این یک «فقر تسریع‌شونده» است: تعویق هزینه کوچک، هزینه بزرگتر آینده می‌سازد.
۲. نسل بومرنگ و بازتوزیع معکوس منابع خانوادگی
فرزندان بزرگسال به خانه والدین بازمی‌گردند، اما برخلاف تصور رایج این همیشه «حمایت والدین از فرزند» نیست. در بسیاری موارد حقوق بازنشستگی والدین، تنها منبع پایدار درآمد خانه میشود و مسیر حمایت معکوس میشود. این جهت تاریخی وابستگی بین‌نسلی را وارونه می‌کند.
۳. فرسایش سرمایه اجتماعی از طریق رسوم
کاهش رفت‌وآمد، عیدی‌دادن، مهمانی، و مراسم عروسی ساده‌تر، چیزی که به نظر جزئی می‌آید. در واقع شبکه‌های اجتماعی حمایتی غیررسمی را که خانواده‌ها در بحران به آنها متکی بودند، تحلیل می‌برد.
۴. طلای زنان به‌عنوان اولین ضربه‌گیر
پیش از فروش خانه یا خودرو، معمولاً طلای زنان (که تاریخاً یک صندوق پس‌انداز زنانه مستقل بوده) اولین دارایی است که فروخته میشود. این یک از دست دادن خاموش استقلال مالی زنان در خانواده است، نه صرفاً یک تراکنش مالی.
۵. اتلاف مهارت (Brain Waste) داخلی
افراد تحصیل‌کرده به مشاغل غیرمرتبط و کم‌منزلت (تاکسی آنلاین، فروش اینترنتی) روی می‌آورند . نوعی مهاجرت داخلی طبقاتی که آمار بیکاری آن را نشان نمی‌دهد چون «شاغل» محسوب می‌شوند.
۶. تعویق ازدواج و تغییر ماهیت مهریه
مهریه دیگر نماد تعهد نیست، بلکه ابزار چانه‌زنی برای امنیت مالی در ازدواجی میشود که از پیش با عدم اطمینان اقتصادی همراه است.
۷. کاهش کمک‌های خیریه طبقه متوسط
طبقه متوسط سنتاً منبع اصلی کمک‌های غیررسمی (نذری، خیریه محلی) به اقشار فقیرتر بود. توقف این کمک‌ها فشار مضاعفی به فقیرترین اقشار وارد می‌کند که در آمار مستقیم دیده نمی‌شود.
۸. فرسایش نقش سیاسی-اجتماعی طبقه متوسط
طبقه متوسط تاریخاً نقش «ضربه‌گیر» و پایه اعتماد اجتماعی بین حاکمیت و اقشار پایین را داشت. فقیر شدن آن، این عملکرد تعدیل‌کننده را از بین می‌برد و میتواند به قطبی‌شدن و بی تفاوتی ناشی از ناتوانی بیشتر جامعه بینجامد.
شما چه فکر می‌کنید.
✍اعظم بهرامی
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
فراتر از آمار تورم و قدرت خرید، این پدیده یک سری اثرات زنجیره‌ای دارد که کمتر در تحلیل‌های رسمی مطرح می‌شوند:
۱. اقتصاد تعمیر به‌جای اقتصاد نگهداری
وقتی خانواده‌ها توان تعمیر منظم لوازم خانگی، خودرو، یا حتی دندان‌پزشکی را ندارند، هزینه‌ها به تعویق می‌افتند تا زمانی که خرابی کامل و غیرقابل‌جبران شود. یعنی هزینه نهایی چند برابر میشود. این یک «فقر تسریع‌شونده» است: تعویق هزینه کوچک، هزینه بزرگتر آینده می‌سازد.
۲. نسل بومرنگ و بازتوزیع معکوس منابع خانوادگی
فرزندان بزرگسال به خانه والدین بازمی‌گردند، اما برخلاف تصور رایج این همیشه «حمایت والدین از فرزند» نیست. در بسیاری موارد حقوق بازنشستگی والدین، تنها منبع پایدار درآمد خانه میشود و مسیر حمایت معکوس میشود. این جهت تاریخی وابستگی بین‌نسلی را وارونه می‌کند.
۳. فرسایش سرمایه اجتماعی از طریق رسوم
کاهش رفت‌وآمد، عیدی‌دادن، مهمانی، و مراسم عروسی ساده‌تر، چیزی که به نظر جزئی می‌آید. در واقع شبکه‌های اجتماعی حمایتی غیررسمی را که خانواده‌ها در بحران به آنها متکی بودند، تحلیل می‌برد.
۴. طلای زنان به‌عنوان اولین ضربه‌گیر
پیش از فروش خانه یا خودرو، معمولاً طلای زنان (که تاریخاً یک صندوق پس‌انداز زنانه مستقل بوده) اولین دارایی است که فروخته میشود. این یک از دست دادن خاموش استقلال مالی زنان در خانواده است، نه صرفاً یک تراکنش مالی.
۵. اتلاف مهارت (Brain Waste) داخلی
افراد تحصیل‌کرده به مشاغل غیرمرتبط و کم‌منزلت (تاکسی آنلاین، فروش اینترنتی) روی می‌آورند . نوعی مهاجرت داخلی طبقاتی که آمار بیکاری آن را نشان نمی‌دهد چون «شاغل» محسوب می‌شوند.
۶. تعویق ازدواج و تغییر ماهیت مهریه
مهریه دیگر نماد تعهد نیست، بلکه ابزار چانه‌زنی برای امنیت مالی در ازدواجی میشود که از پیش با عدم اطمینان اقتصادی همراه است.
۷. کاهش کمک‌های خیریه طبقه متوسط
طبقه متوسط سنتاً منبع اصلی کمک‌های غیررسمی (نذری، خیریه محلی) به اقشار فقیرتر بود. توقف این کمک‌ها فشار مضاعفی به فقیرترین اقشار وارد می‌کند که در آمار مستقیم دیده نمی‌شود.
۸. فرسایش نقش سیاسی-اجتماعی طبقه متوسط
طبقه متوسط تاریخاً نقش «ضربه‌گیر» و پایه اعتماد اجتماعی بین حاکمیت و اقشار پایین را داشت. فقیر شدن آن، این عملکرد تعدیل‌کننده را از بین می‌برد و میتواند به قطبی‌شدن و بی تفاوتی ناشی از ناتوانی بیشتر جامعه بینجامد.
شما چه فکر می‌کنید.
✍اعظم بهرامی
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
👍4❤2😢1
⭕️ برقع بندری؛ جلوه‌گری هنر بر چهره زنان جنوب ایران
📌برخی برقع‌ها چنان ظریف‌اند که بیش از آنکه پوششی برای پنهان کردن صورت باشند، زینتی برای چهره‌اند
♦️برقع بندری با سوزن‌دوزی‌های قرمز، قاب‌های ظریف طلایی و شرابه‌های رقصانش، یکی از زیباترین آرایه‌های صورت زنان ساکن سواحل جنوبی ایران است. این پوشش روی چهره می‌نشیند، اما الزاما چهره را خاموش نمی‌کند، بلکه در بسیاری از نمونه‌ها، آن را به بومی کوچک برای رنگ، نقش، دوخت و تزیین تبدیل می‌کند.
تنوع رنگ، فرم، ملیله‌دوزی، منجوق‌کاری و نخ‌های طلایی به هر برقع شخصیت و هویتی ویژه می‌بخشد. زنان با انتخاب رنگ، فرم و شیوه دوخت برقع، سلیقه شخصی، موقعیت اجتماعی و گاه توان اقتصادی خود را نیز نشان می‌دهند. برخی برقع‌های نفیس به دلیل استفاده از نخ‌های زرین و تزیینات ارزشمند، افزون بر کارکرد پوششی، به اشیایی با ارزش اقتصادی و هنری تبدیل می‌شوند.
✍سارا باقری
بیشتر بخوانید...
@hooreechannel 🌹
📌برخی برقع‌ها چنان ظریف‌اند که بیش از آنکه پوششی برای پنهان کردن صورت باشند، زینتی برای چهره‌اند
♦️برقع بندری با سوزن‌دوزی‌های قرمز، قاب‌های ظریف طلایی و شرابه‌های رقصانش، یکی از زیباترین آرایه‌های صورت زنان ساکن سواحل جنوبی ایران است. این پوشش روی چهره می‌نشیند، اما الزاما چهره را خاموش نمی‌کند، بلکه در بسیاری از نمونه‌ها، آن را به بومی کوچک برای رنگ، نقش، دوخت و تزیین تبدیل می‌کند.
تنوع رنگ، فرم، ملیله‌دوزی، منجوق‌کاری و نخ‌های طلایی به هر برقع شخصیت و هویتی ویژه می‌بخشد. زنان با انتخاب رنگ، فرم و شیوه دوخت برقع، سلیقه شخصی، موقعیت اجتماعی و گاه توان اقتصادی خود را نیز نشان می‌دهند. برخی برقع‌های نفیس به دلیل استفاده از نخ‌های زرین و تزیینات ارزشمند، افزون بر کارکرد پوششی، به اشیایی با ارزش اقتصادی و هنری تبدیل می‌شوند.
✍سارا باقری
بیشتر بخوانید...
@hooreechannel 🌹
ایندیپندنت فارسی
برقع بندری؛ جلوه‌گری هنر بر چهره زنان جنوب ایران
برقع بندری با سوزن‌دوزی‌های قرمز، قاب‌های ظریف طلایی و شرابه‌های رقصانش، یکی از زیباترین آرایه‌های صورت زنان ساکن سواحل جنوبی ایران است. این پوشش روی چهره می‌نشیند، اما الزاما چهره را خاموش نمی‌کند،
👎2❤1
.
اسکندر و امپراتور چین
وقتی اسکندر مقدونی به چین رسید، در محل فرماندهی لشکر، شبانه با سردارانش مشغول گفتگو پیرامون نقشه و برنامه جنگ بود که دربان آمد و گفت:
فرستاده پادشاه چین بر در است و اجازه ورود می‌خواهد، او را به درون آوردند.
بایستاد و گفت: چیزی که برای گفتن آن آمده‌ام برنمی‌تابد که دیگری نیز بشنود.
اسکندر حاضران را مرخص کرد و گفت: بگو هر چه می‌خواهی.
گفت: من امپراتور چین هستم، نه فرستاده او و برای گفتگو و صلح آمده‌ام.
اسکندر با تعجب گفت: چه شد که از جان باک نداشتی و به نزد من آمدی؟
گفت: چون می‌دانم از کشتن من بهره‌ای نخواهی برد.
اسکندر دانست که مردی با خِرد است.
پس گفت: باج سه سال چین را می‌خواهم تا بروم.
گفت: اگر بپذیرم، مردم مرا می‌کشند که چنین ثروتی به تو داده‌ام.
اسکندر گفت: اگر باج یک ساله بستانم چه شود؟
گفت: بهتر باشد و گشایش بیشتر. پذیرفت و رفت.
بامداد که شد سپاهی گران از چینیان گرداگرد سپاه اسکندر را گرفته و محاصره کرده بود. چنان که اسکندر و سپاهش از محاصره و نابودی ترسیدند.
اسکندر به ملاقات امپراتور چین رفت و گفت: دیشب قول دادی و امروز نیرنگ زدی؟
امپراتور گفت: نه، من بر سرِ قولم هستم!
این سپاه را آوردم تا بدانی که اگر با تو از درِ صلح درآمدم، از ناتوانی نبود.
هراس جنگ و بیم ویرانی سرزمینم حتی در صورت پیروزی را داشتم.
اسکندر را خوش آمد و گفت: چون تو مردی با خردی، هرگز خوار نشود و باج نپردازد.
از گرفتن باج درگذشتم و می‌روم.
امپراتوری چین گفت: زیان نخواهی دید.
اسکندر از چین بازگشت.
امپراتور چین دو برابر آنچه گفته بود برای اسکندر فرستاد.
با تدبیر امپراتور، چین تنها سرزمینی بود که از هجوم اسکندر ویران نشد.
زیرا فرمانروای چین تا دیر نشده با آن جهانگشای مغربی وارد مذاکره شد.
#جنگ، شکستِ انسان پیش از میدان نبرد است.
وظیفه‌ی یک حاکم دانا و با لیاقت، افروختن آتش نیست؛ تدبیری است که نگذارد انسان‌ها و سرزمینش نابود شوند.
قدرت، آنجا معنا دارد که ویرانی با تدبیر و کیاست متوقف شود. وظیفه حاکم شایسته، حفظ و آبادانی سرزمین است، نه اثباتِ قدرت و غرور.
آنکه میتواند جنگ را متوقف کند و نمی‌کند، در ویرانی شریک است حتی اگر خود ویرانگر نباشد.
@hooreechannel 🌹
اسکندر و امپراتور چین
وقتی اسکندر مقدونی به چین رسید، در محل فرماندهی لشکر، شبانه با سردارانش مشغول گفتگو پیرامون نقشه و برنامه جنگ بود که دربان آمد و گفت:
فرستاده پادشاه چین بر در است و اجازه ورود می‌خواهد، او را به درون آوردند.
بایستاد و گفت: چیزی که برای گفتن آن آمده‌ام برنمی‌تابد که دیگری نیز بشنود.
اسکندر حاضران را مرخص کرد و گفت: بگو هر چه می‌خواهی.
گفت: من امپراتور چین هستم، نه فرستاده او و برای گفتگو و صلح آمده‌ام.
اسکندر با تعجب گفت: چه شد که از جان باک نداشتی و به نزد من آمدی؟
گفت: چون می‌دانم از کشتن من بهره‌ای نخواهی برد.
اسکندر دانست که مردی با خِرد است.
پس گفت: باج سه سال چین را می‌خواهم تا بروم.
گفت: اگر بپذیرم، مردم مرا می‌کشند که چنین ثروتی به تو داده‌ام.
اسکندر گفت: اگر باج یک ساله بستانم چه شود؟
گفت: بهتر باشد و گشایش بیشتر. پذیرفت و رفت.
بامداد که شد سپاهی گران از چینیان گرداگرد سپاه اسکندر را گرفته و محاصره کرده بود. چنان که اسکندر و سپاهش از محاصره و نابودی ترسیدند.
اسکندر به ملاقات امپراتور چین رفت و گفت: دیشب قول دادی و امروز نیرنگ زدی؟
امپراتور گفت: نه، من بر سرِ قولم هستم!
این سپاه را آوردم تا بدانی که اگر با تو از درِ صلح درآمدم، از ناتوانی نبود.
هراس جنگ و بیم ویرانی سرزمینم حتی در صورت پیروزی را داشتم.
اسکندر را خوش آمد و گفت: چون تو مردی با خردی، هرگز خوار نشود و باج نپردازد.
از گرفتن باج درگذشتم و می‌روم.
امپراتوری چین گفت: زیان نخواهی دید.
اسکندر از چین بازگشت.
امپراتور چین دو برابر آنچه گفته بود برای اسکندر فرستاد.
با تدبیر امپراتور، چین تنها سرزمینی بود که از هجوم اسکندر ویران نشد.
زیرا فرمانروای چین تا دیر نشده با آن جهانگشای مغربی وارد مذاکره شد.
#جنگ، شکستِ انسان پیش از میدان نبرد است.
وظیفه‌ی یک حاکم دانا و با لیاقت، افروختن آتش نیست؛ تدبیری است که نگذارد انسان‌ها و سرزمینش نابود شوند.
قدرت، آنجا معنا دارد که ویرانی با تدبیر و کیاست متوقف شود. وظیفه حاکم شایسته، حفظ و آبادانی سرزمین است، نه اثباتِ قدرت و غرور.
آنکه میتواند جنگ را متوقف کند و نمی‌کند، در ویرانی شریک است حتی اگر خود ویرانگر نباشد.
@hooreechannel 🌹
❤2👎1
دو چهره از ایران ۸۷ میلیونی!
مرکز آمار ایران امروز رسماً اعلام کرد که جمعیت کشور از ۸۷ میلیون نفر عبور کرده است. شاید مهم‌تر از این عدد، کاهش بُعد خانوار ایرانی به کمتر از ۳/۲ نفر و افزایش جمعیت شهرنشین به حدود ۷۰ درصد باشد. این ارقام و مجموعه‌ای از شاخص‌های عمیق‌تر، برای فهم ایران و حتی پیش‌بینی تحولات سیاسی پیش رو حائز اهمیت‌اند.
کاهش بُعد خانوار، گسترش خانواده‌های تک‌فرزند، افزایش سن ازدواج، کاهش باروری و افزایش طلاق، در کنار تغییرات گسترده در سبک زندگی، همگی نشان می‌دهند که جامعه ایران با سرعتی چشمگیر در حال عبور از الگوی سنتی خانواده پدرسالار و حرکت به سوی الگوهای جدیدتر زندگی است.
یوسف کورباژ و امانوئل تاد در کتاب ملاقات تمدن‌ها استدلال می‌کنند که جوامع مسلمان نیز، برخلاف تصور رایج از یک شکاف ثابت و ابدی میان «اسلام» و «غرب»، در حال تجربه نوعی همگرایی جمعیتی و اجتماعی با روندهای جهانی‌اند. کاهش باروری، افزایش سواد، به‌ویژه سواد زنان، و تغییر ساختار خانواده، از نظر آنان نشانه‌های تحولی عمیق‌تر در ساختارهای اجتماعی و مناسبات قدرت‌اند.
ایران در این میان نمونه‌ای بسیار مهم است. این کشور یکی از سریع‌ترین و عمیق‌ترین گذارهای جمعیتی در منطقه را تجربه کرده است. از کاهش باروری گرفته تا کوچک‌شدن خانواده، افزایش آموزش زنان و تغییر الگوی ازدواج. بنابراین برای فهم ایران امروز نمیتوان تنها به سیاست رسمی، ساختار قدرت و ایدئولوژی نگاه کرد؛ باید به تحولات اجتماعی عمیقی نیز توجه کرد که گاه مستقل از اراده حکومت و حتی در برابر آن، در حال شکل‌گیری‌اند.
برای فهم بهتر این پدیده، شاید بتوان به تجربه اروپای غربی پس از جنگ جهانی دوم رجوع کرد. تونی جات در کتاب پس از جنگ نشان می‌دهد که اروپای دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، علی‌رغم تداوم ارزش‌های مسیحی و ساختارهای سنتی، به‌تدریج وارد دوره‌ای از دگرگونی عمیق اجتماعی شد. رشد اقتصادی، گسترش آموزش، توسعه دولت رفاه، افزایش استقلال اقتصادی زنان و تغییر سبک زندگی، و نیز زوال اقتدار والدین ــ که نسل جدید شکست فاجعه‌بار نسل پیشین در برابر فاشیسم و جنگ را به چشم می‌دید ــ به تدریج اقتدار سنتی خانواده و کلیسا را تضعیف کرد و نسل پس از جنگ را از نسل والدین خود متمایز ساخت.
خانواده کوچک‌تر شد، ازدواج به تاخیر افتاد، نقش زنان دگرگون شد و فرزندآوری بیش از گذشته به انتخاب فردی تبدیل شد. در کنار این تحولات، اقتدار سنتی نهادهای دینی نیز کاهش یافت و فردگرایی رشد کرد. پیوند سکس و سیاست شاید آشناترین استعاره این دوران باشد.
این همان نقطه‌ای است که میتوان میان روایت تاریخی تونی جات و تحلیل جمعیت‌شناختی تاد و کورباژ پلی برقرار کرد: تحول جمعیتی، تغییر خانواده و دگرگونی فرهنگی، سه وجه یک فرایند بزرگتر اجتماعی‌اند.
به نظر می‌رسد جامعه ایران نیز، به‌ویژه از دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، برخی از این روندها را با تأخیر تاریخی و البته در شرایطی کاملاً متفاوت تجربه کرده است.
در اروپای پس از جنگ، تغییرات اجتماعی و فرهنگی به‌تدریج با تغییر نهادهای سیاسی و اقتصادی همراه شد؛ اما در ایران، بخش مهمی از این دگرگونی اجتماعی در شرایطی رخ داده که ساختار سیاسی و رسمی کشور همچنان بر مجموعه‌ای از ارزش‌ها و هنجارهایی متفاوت با بخش مهمی از تحولات اجتماعی استوار است.
اینجاست که شاید بتوان بخشی از تنش‌ها و ناآرامی‌های دو دهه اخیر را بهتر فهمید.
جامعه تغییر کرده است؛ اما نهادهای سیاسی الزاماً با همان سرعت تغییر نکرده‌اند.
نسل جدید در خانواده‌های کوچک‌تر رشد کرده، زنان آموزش بیشتری دیده‌اند و استقلال بیشتری پیدا کرده‌اند، سن ازدواج بالا رفته، فرزندآوری از یک وظیفه اجتماعی به انتخابی شخصی‌تر تبدیل شده و فردیت بیش از گذشته اهمیت یافته است. در مقابل، بخش‌هایی از ساختار رسمی همچنان با بسیاری از مفروضات فرهنگی و اجتماعی نسل‌های گذشته به جامعه می‌نگرند.
این شکاف را نباید صرفاً شکاف میان «دین و دین گریزی» یا «سنت و مدرنیته» دانست. مسئله عمیق‌تر است: شکاف میان جامعه‌ای که با سرعت تغییر کرده و ساختارهایی که نتوانسته‌اند با همان سرعت خود را با آن تطبیق دهند.
از این منظر، آینده ایران را نمیتوان فقط با اقتصاد، جنگ یا سیاست خارجی توضیح داد. گذار جمعیتی و تغییر ساختار خانواده، به همان اندازه که شاخص‌های اقتصادی و سیاسی مهم‌اند، می‌توانند در شکل دادن به آینده کشور نقش داشته باشند.
گاهی به نظر می‌آید که در سطحی کلان، منازعه میان دو ایران جریان دارد: ایرانِ مردانه و روستایی که انقلاب ۵۷ و ایدئولوژی اسلام‌گرایی را آفرید، و ایرانِ زنانه و شهری که در جنبش‌های اجتماعی سال‌های اخیر نمایان شد.
✍صلاح الدین خدیو
@hooreechannel 🌹
مرکز آمار ایران امروز رسماً اعلام کرد که جمعیت کشور از ۸۷ میلیون نفر عبور کرده است. شاید مهم‌تر از این عدد، کاهش بُعد خانوار ایرانی به کمتر از ۳/۲ نفر و افزایش جمعیت شهرنشین به حدود ۷۰ درصد باشد. این ارقام و مجموعه‌ای از شاخص‌های عمیق‌تر، برای فهم ایران و حتی پیش‌بینی تحولات سیاسی پیش رو حائز اهمیت‌اند.
کاهش بُعد خانوار، گسترش خانواده‌های تک‌فرزند، افزایش سن ازدواج، کاهش باروری و افزایش طلاق، در کنار تغییرات گسترده در سبک زندگی، همگی نشان می‌دهند که جامعه ایران با سرعتی چشمگیر در حال عبور از الگوی سنتی خانواده پدرسالار و حرکت به سوی الگوهای جدیدتر زندگی است.
یوسف کورباژ و امانوئل تاد در کتاب ملاقات تمدن‌ها استدلال می‌کنند که جوامع مسلمان نیز، برخلاف تصور رایج از یک شکاف ثابت و ابدی میان «اسلام» و «غرب»، در حال تجربه نوعی همگرایی جمعیتی و اجتماعی با روندهای جهانی‌اند. کاهش باروری، افزایش سواد، به‌ویژه سواد زنان، و تغییر ساختار خانواده، از نظر آنان نشانه‌های تحولی عمیق‌تر در ساختارهای اجتماعی و مناسبات قدرت‌اند.
ایران در این میان نمونه‌ای بسیار مهم است. این کشور یکی از سریع‌ترین و عمیق‌ترین گذارهای جمعیتی در منطقه را تجربه کرده است. از کاهش باروری گرفته تا کوچک‌شدن خانواده، افزایش آموزش زنان و تغییر الگوی ازدواج. بنابراین برای فهم ایران امروز نمیتوان تنها به سیاست رسمی، ساختار قدرت و ایدئولوژی نگاه کرد؛ باید به تحولات اجتماعی عمیقی نیز توجه کرد که گاه مستقل از اراده حکومت و حتی در برابر آن، در حال شکل‌گیری‌اند.
برای فهم بهتر این پدیده، شاید بتوان به تجربه اروپای غربی پس از جنگ جهانی دوم رجوع کرد. تونی جات در کتاب پس از جنگ نشان می‌دهد که اروپای دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، علی‌رغم تداوم ارزش‌های مسیحی و ساختارهای سنتی، به‌تدریج وارد دوره‌ای از دگرگونی عمیق اجتماعی شد. رشد اقتصادی، گسترش آموزش، توسعه دولت رفاه، افزایش استقلال اقتصادی زنان و تغییر سبک زندگی، و نیز زوال اقتدار والدین ــ که نسل جدید شکست فاجعه‌بار نسل پیشین در برابر فاشیسم و جنگ را به چشم می‌دید ــ به تدریج اقتدار سنتی خانواده و کلیسا را تضعیف کرد و نسل پس از جنگ را از نسل والدین خود متمایز ساخت.
خانواده کوچک‌تر شد، ازدواج به تاخیر افتاد، نقش زنان دگرگون شد و فرزندآوری بیش از گذشته به انتخاب فردی تبدیل شد. در کنار این تحولات، اقتدار سنتی نهادهای دینی نیز کاهش یافت و فردگرایی رشد کرد. پیوند سکس و سیاست شاید آشناترین استعاره این دوران باشد.
این همان نقطه‌ای است که میتوان میان روایت تاریخی تونی جات و تحلیل جمعیت‌شناختی تاد و کورباژ پلی برقرار کرد: تحول جمعیتی، تغییر خانواده و دگرگونی فرهنگی، سه وجه یک فرایند بزرگتر اجتماعی‌اند.
به نظر می‌رسد جامعه ایران نیز، به‌ویژه از دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، برخی از این روندها را با تأخیر تاریخی و البته در شرایطی کاملاً متفاوت تجربه کرده است.
در اروپای پس از جنگ، تغییرات اجتماعی و فرهنگی به‌تدریج با تغییر نهادهای سیاسی و اقتصادی همراه شد؛ اما در ایران، بخش مهمی از این دگرگونی اجتماعی در شرایطی رخ داده که ساختار سیاسی و رسمی کشور همچنان بر مجموعه‌ای از ارزش‌ها و هنجارهایی متفاوت با بخش مهمی از تحولات اجتماعی استوار است.
اینجاست که شاید بتوان بخشی از تنش‌ها و ناآرامی‌های دو دهه اخیر را بهتر فهمید.
جامعه تغییر کرده است؛ اما نهادهای سیاسی الزاماً با همان سرعت تغییر نکرده‌اند.
نسل جدید در خانواده‌های کوچک‌تر رشد کرده، زنان آموزش بیشتری دیده‌اند و استقلال بیشتری پیدا کرده‌اند، سن ازدواج بالا رفته، فرزندآوری از یک وظیفه اجتماعی به انتخابی شخصی‌تر تبدیل شده و فردیت بیش از گذشته اهمیت یافته است. در مقابل، بخش‌هایی از ساختار رسمی همچنان با بسیاری از مفروضات فرهنگی و اجتماعی نسل‌های گذشته به جامعه می‌نگرند.
این شکاف را نباید صرفاً شکاف میان «دین و دین گریزی» یا «سنت و مدرنیته» دانست. مسئله عمیق‌تر است: شکاف میان جامعه‌ای که با سرعت تغییر کرده و ساختارهایی که نتوانسته‌اند با همان سرعت خود را با آن تطبیق دهند.
از این منظر، آینده ایران را نمیتوان فقط با اقتصاد، جنگ یا سیاست خارجی توضیح داد. گذار جمعیتی و تغییر ساختار خانواده، به همان اندازه که شاخص‌های اقتصادی و سیاسی مهم‌اند، می‌توانند در شکل دادن به آینده کشور نقش داشته باشند.
گاهی به نظر می‌آید که در سطحی کلان، منازعه میان دو ایران جریان دارد: ایرانِ مردانه و روستایی که انقلاب ۵۷ و ایدئولوژی اسلام‌گرایی را آفرید، و ایرانِ زنانه و شهری که در جنبش‌های اجتماعی سال‌های اخیر نمایان شد.
✍صلاح الدین خدیو
@hooreechannel 🌹
آیا جامعه از خشونت علیه زنان شاکی است یا از افشای آن؟
این تصور که خشونت فیزیکی علیه زنان پدیده‌ای متعلق به گذشته است، از اساس خطاست. آنچه تغییر کرده، نه اصل خشونت، بلکه شیوه‌ی ظهور، بازنمایی و انکار آن است. خشونت لزوماً کمتر نشده؛ بلکه در بسیاری زمینه‌ها خصوصی‌تر، پنهان‌تر و دشوارتر برای اثبات شده است. به بیان دیگر، جامعه‌ی امروز بیش از آنکه خشونت را از میان برده باشد، سازوکارهای پوشاندن آن را پیچیده‌تر کرده است.
یکی از بنیادی‌ترین نقدهای فمینیسم به نظم مردسالار همین است که خشونت علیه زنان را تا زمانی که در «حوزه خصوصی» رخ می‌دهد، مسئله‌ای عمومی تلقی نمی‌کند. خانه، رابطه عاطفی و خانواده سال‌ها به‌عنوان قلمروهایی تعریف شده‌اند که نباید در آنها دخالت کرد. نتیجه این بوده که خشونت تا وقتی پشت درهای بسته می‌ماند، اغلب با سکوت، تردید یا بی‌تفاوتی روبه‌رو میشود.
✒️«امر شخصی، سیاسی است» یعنی هیچ دیوار خانه‌ای نباید مرز پایان مسئولیت جمعی ما باشد و آنچه در خانه و روابط خصوصی رخ می‌دهد، صرفاً مسئله فردی نیست؛ بازتاب مناسبات قدرت در جامعه است.
کتک خوردن زن در خانه فقط یک «اختلاف خانوادگی» نیست؛ به ساختارهایی مربوط است که به برخی مردان احساس حق بر کنترل، تنبیه یا اعمال قدرت می‌دهد و همزمان موانعی برای حمایت از زنان ایجاد می‌کند.
🟡به همین دلیل است که وقتی خشونت ناگهان در معرض دید قرار می‌گیرد، بسیاری شوکه می‌شوند؛ گویی نه از خود خشونت، بلکه از شکسته شدن مرز میان «خصوصی» و «عمومی» شگفت‌زده می‌شوند!
مسئله فقط این نیست که خشونت رخ داده است؛ مسئله این است که جامعه تا چه اندازه به پنهان ماندن آن خو گرفته است. تا وقتی خشونت علیه زنان را تنها زمانی جدی بگیریم که به یک رسوایی عیان تبدیل شود، همچنان در همان نظمی مشارکت می‌کنیم که سال‌ها به خشونت اجازه داده در سکوت ادامه پیدا کند.
🔴خشونت علیه زنان با رؤیت شدن آغاز نمی‌شود؛ فقط با عیان شدن، انکارش دشوارتر میشود. «وقوع خشونت» و «رؤیت‌پذیری خشونت» را نباید با هم اشتباه گرفت.
خشونت ممکن است سال‌ها در حوزه‌ی خصوصی، پشتِ زبانِ مصلحت، شرم و انکار باقی بماند. دیده‌شدن، صرفاً آن را از وضعیت نامرئی و انکارپذیر به وضعیت قابل‌مناقشه منتقل می‌کند. بنابراین، افشا نه منشأ خشونت، بلکه گسست در سازوکار پنهان‌سازی آن است.
خشونت فیزیکی معمولاً واپسین حلقه‌ی زنجیره‌ای است که پیش از آن با کنترل، تحقیر، تهدید، محدودسازی، بی‌اعتبارسازی و ایجاد ترس آغاز شده است.
✅زن پیش از آنکه کتک بخورد، اغلب در شبکه‌ای از سلطه قرار گرفته است؛ شبکه‌ای که به او می‌آموزد مرزهایش قابل نقض‌اند، اعتراضش بی‌نتیجه است و امنیتش تضمین‌شده نیست. به این معنا، خشونت فیزیکی صرفاً یک واقعه‌ی منفرد نیست؛ تجلی فشرده‌ی یک شبکه نابرابر قدرت است.
دقیقاً به همین دلیل، پنهان‌تر شدن خشونت را نباید با کاهش آن اشتباه گرفت. خشونتی که کمتر در عرصه‌ی عمومی دیده میشود، بیشتر به درون خانه، رابطه‌ی عاطفی، محیط‌های بسته و فضاهای کم‌نظارت رانده شده است.
جامعه‌ای که هنوز از زن می‌پرسد «مطمئنی سوءتفاهم نشده؟»، «چرا زودتر نگفتی؟»، «حتماً دلیلی داشته»، همان جامعه‌ای است که به خشونت اجازه بقا می‌دهد.
حتی در جوامعی که به‌ظاهر نسبت به خشونت حساس‌ترند، همچنان نوعی اقتصاد انکار عمل می‌کند: از قربانی خواسته میشود مدرک بیشتری بیاورد، لحن درست‌تری داشته باشد، زمان بهتری برای افشا انتخاب کند و رنجش را چنان روایت کند که برای افکار عمومی بیش از حد تلخ، خشم‌آور یا مطالبه‌گر نباشد. به‌عبارت دیگر، زن نه‌فقط باید از خشونت جان سالم به در ببرد، بلکه باید بتواند آن را به شکلی روایت کند که برای افکار عمومی «باورپذیر» به نظر برسد.
🌸پس مسئله فقط محکوم کردن یک مشت، یک کبودی یا یک ویدئوی تکان‌دهنده نیست. مسئله فراتر، نظمی است که پیش از وقوع مشت، به مرد حق کنترل می‌دهد و پس از وقوع آن، از زن دلیل، مدرک و روایت بی‌نقص مطالبه می‌کند؛ نظمی که خشونت را نه یک استثنا، بلکه امکانی بالقوه در روابط نابرابر قدرت می سازد
@Zane_Ruz_Channel
@hooreechannel 🌹
این تصور که خشونت فیزیکی علیه زنان پدیده‌ای متعلق به گذشته است، از اساس خطاست. آنچه تغییر کرده، نه اصل خشونت، بلکه شیوه‌ی ظهور، بازنمایی و انکار آن است. خشونت لزوماً کمتر نشده؛ بلکه در بسیاری زمینه‌ها خصوصی‌تر، پنهان‌تر و دشوارتر برای اثبات شده است. به بیان دیگر، جامعه‌ی امروز بیش از آنکه خشونت را از میان برده باشد، سازوکارهای پوشاندن آن را پیچیده‌تر کرده است.
آنچه بسیاری را به واکنش وادار می‌کند، خود خشونت علیه زنان نیست؛ عیان شدن خشونت است.
یکی از بنیادی‌ترین نقدهای فمینیسم به نظم مردسالار همین است که خشونت علیه زنان را تا زمانی که در «حوزه خصوصی» رخ می‌دهد، مسئله‌ای عمومی تلقی نمی‌کند. خانه، رابطه عاطفی و خانواده سال‌ها به‌عنوان قلمروهایی تعریف شده‌اند که نباید در آنها دخالت کرد. نتیجه این بوده که خشونت تا وقتی پشت درهای بسته می‌ماند، اغلب با سکوت، تردید یا بی‌تفاوتی روبه‌رو میشود.
✒️«امر شخصی، سیاسی است» یعنی هیچ دیوار خانه‌ای نباید مرز پایان مسئولیت جمعی ما باشد و آنچه در خانه و روابط خصوصی رخ می‌دهد، صرفاً مسئله فردی نیست؛ بازتاب مناسبات قدرت در جامعه است.
کتک خوردن زن در خانه فقط یک «اختلاف خانوادگی» نیست؛ به ساختارهایی مربوط است که به برخی مردان احساس حق بر کنترل، تنبیه یا اعمال قدرت می‌دهد و همزمان موانعی برای حمایت از زنان ایجاد می‌کند.
🟡به همین دلیل است که وقتی خشونت ناگهان در معرض دید قرار می‌گیرد، بسیاری شوکه می‌شوند؛ گویی نه از خود خشونت، بلکه از شکسته شدن مرز میان «خصوصی» و «عمومی» شگفت‌زده می‌شوند!
گویا خشونت تا وقتی دیده نمی‌شد، قابل تحمل‌تر بود. اما خشونتی که ثبت میشود، روایت میشود یا به فضای عمومی راه پیدا می‌کند، دیگر نمی‌تواند به‌سادگی انکار شود.این سازوکار پیامد دیگری هم دارد: بار اثبات خشونت بر دوش زنان می‌افتد. زن باید مدرک بیاورد، شاهد داشته باشد، فیلم ارائه کند، کبودی نشان دهد و آن‌قدر روایتش را تکرار کند تا شاید باور شود. گویی تجربه و شهادت او به‌تنهایی کافی نیست. این فقط بی‌اعتمادی به یک فرد نیست؛ بخشی از ساختاری است که اعتبار رنج زنان را کمتر از اعتبار آبروی مردان می‌داند.
مسئله فقط این نیست که خشونت رخ داده است؛ مسئله این است که جامعه تا چه اندازه به پنهان ماندن آن خو گرفته است. تا وقتی خشونت علیه زنان را تنها زمانی جدی بگیریم که به یک رسوایی عیان تبدیل شود، همچنان در همان نظمی مشارکت می‌کنیم که سال‌ها به خشونت اجازه داده در سکوت ادامه پیدا کند.
🔴خشونت علیه زنان با رؤیت شدن آغاز نمی‌شود؛ فقط با عیان شدن، انکارش دشوارتر میشود. «وقوع خشونت» و «رؤیت‌پذیری خشونت» را نباید با هم اشتباه گرفت.
خشونت ممکن است سال‌ها در حوزه‌ی خصوصی، پشتِ زبانِ مصلحت، شرم و انکار باقی بماند. دیده‌شدن، صرفاً آن را از وضعیت نامرئی و انکارپذیر به وضعیت قابل‌مناقشه منتقل می‌کند. بنابراین، افشا نه منشأ خشونت، بلکه گسست در سازوکار پنهان‌سازی آن است.
خشونت فیزیکی معمولاً واپسین حلقه‌ی زنجیره‌ای است که پیش از آن با کنترل، تحقیر، تهدید، محدودسازی، بی‌اعتبارسازی و ایجاد ترس آغاز شده است.
✅زن پیش از آنکه کتک بخورد، اغلب در شبکه‌ای از سلطه قرار گرفته است؛ شبکه‌ای که به او می‌آموزد مرزهایش قابل نقض‌اند، اعتراضش بی‌نتیجه است و امنیتش تضمین‌شده نیست. به این معنا، خشونت فیزیکی صرفاً یک واقعه‌ی منفرد نیست؛ تجلی فشرده‌ی یک شبکه نابرابر قدرت است.
دقیقاً به همین دلیل، پنهان‌تر شدن خشونت را نباید با کاهش آن اشتباه گرفت. خشونتی که کمتر در عرصه‌ی عمومی دیده میشود، بیشتر به درون خانه، رابطه‌ی عاطفی، محیط‌های بسته و فضاهای کم‌نظارت رانده شده است.
جامعه‌ای که هنوز از زن می‌پرسد «مطمئنی سوءتفاهم نشده؟»، «چرا زودتر نگفتی؟»، «حتماً دلیلی داشته»، همان جامعه‌ای است که به خشونت اجازه بقا می‌دهد.
حتی در جوامعی که به‌ظاهر نسبت به خشونت حساس‌ترند، همچنان نوعی اقتصاد انکار عمل می‌کند: از قربانی خواسته میشود مدرک بیشتری بیاورد، لحن درست‌تری داشته باشد، زمان بهتری برای افشا انتخاب کند و رنجش را چنان روایت کند که برای افکار عمومی بیش از حد تلخ، خشم‌آور یا مطالبه‌گر نباشد. به‌عبارت دیگر، زن نه‌فقط باید از خشونت جان سالم به در ببرد، بلکه باید بتواند آن را به شکلی روایت کند که برای افکار عمومی «باورپذیر» به نظر برسد.
🌸پس مسئله فقط محکوم کردن یک مشت، یک کبودی یا یک ویدئوی تکان‌دهنده نیست. مسئله فراتر، نظمی است که پیش از وقوع مشت، به مرد حق کنترل می‌دهد و پس از وقوع آن، از زن دلیل، مدرک و روایت بی‌نقص مطالبه می‌کند؛ نظمی که خشونت را نه یک استثنا، بلکه امکانی بالقوه در روابط نابرابر قدرت می سازد
@Zane_Ruz_Channel
@hooreechannel 🌹
👍1👏1
زندگی پشت دیوار فیلترینگ؛
از هر ۴ ایرانی، ۳ نفر از فیلترشکن استفاده می‌کنند
اگر چهار کاربر ایرانی کنار هم بنشینند، احتمال زیادی وجود دارد که سه نفر از آنها برای ورود به اینترنت، ابتدا فیلترشکن خود را روشن کنند.
تازه‌ترین نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان می‌دهد ۷۴.۴ درصد کاربران اینترنت در ایران از فیلترشکن استفاده می‌کنند؛ آماری که نشان می‌دهد VPN دیگر ابزاری موقت برای دسترسی به چند شبکه اجتماعی نیست و به بخشی از عادت روزانه میلیون‌ها ایرانی تبدیل شده است.
گسترش این رفتار، بازاری گسترده نیز ایجاد کرده است. هزاران فروشنده، کانال و وب‌سایت انواع اشتراک‌های VPN را عرضه می‌کنند و برخی برآوردها ارزش این بازار را تا حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده‌اند؛ رقمی که به دلیل نبود آمار رسمی باید برآوردی تلقی شود.
در کنار هزینه اقتصادی، استفاده از سرویس‌های ناشناس و رایگان میتواند خطراتی مانند جمع‌آوری داده‌های شخصی و بدافزار را نیز افزایش دهد.
پیامدهای این وضعیت فقط اقتصادی نیست. فعال شدن VPN برای دسترسی به یک پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی، عملاً مسیر دسترسی کاربر به بخش بسیار گسترده‌تری از اینترنت را باز می‌کند؛ مسئله‌ای که برای کودکان و نوجوانان و مدیریت دسترسی آنها اهمیت بیشتری دارد.
با این حال، داده‌های ایسپا نشان می‌دهد مطالبه کاربران فقط رفع فیلترینگ نیست. ۷۲.۳ درصد کاربران از سرعت اینترنت ناراضی‌اند و ۵۶.۹ درصد افزایش سرعت و کیفیت را مهم‌ترین اولویت می‌دانند؛ در مقابل، ۲۱.۵ درصد رفع یا کاهش فیلترینگ را در اولویت قرار داده‌اند. همچنین بیش از ۶۰ درصد کاربران با ارائه اینترنت بدون محدودیت به گروه‌های خاص مخالف‌اند.
به این ترتیب، مسئله اینترنت در ایران دیگر صرفاً «باز یا بسته بودن» نیست؛ کیفیت، امنیت، عدالت در دسترسی و شیوه استفاده از اینترنت نیز به مطالبه‌های اصلی جامعه تبدیل شده‌اند.
🔹آوش
@hooreechannel 🌹
از هر ۴ ایرانی، ۳ نفر از فیلترشکن استفاده می‌کنند
اگر چهار کاربر ایرانی کنار هم بنشینند، احتمال زیادی وجود دارد که سه نفر از آنها برای ورود به اینترنت، ابتدا فیلترشکن خود را روشن کنند.
تازه‌ترین نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان می‌دهد ۷۴.۴ درصد کاربران اینترنت در ایران از فیلترشکن استفاده می‌کنند؛ آماری که نشان می‌دهد VPN دیگر ابزاری موقت برای دسترسی به چند شبکه اجتماعی نیست و به بخشی از عادت روزانه میلیون‌ها ایرانی تبدیل شده است.
گسترش این رفتار، بازاری گسترده نیز ایجاد کرده است. هزاران فروشنده، کانال و وب‌سایت انواع اشتراک‌های VPN را عرضه می‌کنند و برخی برآوردها ارزش این بازار را تا حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده‌اند؛ رقمی که به دلیل نبود آمار رسمی باید برآوردی تلقی شود.
در کنار هزینه اقتصادی، استفاده از سرویس‌های ناشناس و رایگان میتواند خطراتی مانند جمع‌آوری داده‌های شخصی و بدافزار را نیز افزایش دهد.
پیامدهای این وضعیت فقط اقتصادی نیست. فعال شدن VPN برای دسترسی به یک پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی، عملاً مسیر دسترسی کاربر به بخش بسیار گسترده‌تری از اینترنت را باز می‌کند؛ مسئله‌ای که برای کودکان و نوجوانان و مدیریت دسترسی آنها اهمیت بیشتری دارد.
با این حال، داده‌های ایسپا نشان می‌دهد مطالبه کاربران فقط رفع فیلترینگ نیست. ۷۲.۳ درصد کاربران از سرعت اینترنت ناراضی‌اند و ۵۶.۹ درصد افزایش سرعت و کیفیت را مهم‌ترین اولویت می‌دانند؛ در مقابل، ۲۱.۵ درصد رفع یا کاهش فیلترینگ را در اولویت قرار داده‌اند. همچنین بیش از ۶۰ درصد کاربران با ارائه اینترنت بدون محدودیت به گروه‌های خاص مخالف‌اند.
به این ترتیب، مسئله اینترنت در ایران دیگر صرفاً «باز یا بسته بودن» نیست؛ کیفیت، امنیت، عدالت در دسترسی و شیوه استفاده از اینترنت نیز به مطالبه‌های اصلی جامعه تبدیل شده‌اند.
🔹آوش
@hooreechannel 🌹
👍3
آدم‌های مهربان لزوما آدم‌های خوبی نیستند!
📌در زبان روزمره، "مهربان بودن" و "آدم خوب بودن" اغلب مترادف به نظر می‌رسند. اما پژوهش‌های روان‌شناسی شخصیت، روان‌شناسی اجتماعی و فلسفه‌ی اخلاق نشان می‌دهند که این دو مفهوم یکسان نیستند. مهربانی معمولا به رفتارهایی مانند خوش‌برخورد بودن، همدلی، کمک به دیگران و پرهیز از آزار رساندن اشاره دارد. در مقابل، "خوب بودن" یا منش اخلاقی، مفهومی گسترده‌تر است که علاوه بر مهربانی، ویژگی‌هایی مانند صداقت، عدالت، مسئولیت‌پذیری، انصاف، وفاداری و پایبندی به اصول اخلاقی را نیز در بر می‌گیرد. به بیان دیگر، مهربانی تنها یکی از اجزای شخصیت اخلاقی است، نه تمام آن.
📌در روان‌شناسی شخصیت، مهربانی عمدتا با صفت "توافق‌پذیری" (Agreeableness) مرتبط است. افراد توافق‌پذیر معمولا همدل‌تر، همکاری‌جوتر و خوش‌رفتارتر هستند. اما توافق‌پذیری، اگرچه احتمال رفتارهای نوع‌دوستانه را افزایش می‌دهد، ولی به‌تنهایی تضمین‌کننده منش اخلاقی نیست. ممکن است فردی در روابط روزمره بسیار مؤدب، خوش‌برخورد و یاری‌رسان باشد، اما در موقعیت‌هایی که پای صداقت، عدالت یا منافع شخصی در میان است، تصمیم‌هایی بگیرد که با اصول اخلاقی سازگار نباشد.
📌برخی افراد دارای ویژگی‌هایی مانند خودشیفتگی، ماکیاولیسم یا روان‌آزاری خفیف، گاهی از مهربانی به‌عنوان ابزاری برای جلب اعتماد، کسب نفوذ یا پیشبرد منافع شخصی استفاده می‌کنند. در چنین مواردی، ظاهر رفتار مهربانانه است، اما انگیزه آن الزاما اخلاقی نیست.
📌همچنین روان‌شناسان اجتماعی میان رفتار نوع‌دوستانه‌ی برخاسته از همدلی و رفتارهایی که با هدف کسب اعتبار، کاهش احساس گناه یا مدیریت تصویر اجتماعی (هدف اصلی خوب دیده شدن است، نه خوب بودن) انجام می‌شوند، تمایز قائل می‌شوند. از بیرون ممکن است هر دو یکسان به نظر برسند، اما از نظر اخلاقی تفاوت مهمی میان آنها وجود دارد.
📌از سوی دیگر، ما انسان‌ها در قضاوت درباره‌ی دیگران گرفتار یک خطای شناختی به نام اثر هاله‌ای (Halo Effect) هستیم. اگر فردی خوش‌برخورد، مؤدب و مهربان باشد، ناخودآگاه تمایل داریم او را صادق، عادل و قابل اعتماد نیز بدانیم. در حالی‌که شواهد علمی نشان می‌دهد چنین استنباطی همیشه درست نیست. یک ویژگی مثبت میتواند ارزیابی ما از سایر ویژگی‌های فرد را نیز تحت تأثیر قرار دهد، بدون آنکه شواهد کافی برای این نتیجه‌گیری وجود داشته باشد.
📌بنابراین، جمله‌ی "آدم‌های مهربان همیشه آدم‌های خوبی نیستند" از دیدگاه علمی قابل دفاع است، البته به شرط آنکه معنای آن را درست بفهمیم. این جمله به معنای بی‌ارزش بودن مهربانی نیست؛ بلکه یادآوری می‌کند که مهربانی، اگرچه فضیلتی ارزشمند است، برای قضاوت درباره‌ی شخصیت اخلاقی افراد کافی نیست.
📌انسان خوب کسی نیست که فقط لبخند بزند، مؤدب باشد یا به دیگران کمک کند؛ بلکه کسی است که حتی زمانی که صداقت، عدالت یا مسئولیت‌پذیری با منافع شخصی او تعارض پیدا می‌کند، همچنان به اصول اخلاقی پایبند بماند. شاید به همین دلیل است که روان‌شناسان توصیه می‌کنند به‌جای قضاوت بر اساس خوش‌رفتاری‌های ظاهری، الگوی پایدار رفتار افراد، تصمیم‌های آنان در موقعیت‌های دشوار و میزان پایبندی‌شان به ارزش‌های اخلاقی را ملاک ارزیابی قرار دهیم.
📌منابع:
1. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2022). Agreeableness and its Consequences: A Quantitative Review of Meta-Analytic Findings.
2. Fowers, B. J. et al. (2023). Is the Concept of Personality Capacious Enough to Incorporate Virtues?
3. Kristjánsson, K. (2023). Considerateness Differentiated: Three Types of Virtuousness.
جامعه‌ای بهتر بسازیم
@zistboommedia
@hooreechannel 🌹
📌در زبان روزمره، "مهربان بودن" و "آدم خوب بودن" اغلب مترادف به نظر می‌رسند. اما پژوهش‌های روان‌شناسی شخصیت، روان‌شناسی اجتماعی و فلسفه‌ی اخلاق نشان می‌دهند که این دو مفهوم یکسان نیستند. مهربانی معمولا به رفتارهایی مانند خوش‌برخورد بودن، همدلی، کمک به دیگران و پرهیز از آزار رساندن اشاره دارد. در مقابل، "خوب بودن" یا منش اخلاقی، مفهومی گسترده‌تر است که علاوه بر مهربانی، ویژگی‌هایی مانند صداقت، عدالت، مسئولیت‌پذیری، انصاف، وفاداری و پایبندی به اصول اخلاقی را نیز در بر می‌گیرد. به بیان دیگر، مهربانی تنها یکی از اجزای شخصیت اخلاقی است، نه تمام آن.
📌در روان‌شناسی شخصیت، مهربانی عمدتا با صفت "توافق‌پذیری" (Agreeableness) مرتبط است. افراد توافق‌پذیر معمولا همدل‌تر، همکاری‌جوتر و خوش‌رفتارتر هستند. اما توافق‌پذیری، اگرچه احتمال رفتارهای نوع‌دوستانه را افزایش می‌دهد، ولی به‌تنهایی تضمین‌کننده منش اخلاقی نیست. ممکن است فردی در روابط روزمره بسیار مؤدب، خوش‌برخورد و یاری‌رسان باشد، اما در موقعیت‌هایی که پای صداقت، عدالت یا منافع شخصی در میان است، تصمیم‌هایی بگیرد که با اصول اخلاقی سازگار نباشد.
📌برخی افراد دارای ویژگی‌هایی مانند خودشیفتگی، ماکیاولیسم یا روان‌آزاری خفیف، گاهی از مهربانی به‌عنوان ابزاری برای جلب اعتماد، کسب نفوذ یا پیشبرد منافع شخصی استفاده می‌کنند. در چنین مواردی، ظاهر رفتار مهربانانه است، اما انگیزه آن الزاما اخلاقی نیست.
📌همچنین روان‌شناسان اجتماعی میان رفتار نوع‌دوستانه‌ی برخاسته از همدلی و رفتارهایی که با هدف کسب اعتبار، کاهش احساس گناه یا مدیریت تصویر اجتماعی (هدف اصلی خوب دیده شدن است، نه خوب بودن) انجام می‌شوند، تمایز قائل می‌شوند. از بیرون ممکن است هر دو یکسان به نظر برسند، اما از نظر اخلاقی تفاوت مهمی میان آنها وجود دارد.
📌از سوی دیگر، ما انسان‌ها در قضاوت درباره‌ی دیگران گرفتار یک خطای شناختی به نام اثر هاله‌ای (Halo Effect) هستیم. اگر فردی خوش‌برخورد، مؤدب و مهربان باشد، ناخودآگاه تمایل داریم او را صادق، عادل و قابل اعتماد نیز بدانیم. در حالی‌که شواهد علمی نشان می‌دهد چنین استنباطی همیشه درست نیست. یک ویژگی مثبت میتواند ارزیابی ما از سایر ویژگی‌های فرد را نیز تحت تأثیر قرار دهد، بدون آنکه شواهد کافی برای این نتیجه‌گیری وجود داشته باشد.
📌بنابراین، جمله‌ی "آدم‌های مهربان همیشه آدم‌های خوبی نیستند" از دیدگاه علمی قابل دفاع است، البته به شرط آنکه معنای آن را درست بفهمیم. این جمله به معنای بی‌ارزش بودن مهربانی نیست؛ بلکه یادآوری می‌کند که مهربانی، اگرچه فضیلتی ارزشمند است، برای قضاوت درباره‌ی شخصیت اخلاقی افراد کافی نیست.
📌انسان خوب کسی نیست که فقط لبخند بزند، مؤدب باشد یا به دیگران کمک کند؛ بلکه کسی است که حتی زمانی که صداقت، عدالت یا مسئولیت‌پذیری با منافع شخصی او تعارض پیدا می‌کند، همچنان به اصول اخلاقی پایبند بماند. شاید به همین دلیل است که روان‌شناسان توصیه می‌کنند به‌جای قضاوت بر اساس خوش‌رفتاری‌های ظاهری، الگوی پایدار رفتار افراد، تصمیم‌های آنان در موقعیت‌های دشوار و میزان پایبندی‌شان به ارزش‌های اخلاقی را ملاک ارزیابی قرار دهیم.
📌منابع:
1. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2022). Agreeableness and its Consequences: A Quantitative Review of Meta-Analytic Findings.
2. Fowers, B. J. et al. (2023). Is the Concept of Personality Capacious Enough to Incorporate Virtues?
3. Kristjánsson, K. (2023). Considerateness Differentiated: Three Types of Virtuousness.
جامعه‌ای بهتر بسازیم
@zistboommedia
@hooreechannel 🌹
❤2👏1
عشق، فردیت و مسئولیت
🔻 بعضی رابطه‌ها از دور، سرشار از عشق به نظر می‌رسند؛ اما اگر کمی نزدیک‌تر بروی، می‌بینی هر دو نفر آرام‌آرام در حال ناپدید شدن‌اند. یکی آن‌قدر مسئول حالِ دیگری شده که دیگر خودش را فراموش کرده است؛ دیگری آن‌قدر به حضور طرف مقابل وابسته است که بدون او حتی نمی‌تواند برای زندگی‌اش تصمیم بگیرد. ما معمولاً این وضعیت را عشق می‌نامیم، در حالی که بیشتر شبیه از دست دادن مرزهای روانی است. عشق، قرار نیست دو انسان را به یک نفر تبدیل کند.
◼️ شگفت‌آورتر آنکه حتی رابطه‌ی انسان با خدا نیز بر همین اصل بنا شده است. خداوند می‌توانست همه‌ی بارها را از دوش انسان بردارد، اما چنین نکرد. نه از روی بی‌اعتنایی، بلکه از سر احترام به کرامت انسان. او هدایت می‌کند، هشدار می‌دهد، می‌بخشد و راه بازگشت را می‌گشاید، اما هیچ‌گاه مسئولیت زیستن را از انسان سلب نمی‌کند. ایمان، قرار نیست جای انتخاب را بگیرد؛ قرار است انتخاب را آگاهانه‌تر کند.
◼️ شاید ترسناک‌ترین واژه‌ی این آیه، «هیچ‌کس» باشد. هیچ‌کس جای تو زندگی نمی‌کند. هیچ‌کس جای تو تصمیم نمی‌گیرد. هیچ‌کس پاسخ‌گوی انتخاب‌های تو نخواهد بود. حتی نزدیک‌ترین آدم‌های زندگی‌ات هم نمی‌توانند بار وجودی تو را بر دوش بکشند. این حقیقت، در نگاه اول سنگین است، اما درست از همین نقطه، آزادی آغاز میشود؛ آزادی از سرزنش دیگران، آزادی از قربانی بودن و آزادی از نجات‌دهنده بودن.
◼️ رابطه‌ی سالم، جایی نیست که دو نفر در هم حل شوند؛ جایی است که هر دو، خودِ مستقلشان را حفظ کنند و با همین استقلال، یکدیگر را انتخاب کنند. شاید به همین دلیل است که قرآن، پیش از آنکه از حقوق انسان‌ها نسبت به هم سخن بگوید، مسئولیت هر انسان را به خودش بازمی‌گرداند. کسی که بار خودش را می‌شناسد، کمتر بار دیگران را تصاحب می‌کند و کمتر اجازه می‌دهد دیگران بار او را به دوش بکشند. شاید راز عشقِ بالغ همین باشد؛ دو انسانِ مستقل که کنار هم راه میروند، نه دو انسانی که در سایه‌ی یکدیگر ناپدید می‌شوند.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/elahiyateravan
@hooreechannel 🌹
🔻 بعضی رابطه‌ها از دور، سرشار از عشق به نظر می‌رسند؛ اما اگر کمی نزدیک‌تر بروی، می‌بینی هر دو نفر آرام‌آرام در حال ناپدید شدن‌اند. یکی آن‌قدر مسئول حالِ دیگری شده که دیگر خودش را فراموش کرده است؛ دیگری آن‌قدر به حضور طرف مقابل وابسته است که بدون او حتی نمی‌تواند برای زندگی‌اش تصمیم بگیرد. ما معمولاً این وضعیت را عشق می‌نامیم، در حالی که بیشتر شبیه از دست دادن مرزهای روانی است. عشق، قرار نیست دو انسان را به یک نفر تبدیل کند.
◼️ یکی از کوتاه‌ترین و در عین حال تکان‌دهنده‌ترین آیات قرآن، دقیقاً بر خلاف این تصور حرکت می‌کند. خداوند در سوره‌ی انعام، آیه‌ی ۱۶۴ می‌فرماید: «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى»؛ هیچ‌کس بار دیگری را بر دوش نمی‌کشد. این آیه فقط درباره‌ی حساب‌وکتاب قیامت نیست؛ تصویری از انسان ارائه می‌دهد. انسانی که صاحب انتخاب خویش است، صاحب خطای خویش و صاحب مسئولیت خویش. خدا، پیش از آنکه ما را به رابطه دعوت کند، ما را به فرد بودن فرا می‌خواند.◼️ در روان‌شناسی، بسیاری از رنج‌های رابطه‌ای از همین نقطه آغاز می‌شوند؛ جایی که مرز میان «من» و «تو» از بین می‌رود. مادری که احساس می‌کند اگر فرزندش شکست بخورد، خودش شکست خورده است. مردی که گمان می‌کند مسئول تمام احساسات همسرش است. زنی که سال‌ها بار زخم‌های کودکی همسرش را بر دوش می‌کشد و خیال می‌کند اگر به اندازه‌ی کافی دوست بدارد، گذشته را درمان خواهد کرد. این‌ها نشانه‌ی عشق نیست؛ نشانه‌ی گم شدن فردیت است.
◼️ شگفت‌آورتر آنکه حتی رابطه‌ی انسان با خدا نیز بر همین اصل بنا شده است. خداوند می‌توانست همه‌ی بارها را از دوش انسان بردارد، اما چنین نکرد. نه از روی بی‌اعتنایی، بلکه از سر احترام به کرامت انسان. او هدایت می‌کند، هشدار می‌دهد، می‌بخشد و راه بازگشت را می‌گشاید، اما هیچ‌گاه مسئولیت زیستن را از انسان سلب نمی‌کند. ایمان، قرار نیست جای انتخاب را بگیرد؛ قرار است انتخاب را آگاهانه‌تر کند.
◼️ شاید ترسناک‌ترین واژه‌ی این آیه، «هیچ‌کس» باشد. هیچ‌کس جای تو زندگی نمی‌کند. هیچ‌کس جای تو تصمیم نمی‌گیرد. هیچ‌کس پاسخ‌گوی انتخاب‌های تو نخواهد بود. حتی نزدیک‌ترین آدم‌های زندگی‌ات هم نمی‌توانند بار وجودی تو را بر دوش بکشند. این حقیقت، در نگاه اول سنگین است، اما درست از همین نقطه، آزادی آغاز میشود؛ آزادی از سرزنش دیگران، آزادی از قربانی بودن و آزادی از نجات‌دهنده بودن.
◼️ رابطه‌ی سالم، جایی نیست که دو نفر در هم حل شوند؛ جایی است که هر دو، خودِ مستقلشان را حفظ کنند و با همین استقلال، یکدیگر را انتخاب کنند. شاید به همین دلیل است که قرآن، پیش از آنکه از حقوق انسان‌ها نسبت به هم سخن بگوید، مسئولیت هر انسان را به خودش بازمی‌گرداند. کسی که بار خودش را می‌شناسد، کمتر بار دیگران را تصاحب می‌کند و کمتر اجازه می‌دهد دیگران بار او را به دوش بکشند. شاید راز عشقِ بالغ همین باشد؛ دو انسانِ مستقل که کنار هم راه میروند، نه دو انسانی که در سایه‌ی یکدیگر ناپدید می‌شوند.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/elahiyateravan
@hooreechannel 🌹
❤4
امام حسین اساطیری
امروز می‌خواهم بحث «حسین اساطیری» را ادامه بدهم و مهم‌ترین هدفم این است که میان «حسین واقعی» و «حسینی که در طول تاریخ به یک اسطوره تبدیل شده» تفاوت قائل شویم. بسیاری از اهانت‌هایی که امروز در فضای مجازی به امام حسین میشود، در حقیقت متوجه آن شخصیت اسطوره‌ای است، نه حسین تاریخی و واقعی. اگر این دو را از هم تفکیک نکنیم، نه شخصیت امام حسین را درست می‌شناسیم و نه پیام عاشورا را.
حسین بن علی پیش از هر چیز یک انسان تاریخی بود؛ فرزند علی بن ابی‌طالب، نوه پیامبر اسلام و شخصیتی که به دلیل همین نسبت خانوادگی وارد بزرگ‌ترین منازعه سیاسی زمان خود شد. به اعتقاد من، سه عامل باعث شد که او به تدریج به یک اسطوره تبدیل شود. نخست، جایگاه مقدس خانوادگی او؛ دوم، مظلومیت و بی‌گناهی‌اش که از او تصویر «قهرمان قربانی» ساخت؛ و سوم، شیوه شهادتش که در طول تاریخ با انواع اغراق‌ها، روایت‌ها و داستان‌های احساسی همراه شد.
اسطوره‌ها معمولاً قهرمانانی هستند که قربانی می‌شوند. انسان‌ها رنج‌ها، ناکامی‌ها و احساس مظلومیت خود را بر این شخصیت‌ها فرافکنی می‌کنند و با همدلی با آنان، برای مدتی از فشارهای روحی خود فاصله می‌گیرند. به همین دلیل است که شخصیت‌هایی مانند سیاوش، حلاج، سهراب و امام حسین در فرهنگ‌های مختلف به نماد رنج و مظلومیت تبدیل شده‌اند.
از نظر تاریخی، شکل امروزی عزاداری از همان روز عاشورا آغاز نشد. سوگواری طبیعی وجود داشت، اما دسته‌روی‌ها، عزاداری‌های خیابانی و مراسم سازمان‌یافته نخستین بار در دوره آل‌بویه شکل گرفت. حکومت آل‌بویه از این مراسم برای تثبیت هویت شیعی و رقابت سیاسی با خلافت عباسی استفاده کرد و بعدها این سنت در دوره‌های مغول، صفوی و قاجار گسترش یافت. بنابراین بخش مهمی از آنچه امروز به عنوان آیین عزاداری می‌شناسیم، محصول تحولات تاریخی پس از عاشوراست.
مشکل اصلی از جایی آغاز شد که شخصیت تاریخی امام حسین به تدریج به موجودی فراانسانی تبدیل شد. صفاتی به او نسبت داده شد که او را از دسترس انسان‌های عادی خارج کرد. وقتی از حسین شخصیتی بسازیم که هیچ انسانی توان شبیه شدن به او را ندارد، دیگر او الگوی عملی زندگی نخواهد بود. در حالی که ارزش واقعی امام حسین دقیقاً در این است که یک انسان بزرگ بود و میتوان از منش، شجاعت و آزادگی او درس گرفت.
در طول تاریخ، درباره انگیزه قیام امام حسین نظریه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی گفته‌اند خدا می‌خواست او شهید شود، برخی گفته‌اند برای نجات گناهکاران قربانی شد، بعضی هدف او را تشکیل حکومت اسلامی دانسته‌اند و گروهی نیز قیام او را صرفاً برای امر به معروف و نهی از منکر تفسیر کرده‌اند. به نظر من، هیچ‌یک از این تحلیل‌ها به طور کامل با واقعیت تاریخی سازگار نیست.
برداشت من این است که از همان لحظه‌ای که امام حسین حاضر به بیعت با یزید نشد، حکم قتل او صادر شد. او دیگر امنیتی برای زندگی نداشت و هر جا می‌رفت، خطر مرگ همراهش بود. بنابراین حرکت او بیش از آنکه برنامه‌ای برای تشکیل حکومت باشد، نتیجه ایستادگی در برابر بیعت اجباری و نپذیرفتن سلطه بود.
به همین دلیل، این تصور که امام حسین با گروهی اندک قصد سرنگونی بزرگ‌ترین حکومت زمان را داشته، از نظر تاریخی و عقلی قابل دفاع نیست. او به دنبال قدرت نبود؛ بلکه حاضر نشد برای حفظ جان خود، عزت و کرامتش را معامله کند.
در طول تاریخ، حکومت‌ها نیز از نام امام حسین بهره‌برداری سیاسی کرده‌اند. عزاداری به تدریج به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی حکومت‌ها، جلب احساسات مردم و حتی کسب منافع اقتصادی تبدیل شد. در این مسیر، بسیاری از روایت‌های ضعیف، داستان‌های ساختگی و اغراق‌های فراوان نیز وارد فرهنگ عاشورا شد و فاصله میان حسین واقعی و حسین اسطوره‌ای هر روز بیشتر شد.
به اعتقاد من، بزرگ‌ترین آسیبی که اسطوره‌سازی ایجاد کرده این است که مردم به جای پیروی از منش امام حسین، بیشتر درگیر ظواهر، آیین‌ها و احساسات شده‌اند. در حالی که پیام اصلی عاشورا بسیار روشن است؛ انسان نباید در برابر ظلم، زور و تحقیر سر تسلیم فرود آورد.
اگر بخواهیم امروز از امام حسین الگو بگیریم، لازم نیست به دنبال معجزه، کرامت یا ویژگی‌های فراانسانی او باشیم. کافی است آزادگی، شجاعت، صداقت، کرامت و مقاومت او در برابر ظلم را سرمشق زندگی خود قرار دهیم. عاشورا زمانی برای ما معنا پیدا می‌کند که این پیام را در زندگی امروز خود اجرا کنیم، نه آنکه تنها به برگزاری مراسم و تکرار روایت‌های احساسی بسنده کنیم.
🔹بخشی از سخنرانی استاد سیدمجتبی رکاوندی
@hooreechannel 🌹
امروز می‌خواهم بحث «حسین اساطیری» را ادامه بدهم و مهم‌ترین هدفم این است که میان «حسین واقعی» و «حسینی که در طول تاریخ به یک اسطوره تبدیل شده» تفاوت قائل شویم. بسیاری از اهانت‌هایی که امروز در فضای مجازی به امام حسین میشود، در حقیقت متوجه آن شخصیت اسطوره‌ای است، نه حسین تاریخی و واقعی. اگر این دو را از هم تفکیک نکنیم، نه شخصیت امام حسین را درست می‌شناسیم و نه پیام عاشورا را.
حسین بن علی پیش از هر چیز یک انسان تاریخی بود؛ فرزند علی بن ابی‌طالب، نوه پیامبر اسلام و شخصیتی که به دلیل همین نسبت خانوادگی وارد بزرگ‌ترین منازعه سیاسی زمان خود شد. به اعتقاد من، سه عامل باعث شد که او به تدریج به یک اسطوره تبدیل شود. نخست، جایگاه مقدس خانوادگی او؛ دوم، مظلومیت و بی‌گناهی‌اش که از او تصویر «قهرمان قربانی» ساخت؛ و سوم، شیوه شهادتش که در طول تاریخ با انواع اغراق‌ها، روایت‌ها و داستان‌های احساسی همراه شد.
اسطوره‌ها معمولاً قهرمانانی هستند که قربانی می‌شوند. انسان‌ها رنج‌ها، ناکامی‌ها و احساس مظلومیت خود را بر این شخصیت‌ها فرافکنی می‌کنند و با همدلی با آنان، برای مدتی از فشارهای روحی خود فاصله می‌گیرند. به همین دلیل است که شخصیت‌هایی مانند سیاوش، حلاج، سهراب و امام حسین در فرهنگ‌های مختلف به نماد رنج و مظلومیت تبدیل شده‌اند.
از نظر تاریخی، شکل امروزی عزاداری از همان روز عاشورا آغاز نشد. سوگواری طبیعی وجود داشت، اما دسته‌روی‌ها، عزاداری‌های خیابانی و مراسم سازمان‌یافته نخستین بار در دوره آل‌بویه شکل گرفت. حکومت آل‌بویه از این مراسم برای تثبیت هویت شیعی و رقابت سیاسی با خلافت عباسی استفاده کرد و بعدها این سنت در دوره‌های مغول، صفوی و قاجار گسترش یافت. بنابراین بخش مهمی از آنچه امروز به عنوان آیین عزاداری می‌شناسیم، محصول تحولات تاریخی پس از عاشوراست.
مشکل اصلی از جایی آغاز شد که شخصیت تاریخی امام حسین به تدریج به موجودی فراانسانی تبدیل شد. صفاتی به او نسبت داده شد که او را از دسترس انسان‌های عادی خارج کرد. وقتی از حسین شخصیتی بسازیم که هیچ انسانی توان شبیه شدن به او را ندارد، دیگر او الگوی عملی زندگی نخواهد بود. در حالی که ارزش واقعی امام حسین دقیقاً در این است که یک انسان بزرگ بود و میتوان از منش، شجاعت و آزادگی او درس گرفت.
در طول تاریخ، درباره انگیزه قیام امام حسین نظریه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی گفته‌اند خدا می‌خواست او شهید شود، برخی گفته‌اند برای نجات گناهکاران قربانی شد، بعضی هدف او را تشکیل حکومت اسلامی دانسته‌اند و گروهی نیز قیام او را صرفاً برای امر به معروف و نهی از منکر تفسیر کرده‌اند. به نظر من، هیچ‌یک از این تحلیل‌ها به طور کامل با واقعیت تاریخی سازگار نیست.
برداشت من این است که از همان لحظه‌ای که امام حسین حاضر به بیعت با یزید نشد، حکم قتل او صادر شد. او دیگر امنیتی برای زندگی نداشت و هر جا می‌رفت، خطر مرگ همراهش بود. بنابراین حرکت او بیش از آنکه برنامه‌ای برای تشکیل حکومت باشد، نتیجه ایستادگی در برابر بیعت اجباری و نپذیرفتن سلطه بود.
به همین دلیل، این تصور که امام حسین با گروهی اندک قصد سرنگونی بزرگ‌ترین حکومت زمان را داشته، از نظر تاریخی و عقلی قابل دفاع نیست. او به دنبال قدرت نبود؛ بلکه حاضر نشد برای حفظ جان خود، عزت و کرامتش را معامله کند.
در طول تاریخ، حکومت‌ها نیز از نام امام حسین بهره‌برداری سیاسی کرده‌اند. عزاداری به تدریج به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی حکومت‌ها، جلب احساسات مردم و حتی کسب منافع اقتصادی تبدیل شد. در این مسیر، بسیاری از روایت‌های ضعیف، داستان‌های ساختگی و اغراق‌های فراوان نیز وارد فرهنگ عاشورا شد و فاصله میان حسین واقعی و حسین اسطوره‌ای هر روز بیشتر شد.
به اعتقاد من، بزرگ‌ترین آسیبی که اسطوره‌سازی ایجاد کرده این است که مردم به جای پیروی از منش امام حسین، بیشتر درگیر ظواهر، آیین‌ها و احساسات شده‌اند. در حالی که پیام اصلی عاشورا بسیار روشن است؛ انسان نباید در برابر ظلم، زور و تحقیر سر تسلیم فرود آورد.
اگر بخواهیم امروز از امام حسین الگو بگیریم، لازم نیست به دنبال معجزه، کرامت یا ویژگی‌های فراانسانی او باشیم. کافی است آزادگی، شجاعت، صداقت، کرامت و مقاومت او در برابر ظلم را سرمشق زندگی خود قرار دهیم. عاشورا زمانی برای ما معنا پیدا می‌کند که این پیام را در زندگی امروز خود اجرا کنیم، نه آنکه تنها به برگزاری مراسم و تکرار روایت‌های احساسی بسنده کنیم.
🔹بخشی از سخنرانی استاد سیدمجتبی رکاوندی
@hooreechannel 🌹
❤7👎2