۱. گاهی فقط برای دل خودت یه کار جدید رو امتحان کن.
۲. به آدم‌ها بگو دوستشون داری یا ازشون خوشت میاد.

۳. لذت‌های کوچیک رو به بعد موکول نکن.
۴. هر جا می‌شه یه کاری رو ساده‌تر انجام داد، سختش نکن.

۵. بیشتر به خودت بگو: «اتفاق‌های شگفت‌انگیزی برای من می‌افته.»

۶. از پرسیدن چیزی که می‌خوای نترس.
۷. بیشتر از چیزی که فکر می‌کنی، به خودت اعتماد کن.

۸. برای چیزهایی که کنترلی روشون نداری، انرژیت رو هدر نده.
۹. هر روز حتی یک قدم کوچیک به سمت هدفت بردار.

۱۰. هر وقت لازم بود، با خیال راحت «نه» بگو.
۱۱. بیشتر بخند؛ خیلی از مشکلات اون‌قدرها هم جدی نیستن.
۱۲. خودت رو با نسخه دیروزت مقایسه کن، نه با زندگی بقیه.
۱۳. وقتی یه فرصت در زد، قبل از اینکه ترس تصمیم بگیره، امتحانش کن.

۱۴. باآدم‌هایی که بهت حس خوب می‌دن، بیشتر وقت بگذرون.
۱۵. هر روز یه دلیل برای شکرگزاری پیدا کن؛ حتی اگه خیلی کوچیک باشه.

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

در ستایش حسادت
(آیا حسادت فقط یک ضعف است، یا راهی برای شناخت خواسته‌های پنهان ما؟)

🔻حسادت یکی از صادق‌ترین احساسات انسان است؛ نه به این دلیل که احساس خوبی است، بلکه چون معمولاً چیزی را آشکار می‌کند که ما دوست داریم پنهان نگه داریم. انسان‌ها درباره بسیاری از ضعف‌های خود حرف می‌زنند، اما حسادت را اغلب انکار می‌کنند. کمتر کسی با آرامش می‌گوید از موفقیت دیگری ناراحت شده است. ما ترجیح می‌دهیم خودمان را آدم‌هایی بی‌تفاوت و بی‌نیاز نشان دهیم؛ اما در درون، گاهی موفقیت دیگری پرسشی را بیدار می‌کند که نمی‌توانیم از آن فرار کنیم: چرا او دارد و من ندارم؟

■ حسادت همیشه درباره دیگری نیست؛ بیشتر درباره تصویری است که ما از خودمان ساخته‌ایم. ما به هر کسی حسادت نمی‌کنیم. معمولاً حسادت زمانی شکل می‌گیرد که فرد مقابل برای ما شبیه خودمان باشد؛ کسی که احساس کنیم می‌توانستیم جای او باشیم. موفقیت یک انسان بسیار دور شاید فقط تحسین ما را برانگیزد، اما موفقیت یک دوست قدیمی، همکار یا هم‌نسل می‌تواند دردی عمیق ایجاد کند. چون آن فرد فقط موفق نشده است؛ او به ما نشان داده است که یک امکان وجود داشته که شاید ما از آن استفاده نکرده‌ایم.

■ روان‌شناس آمریکایی، لئون فستینگر، در نظریه «مقایسه اجتماعی» توضیح داد که انسان‌ها برای شناخت توانایی‌ها و جایگاه خود، ناگزیر خود را با دیگران مقایسه می‌کنند. ما همیشه معیار کاملاً مستقلی برای ارزیابی خود نداریم؛ گاهی دیگری تبدیل به معیاری می‌شود که با آن خودمان را می‌سنجیم. از این زاویه، حسادت محصول یک نیاز انسانی برای فهمیدن جایگاه خویش است، نه فقط نشانه بدخواهی.

■ حسادت اگرچه دردناک است، اما می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره ما بدهد. کسی که به موفقیت نویسنده‌ای حسادت می‌کند، شاید فقط به شهرت او حسادت نمی‌کند؛ شاید خودش سال‌هاست آرزوی نوشتن را کنار گذاشته است. کسی که به آزادی دیگری حسادت می‌کند، شاید بیشتر از خودِ آن فرد، از محدودیت‌های زندگی خودش رنج می‌برد. حسادت گاهی به ما می‌گوید چه چیزی برایمان مهم است؛ چیزهایی که شاید در زندگی روزمره آن‌ها را فراموش کرده‌ایم.

■ البته هر حسادتی سازنده نیست. گاهی حسادت به میل نابودی دیگری تبدیل می‌شود؛ اینکه دیگری شکست بخورد تا ما احساس بهتری پیدا کنیم. این شکل از حسادت انسان را کوچک می‌کند، زیرا ارزش خود را وابسته به سقوط دیگران می‌بیند. اما شکل دیگری از حسادت وجود دارد که می‌تواند انسان را حرکت دهد؛ وقتی به جای آرزوی شکست دیگری، از خود می‌پرسیم: چه چیزی در او وجود دارد که من می‌توانم در خودم بسازم؟ پژوهش‌های جدید نیز میان حسادت مخرب و حسادتی که به تلاش و پیشرفت منجر می‌شود تفاوت قائل شده‌اند.

■ شاید مشکل اصلی ما با حسادت این است که این احساس، تصویری که از خودمان ساخته‌ایم را به چالش می‌کشد. دوست داریم خود را موجوداتی منطقی، عادل و بزرگوار ببینیم، اما حسادت یادآوری می‌کند که درون هر انسانی بخش‌هایی وجود دارد که چندان زیبا نیستند. بلوغ انسان از جایی آغاز می‌شود که بتواند این بخش‌ها را ببیند، نه اینکه آن‌ها را انکار کند.

■ حسادت را نباید ستایش کرد چون احساس خوشایندی است؛ باید آن را جدی گرفت چون پیامی در خود دارد. حسادت می‌تواند تبدیل به کینه شود، اما می‌تواند تبدیل به شناخت هم بشود. تفاوت این دو، در نوع نگاه ماست. انسان نابالغ از کسی که بیشتر دارد متنفر می‌شود؛ انسان آگاه از خودش می‌پرسد چرا داشتنِ دیگری چنین اثری بر من گذاشته است.

■ شاید حسادت، برخلاف تصور ما، دشمن رشد نیست؛ گاهی اولین نشانه آن است که بخشی از وجود ما هنوز آرزویی دارد. اگر جرئت کنیم آن را بفهمیم، حسادت از یک احساس شرم‌آور به یک پرسش مهم تبدیل می‌شود: چه چیزی را در دیگری دیدم که در خودم فراموش کرده بودم؟ و شاید همین پرسش، آغاز تغییر باشد.

✍️ مصطفی سلیمانی

‌https://t.me/filsofak
@hooreechannel 🌹

تأثیر جنگ بر افزایش خشونت خانگی

در بحران‌های اجتماعی ـ سیاسی و جنگ‌ها همواره یکی از پارامترهای سنجش ناامنی اجتماعی روند رو به افزایش خشونت‌های خانگی است که اغلب به دلیل اینکه نهادهای نظارتی و رسیدگی‌کننده به شکایات مسائل مهم‌تری در پیش دارند فشار بر زنان و کودکان افزایش می‌یابد و گرچه خلأ قانونی نیز در این میان نقش دارد، زنان به دلیل ناامنی ناشی از شرایط جنگی، نه تنها در معرض خشونت عریان‌تر قرار می‌گیرند بلکه به دلیل شرایط خاص حاکم به جامعه در مقابل آن سکوت می‌کنند.

نابرابری جنسیتی و خشونت خانگی دو همزاد همیشگی‌اند که بدون یکی دیگری چندان عرصه‌ای برای ظهور و بروز نخواهد داشت.

به هنگام وقوع جنگ‌ها، نابرابری در اشتغال بیش از دیگر نابرابری‌ها خود را نشان می‌دهد و همچنان که شاخص‌های سلامت را -که از پیش هم دارای مشکل بوده است- تنزل می‌دهد، زنان را در معرض بدترین آسیب‌های جسمی و روانی قرار می‌دهد.

🟡در جنگ‌ نه تنها سطح خشونت در جوامع بالا می‌رود بلکه گزارش‌دهی خشونت خانگی نیز با مشکل مواجه می‌شود. از طرف دیگر، نقش اجتماعی زنان که باعث می‌شود آنان همواره پاسخگوی نیازهای عاطفی فرزندان، اعضای خانواده و سالمندان باشند، باعث می‌شود سلامت روانی خود را نادیده بگیرند. اضطراب و افسردگی و استرس پس از حادثه بر دیگر مشکلات اقتصادی و عاطفی خانواده اضافه می‌شود و در صورتی که از زیر بار این مسئولیت موفق بیرون نیایند، مقصر شناخته می‌شوند.

⬅️با فشارهای اقتصادی، تورم و بیکاری، مقصرانگاری زنان در میزان دخل و خرج خانگی افزایش می‌یابد و زنان مسئول بدخرجی یا ولخرجی یا عدم مدیریت پس‌انداز شناخته شده و شرایط را بر آنها سخت می‌کند. این بدان معنا نیست که مردان در جنگ‌ها و یا در شرایط عادی در معرض خشونت ساختاری قرار ندارند بلکه با توجه به آمار، سهم زنان و کودکان از میزان خشونت خانگی بیشتر است. در مهرماه سال گذشته، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده اعلام کرد: «خشونت مردان علیه زنان ۳۰ برابر بیشتر از خشونت زنان علیه مردان است.»

درباره میزان خشونت خانگی همزمان با جنگ دوازده روزه، جنگ چهل روزه و وضعیت نیمه جنگ- نیمه آتش‌بس پس از آن آمار دقیقی در دست نیست اما بر اساس شواهد پژوهشی موقعیت‌های مشابه پیشینی در دیگر جاها، گزارش‌های رسمی بین‌المللی و بحران‌های اجتماعی که همراه با فشار اقتصادی بوده است، می‌توان حدس زد که در چنین شرایطی خطر خشونت‌های خانگی افزایش می‌یابد در حالی که خدمات حمایتی از دسترس خارج می‌شود.

✒️در واقع موضوع اصلی فقط این نیست که جنگ‌ها باعث خشونت خانگی می‌شود بلکه موضوع این است که ریشه‌های قبلی خشونت در بحران‌هایی مثل جنگ فعال می‌شود.

در زمینه‌ای از نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی که تهدید جنگ نیز به آن افزوده شده است، در نبودِ مهارت حل تعارض در افراد و عدم قوانین عرفی و مدنی حمایت‌گرایانه از زنان و کودکان، خشونت خانگی مانند یک بمب ساعتی عمل می‌کند و در آشوب جنگ زنان، کودکان و افراد ضعیف جامعه را زیر ضرب خود می‌گیرد.

🌸در چنین شرایطی است که نگاه مالکیتی داشتن بر زن که در قوانین رسمی و عرفی هم بر آن مهر تأیید زده شده است، زنان را تبدیل به کیسه بوکس‌های تخلیه‌ی خشم اجتماعی، روانی و اقتصادی می‌کند.

✅ادامه مطلب
✍بنفشه خرم‌دل
@Zane_Ruz_Channel
@hooreechannel 🌹

حواسمان نیست که چقدر راحت، با چند کلمه‌ای که در هوا رها می‌کنیم، می‌توانیم آدمی را از هم بپاشیم...

حواسمان نیست که با یک جمله، دل کسی را می‌شکنیم، چند نفر را روبه‌روی هم قرار می‌دهیم و چه دلخوری‌ها و زخم‌هایی به جا می‌گذاریم.

ما حرفمان را می‌زنیم، رد می‌شویم و اسمش را می‌گذاریم «رک بودن».

اما شاید یک نفر، مدت‌ها میان همان حرف‌های ما گیر کند؛
میان قضاوت‌هایمان،
میان برداشت‌هایمان،
و میان کلماتی که برای ما تمام شده‌اند، اما برای او تازه آغاز یک دردند.

دلی که می‌شکنیم، ارزان نیست.


https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

دینداری افراطی و روان
(وقتی ایمان، نقاب بیماری روانی می‌شود)

🔻خیلی‌ها فکر می‌کنند تندترین و سخت‌گیرترین دیندارها، «عمیق‌ترین» ایمان را دارند. 
اما روان‌شناسی حرف دیگری می‌زند: اغلب افراطی‌ترین چهره‌های مذهبی، نه از عشق به خدا، بلکه از اختلال روانی تغذیه می‌کنند. دین برایشان آرامش نیست؛ ابزار کنترل، توجیه یا نمایش قدرت است.

🔹 چهار نوع اصلی اختلال و دین:

۱. وسواس فکری_عملی (OCD) + دین = مناسک فلج‌کننده.
وضو گرفتن ۴۰ بار، نماز خواندن ۱۰ بار چون «شاید درست نبوده»، ترس دائمی از «نجس شدن» یا «گناه کبیره». این آدم‌ها واقعاً دیندارِ «خالص» نیستند؛ مغزشان گیر کرده در حلقه‌ی افکار تکراری و اجبار. وقتی همین‌ها می‌روند فتوا می‌دهند و به بقیه می‌گویند «تو کافری چون مثل من دقیق نیستی»، در واقع دارند وسواس خودشان را به جامعه صادر می‌کنند.

۲. شخصیت وسواسی_کمال‌گرا (OCPD) + دین = شریعت آهنین. 
این‌ها عاشق جزئیات‌اند. یک درجه انحراف قبله، یک میلی‌متر ریش کوتاه‌تر، یک ثانیه تأخیر در اذان = فاجعه. رحمت خدا برایشان معنی ندارد؛ فقط قانون، قانون، قانون. نتیجه؟ دین تبدیل می‌شود به چک‌لیست نظامی که هیچ انسانی نمی‌تواند تحملش کند. همین‌ها معمولاً در گروه‌های «سنت‌گرای افراطی» و «حرّه‌داری شرعی» پرچم‌دار می‌شوند.

۳. خودشیفتگی (Narcissism) + دین = من پیامبرِ جدیدم.
«فقط من درست می‌فهمم»، «علما منحرفند، فقط من به حقیقت رسیدم»، «هر که با من نیست کافر است». این‌ها خدا را هم ابزار کرده‌اند تا خودشان را در مرکز عالم بگذارند. انتقاد برنمی‌تابند، چون انتقاد از آن‌ها یعنی انتقاد از «خدا». خشونت کلامی و گاهی فیزیکی هم معمولاً همراهشان است.

۴. سایکوپاتی + دین = رهبر فرقه، جهادی، قاتل به نام خدا.
این خطرناک‌ترین ترکیب است. همدلی صفر، وجدان صفر، ولی مهارت دستکاری بالا. از آیات و روایات مثل سلاح استفاده می‌کنند. تاریخ پر است از این‌ها: از رهبران فرقه‌های آخرالزمانی گرفته تا سرکردگان گروه‌های تکفیری. دیگران برایشان فقط مهره‌اند.

🔹نتیجه‌ی اجتماعی؟ 

وقتی جامعه این رفتارها را «دینداری واقعی» بپندارد، مردم عادی از دین فراری می‌شوند. بدبینی به دین بالا می‌رود و دین واقعی (که قرار بود رحمت باشد) قربانی بیماری روانی چند نفر می‌شود.

🔹همه‌ی این اختلال‌ها قابل درمان‌اند. 
درمان شناختی_رفتاری (CBT) برای وسواس مذهبی کمک می‌کند. وقتی ریشه‌ی روان‌شناختی درمان شود، همان آدم ممکن است به یک دیندار متعادل و مهربان تبدیل شود.

🔹خلاصه‌ی کلام: 
دینداری افراطی خیلی وقت‌ها بیماری‌ست که لباس دین پوشیده. تا وقتی این را نفهمیم، هر روز شاهد فرقه‌های جدید، فتواهای عجیب‌تر و خشونت به نام خدا خواهیم بود.

🔹تفکیک کنیم: 
ایمان واقعی، آرامش می‌آورد. 
اختلال روانی با نقاب ایمان، دیگران را می‌آزارد.

✍️ مصطفی سلیمانی

@sokhanranihaa
@hooreechannel 🌹

«سندروم زنبور ملکه» چیست؟

«سندروم زنبور ملکه» به رفتاری اشاره دارد که در آن زنان شاغل در رده‌های ارشد سازمان، از حمایت یا پیشرفت همتایان جوان‌تر خود خودداری می‌کنند.

برخلاف تصور رایج، این پدیده یک نقص شخصیتی یا ضعف اخلاقی نیست، بلکه سازوکار مقابله‌ایِ دفاعی در محیط‌های کاریِ به‌شدت مردانه است.

وقتی فرصت‌های رهبری برای زنان محدود، شکننده و تحت‌تأثیر کلیشه‌های جنسیتی است، آن‌ها تحت فشار دوگانه قرار می‌گیرند: ترس از رقابت (اینکه فردی لایق‌تر جایگاهشان را بگیرد) و تهدید جمعی (اینکه ضعف یک زن، کلیشه‌های منفی علیه همه زنان را تقویت کند).

بسیاری از زنان ارشد که مسیر بسیار دشواری را برای رسیدن به موقعیت فعلی پیموده‌اند، ناخودآگاه انتظار دارند دیگران نیز همان مسیر پرهزینه را طی کنند.

مقابله با این پدیده بر عهده سازمان‌ها و رهبران است، نه صرفاً زنان. راه‌حل اصلی در اصلاح ساختار نهفته است:

۱. افزایش حضور زنان در سطوح مدیریتی (حضور حدود ۲۰ درصد یا حداقل سه زن در سطوح بالا، پویایی گروه را از رقابت به همکاری تغییر می‌دهد).

۲. عبور از مربی‌گری ساده به حمایت فعال (معرفی زنان برای پروژه‌های مهم و ترفیع).

۳. شفاف‌سازی فرآیندهای ارتقا برای کاهش فضای رقابتی «برد یکی به قیمت باخت دیگری».

۴. تغییر معیارهای رهبری که به‌طور سنتی بر ویژگی‌های کلیشه‌ای مردانه (مانند سختی عاطفی) تأکید دارند.

وقتی محیط سازمانی از تبعیض پاک شود و فرصت‌های رشد به‌طور سیستماتیک ایجاد گردد، انگیزه برای محافظت از جایگاه‌های محدود از بین می‌رود و زنان اغلب خود به بهترین حامیان یکدیگر تبدیل می‌شوند.

متن کامل
@hooreechannel 🌹

♻️وقتی خرید روزمره آدم را تحقیر می‌کند

احتمالاً برای خیلی از ما پیش آمده: وارد فروشگاه می‌شویم، چند قلم از چیزهایی را که سال‌ها خریدنش برایمان عادی بوده برمی‌داریم، اما چشممان به قیمت می‌افتد و مکث می‌کنیم.
گوشت را سر جایش می‌گذاریم، میوه را کمتر می‌کنیم، برند ارزان‌تر برمی‌داریم یا با خودمان می‌گوییم: «فعلاً لازم نیست.»

شاید هیچ‌کس این صحنه را نبیند، اما در همان چند ثانیه اتفاقی عمیق‌تر از «گرانی» رخ می‌دهد. آدم احساس می‌کند چیزی از اختیار و شأنش کم شده است.
برای بخشی از طبقه متوسط، درد فقط نداشتن پول نیست؛ دردِ از دست دادن سطحی از زندگی است که زمانی حق طبیعی خود می‌دانستند. چیزهایی که زمانی بدون فکر می‌خریدند، حالا باید با ماشین‌حساب و اضطراب انتخاب شوند.

چرا قیمت یک کالا می‌تواند حال آدم را خراب کند؟
فشار مالی فقط سفره را کوچک نمی‌کند؛ احساس امنیت و کنترل بر زندگی را هم فرسوده می‌کند.
وقتی فرد نمی‌تواند چیزهایی را بخرد که زمانی برایش عادی بوده، سؤال عمیق‌تری شکل می‌گیرد:
«چقدر هنوز اختیار زندگی خودم را دارم؟»

مقایسه با گذشته این زخم را عمیق‌تر می‌کند:
«من همان آدمم. همان کار را می‌کنم. شاید حتی بیشتر هم کار می‌کنم. پس چرا هر سال باید کمتر بخرم؟»
اینجاست که محرومیت نسبی معنا پیدا می‌کند. احساس محرومیت فقط از نداشتن ناشی نمی‌شود؛ گاهی از فاصله میان زندگی امروز و چیزی شکل می‌گیرد که زمانی برای خود بدیهی می‌دانستیم.

بنابراین ممکن است کسی هنوز «طبقه متوسط» محسوب شود، اما خودش احساس کند در حال سقوط است.
قیمت یک کیلو گوشت دیگر فقط قیمت گوشت نیست؛ می‌تواند به نشانه‌ای از این تبدیل شود که:
«من دیگر از پس زندگی‌ای که قبلاً داشتم برنمی‌آیم.»
و از همین‌جا ناکامی، خشم، شرم و تحقیر شکل می‌گیرد.
هیچ‌کس لازم نیست به آدم توهین کند؛ کافی است چیزی را که زمانی عادی می‌خرید، امروز با حسرت سر جایش بگذارد.

اما اینجا دیگر پای حکمرانی به میان می‌آید
تورم علت‌های متعددی دارد؛ تحریم، جنگ، کسری بودجه، سیاست پولی، بی‌ثباتی ارزی و مشکلات ساختاری. بنابراین مسئولیت حکومت را نباید با علت‌های بیرونی یکی گرفت.
جنگ و تحریم ممکن است فشار ایجاد کنند؛ اما نحوه مدیریت این فشار، سیاست‌های پولی و ارزی، بودجه‌ریزی، مقابله با فساد و ایجاد ثبات اقتصادی، در حوزه مسئولیت حکمرانی است.
مسئله فقط قیمت کالا نیست؛ مسئله این است که آیا شهروند می‌تواند با درآمد و تلاش امروز، برای فردای خود برنامه‌ریزی کند یا نه.
وقتی ارزش پول سقوط می‌کند و درآمدها از هزینه‌ها عقب می‌مانند، دامنه انتخاب و امنیت روانی مردم نیز کوچک‌تر می‌شود.

اما گاهی به‌جای پاسخ‌گویی درباره ریشه‌های بحران، نسخه برای خود مردم پیچیده می‌شود: کمتر مصرف کنید، قناعت کنید، ساده‌تر زندگی کنید، صبر داشته باشید.
قناعت و ساده‌زیستی اگر انتخاب شخصی باشند، محترمند؛ اما وقتی قرار است پوششی برای ناکارآمدی و فرار از مسئولیت شوند، به ابزار عادی‌سازی فشار تبدیل می‌شوند.
نمی‌توان قدرت خرید مردم را کاهش داد و بعد از همان مردم خواست هزینه این وضعیت را با «قناعت» بپردازند.
قناعت نمی‌تواند جایگزین سیاست‌گذاری شود؛ همان‌طور که صبر مردم نمی‌تواند جایگزین پاسخ‌گویی حکومت شود.

شهروندی که صبح سر کار می‌رود، اجاره و قسط می‌دهد و شب می‌بیند قدرت خریدش کمتر شده، حق دارد بپرسد:
«چه کسی مسئول این وضعیت است؟»
این پرسش را نمی‌توان با موعظه یا دعوت به تحمل بیشتر پاسخ داد.
حکمرانی خوب یعنی حتی اگر نتوانی همه بحران‌های بیرونی را حذف کنی، نگذاری مردم بهای بی‌ثباتی، تصمیم‌های غلط و ناکارآمدی را بی‌پایان بپردازند.

اما خطرناک‌ترین پیامد ماجرا شاید این باشد که انسان بیشتر کار کند و کمتر بتواند بخرد؛ تا جایی که رابطه میان تلاش و آینده برایش بی‌معنا شود.
آن وقت دیگر جلوی قفسه فروشگاه مکث نمی‌کند؛ از قبل می‌داند چه چیزهایی را نباید بردارد.
آن لحظه، مسئله فقط فقر نیست؛ انتخاب است که از بین رفته است.

حکومت ممکن است نتواند جنگ یا تحریم را متوقف کند، اما مسئول تصمیم‌هایی است که در برابر آنها می‌گیرد؛ تصمیم‌هایی که می‌توانند بحران را تشدید یا مهار کنند و اعتماد عمومی را حفظ یا فرسوده سازند.
و جامعه زمانی واقعاً فقیر می‌شود که مردم نه فقط قدرت خرید، بلکه باور به بهتر شدن فردا را از دست بدهند.
آن روز، دیگر مسئله قیمت گوشت نیست؛ مسئله این است که یک ملت، کم‌کم از آینده‌اش دست می‌شوید.

✍سیدعبدالله هاشمی

https://t.me/Kheradvarzi_Hashemi
@hooreechannel 🌹

مذهب، فقر و تقدیس رنج

رابطهٔ مذهب و فقر، رابطه‌ای پیچیده است. مذهب می‌تواند سرچشمهٔ همدلی، عدالت و حمایت از محرومان باشد؛ اما برخی خوانش‌های زاهدانه و افراطی، هنگامی که فقر را فضیلت، ثروت را وسوسه، رنج را مقدس و رفاه دنیوی را نکوهیده می‌دانند، می‌توانند به جای مبارزه با فقر، به تقدیس و بازتولید آن کمک کنند.

در مکاتب زاهدانه و صوفیانه، دنیا امری گذرا و کم‌ارزش تلقی می‌شود و دل‌بستن به مال و لذت، مانعی در مسیر رستگاری دانسته می‌شود. گاه چنین القا می‌شود که ثروتمند راهی به ملکوت ندارد و هرچه انسان از مال، آسایش و لذت دنیوی فاصله بگیرد، به خدا نزدیک‌تر می‌شود.

در اینجا فقر دیگر صرفاً یک واقعیت اقتصادی نیست؛ جامه‌ای معنوی بر تن محرومیت پوشانده می‌شود. به جای آنکه پرسیده شود «چرا انسان فقیر است و چگونه می‌توان او را از فقر رهانید؟»،  به او گفته شود که فقرش فضیلت است، رنجش ثواب دارد و محرومیتش مقدمهٔ رستگاری است.

خطر زمانی بیشتر می‌شود که این نگرش از یک انتخاب فردی فراتر رود و به فرهنگ عمومی تبدیل شود؛ فرهنگی که در آن ثروت مشکوک، شادی گناه‌آلود و رفاه دنیوی بی‌ارزش تلقی شود.

در جامعه‌ای که شمار بسیار زیادی امامزاده و زیارتگاه دارد، ( گویند در ایران ۱۴ هزار امام زاده) اگر مردم هم‌زمان با فقر، بیماری، بیکاری و ضعف خدمات عمومی روبه‌رو باشند، مسئله فقط تعداد زیارتگاه‌ها نیست؛ مسئله این است که جامعه امید خود را به کجا می‌سپارد.

زیارت و ایمان می‌تواند برای انسان معنای روحی و فرهنگی عمیقی داشته باشد؛ اما اگر امید به شفا و نجات، جای دانش پزشکی، آموزش، کارآمدی نهادها و مسئولیت انسانی را بگیرد، جامعه  به جای ساختن راه‌حل، در انتظار معجزه بماند.

از این منظر، فقر فقط تهی‌بودن سفره نیست. فقر می‌تواند به فقر فرصت، فقر آموزش، فقر تجربه و سرانجام فقر فکری تبدیل شود. انسانی که تمام توانش صرف تأمین نان و اجاره می‌شود، فرصت کمتری برای مطالعه، سفر، آموختن، اندیشیدن و شناخت جهان دارد.

و اینجاست که فقر مالی و فقر فکری می‌توانند یکدیگر را بازتولید کنند: فقر فرصت اندیشیدن را کاهش می‌دهد و کاهش آگاهی، امکان رهایی از فقر را دشوارتر می‌کند.

سفر نیز تنها جابه‌جایی از یک سرزمین به سرزمین دیگر نیست؛ سفر، مقایسه است. انسان وقتی جهان‌های دیگری را می‌بیند، درمی‌یابد که زندگی می‌تواند شکل دیگری داشته باشد. مدرسه می‌تواند بهتر باشد، بیمارستان می‌تواند کارآمدتر باشد، شهر می‌تواند آبادتر باشد و انسان می‌تواند آزادتر و شادتر زندگی کند.

از این رو، اگر فقر با انزوا، محدودیت اطلاعات و دشواری ارتباط با جهان بیرون همراه شود، افق مقایسه نیز کوچک‌تر می‌گردد.

برخی طامات و افراط‌های عرفانی نیز هنگامی خطرناک می‌شوند که انسان را از زندگی، تولید، علم، آبادانی و مشارکت اجتماعی دور کنند؛ یعنی به جای آنکه معنویت را وسیله‌ای برای انسانی‌ترکردن زندگی قرار دهند، گریز از زندگی را فضیلت کنند.

اگر رنج مقدس شود، انسان ممکن است به جای مبارزه با رنج، آن را تحمل و تقدیس کند. اگر فقر مقدس شود، مبارزه با فقر دشوار می‌شود. اگر شادی گناه شمرده شود، رفاه انسانی بی‌ارزش جلوه می‌کند.

در چنین شرایطی، فقر تنها یک وضعیت اقتصادی نیست؛ می‌تواند به وضعیتی ذهنی و فرهنگی نیز تبدیل شود.

جامعه‌ای که به انسان می‌آموزد «کم‌داشتن فضیلت است»، ممکن است به جای ساختن ثروت و توسعه، محرومیت خود را توجیه کند. و جامعه‌ای که رنج را نشانهٔ ایمان بداند، ممکن است به جای پرسیدن «چگونه رنج را پایان دهیم؟»، بپرسد «چگونه رنج خود را مقدس کنیم؟»

البته باید تأکید کرد که این نقد متوجه همهٔ ادیان، همهٔ مؤمنان یا همهٔ سنت‌های عرفانی نیست. در بسیاری از سنت‌های دینی، کمک به فقیر، عدالت، کار، دانش، آبادانی و کرامت انسان ارزش‌های بنیادین‌اند. مسئله، آن قرائتی است که فقر را از یک مشکل قابل حل به یک فضیلت مطلوب تبدیل می‌کند.

زیرا انسان برای شکوفایی، تنها به نان نیاز ندارد؛ به دانش، آزادی، شادی، امنیت، امید، ارتباط با جهان و فرصت انتخاب نیز نیازمند است.

و شاید بتوان تمام این بحث را چنین خلاصه کرد:

وقتی فقر تقدیس شود، مبارزه با فقر دشوار می‌شود؛
وقتی رنج مقدس شود، کاستن از رنج بی‌ارزش جلوه می‌کند؛
وقتی شادی گناه شمرده شود، رفاه انسانی مشکوک می‌شود؛
و وقتی انسان به جای ساختن آینده، تنها به تحمل رنج امروز فراخوانده شود، توسعه از افق جامعه دور می‌شود.

در نهایت، بزرگ‌ترین فقر شاید آن نباشد که سفره‌ای خالی است؛
بزرگ‌ترین فقر آن است که انسان دیگر رؤیای سفره‌ای پُر، ذهنی آزاد، زندگی شاد و آینده‌ای بهتر را نیز از یاد ببرد.

زیرا فقر هنگامی به نهایت قدرت خود می‌رسد که نه‌تنها جیب انسان را تهی کند، بلکه تخیل او را نیز فقیر سازد

@sokhanranihaa
@hooreechannel 🌹

‍ — رشدِ پرشتاب پلتفرم‌های اجارۀ لباس
🎯 زنانی که صاحب لباس نیستند

♦️ آتلانتیک، انی جوی ویلیامز — لباس بخشی از هویت ماست و نشان می‌دهد که هستیم. اجارۀ لباس به کسانی که توان خرید لباس را ندارند کمک می‌کند تا سبک شخصی خود را بسازند. اما کسانی که لباس اجاره می‌کنند با یک پارادوکس مواجه‌اند: اگر لباس‌های ثابت و شخصیِ فرد جای خود را به لباس‌های اجاره‌ای بدهند که هر ماه عوض می‌شوند، آیا کمد لباس بازتاب‌دهندۀ سلیقه و هویت واقعیِ او خواهد بود؟

♦️پاسخ به این پرسش را باید در تغییر رفتارهای نسلی جست‌وجو کرد که کمدهای خود را به روی این بازار جدید گشوده‌اند. رشدِ پرشتاب سرویس‌های اجارۀ لباس و نفوذ آن‌ها به زندگی روزمره در آمریکا، زاویۀ دیگری از سبک زندگی نسل جدید را آشکار می‌کند، نسلی که به نظر می‌رسد دیگر تمایلی به تعهدهای بلندمدت ندارد.

♦️سرویس «نولی» که سال ۲۰۱۹ راه‌اندازی شد، در کنار پلتفرم‌های دیگر زنان جوان را به چشم‌پوشی از خرید لباس ترغیب می‌کند. در این بازار پررقابت که همگی طرح‌ها و قیمت‌های مشابهی دارند، نولی با جذب ۴۷۷ هزار مشترک فعالِ ماهانه جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است.

♦️این سرویس اجارۀ لباس در بستر «اقتصاد اشتراکی» شکل گرفت. در دوران شروع به کار نولی، موفقیتِ شرکت‌هایی مثل اوبر و ایربی‌ان‌بی ثابت کرده بود که مردم دیگر مشکلی با سوارشدن در خودروی غریبه‌ها یا اقامت در خانۀ آن‌ها ندارند.

♦️اما این تمایل نسل زد و هزاره‌ای‌ها به اجارۀ لباس، بخشی از یک تغییر رفتار کلان‌تر است. جوانان بیست‌وچند و سی‌وچندسالۀ امروز مرتب شغل عوض می‌کنند، کمتر از نسل‌های قبل به نهادهای سنتی و مذهبی وابستگی دارند، توان خرید مسکن ندارند و حتی از روابط عاطفی متعهدانه نیز فاصله می‌گیرند. این رویکردِ «گذرا و موقت»، ابتدا بخش‌های حیاتی زندگی مثل کار، ازدواج و فرزندآوری را دگرگون کرد و حالا به عادی‌ترین بخش‌های روزمره رسیده است.

♦️در گذشته، آرشیوِ صفحه‌ها، کاست‌ها و سی‌دی‌های هر فرد، شناسنامه‌ای از شخصیت او بود. امروز اما کافی است عضو اسپاتیفای شویم تا بدون مالکیتِ حتی یک آلبوم، به میلیون‌ها آهنگ دسترسی داشته باشیم یا فیلم‌ها را در آمازون پرایم اجاره کنیم. حالا همین منطقِ «استفاده بدون مالکیت»، کمد لباس‌های ما را هم تسخیر کرده است.

✍ انی جوی ویلیامز؛ عضو تحریریۀ مجلۀ آتلانتیک

@tarjomaanweb
@hooreechannel 🌹

.
۱۰ دلیل که لازم نیست همه از زندگی‌تون خبر داشته باشن:

۱. همه از خوشحالی شما خوشحال نمی‌شن.
بعضی چیزهای خوب، توی سکوت امن‌ترن.

۲. هرچی کمتر توضیح بدید، آرامش بیشتری دارید.
لازم نیست برای هر تصمیمی جواب پس بدید.

۳. برنامه‌ها قبل از عملی شدن، بهتره خصوصی بمونن.
اول انجامش بدید، بعد اگر خواستید درباره‌ش حرف بزنید.

۴. آدم‌ها با اطلاعات کم‌تر، کمتر دخالت می‌کنن.
خیلی از دخالت‌ها از جایی شروع می‌شن که زیادی از خودمون گفتیم.

۵. همه ظرفیت شنیدن مشکلاتتون رو ندارن.
درددل کردن با آدم اشتباه، گاهی خودش یه مشکل تازه می‌سازه.

۶. رابطه‌هاتون به تماشاگر احتیاج ندارن.
هرچه بین دو نفره، لازم نیست موضوع نظرخواهی از بقیه بشه.

۷. مرز داشتن باعث می‌شه جدی‌تر گرفته بشید.
قرار نیست همه به تمام بخش‌های زندگی شما دسترسی داشته باشن.

۸. کمتر خودتون رو با بقیه مقایسه می‌کنید.
وقتی برای دیده شدن زندگی نکنید، بیشتر برای خودتون زندگی می‌کنید.

۹. بعضی خوشحالی‌ها وقتی خصوصی می‌مونن، شیرین‌ترن.
هر اتفاق قشنگی لازم نیست تبدیل به خبر عمومی بشه.

۱۰. زندگی خصوصی، ذهن آروم‌تری می‌سازه.
گاهی بهترین حس دنیا اینه که چیزهایی داشته باشید که فقط خودتون و آدم‌های نزدیکتون ازش خبر دارن.

همه‌چیز پنهان‌کاری نیست؛ بعضی چیزها فقط حریم شخصیه.

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

گناه سالم
(چطور عذاب وجدان می‌تواند ما را به مسئولیت و جبران برساند، نه به شرم و خودآزاری؟)

🔻 احساس گناه، اگر سر جای خودش بماند، می‌تواند یکی از تنظیم‌کننده‌های زندگی اخلاقی ما باشد. آدمی که بعد از آسیب‌زدن به دیگری هیچ ناراحتی‌ای احساس نمی‌کند، احتمالاً انگیزه چندانی هم برای جبران ندارد. مسئله از جایی شروع می‌شود که احساس گناه از یک رفتار مشخص عبور می‌کند و به کل شخصیت آدم می‌رسد.

■ در روان‌شناسی برای این تفاوت از دو مفهوم گِیلْت (Guilt) و شِیم (Shame) استفاده می‌شود. گِیلْت بیشتر متوجه رفتار است: «کاری کردم که اشتباه بود.» اما شِیم متوجه خود آدم است: «من آدم بدی هستم.» پژوهش‌های جون تنگنی و مارکوس لوکوود نشان داده‌اند که گِیلْت می‌تواند با همدلی، پذیرش مسئولیت و رفتارهای جبرانی همراه باشد؛ در حالی که شِیم بیشتر به پنهان‌شدن، کناره‌گیری و واکنش‌های دفاعی منجر می‌شود.

■ فرض کنید کسی وسط دعوا به همسرش می‌گوید: «تو اصلاً انتخاب اول من نبودی.» بعد از فروکش‌کردن خشم، می‌فهمد که حرفش تحقیرکننده بوده. اگر بگوید «این حرفم غلط بود»، هنوز درباره یک رفتار مشخص حرف می‌زند. می‌تواند عذرخواهی کند، اثر حرفش را ببیند و برای تکرارنشدنش کاری کند.
اما اگر بگوید: «من آدم مزخرفی‌ام»، اتفاق دیگری افتاده. خطا دیگر فقط یک رفتار نیست؛ تبدیل شده به تعریفی درباره کل شخصیت او. اینجاست که شرم می‌تواند آدم را از جبران دور کند.

■ این تفاوت در زندگی دینی هم مهم است. قرآن بعد از بیان خطا و گناه، بارها راه بازگشت را باز می‌گذارد. در سوره زمر، آیه ۵۳، به کسانی که «بر خودشان اسراف کرده‌اند» گفته می‌شود از رحمت خدا ناامید نشوند. در سوره فرقان نیز پس از ذکر گناهان، از توبه، ایمان و عمل صالح سخن گفته می‌شود و حتی از تبدیل بدی‌ها به نیکی‌ها.

■ در نگاه اخلاقی اسلام، توبه فقط یک احساس درونی یا یک جمله زبانی نیست؛ پشیمانی، ترک خطا، تصمیم به تکرارنکردن و در جایی که حق دیگری ضایع شده، جبران و طلب رضایت، بخشی از معنای آن است.
پس پشیمانی قرار است آدم را به سمت اصلاح ببرد. اگر فقط به سرزنش مداوم خودمان ختم شود، از هدف اصلی‌اش فاصله گرفته‌ایم.

■ شرم می‌تواند همین اتفاق را رقم بزند. آدم به‌جای اینکه به کسی که از او آسیب دیده فکر کند، مدام درگیر خودش می‌شود: «من چه آدمی هستم؟ چرا این کار را کردم؟ من واقعاً آدم بدی ام.» ممکن است ساعت‌ها خودش را سرزنش کند و حتی از خدا و دیگران فاصله بگیرد؛ اما هنوز عذرخواهی نکرده، چیزی را جبران نکرده و تغییری در رفتارش ایجاد نکرده باشد.
اینجا عذاب وجدان ممکن است به نوعی خودآزاری اخلاقی تبدیل شود؛ انگار فرد باید خودش را تنبیه کند تا ثابت کند پشیمان است. در حالی که تنبیه خود، جای جبران را نمی‌گیرد.

■ اگر به همسرمان آسیب زده‌ایم، مسئولیت ما این است که آسیب را ببینیم، عذرخواهی کنیم، فرصت ترمیم بدهیم و رفتارمان را تغییر دهیم. اگر دروغ گفته‌ایم، با پیامدش روبه‌رو شویم. اگر حقی را ضایع کرده‌ایم، تا جایی که می‌توانیم جبران کنیم. و اگر در رابطه با خدا خطایی کرده‌ایم، راه بازگشت را پیدا کنیم.
دردِ پشیمانی می‌تواند سخت باشد، اما وقتی در مسیر اصلاح قرار بگیرد، معنای دیگری پیدا می‌کند.

■ شاید تفاوت گناه سالم و شرم را بتوان خیلی ساده این‌طور دید:
گناه سالم می‌گوید: «من کار بدی کردم.»
شرم می‌گوید: «من آدم بدی ام.»
اولی هنوز راهی برای جبران باقی می‌گذارد؛ دومی همه‌چیز را به شخصیت آدم گره می‌زند.

■ بلوغ اخلاقی شاید همین باشد: بتوانیم همزمان دو چیز را نگه داریم؛
«کاری که کردم واقعاً غلط بود» و «من هنوز می‌توانم مسئولیتش را بپذیرم و برای جبرانش کاری بکنم.»

پشیمانی وقتی زنده است که به مسئولیت برسد؛ و مسئولیت وقتی کامل‌تر می‌شود که راهی به جبران باز کند.

✍️ مصطفی سلیمانی

https://t.me/elahiyateravan
@hooreechannel 🌹

کدام کشورها دسترسی کودکان و نوجوانان را به شبکه‌های اجتماعی محدود کرده‌اند؟

♦️الجزیره — قوانین و گفت‌وگوهایی پیرامون ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال در سراسر جهان در حال گسترش است، چراکه دولت‌ها در پی محدودکردن نفوذ شرکت‌های بزرگ فناوری بر کودکان هستند. کشورهای مختلف جهان به‌سوی ممنوعیت یا محدودسازی استفادۀ کودکان از شبکه‌های اجتماعی حرکت کرده‌اند، روندی که پرسش‌های تازه‌ای دربارۀ ایمنی، حریم خصوصی و سانسور برانگیخته است. در این میان، ببینید کدام کشورها پیشتاز این مسیر بوده‌اند.

♦️استرالیا: استرالیا نخستین کشور در جهان بود که ممنوعیت ایجاد حساب کاربری در شبکه‌های اجتماعی را برای کودکان زیر ۱۶ سال وضع کرد. این ممنوعیت از تاریخ ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ اجرایی شد.

♦️فرانسه: پارلمان فرانسه لایحۀ مهمی را تصویب کرده که طبق آن فعالیت نوجوانان زیر ۱۵ سال در شبکه‌های اجتماعی ممنوع می‌شود. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه که خودش پشتیبانِ اصلی این طرح است، اصرار دارد که این قانون تا قبل از شروع سال تحصیلیِ جدید اجرا شود. با این حساب، فرانسه اولین کشور در اتحادیۀ اروپا خواهد بود که استفاده از شبکه‌های اجتماعی را به صورت کلی [برای این رده سنی] ممنوع می‌کند.

♦️بریتانیا: بریتانیا در ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد می‌خواهد از الگوی استرالیا پیروی کند و حضور افراد زیر ۱۶ سال در شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کند. در ژوئیۀ ۲۰۲۶، دولت همچنین مقرراتی برای منع استفادۀ شبانه از شبکه‌های اجتماعی برای نوجوانانِ بزرگ‌تر را پیشنهاد کرد، اقدامی که بخشی از تلاش‌های جدید برای محافظت از افراد کم‌سن‌وسال در برابر آسیب‌های دیجیتال به شمار می‌رود.

♦️ترکیه: ترکیه در آوریل ۲۰۲۶ قانونی تصویب کرد که بر اساس آن افراد زیر ۱۵ سال از حضور در شبکه‌های اجتماعی منع می‌شوند. این قانون همچنین نهادهای مربوطه را به الزامِ احراز سن، حذفِ سریع‌ترِ محتوای آسیب‌زا و اعمالِ کنترل‌هایِ نظارتیِ والدین مکلف می‌کند. با این حال، این قانون به اجرا در نیامده است.

♦️اسپانیا: پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، بر سر برنامه‌اش برای ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال با صاحبان این بسترهای مجازی به اختلاف خورده است. دولت اسپانیا در پی آن است که این بسترها و مدیرانشان را نسبت به محتوا و الگوریتم‌های آسیب‌زا یا غیرقانونی پاسخ‌گو و مسئول بداند.

♦️این موج به چند کشور محدود نیست. در ایالات متحده نیز چندین ایالت در حال بررسی یا تصویب قوانین محدودکنندۀ استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای نوجوانان هستند. کانادا، دانمارک، یونان، نیوزیلند، مالزی، اندونزی، تایلند و برزیل نیز طرح‌هایی برای تشدید حمایت از کودکان در فضای مجازی در دست بررسی دارند. هم‌زمان، اتریش، اسلوونی و لهستان نیز در حال پیشبرد قوانینی برای محدودسازی یا ممنوعیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای گروه‌های سنی پایین‌تر هستند.

♦️در مقابل این سیاست‌ها، منتقدان معتقدند که الزام به احراز هویتِ سنی می‌تواند دغدغه‌های جدی دربارۀ حریم خصوصی ایجاد کند و قدرتِ نظارت و کنترل دولت‌ها یا شرکت‌های بزرگ را بر آزادی بیان در فضای مجازی افزایش دهد.

الجزیره | COUNTRIES MOVING TO BAN SOCIAL MEDIA FOR CHILDREN

@tarjomaanweb
@hooreechannel 🌹

🎥خانه کودک دروازه غار تعطیل شد
🔺خانه قمرخانمی به جای کلاس درس

✍🏻نسترن فرخ:  از بین رخت‌های آویزان شده روی نرده و بندی در وسط حیاط، هنوز دیوارهای رنگارنگش مشخص است. جایی که تا چند ماه قبل  مؤسسه یاریگران کودکان کار پویا در هر اتاقش محلی برای آموزش و بازی کودکان محیا کرده بود و حالا هر کدام از این اتاق‌های دور حیاط  به خانواده‌ای اجاره داده شده است. همچون خانه‌هایی که در گذشته به آن خانه‌های «ننه قمر» می‌گفتند.

🔹فشارهای اقتصادی، افزایش هزینه‌ها و کمبود نیروی انسانی سرانجام مؤسسه را به تخلیه این ساختمان واداشت. حالا همان اتاق‌های سه الی چهار متری دروازه‌غار که روزی برای آموزش و حمایت از کودکان استفاده می‌شد، کارکرد دیگری پیدا کرده و تنها یادگارش نقاشی‌هایی است که روزی مربی‌ها بر دیوارهایش کشیدند.

@emtedadnet
@hooreechannel 🌹

مستضعف کیست؟

تعریف ما از «مستضعف» سال‌هاست که به‌اشتباه به معیارهای اقتصادی و جیب‌های خالی گره خورده است؛ اما حقیقت این است که مستضعف لزوماً کسی نیست که پول ندارد، بلکه کسی است که «ضعیف نگه داشته شده» و از آموزش‌های بنیادین برای یک زندگی متمدنانه محروم مانده است.
مردمی که شنیدن نقد و پاسخ‌دادن آرام به آن را تمرین نکرده‌اند، زباله‌نریختن در مکان‌های عمومی را به یک ارزش نهادینه تبدیل نکرده‌اند، و نیاموخته‌اند مستقل فکر کنند و بی‌هراس نظر خود را بیان کنند، در معنای عمیق کلمه، مستضعف‌اند. ما زمانی ضعیف نگه داشته می‌شویم که یاد نمی‌گیریم از دنباله‌روی کورکورانه فاصله بگیریم و جهان را فراتر از تقسیم‌بندی‌های سیاه‌وسفید، یعنی «خوبِ مطلق» و «بدِ مطلق»، ببینیم.
وقتی زندگی روزمره‌مان پر است از برچسب‌زدن و قضاوت دیگران، و سرک کشیدن به حریم خصوصی آنان، فحاشی و تخریب افراد در فضای مجازی به‌دلیل مخالفت با نظرشان، غیبت کردن و نان را به نرخ روز خوردن، و ... یعنی از نظر فرهنگی و مهارتی در فقری عمیق به سر می‌بریم.

این ندانستن‌ها و نتوانستن‌ها انتخاب آگاهانه ما نبوده، بلکه نتیجه ی زنجیره‌ای از نظام‌های آموزشی ناکارآمد و فرهنگ‌های سنتیِ اصلاح‌نشده‌ای است که ما را چنین پرورش داده‌اند.

با این نگاه، اگر تعارف را کنار بگذاریم و با خود صادق باشیم، باید بپذیریم که با وجود همه ادعاهای تاریخی و فرهنگی، هنوز «ملتی مستضعف» هستیم؛ ملتی که از ساده‌ترین مهارت‌های زیست جمعی و بلوغ فردی، محروم مانده است.

اما این پذیرش برای سرخوردگی نیست؛ نقطه آغاز تحول است. راه برون‌رفت نه در شعار، بلکه در یادگیری هزاران رفتار کوچک و نادیده‌گرفته‌شده است: پذیرش نقد، تمرین مدارا، احترام به حریم خصوصی، رعایت حقوق دیگران، مسئولیت‌پذیری، و جرأت اندیشیدن مستقل و...

بیاییم از همین امروز، با کوچک‌ترین انتخاب‌هایمان، این استضعاف را به توانمندی فردی و اجتماعی تبدیل کنیم؛ زیرا جامعه‌ای که شهروندانش در این سطوح رشد کنند، دیگر برای تغییر چشم‌انتظار قدرتی بیرونی نخواهد ماند، بلکه خود منشأ تحول خواهد شد.

✍️طاهره شیخ الاسلام

http://t.me/shey72
@hooreechannel 🌹

درباره قانون جدید مهریه

درباره قانون مهریه، به نظر می‌رسد نمایندگان صرفاً به دنبال حل مشکلات مردان هستند و به این جنبه از موضوع توجه ندارند که این تغییرات چه پیامدهایی برای زنان خواهد داشت. به همین دلیل، قانونی را که در عمل تنها پشتوانه و حمایت حقوقی زنان در خانواده بوده است، تغییر می‌دهند، بی‌آنکه دوراندیشی و برنامه‌ریزی مشخصی درباره وضعیت زنان داشته باشند.

اگر از نظر اجتماعی و اقتصادی و همچنین در قوانین خانواده، حقوق زنان و مردان برابر بود، آنگاه مهریه می‌توانست تکلیفی ناعادلانه برای مردان تلقی شود که باید حذف شود.

✅اما واقعیت این است که قانون خانواده بر برتری مرد بنا شده و عمده حقوق، از طلاق و حضانت گرفته تا تعیین محل سکونت، تحصیل، اشتغال، تردد و موارد دیگر، به مرد واگذار شده است.

از سوی دیگر، بسیاری از زنان استقلال اقتصادی ندارند و عمدتاً خانه‌دار و فاقد درآمد هستند و امرار معاش آنان به مرد وابسته است. این وضعیت حاصل ساختارهای سیاسی و اقتصادی و همچنین نظام فرهنگی و اجتماعی است که برای زنان رقم زده شده است.

زنی که سال‌ها در زندگی مشترک بدون دریافت دستمزد کار کرده، در بسیاری از موارد هیچ منبع مالی مستقلی ندارد.

وقتی قانون‌گذار به‌صورت یک‌طرفه مهریه را محدود می‌کند، بدون آنکه وضعیت اقتصادی و حقوقی زنان پس از طلاق را در نظر بگیرد، ممکن است زمینه افزایش آسیب‌پذیری و ناامنی اقتصادی برخی زنان را فراهم کند. از این منظر، هرگونه محدودیت یا تغییر در قوانین مهریه، نیازمند توجه هم‌زمان به حقوق زنان و پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی مناسب برای آنان است.

✒️این قانون گواه روشنی است بر اینکه نمایندگان، ضرورت محافظت از زنان در برابر خشونت را احساس نمی‌کنند و قانونی که سال‌هاست در این زمینه بلاتکلیف مانده، همچنان به سرانجام نرسیده است؛ اما در مقابل، پیگیرانه محدودیت مهریه را دنبال می‌کنند و هر از گاهی محدودیت تازه‌ای برای آن ایجاد می‌کنند.

چنین مواجهه‌ای با حقوق زنان، به  فرودست‌سازی مضاعف آنان منجر می‌شود.

نمایندگان با این قانون، در عمل موفق شده‌اند یکی از معدود ابزارهای حمایتی زنان در خانواده را بدون ارائه هیچ جایگزین حمایتی از آنان بگیرند.

محدودیت بر مهریه، علاوه بر اینکه امتیاز دیگری به مردان اعطا می‌کند، اقدامی تنبیهی علیه زنانی است که بخواهند به ازدواج خود پایان دهند. ظاهرا این پیام به  زنی که طلاق می‌گیرد، منتقل می شود که شایسته حمایت نیست؛ نه مهریه قابل‌توجهی در انتظار اوست و نه نظام حمایتی مشخصی برای او طراحی شده است.

⬅️با قوانین فعلی، زن ممکن است حتی در شرایطی که تحت خشونت قرار دارد، ناچار به ماندن در ازدواج باشد؛ زیرا حق طلاق ندارد و اکنون دیگر نمی‌تواند از مهریه نیز به‌عنوان ابزاری برای چانه‌زنی و دستیابی به طلاق استفاده کند.

مهریه زمانی می‌تواند حذف شود که زنان و مردان از نظر حقوقی برابر باشند و تبعیض اقتصادی علیه زنان نیز برطرف شده باشد.

🔴وقتی ۸۶ درصد زنان از نظر اقتصادی غیرفعال‌اند و درآمد مستقلی ندارند و وابستگی اقتصادی آنان به مردان به‌صورت ساختاری شکل گرفته است، محدودیت مهریه می‌تواند زنان را پس از طلاق با آسیب‌پذیری و ناامنی اقتصادی بیشتری مواجه کند.

✍دکتر سیمین کاظمی

@Zane_Ruz_Channel
@hooreechannel 🌹

غذاهایی که دور میریزیم چه فاجعه‌هایی به بار می‌آورد؟

📌 هرچقدر هم حواستان را جمع کنید، باز هم اتفاق می‌افتد: نان خشک می‌شود، میوه‌های توی یخچال کپک می‌زنند، غذایی که از ناهار یا شام باقی مانده، بلااستفاده می‌شود یا تاریخ انقضای شیر و ماست می‌گذرد. یک تحقیق می‌گوید هر خانواده در جهان، در طول سال، به‌طور متوسط ۷۴ کیلوگرم غذا دور می‌ریزد. اما این هنوز اول ماجراست. سطح اتلاف مواد غذایی در زنجیرۀ تأمین و توزیع خیلی بیشتر است و این معضل تقریباً در همۀ جوامع امروزی وجود دارد. چرا جوامع جدید، برخلاف جوامع سنتی، نتوانسته‌اند اتلاف مواد غذایی را کنترل کنند؟

🎬 تدوینگر: علی حاجی سالم
🎤 گوینده: رضا مداح
© کاری از ترجمان علوم انسانی

https://B2n.ir/hz8131
@hooreechannel 🌹

باز آمد بویِ ماهِ مدرسه

کم‌کم به مهرماه و باز شدن مدارس نزدیک می‌شویم؛ زمانی که برای بسیاری یادآور خاطرات شیرین کودکی است. برای من اما، مهر همیشه آغاز نُه ماه عذاب و شکنجه و پایان سه ماه رهایی و خوشی تابستان بوده است. سال‌ها مدرسه را بخشی طبیعی و گریزناپذیر از کودکی دانسته‌ایم؛ جایی که کودک باید بنشیند، گوش دهد، بیاموزد، اطاعت کند و خود را با نظمی از پیش تعیین‌شده وفق دهد. اما هرچه بیشتر درباره کودکی و مبانی تکاملی یادگیری می‌خوانم، این پرسش جدی‌تر می‌شود: آیا آنچه آموزش می‌نامیم واقعاً با طبیعت کودک سازگار است؟
از من خواسته شد آخرین کتاب روان‌شناس آمریکایی، پیتر گری، با عنوان Restoring Childhood: How to Set Kids Free in the Age of Anxiety را مطالعه کنم تا درباره تهیه آن برای کتابخانه موزه نظر بدهم. شباهت شگفت‌انگیز دیدگاه‌های او با اندیشه‌هایی که عبدالحسین وهاب‌زاده طی چند دهه درباره کودکی، طبیعت و آموزش مطرح کرده است، توجهم را جلب کرد؛ اندیشه‌هایی که در کتاب "امپراتوری کودکی" نیز به شکلی منسجم بازتاب یافته‌اند.
هر دو، با وجود تفاوت‌های فرهنگی و جغرافیایی، در نقد ساختار آموزش مدرن به نقطه‌ای مشترک می‌رسند: مدرسه اجباری، بخش مهمی از آزادی طبیعی کودک را سلب می‌کند. گری مدرسه را محیطی اسارت‌بار می‌داند که در آن حرکت، انتخاب، کنجکاوی و عاملیت کودک محدود می‌شود و حتی می‌تواند به درماندگی آموخته‌شده بینجامد. وهاب‌زاده نیز کودک امروز را به شیری در قفس تنگ باغ‌وحش تشبیه می‌کند؛ موجودی که ظاهر طبیعی خود را حفظ کرده، اما در اثر مراقبت و نظارت افراطی، پویایی و غرایز طبیعی‌اش را از دست داده است.
از نظر هر دو، این محدودیت‌ها پیامدهای جدی برای سلامت روان دارند. گری میان کاهش بازی آزاد و افزایش اضطراب، افسردگی و دیگر مشکلات روانی کودکان ارتباط می‌بیند و مدرسه‌گریزی را لزوما بیماری نمی‌داند، بلکه گاه واکنشی طبیعی به محیطی ناسازگار تلقی می‌کند. وهاب‌زاده نیز فشار زودهنگام آموزشی، حفظیات، تست‌زنی، المپیادها و رقابت مدارس تیزهوشان را تهدیدی برای سلامت روان می‌داند و نسبت به محروم‌کردن کودکان از تماس با خاک، گل و طبیعت نیز هشدار می‌دهد.
تفاوت دیگر در تعریف "یادگیری" است. گری معتقد است کودک به‌طور طبیعی با موتورهایی چون کنجکاوی، بازی و میل به تعامل اجتماعی، توانایی خودآموزی دارد. وقتی همه کودکان مجبور می‌شوند محتوایی یکسان را در زمان و شیوه‌ای یکسان بیاموزند، این میل طبیعی جای خود را به یادگیری اجباری و نتیجه‌محور میدهد. وهاب‌زاده نیز آموزش رسمی زودهنگام را سرنا را از سر گشاد باد زدن می‌داند: به جای آنکه نخست پرسشی در ذهن کودک شکل بگیرد و سپس به دنبال پاسخ برود، پاسخ‌هایی از پیش آماده به او تحمیل میشود. از نگاه او، کودک باید پیش از آموزش رسمی، فرصت کشف آزادانه جهان را داشته باشد.
در این نگاه، بازی آزاد جایگاهی مرکزی دارد. گری بازی را فعالیتی داوطلبانه و فرآیندمحور می‌داند که در آن کودک میتواند بدون هزینه سنگین شکست بخورد و از همین راه خلاقیت، اعتمادبه‌نفس و توانایی تنظیم هیجان را بیاموزد. او حتی از بازیهای پرخطر، مانند بالا رفتن از درخت، به‌عنوان راهی طبیعی برای مواجهه و مدیریت ترس دفاع می‌کند. وهاب‌زاده نیز بازی را شغل اصلی کودک می‌داند و بر بازی در طبیعت، میان خاک، آب، سنگ، گل و درخت تأکید میکند؛ زیرا به باور او، عشق به سرزمین و طبیعت با کتاب درسی ایجاد نمی‌شود، بلکه از تجربه مستقیم و حسی جهان شکل میگیرد.
هر دو همچنین با جداسازی سخت‌گیرانه کودکان بر اساس سن موافق نیستند. گری یادآوری می‌کند که انسان در بیشتر تاریخ تکاملی خود در گروه‌های چندسنی زندگی و بازی کرده است؛ جایی که کودکان بزرگ‌تر برای کوچکترها الگو می‌شدند و همزمان مهارت‌های مراقبت، همکاری و رهبری را می‌آموختند. وهاب‌زاده نیز مدارس طبیعت را بر همین اساس، با حضور کودکان سنین مختلف طراحی کرده است؛ محیطی که در آن یادگیری متقابل و حل طبیعی بسیاری از تعارضها امکان‌پذیر میشود.
در نهایت، هر دو به بازتعریف نقش بزرگسال می‌رسند: بزرگسال نباید مدیر، ناظم و فرمانده کودک باشد، بلکه باید بستر امنی برای تجربه آزاد او فراهم کند. گری این نقش را به "نجات‌غریق" تشبیه میکند؛ کسی که مراقب امنیت است اما در جریان بازی دخالت نمی‌کند. وهاب‌زاده نیز از تسهیل‌گر سخن میگوید؛ کسی که با اصل حداقل عمل و حداقل کلام، محیط را فراهم میکند تا کودک خودش تجربه کند، بیازماید شکست بخورد و بیاموزد.
شاید نزدیک شدن مهرماه به‌جای آنکه فقط یادآور بازگشت کودکان به مدرسه باشد، فرصتی برای یک پرسش جدی نیز باشد:
آیا آنچه امروز آموزش و تربیت می‌نامیم، واقعا تنها و بهترین راه پرورش کودک است یا ما صرفا به یکی از شیوه‌های ممکن خو گرفته‌ایم و آن را با طبیعی و بدیهی اشتباه گرفته‌ایم؟

✍عارف عبادی
@JameahiBehtarBesazim
@hooreechannel 🌹

دخترانی با زندگی‌های دوگانه

سمند سفید جلوی پایم ترمز می‌زند و دختر هجده نوزده ساله‌ی چادری با یک تخته رسم بزرگ از ماشین پیاده می‌شود. مردِ میان‌سالِ مهربان می‌گوید:«برو بابا خدا به همراهت.» و هنوز دختر از عرض خیابان رد نشده که مرد از پنجره صدایش می‌کند:« محدثه بابا... عصر میام دنبالت‌ها.» محدثه دست تکان می‌دهد و می‌رود سمت مترو.

کم پیش می‌آید در تهران یک دختر را با چادر و تخته رسم ببینی. می‌دانم دختر جوانی که یا هنرستانی است یا دانشجوی سال اول هنر، با حجاب و آن هم چادر، خیلی کار استثنایی‌ای می‌کند.

توی همین فکرها هستم که می‌رسم به پایین پله‌برقی‌های مترو و ناگهان... می‌ایستم.

محدثه گوشه‌ی گیت ایستاده و دارد چادرش را می‌گذارد توی کوله‌پشتی‌اش...

توی دلم می‌گویم می‌دانستم! مگر یک آدم چه‌قدر می‌تواند اعتماد به نفس داشته باشد که در فضای خاص دانشجوهای هنر، چادر بپوشد؟

محدثه تیر بعدی را هم می‌زند. مانتویش را هم در می‌آورد و می‌گذارد توی کیف و تیر بعدی هم شلیک می‌شود؛ مقنعه هم از سر بر می‌دارد!

به فاصله‌ی چند دقیقه، دختر محجبه‌ی چادری، می‌شود دختر تی‌شرت‌پوش با موهای دیزلی و پیرسینگ‌های گوش عجیب و غریب و خطی مورب روی ابروها که وقتی چادر داشت هیچ به چشم نمی‌آمد.

با محدثه هم‌مسیر هستیم. من نشسته‌ام روی صندلی و او نشسته کف قطار. سرش را با ریتم آهنگی که می‌شنود تکان می‌دهد و حواسش توی گوشی‌اش است. ایستگاه بعد، چند دختر نوجوان با لباس‌های رنگی و موهای رها می‌آیند توی واگن. ناخودآگاه به این فکر می‌کنم که چند نفر از این‌ها ممکن است توی کیف‌هایشان روسری و چادر گذاشته باشند؟ اگر آن پدر مهربان محدثه‌ی عزیزش را با این لباس‌ها ببیند...

نمی‌خواهم هیچ کدام را قضاوت کنم. فقط می‌خواهم وضعیت را درک کنم. دختری که احتمالا پدرش را عاشقانه دوست دارد ولی نتوانسته آن چیزی را که او می‌پسندد دوست داشته باشد، باید چه‌کار کند؟ پدری که احتمالا عاشق دخترش است اگر بفهمد که نتوانسته دخترش را با اعتقاد خودش همراه کند چه حالی می‌شود؟

همه‌ی ما کم و بیش چنین تجربه‌ای را در مورد اطرافیان - یا حتی خودمان - داشته‌ایم. تجربه‌ی تفاوت سبک زندگی میان خانواده و فرزند و عدم پذیرش طرفینی و ایجاد زندگی‌های دوگانه.

اواخر دهه‌ی هفتاد و اوایل دهه‌ی هشتاد این موضوع برای بسیاری از خانواده‌ها با برداشتن چادر دخترانشان آغاز شد. دخترهای بسیاری بودند که بعد از دور شدن از خانه‌، چادرها را توی کیف می‌گذاشتند و حتما در طول روز این نگرانی را داشتند مبادا آشنایی آن‌ها را ببیند. سکانس مشابهی در چند فیلم پیش چشمم می‌آید که پدر از دیدن دخترش بدون چادر به خشم آمده...

حالا چادر رسیده به روسری و این زندگی‌های دوگانه با بسیاری از جزئیات سبک زندگی ادامه خواهد داشت.

می‌خواهم بی‌طرف بمانم. نه دوست دارم انگشت اتهام را به سمت خانواده ببرم و آن‌ها را سرزنش کنم که چرا آزادی فرزندشان را به رسمیت نمی‌شناسند و نه می‌خواهم از یک دختر نوجوان انتظار داشته باشم که تمام و کمال سبک زندگی خانواده‌اش را بپذیرد. در واقعیت، این پدرها مثل پدرهای خشن کلیشه‌ای در فیلم‌ها نیستند که دخترانشان را به اسارت گرفته باشند و نه این دخترها مثل قهرمان‌های تین‌ایجر فیلم‌های هالیوودی می‌خواهند از هر چه قید و بند است رها شوند. این دخترها رنج روانی زندگی دوگانه را به جان خریده‌اند تا خودشان را از خانواده جدا نکنند. نمی‌توانم به نتیجه برسم که باید چه اتفاقی بیفتد تا از حجم دشواری این ماجرا کم کرد. قطعاً برای این خانواده‌ها هم بسیار دشوار خواهد بود اگر با این واقعیت روبه‌رو شوند.

زندگی دوگانه‌ای که این دخترها انتخاب کرده‌اند فقط برای جلوگیری از تنش است. یاد آن دختری می‌افتم که پس از زن، زندگی، آزادی حجاب از سر برداشت و گفت بیست سال با پدرم سر چادر جنگیدم و ده سال با شوهرم سر روسری و حالا دیگر نمی‌خواهم بجنگم... اما باز هم می‌جنگد. حالا آشکار و شدیدتر چون دیگر مراعات و تحملی نیست که بخشی از تنش را مدیریت کند.

این هم از اقتضائات دوران گذار است. جامعه‌ی دوپاره‌ی مدرن‌زده‌ی سنت‌بنیان، از این دوگانگی‌ها بسیار دارد. وقتی در فضای مجازی کلیپی می‌بینم که بدون اجازه از مردم توی خیابان فیلم گرفته‌اند، نگران می‌شوم مبادا یکی از این دخترهای توی ویدئو مثل محدثه باشد و از سر اتفاق، پدر مهربان روی دیگر دخترش را در اینستاگرام ببیند. به محدثه و محدثه‌ها فکر می‌کنم که باید این نگرانی را مدام با خودشان داشته باشند. من اگر جای آن‌ها بودم، شرایطم را می‌پذیرفتم و نمی‌گذاشتم این دوگانگی عذابم دهد. من حتماً طرف خانواده را می‌گرفتم ولی آدم‌ها شبیه هم فکر نمی‌کنند.

می‌رسیم به ایستگاه میدان ولی‌عصر. محدثه از قطار پیاده می‌شود و من فکر می‌کنم به لبخند مهربان پدرش...

✍ روح الله طالبی توتی

@tadaeeat
@hooreechannel 🌹

کودکِ پنهان
(چرا بعضی زخم‌های قدیمی، بعد از پدر و مادر شدن دوباره بیدار می‌شوند؟)

🔻 خیلی از آدم‌ها قبل از بچه‌دار شدن یک تصویر زیبا از خودشان دارند؛ تصویری از پدر یا مادری که قرار است همه چیز را درست انجام دهد. با خودشان می‌گویند: «من مثل پدر و مادرم رفتار نمی‌کنم. من بیشتر گوش می‌دهم، بیشتر محبت می‌کنم، بیشتر حضور دارم.» این تصمیم ارزشمند است، اما گاهی زندگی بعد از آمدن کودک، بخش‌هایی از ما را نشان می‌دهد که تا قبل از آن کمتر دیده بودیم. کودک فقط یک عضو تازه به خانواده اضافه نمی‌کند؛ او گاهی چراغی روی قسمت‌های تاریک شخصیت ما می‌اندازد.

▪️ بچه‌ها با نیازهای طبیعی خودشان وارد زندگی ما می‌شوند؛ نیاز به توجه، امنیت، صبر، آغوش و همراهی. اما همین نیازهای ساده گاهی می‌توانند در والد، احساسات پیچیده‌ای را فعال کنند. مادری که خودش در کودکی مجبور بوده همیشه ساکت باشد، ممکن است با گریه‌های مداوم کودک احساس درماندگی کند. پدری که هیچ‌وقت اجازه نداشته احساساتش را نشان دهد، شاید با ترس یا ناراحتی فرزندش راحت نباشد. مسئله این نیست که او فرزندش را دوست ندارد؛ مسئله این است که یک بخش قدیمی از وجودش هنوز با همان تجربه‌های گذشته زندگی می‌کند.

▪️ بسیاری از واکنش‌های ما در برابر فرزندمان فقط مربوط به لحظه اکنون نیستند. گاهی صدایی از گذشته درون ما فعال می‌شود. همان صدایی که زمانی از والدین، معلم‌ها یا اطرافیان شنیده‌ایم. کودکی که بارها شنیده «چرا این‌قدر اشتباه می‌کنی؟» ممکن است سال‌ها بعد، وقتی فرزندش اشتباهی می‌کند، ناخواسته همان لحن را تکرار کند. نه به این دلیل که قصد آسیب زدن دارد، بلکه چون ذهن انسان گاهی الگوهای آشنای قدیمی را دوباره اجرا می‌کند.

▪️ یکی از سخت‌ترین بخش‌های والد شدن این است که کودک ما گاهی چیزی را از ما می‌خواهد که خودمان در گذشته دریافت نکرده‌ایم. کودکی که نیاز به توجه دارد، ممکن است برای کسی که همیشه نادیده گرفته شده، بسیار سنگین باشد. کودکی که وابسته است و مدام دنبال حمایت می‌گردد، ممکن است برای کسی که خیلی زود مجبور شده مستقل شود، احساس خستگی ایجاد کند. گاهی فرزند ما به نقطه‌ای دست می‌زند که سال‌ها پیش در خودمان پنهان کرده‌ایم.

▪️ اما شناختن این موضوع نباید باعث شود والدین خودشان را سرزنش کنند. هیچ انسانی با گذشته‌ای کاملاً بی‌زخم وارد نقش پدر یا مادر نمی‌شود. همه ما تجربه‌هایی داشته‌ایم که روی نگاه ما به عشق، توجه، اشتباه کردن و رابطه اثر گذاشته‌اند. مهم این است که وقتی متوجه می‌شویم واکنش ما فقط مربوط به رفتار کودک نیست، فرصت پیدا می‌کنیم انتخاب دیگری داشته باشیم.

▪️ آگاهی، اولین قدم ترمیم است. وقتی پدر یا مادری بتواند لحظه‌ای مکث کند و از خودش بپرسد: «الان واقعاً از رفتار فرزندم ناراحت هستم یا چیزی در گذشته من فعال شده؟» یک فاصله ارزشمند ایجاد می‌شود؛ فاصله‌ای میان احساس و واکنش. همین فاصله می‌تواند جلوی انتقال بسیاری از زخم‌ها را به نسل بعد بگیرد.

▪️ بچه‌دار شدن فقط تجربه بزرگ کردن یک انسان کوچک نیست؛ تجربه شناختن بخش‌های ناشناخته خودمان هم هست. فرزند ما گاهی ما را با کودک درونمان روبه‌رو می‌کند؛ با آن قسمت‌هایی که زمانی نیاز به دیده شدن، شنیده شدن و دوست داشته شدن داشتند. شاید یکی از زیباترین بخش‌های والد بودن این باشد که در کنار رشد دادن یک کودک، فرصتی برای رشد دادن خودمان هم پیدا می‌کنیم.

▪️ والد خوب کسی نیست که هیچ زخمی ندارد، هیچ‌وقت خسته نمی‌شود و همیشه درست رفتار می‌کند. والد آگاه کسی است که زخم‌های خودش را می‌شناسد، مسئولیت آن‌ها را می‌پذیرد و تلاش می‌کند دردهای حل‌نشده را به جای منتقل کردن، درمان کند. گاهی فرزند ما فقط کودکی نیست که به مراقبت ما نیاز دارد؛ او آینه‌ای است که به ما نشان می‌دهد کدام قسمت از وجودمان هنوز منتظر توجه و مهربانی است.

✍️مصطفی سلیمانی

https://t.me/tarbiat_mind
@hooreechannel 🌹

✅ پایان تلخ یا تلخیِ بی‌پایان
(نکته‌ای دربارۀ روابط سمّی)

یکی از واقعیت‌های مهم در روابط انسانی این است که گاه ما در کنار افرادی قرار می‌گیریم که به شدت حساس و زودرنج و بدگمان هستند. آنها آن قدر حساسند که هر چیزی به پر قبایشان برمی‌خورد و فوراً احساس خطر می‌کنند. در کنار چنین کسانی ما باید مراقب کوچک‌ترین سخنان و جزئی‌ترین رفتارهایمان باشیم، وگرنه ممکن است از ما برنجند. گاهی هم شخص زودرنج و حساس نیست، ولی متعصب است و بر اساس باورهای بسیار سفت و سخت خود به قضاوت دربارۀ دیگران می‌پردازد. او تاب کوچک‌ترین تفاوت یا اختلافِ نظری را ندارد و همین باعث می‌شود حفظ کردن رابطه با او کار دشواری باشد.

حال پرسش اصلی این است که بهترین شیوۀ مواجهه با چنین کسانی چیست؟ آیا ما باید دائماً اندیشه‌ها و احساساتِ خودمان را سانسور کنیم و برای رعایت حال آنها از عواطف و خواسته‌های خودمان بگذریم، یا این که ما باید بدون هیچ ملاحظه‌ای خودمان را آن گونه که هستیم، نشان دهیم و نگران واکنش‌های آنها نباشیم؟ در پاسخ می‌توان گفت که اگر پنهان کردنِ اندیشه‌ها و احساساتِ خودمان آگاهانه و مقتدرانه انجام گیرد و علتی جز شفقت و مهر نداشته باشد، البته این کار پسندیده است؛ به این معنا که ما این توانایی را داریم که اندیشه‌ها و باورهای خودمان را آشکارا بیان کنیم و ترسی هم از واکنش‌های دیگران نداریم، اما برای رعایت حال آنها و به جهت این که باعث بدحالی‌شان نشویم، انتخاب می‌کنیم که احساسات و افکارمان را نزد خود نگاه داریم. چنین واکنشی پذیرفتنی است.

اما اگر پنهان کردن اندیشه‌ها و احساسات و افکارمان از سر ترس و نگرانی و وابستگی انجام شود، درست نیست. ما نباید برای حفظ دیگری خود را نادیده بگیریم و مدتی طولانی با ترس و لرز زندگی کنیم. این کار به تدریج ما را به وادی دروغ‌گویی و پنهان‌کاری و تزویر سوق می‌دهد و به ما آسیب می‌زند. بهتر این است که ما صادقانه و شجاعانه افکار و خواسته‌های خود را ابراز کنیم و از بابت واکنش‌های طرف مقابل نگران نباشیم. اگر طرف مقابل واقعاً ما را دوست دارد و برای دوستی با ما احترام قائل است، به هر حال در کنار ما می‌ماند، اما اگر ما آن قدر برای او بی‌ارزشیم که با یک اظهار عقیدۀ کوچک جایگاه خود را در نزد او از دست می‌دهیم، بهتر است این اتفاق زودتر بیفتد. چنین کسی دیر یا زود از ما می‌رنجد و ما را رها می‌کند، پس دلیلی ندارد که ما با پنهان‌کاری‌های خود زمان بیشتری را در ابهام و ترس و تردید بگذرانیم.

مشاهدات روزمره نشان می‌دهند که افراد متعصب یا اشخاص زودرنج و حساس، هر قدر هم که ما سعی در جلب دوستی آنها داشته باشیم، بالاخره دلیل یا بهانه‌ای برای رنجیدن از ما پیدا می‌کنند و ما را تنها می‌گذارند. حال که چنین است، بهتر است که با پنهان‌کاری‌های بی‌حاصل و نمایش‌های بیهوده این حادثه را به عقب نیندازیم. چنین روابطی می‌توانند سرمایه‌های ما را به غارت ببرند و رنج زیادی را بر ما تحمیل کنند؛ بنابراین هر چه زودتر تمام شوند، به سود ماست. ما برای این که زودتر از چنین رابطه‌های سمّی و ویرانگری بیرون بیاییم، می‌توانیم عمداً برخلاف میل چنین کسانی سخنی بگوییم یا کاری انجام دهیم. اگر دوستی ما برای چنین کسانی ارزشمند باشد، در کنار ما می‌مانند، وگرنه زودتر رابطه پایان می‌یابد و به این ترتیب می‌توانیم خود را از آسیب‌های آنها در امان نگاه بداریم.

البته پایان یافتن چنین رابطه‌هایی، به ویژه اگر با وابستگی عاطفی همراه باشند، بسیار دردناک است، ولی تحمل این پایان دردناک، به مراتب بهتر از تحمل دردِ بی‌پایانی است که ادامۀ چنین روابطی بر ما تحمیل می‌کند. به قول استاد اصغر فرهادی: «یک پایان تلخ بهتر از یک تلخیِ بی‌پایان است». ادامۀ رابطه با افراد حساس، زودرنج، بدگمان و متعصب حقیقتاً ما را گرفتار یک تلخی بی‌پایان می‌کند. پس بهتر است که با پنهان‌کاری و نمایش بازی کردن به این تلخی بی‌پایان دامن نزنیم و هر چه زودتر تکلیف خود را با آنها روشن کنیم. از چنین چشم‌اندازی است که مولانا به ما بگوید برای قطع شدن برخی از رابطه‌ها نه تنها نباید ناراحت نباشیم، بلکه باید خدا را شکر کنیم و شکرانه بدهیم:

اين دم ار يارانْت با تو ضد شوند
وز تو برگردند و در خَصمى روند،
هين، بگو: «نَك روزِ من پيروز شد
آن‌چه فردا خواست شد، امروز شد ...
پيش از آن كه روزگارِ خود بَرَم
عمر با ايشان به پايان آورم‏
كالة مَعيوب بخريده بُدَم
شُكر كز عيبش پگه واقف شدم‏
پيش از آن كز دست سرمايه شدى
عاقبت مَعيوب بيرون آمدى‏».
يار تو چون دشمنى پيدا كند
گَرِّ حِقد و رشكِ او بيرون زند،
تو از آن اِعراضِ او افغان مكن!
خويشتن را ابله و نادان مكن!‏
بلكه شُكْرِ حق كن و نان بخش كن!
كه نگشتى در جوالِ او كهُن‏
(مثنوی، د ۵/ ۱۵۱۶ - ۱۵۰۳)

✍ایرج شهبازی
@irajshahbazi
@hooreechannel 🌹