*FRIDAY UAE KHUTBA 07-08-2026* 🎙️🇦🇪

تحيتهم... سلام

*Their Greeting Will Be: Peace (Salām)*

*First Khutbah*

All praise is due to Allah, who has made peace (salām) the greeting of the people of Islam, the key to affection and harmony. We bear witness that there is no god but Allah, and we bear witness that our master Muḥammad is the Messenger of Allah. May Allah send His prayers, peace, and blessings upon him, his family, his Companions, and all who follow his guidance.

To proceed: I advise you, O servants of Allah, and myself to fear Allah, who says: إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ * فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

“Indeed, the righteous will be in a place of security, amid gardens and springs” (Qur'an 44:51–52).

O believers: Our khutbah today concerns one of the great symbols of Islam. It is a message of affection and reassurance, a covenant of safety and kindness, and a declaration that hearts are pure, souls are sincere, and free from rancour and resentment. It is the greeting of Islam: Al-salāmu ʿalaykum wa raḥmatullāhi wa barakātuh—Peace be upon you, and the mercy of Allah and His blessings. This greeting is itself a supplication for mercy, goodness, and blessing. Through it your good deeds increase and your reward becomes immense.

A man once passed by the Messenger of Allah ﷺ and said, Al-salāmu ʿalaykum. The Prophet ﷺ replied: عَشْرُ حَسَنَاتٍ

“Ten good deeds.”

Another man passed and said, Al-salāmu ʿalaykum wa raḥmatullāh. The Prophet ﷺ said: عِشْرُونَ حَسَنَةً

“Twenty good deeds.” Then a third man passed and said, Al-salāmu ʿalaykum wa raḥmatullāhi wa barakātuh. The Prophet ﷺ said: ثَلَاثُونَ حَسَنَةً

“Thirty good deeds” (al Adab al Mufrad).

Whoever makes spreading salām his constant habit will find his scale of good deeds made heavy and his honour greatly increased. And what honour could be greater than for his Lord, Mighty and Majestic, to receive him with peace? Allah says: تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ

“Their greeting on the Day they meet Him will be: Peace” (Qur'an 33:44).

The gates of Paradise will then be opened for them, and the angels will receive them saying: يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

“Peace be upon you. Enter Paradise because of what you used to do” (Qur'an 16:32).

The people of Paradise themselves will greet one another with peace: وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ

“Their greeting therein will be: Peace” (Qur'an 10:10).

Such is the greeting of peace, dear believers. It is among the means by which you enter Paradise. Sufficient proof of this is the oath of your Prophet ﷺ when he said:

وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ؛ لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ؟ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ

“By Him in whose Hand is my soul, you will not enter Paradise until you believe, and you will not truly believe until you love one another. Shall I tell you something which, if you do it, you will love one another? Spread salām among yourselves” (Ṣaḥīḥ Muslim).

So why do some people treat this magnificent greeting lightly? One passes by his neighbour without saying anything, while another enters his own home without greeting his family. Do they not know that it is a blessed greeting from Allah and that it is a cause of harmony, love, and blessing? Has Allah not said: فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً

“When you enter houses, greet one another with a greeting from Allah, blessed and good” (Qur'an 24:61)

That is, a greeting blessed in its effects and wholesome in its meaning? Accordingly, a believer should greet others both when entering upon them and when departing from them. This is what our Prophet ﷺ taught us. He said: إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمُ الْمَجْلِسَ فَلْيُسَلِّمْ، فَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يَجْلِسَ فَلْيَجْلِسْ، وَإِذَا قَامَ فَلْيُسَلِّمْ، مَا الْأُولَى بِأَحَقَّ مِنَ الْآخِرَةِ

“When one of you comes to a gathering, let him offer salām.

If he sits, then let him sit. When he leaves, let him offer salām again, for the first greeting is no more deserving than the last” (al Adab al Mufrad).

He ﷺ also taught the etiquette of giving salām, saying: يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ

“The younger should greet the older, the one walking should greet the one sitting, and the smaller group should greet the larger group” (Sahih al Bukhārī).

Among the etiquettes of salām is that you raise your voice sufficiently for it to be heard and that you do not single out one person while excluding others. The scholars have said: When greeting even one individual, say al-salāmu ʿalaykum using the plural form, because the angels are with him. Likewise, the reply should also be in the plural. Therefore, greet everyone. When the Prophet ﷺ was asked, “Which aspect of Islam is best?” he replied: تُطْعِمُ الطَّعامَ، وَتَقْرَأُ السَّلامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

“To feed others and to offer salām to those whom you know and those whom you do not know” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī; Ṣaḥīḥ Muslim).

How many disputes have been extinguished by a greeting of peace! How many broken relationships have been restored by a greeting of peace! How many wounded hearts have been healed by a greeting of peace! How much love has grown from a greeting of peace! How many blessings have been brought by a greeting of peace! Allah the Exalted says: O you who believe! Obey Allah, obey the Messenger, and those in authority among you (Qur'an 4:59). I say these words of mine, and I seek Allah's forgiveness for myself and for you. So, seek His forgiveness, for He is the Most Forgiving, the Most Merciful.

Second Khutbah

All praise is due to Allah alone, and may peace and blessings be upon the one after whom there is no Prophet.

To proceed: O you who spread salām, complete this blessed practice by returning greetings in the best manner. Its perfection lies in replying with something better, or at least with an equal greeting. This is the command of your Lord, who says: وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا

“When you are greeted with a greeting, respond with one better than it, or return it equally. Indeed, Allah is Ever Watchful over all things” (Qur'an 4:86)

Meaning that Allah will call people to account and reward them for responding to greetings with an equal or better greeting.

Be eager to initiate salām, for the one who begins the greeting is more virtuous before Allah. Jābir (may Allah be pleased with him) said: الْمَاشِيَانِ إِذَا اجْتَمَعَا فَأَيُّهُمَا بَدَأَ بِالسَّلَامِ فَهُوَ أَفْضَلُ

“When two people walking meet, the one who initiates the greeting of salām is the better of the two.” (al Adab al Mufrad).

Therefore, hasten to greet one another, and spread salām continually among yourselves. The Prophet ﷺ said: إِنَّ السَّلَامَ اسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ تَعَالَى، وَضَعَهُ اللَّهُ فِي الْأَرْضِ، فَأَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ

“Salām is one of the Names of Allah. Allah has placed it upon the earth, so spread salām among yourselves” (al Adab al Mufrad).

Teach this practice to your children, for it is among the symbols of your religion, the guidance of your Prophet ﷺ, and the values of your society. It requires neither wealth, nor time, nor effort, yet it builds bridges of love and spreads a spirit of mercy and affection, so that our society may continue to enjoy peace, compassion, goodness, and blessing.

May Allah send His prayers, peace, and blessings upon our master and Prophet Muḥammad, upon his family and all his Companions. O Allah, be pleased with Abū Bakr, ʿUmar, ʿUthmān, and ʿAlī, and with all the noble Companions. O Allah, You are Al-Salām, and from You comes all peace. Grant us life with peace, our Lord, and admit us into Paradise, the Abode of Peace.

O Allah, perpetuate for the United Arab Emirates its honour, victory, stability, prosperity, goodness, and well-being.

O Allah, protect Sheikh Muḥammad bin Zāyed, the President of the State, with Your protection. Be his Helper and Supporter, bless his life and his work, and grant success to him, his deputies, his brothers, the Rulers of the Emirates, and his trustworthy Crown Prince in all that You love and are pleased with. O Allah, have mercy upon Sheikh Zāyed, Sheikh Rāshid, and the departed rulers of the Emirates. By Your grace admit them into the vastness of Your Gardens. O Allah, encompass the martyrs of the nation with Your mercy and forgiveness. O Allah, have mercy upon the Muslim men and women, the living among them and the deceased.

Servants of Allah, remember Allah, the Most Great and Majestic, and He will remember you. Thank Him for His blessings, and He will increase you therein. And establish the prayer.

യുഎഇ വെള്ളിയാഴ്ച ഖുത്ബ 07-08-2026 🎙️🇦🇪

അവരുടെ അഭിവാദ്യം… സമാധാനം (സലാം) ✨
تحيتهم… سلام

ആദ്യ ഖുത്ബ

ഇസ്‌ലാമിന്റെ അഭിവാദ്യമായി സലാം നിശ്ചയിക്കുകയും, അത് സ്നേഹത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും താക്കോലാക്കുകയും ചെയ്ത അല്ലാഹുവിനാണ് എല്ലാ സ്തുതിയും. അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനായ മറ്റാരുമില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. നമ്മുടെ നേതാവായ മുഹമ്മദ് ﷺ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനാണെന്നും ഞങ്ങൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവേ, അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും സ്വഹാബികൾക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാർഗം പിന്തുടരുന്ന എല്ലാവർക്കും നിന്റെ അനുഗ്രഹവും സമാധാനവും നൽകണമേ.

ഇനി പറയാനുള്ളത്:

അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാരേ, നിങ്ങളെയും എന്നെയും ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ * فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ﴾

“തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിച്ചവർ സുരക്ഷിതമായ സ്ഥാനത്തായിരിക്കും; ഉദ്യാനങ്ങളുടെയും ഉറവുകളുടെയും നടുവിൽ.” (അദ്ദുഖാൻ 44:51–52)

വിശ്വാസികളേ,

ഇന്നത്തെ ഖുത്ബ ഇസ്‌ലാമിന്റെ ഏറ്റവും മഹത്തായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നിനെക്കുറിച്ചാണ്.

അത് സ്നേഹത്തിന്റെ സന്ദേശമാണ്.

സുരക്ഷയുടെയും കാരുണ്യത്തിന്റെയും ഉടമ്പടിയാണ്.

ഹൃദയങ്ങൾ പകയും വിദ്വേഷവും ഇല്ലാതെ ശുദ്ധമാണെന്ന പ്രഖ്യാപനമാണ്.

അത് ഇസ്‌ലാമിന്റെ അഭിവാദ്യമാണ്:

“അസ്സലാമു അലൈക്കും വ റഹ്മതുല്ലാഹി വ ബറകാതുഹു.”

അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും കരുണയും അനുഗ്രഹവും നിങ്ങളിലുണ്ടാകട്ടെ.

ഈ അഭിവാദ്യം തന്നെയാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ കരുണയ്ക്കും നന്മയ്ക്കും അനുഗ്രഹത്തിനുമുള്ള ഒരു പ്രാർത്ഥന.

ഇതിലൂടെ നിങ്ങളുടെ സൽകർമ്മങ്ങൾ വർധിക്കുകയും പ്രതിഫലം മഹത്തരമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഒരു മനുഷ്യൻ നബി ﷺ യുടെ സമീപത്തുകൂടി കടന്നുപോകുമ്പോൾ പറഞ്ഞു:

“അസ്സലാമു അലൈക്കും.”

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“പത്ത് നന്മകൾ.”

മറ്റൊരാൾ പറഞ്ഞു:

“അസ്സലാമു അലൈക്കും വ റഹ്മതുല്ലാഹ്.”

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“ഇരുപത് നന്മകൾ.”

മൂന്നാമൻ പറഞ്ഞു:

“അസ്സലാമു അലൈക്കും വ റഹ്മതുല്ലാഹി വ ബറകാതുഹു.”

അപ്പോൾ നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“മുപ്പത് നന്മകൾ.” (അൽ അദബുൽ മുഫ്റദ്)

സലാം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ജീവിതശൈലിയാക്കുന്നവരുടെ സൽകർമ്മങ്ങളുടെ തുലാസ് ഭാരമേറിയതാകും.

അവരുടെ പദവി ഉയർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

അതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം എന്താണ്?

അല്ലാഹു തന്നെ അവരെ സമാധാനത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ﴾

“അവർ അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ദിവസം അവരുടെ അഭിവാദ്യം ‘സലാം’ ആയിരിക്കും.” (അൽ അഹ്സാബ് 33:44)

പിന്നീട് സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ കവാടങ്ങൾ അവർക്കായി തുറക്കപ്പെടും.

മലക്കുകൾ അവരോട് പറയും:

﴿سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ﴾

“നിങ്ങൾക്ക് സമാധാനം! നിങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്ന സൽകർമ്മങ്ങളുടെ പ്രതിഫലമായി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ.” (അന്നഹ്ൽ 16:32)

സ്വർഗ്ഗവാസികൾ പരസ്പരം അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതും സലാമുകൊണ്ടായിരിക്കും.

﴿وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ﴾

“അവിടെ അവരുടെ അഭിവാദ്യം ‘സലാം’ ആയിരിക്കും.” (യൂനുസ് 10:10)

വിശ്വാസികളേ,

സലാം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന മഹത്തായ അമലാണ്.

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“എന്റെ ആത്മാവ് ആരുടെ കൈയിലാണോ അവനെ സത്യം! നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കാതെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയില്ല. നിങ്ങൾ പരസ്പരം സ്നേഹിക്കാതെ പൂർണ്ണ വിശ്വാസികളാകുകയുമില്ല. നിങ്ങൾ പരസ്പരം സ്നേഹിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന ഒരു കാര്യം ഞാൻ പറഞ്ഞുതരട്ടെയോ? നിങ്ങൾക്കിടയിൽ സലാം പ്രചരിപ്പിക്കുക.” (സ്വഹീഹ് മുസ്ലിം)

അങ്ങനെയിരിക്കെ ചിലർ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ മഹത്തായ അഭിവാദ്യത്തെ അവഗണിക്കുന്നത്?

ഒരാൾ അയൽക്കാരനെ സലാം പറയാതെ കടന്നുപോകുന്നു.

മറ്റൊരാൾ സ്വന്തം വീട്ടിൽ കയറിയിട്ടും കുടുംബത്തെ സലാം പറയുന്നില്ല.

അവർ അറിയുന്നില്ലേ, ഇത് അല്ലാഹുവിൽ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹീതമായ അഭിവാദ്യമാണെന്നും അത് സ്നേഹത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും അനുഗ്രഹത്തിന്റെയും കാരണമാണെന്നും?

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿فَإِذَا دَخَلْتُمْ بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً﴾

“നിങ്ങൾ വീടുകളിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിങ്കൽ നിന്നുള്ള അനുഗ്രഹീതവും നല്ലതുമായ അഭിവാദ്യം കൊണ്ട് പരസ്പരം സലാം പറയുക.” (അന്നൂർ 24:61)

അതുകൊണ്ട് ഒരു വിശ്വാസി ഒരാളുടെ അടുത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോഴും അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങിപ്പോകുമ്പോഴും സലാം പറയണം.

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഒരു സംഗമത്തിലേക്ക് വരുമ്പോൾ സലാം പറയട്ടെ. മടങ്ങുമ്പോഴും സലാം പറയട്ടെ. ആദ്യത്തെ സലാം അവസാനത്തേതിനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമല്ല.” (അൽ അദബുൽ മുഫ്റദ്)

നബി ﷺ സലാം പറയുന്നതിന്റെ മര്യാദയും പഠിപ്പിച്ചു:

“ചെറുപ്പക്കാരൻ മുതിർന്നവന് സലാം പറയണം. നടന്ന് പോകുന്നവൻ ഇരിക്കുന്നവന് സലാം പറയണം. ചെറിയ സംഘം വലിയ സംഘത്തിന് സലാം പറയണം.” (ബുഖാരി)

സലാമിന്റെ മര്യാദകളിൽ ഒന്നാണ് കേൾക്കാവുന്ന ശബ്ദത്തിൽ സലാം പറയുക.

ഒരാളെ മാത്രം പ്രത്യേകം സലാം പറയാതെ എല്ലാവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തുക.

പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു:

ഒരാളെ മാത്രമേ കണ്ടാലും “അസ്സലാമു അലൈക്കും” എന്ന ബഹുവചന രൂപം ഉപയോഗിക്കണം.

കാരണം മലക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ട്.

അതിനാൽ എല്ലാവരെയും സലാം ചെയ്യുക.

നബി ﷺ യോട് ചോദിക്കപ്പെട്ടു:

“ഇസ്‌ലാമിലെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കാര്യം ഏതാണ്?”

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

“ഭക്ഷണം നൽകുകയും, പരിചയമുള്ളവർക്കും പരിചയമില്ലാത്തവർക്കും സലാം പറയുകയും ചെയ്യുക.” (ബുഖാരി, മുസ്ലിം)

എത്രയോ തർക്കങ്ങൾ ഒരു സലാം കൊണ്ട് അവസാനിച്ചു!

എത്രയോ അകന്ന ബന്ധങ്ങൾ ഒരു സലാം കൊണ്ട് വീണ്ടും ചേർന്നു!

എത്രയോ മുറിവേറ്റ ഹൃദയങ്ങൾ ഒരു സലാം കൊണ്ട് സുഖപ്പെട്ടു!

എത്രയോ സ്നേഹം ഒരു സലാം കൊണ്ട് വളർന്നു!

എത്രയോ അനുഗ്രഹങ്ങൾ ഒരു സലാം കൊണ്ട് ലഭിച്ചു!

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾

“അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതനെയും നിങ്ങളിലെ അധികാരികളെയും അനുസരിക്കൂ.” (നിസാഃ 4:59)

ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകളോടെ എനിക്കും നിങ്ങൾക്കും വേണ്ടി അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടുന്നു.

⸻

രണ്ടാം ഖുത്ബ

അല്ലാഹുവിനാണ് എല്ലാ സ്തുതിയും.

അവസാന പ്രവാചകനായ മുഹമ്മദ് ﷺ ക്ക് സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും ഉണ്ടാകട്ടെ.

സലാം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരേ,

ഈ അനുഗ്രഹീതമായ പ്രവൃത്തി പൂർണമാക്കുക.

ആരെങ്കിലും നിങ്ങളെ സലാം ചെയ്താൽ അതിലും നല്ല അഭിവാദ്യംകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ അതേ രീതിയിലോ മറുപടി നൽകുക.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا﴾

“നിങ്ങളെ ഒരു അഭിവാദ്യം കൊണ്ട് അഭിവാദ്യം ചെയ്താൽ അതിലും നല്ല രീതിയിൽ മറുപടി നൽകുക, അല്ലെങ്കിൽ അതുപോലെ തന്നെ തിരിച്ചുനൽകുക. തീർച്ചയായും അല്ലാഹു എല്ലാറ്റിനും കണക്ക് ചോദിക്കുന്നവനാകുന്നു.” (നിസാഃ 4:86)

സലാം ആദ്യം പറയാൻ എപ്പോഴും മുന്നിട്ടിറങ്ങുക.

ആദ്യം സലാം പറയുന്നവനാണ് അല്ലാഹുവിങ്കൽ കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.

ജാബിർ (റ) പറഞ്ഞു:

“രണ്ട് പേർ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ആദ്യം സലാം പറയുന്നവനാണ് കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.” (അൽ അദബുൽ മുഫ്റദ്)

അതുകൊണ്ട്,

പരസ്പരം സലാം പറയാൻ മത്സരിക്കുക.

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“സലാം അല്ലാഹുവിന്റെ നാമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അല്ലാഹു അതിനെ ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ നിങ്ങൾക്കിടയിൽ സലാം പ്രചരിപ്പിക്കുക.” (അൽ അദബുൽ മുഫ്റദ്)

നിങ്ങളുടെ മക്കളെയും ഈ സുന്നത്ത് പഠിപ്പിക്കുക.

ഇത് നിങ്ങളുടെ മതത്തിന്റെ അടയാളവും നിങ്ങളുടെ പ്രവാചകന്റെ ﷺ മാർഗവും നിങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിന്റെ മഹത്തായ മൂല്യവുമാണ്.

ഇതിന് സമ്പത്തോ സമയമോ വലിയ പരിശ്രമമോ ആവശ്യമില്ല.

എന്നാൽ ഇത് ഹൃദയങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും സ്നേഹവും കരുണയും സമൂഹത്തിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അല്ലാഹുവേ,

നമ്മുടെ നേതാവും പ്രവാചകനുമായ മുഹമ്മദ് ﷺ ക്കും കുടുംബത്തിനും എല്ലാ സ്വഹാബികൾക്കും നിന്റെ അനുഗ്രഹവും സമാധാനവും നൽകണമേ.

അബൂബക്കർ, ഉമർ, ഉസ്മാൻ, അലി (റ) എന്നിവരോടും എല്ലാ മഹത്തായ സ്വഹാബികളോടും നീ തൃപ്തനാകണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

നീയാണ് അസ്-സലാം.

സമാധാനം നിന്റെ പക്കൽ നിന്നാണ്.

ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം സമാധാനപൂർണ്ണമാക്കുകയും, സമാധാനത്തിന്റെ ഭവനമായ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

യു.എ.ഇ.യ്ക്ക് എന്നും അഭിമാനവും വിജയവും സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും നന്മയും ക്ഷേമവും നിലനിർത്തണമേ.

രാഷ്ട്രപതിയായ ശൈഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദിനെ സംരക്ഷിക്കണമേ.

അദ്ദേഹത്തിന് സഹായിയും പിന്തുണയും ആയിരിക്കണമേ.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലും പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.

അദ്ദേഹത്തിനും ഉപരാഷ്ട്രപതിമാർക്കും എമിറേറ്റുകളുടെ ഭരണാധികാരികൾക്കും കിരീടാവകാശിക്കും നീ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും പ്രസാദിക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ വിജയം നൽകണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

ശൈഖ് സായിദിനും ശൈഖ് റാഷിദിനും അന്തരിച്ച എല്ലാ ഭരണാധികാരികൾക്കും കരുണ നൽകുകയും അവരെ വിശാലമായ സ്വർഗോദ്യാനങ്ങളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ ശഹീദുമാരെ നിന്റെ കരുണയാലും പൊറുപ്പാലും പൊതിയണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരണപ്പെട്ടവരുമായ എല്ലാ മുസ്ലിം പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും കരുണ നൽകണമേ.

അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാരേ,

അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കൂ; അവൻ നിങ്ങളെ സ്മരിക്കും.

അവന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നന്ദി പറയൂ; അവൻ നിങ്ങളെ കൂടുതൽ അനുഗ്രഹിക്കും

*FRIDAY UAE KHUTBA 14-08-2026* 🎙️🇦🇪

شبابنا همم وقيم

Our Youth: Aspiration and Values

الخطبة الأولى:
الحمد لله الذي جعل الشباب مرحلة قوة وعطاء، وأودع فيهم العزم وطاقات البناء، ونشهد أن لا إله إلا الله، ونشهد أن سيدنا ونبينا محمدا رسول الله، صلى الله وسلم وبارك عليه وعلى آله وصحبه ومن والاه.
أما بعد: فأوصيكم عباد الله ونفسي بتقوى الله القائل: ﴿يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله ولتنظر نفس ما قدمت لغد واتقوا الله إن الله خبير بما تعملون﴾.
أيها المؤمنون: خطبتنا اليوم عن مرحلة عظيمة من مراحل حياتنا، أودع الله فيها كمال القوة، وعلو الهمة، فوصفها بقوله: ﴿الله الذي خلقكم من ضعف ثم جعل من بعد ضعف قوة﴾. أجل: إنها مرحلة الشباب، فالشباب قوة في البدن، وسمو في الروح، وعلو في الطموح، وريادة في العطاء والإنجاز، تبلغ كمالها، وتؤتي ثمارها؛ حين يقودها الإيمان، وتهديها القيم، وتوجهها الحكمة، وقد عرض القرآن الكريم نماذج مضيئة لشباب جمعوا بين الهمة العالية، والقيم السامية، والقوة الإيمانية: ﴿إنهم فتية آمنوا بربهم وزدناهم هدى﴾.
فالله الله يا شبابنا في إيمانكم بربكم، إنه سبيل سعادتكم، ألم تبلغكم بشارة النبي ﷺ لمن استقام على طاعة ربه منكم، إذ قال: «سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله -وذكر منهم: وشاب نشأ في طاعة الله».
والله الله يا شبابنا في والديكم، بروهم وأحسنوا إليهم، فإنهم يرون فيكم ثمرة تربيتهم، وموضع أملهم، ويرجون أن تكونوا لهم عونا وسندا، ومصدر فخر واعتزاز، واحرصوا على صحة أبدانكم، واعرفوا قيمة أوقاتكم، اسمعوا بماذا وصى نبيكم ﷺ شابا مثلكم، إذ قال له: «اغتنم خمسا قبل خمس - وذكر منها- شبابك قبل هرمك، وصحتك قبل سقمك... وفراغك قبل شغلك...»
فيا أيها الشباب: سلوا أنفسكم: ماذا تصنعون بأوقاتكم؟ وما هدفكم في مسيرة حياتكم؟ وما الذي تقدمونه لوطنكم؟ ألا لا تجعلوا أيامكم تمر بلا إنجاز، فمن تساوى يوماه فهو مغبون، ومن كان أمسه خيرا من يومه فهو بالخسران مقرون، ومن لم يكن في زيادة فهو في نقصان، فليكن لكم في كل يوم كتاب تقرؤونه، ومهارة تكتسبونها، تعلموا قبل أن تتكلموا، فإن «من سلك طريقا يلتمس فيه علما، سهل الله له به طريقا إلى الجنة»، وتثبتوا قبل أن تنشروا، لقول الله تعالى: ﴿إن جاءكم فاسق بنبإ فتبينوا﴾، واسألوا أهل الاختصاص قبل أن تقدموا أو تحجموا، فإن ربكم عز وجل يقول: ﴿فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون﴾.
واعملوا على أن تكون المروءة والشهامة عنوان أخلاقكم، والعفة رائدة خلواتكم، والتروي ميزان أحكامكم، والحكمة ضابط عقولكم، ﴿ومن يؤت الحكمة فقد أوتي خيرا كثيرا﴾.
﴿يا أيها الذين آمنوا أطيعوا الله وأطيعوا الرسول وأولي الأمر منكم﴾.
أقول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم، فاستغفروه. 
الخطبة الثانية:
الحمد لله وحده، والصلاة والسلام على من لا نبي بعده.
أما بعد: فيا أيها الشباب: أنتم الأمل، وعليكم في بناء وطنكم المعول، فإن عمر بن الخطاب رضي الله عنه كان إذا نزل به الأمر المعضل؛ دعا الشباب فاستشارهم، يبتغي حدة عقولهم، فاحرصوا على خدمة وطنكم، مستفيدين من خبرة كباركم، متمثلين قول القائد المؤسس الشيخ زايد طيب الله ثراه:
يا ذا الشباب الباني *** بادر وقم بجهود
واستلهموا من إرثه قيمكم؛ خذوا من حكمته حسن النظر واستشراف المستقبل، ومن عنايته بالإنسان بناء القدرات، وتنمية الطاقات، ومن عزيمته المثابرة والإصرار على الإنجاز، ومن احترامه للإنسان ترسيخ التسامح والتعايش، ومن حرصه على الاتحاد قوة التكاتف والعمل المشترك، ومن رؤيته للاستدامة المحافظة على النعم والموارد، ومن كرمه حب العطاء والبذل ونفع الآخرين؛ قال تعالى: ﴿وتعاونوا على البر والتقوى﴾.
هذا، وصل اللهم وسلم وبارك على سيدنا ونبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين، وارض اللهم عن أبي بكر وعمر وعثمان وعلي، وعن سائر الصحابة الأكرمين. اللهم احفظ شبابنا، وزينهم بالإيمان والتقوى، والعلم والحكمة.
اللهم أدم على دولة الإمارات عزها ونصرها، واستقرارها وازدهارها، وخيرها ورخاءها.
اللهم احفظ الشيخ محمد بن زايد رئيس الدولة بحفظك، وكن له عونا وسندا، وبارك في عمره وعمله، اللهم وفقه ونوابه وإخوانه حكام الإمارات، وولي عهده الأمين؛ لما تحبه وترضاه.
اللهم ارحم الشيخ زايد، والشيخ راشد، وشيوخ الإمارات الذين انتقلوا إلى رحمتك، وأدخلهم بفضلك فسيح جناتك.
اللهم اشمل شهداء الوطن برحمتك وغفرانك.
اللهم ارحم المسلمين والمسلمات: الأحياء منهم والأموات.

عباد الله: اذكروا الله العظيم الجليل يذكركم، واشكروه على نعمه يزدكم. وأقم الصلاة.

*FRIDAY UAE KHUTBA 14-08-2026* 🎙️🇦🇪

شبابنا همم وقيم

Our Youth: Aspiration and Values
First Khutbah

All praise is due to Allah, who has made youth a stage of strength and giving, and has placed within young people determination and the capacities for building and achievement. We bear witness that there is no deity except Allah, and we bear witness that our master and Prophet Muhammad is the Messenger of Allah. May Allah’s peace, blessings, and grace be upon him, his family, his Companions, and all who follow him.

To proceed: Servants of Allah, I counsel you and myself to be mindful of Allah, who says: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ

“O you who believe, be mindful of Allah, and let every soul consider what it has sent ahead for tomorrow. And be mindful of Allah. Surely Allah is All-Aware of what you do.” (Qur’an 59:18)

Believers, our sermon today is about one of the greatest stages of our lives, a stage in which Allah has placed the fullness of strength and the loftiness of aspiration. Allah describes it when He says: اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً

“Allah is the One who created you from weakness, then after weakness gave you strength.” (Qur’an 30:54)

Indeed, this is the stage of youth. Youth is strength in the body, elevation in the spirit, loftiness in ambition, and leadership in giving and achievement. It reaches its fullness and bears its finest fruits when it is guided by faith, directed by values, and governed by wisdom. The Noble Qur’an presents radiant examples of young people who combined lofty aspiration, noble values, and the strength of faith: إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى

“Indeed, they were youths who believed in their Lord, and We increased them in guidance.” (Qur’an 18:13)

So, our young people, take great care of your faith in your Lord, for it is the path to your happiness. Has the glad tidings of the Prophet ﷺ not reached you concerning the young person who remains steadfast in obedience to Allah? He said: سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ -وَذَكَرَ مِنْهُمْ: وَشَابٌّ نَشَأَ فِي طَاعَةِ اللَّهِ

“There are seven whom Allah will shade in His shade on a Day when there will be no shade except His shade,” and among them he mentioned, “a young person who grew up in the worship of Allah.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī and Ṣaḥīḥ Muslim)

And, our young people, take great care in your treatment of your parents. Honour them and be good to them, for they see in you the fruit of their upbringing and the focus of their hopes. They hope that you will be a source of support and strength for them, and a cause of pride and honour.

Take care also of the health of your bodies and recognise the value of your time. Listen to what your Prophet ﷺ advised a young man like yourselves when he said:

اغْتَنِمْ خَمْسًا قَبْلَ خَمْسٍ - وَذَكَرَ مِنْهَا- شَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ، وَصِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ ... وَفَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ...

“Take advantage of five before five,” and among them he mentioned: “your youth before your old age, your health before your illness … and your free time before you become occupied.” (al-Bayhaqī, Shuʿab al-Īmān)

Young people, ask yourselves: What are you doing with your time? What is your goal as you journey through life? And what are you contributing to your country?

Do not allow your days to pass without accomplishment. Whoever finds his two days equal has suffered loss; whoever finds that his yesterday was better than his today is joined to loss; and whoever is not increasing is diminishing. Let every day contain a book that you read and a skill that you acquire. Learn before you speak, for the Prophet ﷺ said:

مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا، سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ

“Whoever follows a path seeking knowledge, Allah will make easy for him through it a path to Paradise.” (Ṣaḥīḥ Muslim)

And verify before you share information, in accordance with the words of Allah Almighty: إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا

“If a sinful person comes to you with news, then verify it.” (Qur’an 49:6)

Consult people of expertise before deciding whether to proceed or refrain, for your Lord, Mighty and Majestic, says: فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

“So ask the people of knowledge if you do not know.” (Qur’an 16:43)

Work to ensure that honourable character and chivalry are the hallmarks of your conduct, that chastity guides you in your private moments, that deliberation is the scale by which you make judgments, and that wisdom governs your minds. Allah says: وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا

“Whoever is granted wisdom has certainly been granted abundant good.” (Qur’an 2:269)

And Allah Almighty says: “O you who believe, obey Allah, obey the Messenger, and those entrusted with authority among you.” (Qur’an 4:59) I say these words of mine, and I seek Allah’s forgiveness for myself and for you, so seek His forgiveness.

Second Sermon

All praise is due to Allah alone, and may peace and blessings be upon the one after whom there is no prophet.

To proceed: Young people, you are the hope, and upon you rests great reliance in building your nation. ʿUmar ibn al-Khaṭṭāb, may Allah be pleased with him, whenever confronted with a difficult matter, would call young people and consult them, seeking the sharpness of their minds.

So be diligent in serving your country, while benefiting from the experience of your elders, and embody the words of the Founding Father, Sheikh Zayed, may Allah have mercy upon him: “O young builder, hasten and rise to your efforts.” Draw your values from his legacy: from his wisdom, take sound judgment and foresight concerning the future; from his care for the human being, learn to build abilities and develop potential; from his determination, take perseverance and insistence upon achievement; from his respect for humanity, strengthen tolerance and coexistence; from his commitment to the Union, learn the strength of solidarity and collective action; from his vision of sustainability, learn to preserve blessings and resources; and from his generosity, learn the love of giving, sacrifice, and benefiting others.

Allah Almighty says: وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى

“Cooperate with one another in righteousness and mindfulness of Allah.” (Qur’an 5:2)

O Allah, send Your peace, blessings, and grace upon our master and Prophet Muhammad, and upon all his family and Companions. O Allah, be pleased with Abū Bakr, ʿUmar, ʿUthmān and ʿAlī, and with all the noble Companions.

O Allah, protect our youth, and adorn them with faith and mindfulness of You, with knowledge and wisdom. O Allah, perpetuate for the United Arab Emirates its honour and victory, its stability and prosperity, its goodness and wellbeing. O Allah, protect Sheikh Mohamed bin Zayed, President of the State, with Your protection. Be his aid and support, and bless his life and his work. O Allah, grant him, his deputies, his brothers the Rulers of the Emirates, and his trustworthy Crown Prince success in all that You love and are pleased with.

O Allah, have mercy upon Sheikh Zayed, Sheikh Rashid, and the Sheikhs of the Emirates who have passed into Your mercy, and admit them, by Your grace, into Your spacious Gardens. O Allah, encompass the martyrs of the nation in Your mercy and forgiveness. O Allah, have mercy upon the Muslim men and women, the living among them and the deceased.

Servants of Allah: Remember Allah, the Mighty and Majestic, and He will remember you. Give thanks to Him for His blessings, and He will increase you.

And establish the prayer.

യുഎഇ വെള്ളിയാഴ്ച ഖുത്ബ 14-08-2026 🎙️🇦🇪

നമ്മുടെ യുവാക്കൾ: അഭിലാഷങ്ങളും മൂല്യങ്ങളും ✨
شبابنا همم وقيم

ആദ്യ ഖുത്ബ

യുവത്വത്തെ ശക്തിയുടെയും പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും കാലഘട്ടമാക്കുകയും, യുവാക്കളുടെ ഉള്ളിൽ നിർമാണത്തിനും നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനുമുള്ള ദൃഢനിശ്ചയവും കഴിവുകളും നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്ത അല്ലാഹുവിനാണ് എല്ലാ സ്തുതിയും. അല്ലാഹുവല്ലാതെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹനായ മറ്റാരുമില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. നമ്മുടെ നേതാവും പ്രവാചകനുമായ മുഹമ്മദ് ﷺ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനാണെന്നും ഞങ്ങൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനും കുടുംബത്തിനും സ്വഹാബികൾക്കും അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരുന്ന എല്ലാവർക്കും അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും കരുണയും ഉണ്ടാകട്ടെ.

ഇനി പറയാനുള്ളത്:

അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാരേ, നിങ്ങളെയും എന്നെയും ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ﴾

“വിശ്വസിച്ചവരേ! അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക. ഓരോ വ്യക്തിയും നാളേക്കായി താൻ എന്താണ് മുന്നോട്ട് അയച്ചുവെച്ചതെന്ന് നോക്കട്ടെ. അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുക. തീർച്ചയായും നിങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് അല്ലാഹു പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നവനാകുന്നു.” (അൽ ഹശ്ർ 59:18)

വിശ്വാസികളേ,

ഇന്നത്തെ ഖുത്ബ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ഘട്ടങ്ങളിലൊന്നിനെക്കുറിച്ചാണ്.

ശക്തിയും ഉയർന്ന അഭിലാഷങ്ങളും അല്ലാഹു നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുള്ള യുവത്വത്തിന്റെ കാലഘട്ടം.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً﴾

“നിങ്ങളെ ദൗർബല്യത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ച അല്ലാഹുവാണ് പിന്നീട് ദൗർബല്യത്തിന് ശേഷം നിങ്ങൾക്ക് ശക്തി നൽകിയത്.” (അർറൂം 30:54)

തീർച്ചയായും, ഇതാണ് യുവത്വത്തിന്റെ ഘട്ടം.

യുവത്വം ശരീരത്തിന്റെ ശക്തിയും ആത്മാവിന്റെ ഉന്നതിയും ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ മഹത്വവും പ്രവർത്തനങ്ങളിലും നേട്ടങ്ങളിലും നേതൃത്വം നൽകാനുള്ള കഴിവുമാണ്.

ഈ ശക്തി ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നത് ഈമാനാൽ നയിക്കപ്പെടുകയും, മൂല്യങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുകയും, ജ്ഞാനത്താൽ സംവിധാനം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ്.

വിശുദ്ധ ഖുർആൻ ഉയർന്ന അഭിലാഷവും മഹത്തായ മൂല്യങ്ങളും ശക്തമായ ഈമാനും ഒരുമിച്ച യുവാക്കളുടെ മനോഹരമായ മാതൃക നമുക്ക് നൽകുന്നു:

﴿إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى﴾

“തീർച്ചയായും അവർ തങ്ങളുടെ റബ്ബിൽ വിശ്വസിച്ച യുവാക്കളായിരുന്നു. നാം അവർക്ക് സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ വർധന നൽകി.” (അൽ കഹ്ഫ് 18:13)

അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ യുവാക്കളേ,

നിങ്ങളുടെ റബ്ബിലുള്ള ഈമാനെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കുക.

അതാണ് നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിലേക്കുള്ള വഴി.

അല്ലാഹുവിന്റെ അനുസരണയിൽ വളരുന്ന യുവാവിനെക്കുറിച്ച് നബി ﷺ നൽകിയ സന്തോഷവാർത്ത നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ലേ?

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“അല്ലാഹുവിന്റെ തണലല്ലാതെ മറ്റൊരു തണലുമില്ലാത്ത ദിവസം ഏഴ് വിഭാഗം ആളുകൾക്ക് അല്ലാഹു തന്റെ തണൽ നൽകും.”

അവരിൽ ഒരാൾ:

“അല്ലാഹുവിന്റെ ആരാധനയിൽ വളർന്ന യുവാവാണ്.” (ബുഖാരി, മുസ്ലിം)

നമ്മുടെ യുവാക്കളേ,

നിങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളോടുള്ള പെരുമാറ്റവും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക.

അവരെ ആദരിക്കുകയും അവരോട് നന്മ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുക.

കാരണം, അവരുടെ വളർത്തലിന്റെ ഫലമായും അവരുടെ പ്രതീക്ഷകളുടെ കേന്ദ്രമായും അവർ നിങ്ങളെ കാണുന്നു.

നിങ്ങൾ തങ്ങൾക്ക് സഹായവും ശക്തിയും അഭിമാനവും നൽകുന്നവരായിരിക്കുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിന്റെ ആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കുക.

നിങ്ങളുടെ സമയത്തിന്റെ വില മനസ്സിലാക്കുക.

നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള ഒരു യുവാവിനോട് നബി ﷺ നൽകിയ ഉപദേശം കേൾക്കുക:

“അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പ്രയോജനപ്പെടുത്തുക.”

അവയിൽ നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“വാർദ്ധക്യത്തിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ യുവത്വം, രോഗത്തിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ ആരോഗ്യം, തിരക്കിലാകുന്നതിന് മുമ്പ് നിങ്ങളുടെ ഒഴിവുസമയം…” (ബൈഹഖി)

യുവാക്കളേ,

സ്വയം ചോദിക്കുക:

നിങ്ങളുടെ സമയം നിങ്ങൾ എങ്ങനെ വിനിയോഗിക്കുന്നു?

ജീവിതയാത്രയിൽ നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്?

നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന് നിങ്ങൾ എന്താണ് സംഭാവന ചെയ്യുന്നത്?

നേട്ടങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ നിങ്ങളുടെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകാൻ അനുവദിക്കരുത്.

ഇന്നലെക്കാൾ ഇന്ന് മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ അത് നഷ്ടമാണ്.

ഓരോ ദിവസവും നിങ്ങൾ ഒരു പുതിയ പുസ്തകം വായിക്കുകയും ഒരു പുതിയ കഴിവ് നേടുകയും ചെയ്യട്ടെ.

സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അറിവ് നേടുക.

നബി ﷺ പറഞ്ഞു:

“അറിവ് തേടി ഒരു വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവന് അതിലൂടെ അല്ലാഹു സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി എളുപ്പമാക്കും.” (മുസ്ലിം)

നിങ്ങൾ കേൾക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവയുടെ സത്യാവസ്ഥ പരിശോധിക്കുക.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا﴾

“ഒരു ദുഷ്ടൻ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വാർത്ത കൊണ്ടുവന്നാൽ അത് പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തുക.” (അൽ ഹുജുറാത്ത് 49:6)

ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വിഷയത്തിൽ അറിവും പരിചയവുമുള്ളവരോട് ആലോചിക്കുക.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ﴾

“നിങ്ങൾക്ക് അറിവില്ലെങ്കിൽ അറിവുള്ളവരോട് ചോദിക്കുക.” (അന്നഹ്ൽ 16:43)

നിങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ മാന്യതയും ധീരതയും ആയിരിക്കട്ടെ.

നിങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതത്തിൽ പവിത്രത നിങ്ങളെ നയിക്കട്ടെ.

വിധിനിർണയങ്ങളിൽ ആലോചനയും വിവേകവും നിങ്ങളുടെ മാനദണ്ഡമാകട്ടെ.

നിങ്ങളുടെ ചിന്തകളെ ജ്ഞാനം നിയന്ത്രിക്കട്ടെ.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا﴾

“ആർക്കെങ്കിലും ജ്ഞാനം നൽകപ്പെട്ടാൽ തീർച്ചയായും അവന് ധാരാളം നന്മ നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.” (അൽ ബഖറ 2:269)

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“വിശ്വസിച്ചവരേ! അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതനെയും നിങ്ങളിലെ അധികാരികളെയും അനുസരിക്കൂ.” (അന്നിസാഅ് 4:59)

ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകളോടെ എനിക്കും നിങ്ങൾക്കും വേണ്ടി അല്ലാഹുവിനോട് പാപമോചനം തേടുന്നു. അതിനാൽ അവനോട് പാപമോചനം തേടുക.

⸻

രണ്ടാം ഖുത്ബ

അല്ലാഹുവിനാണ് എല്ലാ സ്തുതിയും.

അവസാന പ്രവാചകനായ മുഹമ്മദ് ﷺ ക്ക് സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും ഉണ്ടാകട്ടെ.

യുവാക്കളേ,

നിങ്ങളാണ് പ്രതീക്ഷ.

നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമാണ് നിങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഉമർ ഇബ്നുൽ ഖത്താബ് (റ) ഒരു പ്രയാസകരമായ വിഷയം നേരിടുമ്പോഴെല്ലാം യുവാക്കളെ വിളിച്ചുവരുത്തി അവരുമായി കൂടിയാലോചിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ ചിന്തയുടെ മൂർച്ച അദ്ദേഹം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെ സേവിക്കുന്നതിൽ പരിശ്രമിക്കുക.

അതോടൊപ്പം നിങ്ങളുടെ മുതിർന്നവരുടെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രയോജനം നേടുക.

സ്ഥാപക പിതാവായ ശൈഖ് സായിദ് (റഹിമഹുല്ലാഹ്) പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുക:

“യുവ നിർമ്മാതാവേ, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് വരികയും നിന്റെ പരിശ്രമങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുകയും ചെയ്യുക.”

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങളുടെ മൂല്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുക:

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ശരിയായ തീരുമാനവും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ദീർഘദർശിത്വവും പഠിക്കുക.
മനുഷ്യരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരുതലിൽ നിന്ന് കഴിവുകൾ വളർത്തുകയും ശേഷികൾ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പഠിക്കുക.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൃഢനിശ്ചയത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥിരതയും നേട്ടത്തിനായുള്ള പരിശ്രമവും പഠിക്കുക.
മനുഷ്യരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനത്തിൽ നിന്ന് സഹിഷ്ണുതയും സഹവർത്തിത്വവും ശക്തിപ്പെടുത്തുക.
യൂണിയനോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയിൽ നിന്ന് ഐക്യത്തിന്റെയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ശക്തി പഠിക്കുക.
സുസ്ഥിരതയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനത്തിൽ നിന്ന് അനുഗ്രഹങ്ങളും വിഭവങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാൻ പഠിക്കുക.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദാര്യത്തിൽ നിന്ന് നൽകാനും ത്യാഗം ചെയ്യാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യാനും ഉള്ള സ്നേഹം പഠിക്കുക.

അല്ലാഹു പറയുന്നു:

﴿وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى﴾

“നന്മയിലും അല്ലാഹുവിനെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിലും നിങ്ങൾ പരസ്പരം സഹകരിക്കുക.” (അൽ മാഇദ 5:2)

അല്ലാഹുവേ,

നമ്മുടെ നേതാവും പ്രവാചകനുമായ മുഹമ്മദ് ﷺ ക്കും കുടുംബത്തിനും എല്ലാ സ്വഹാബികൾക്കും സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും നൽകണമേ.

അബൂബക്കർ, ഉമർ, ഉസ്മാൻ, അലി (റ) എന്നിവരോടും എല്ലാ മഹത്തായ സ്വഹാബികളോടും നീ തൃപ്തനാകണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

നമ്മുടെ യുവാക്കളെ സംരക്ഷിക്കണമേ.

അവരെ ഈമാനും തഖ്‌വയും അറിവും ജ്ഞാനവും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

യു.എ.ഇ.യുടെ അഭിമാനവും വിജയവും സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും നന്മയും ക്ഷേമവും നിലനിർത്തണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

രാഷ്ട്രപതിയായ ശൈഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദിനെ നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ കാത്തുകൊള്ളണമേ.

അദ്ദേഹത്തിന് സഹായവും പിന്തുണയും നൽകണമേ.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലും പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.

അദ്ദേഹത്തിനും ഉപരാഷ്ട്രപതിമാർക്കും എമിറേറ്റുകളുടെ ഭരണാധികാരികളായ സഹോദരന്മാർക്കും വിശ്വസ്തനായ കിരീടാവകാശിക്കും നീ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും പ്രസാദിക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങളിൽ വിജയം നൽകണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

ശൈഖ് സായിദിനും ശൈഖ് റാഷിദിനും നിന്റെ കരുണയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയ എമിറേറ്റുകളിലെ എല്ലാ ശൈഖുമാർക്കും കരുണ നൽകണമേ.

നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവരെ വിശാലമായ സ്വർഗ്ഗോദ്യാനങ്ങളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

നമ്മുടെ രാജ്യത്തിന്റെ ശഹീദുമാരെ നിന്റെ കരുണയാലും പൊറുപ്പാലും പൊതിയണമേ.

അല്ലാഹുവേ,

ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരണപ്പെട്ടവരുമായ എല്ലാ മുസ്ലിം പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും കരുണ നൽകണമേ.

അല്ലാഹുവിന്റെ ദാസന്മാരേ,

അല്ലാഹുവിനെ സ്മരിക്കൂ; അവൻ നിങ്ങളെ സ്മരിക്കും.

അവന്റെ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നന്ദി പറയൂ; അവൻ നിങ്ങളെ കൂടുതൽ അനുഗ്രഹിക്കും.

നമസ്കാരം സ്ഥാപിക്കുവിൻ.

*FRIDAY UAE KHUTBA 21-08-2026* 🎙️🇦🇪

*مالك بن أنس رحمه الله
*
*Malik bin Anas*

https://whatsapp.com/channel/0029Vb6SWfI8vd1UUc3bFr30

*FRIDAY UAE KHUTBA 21-08-2026* 🎙️🇦🇪

*مالك بن أنس رحمه الله*

*Malik bin Anas*

*الخطبة الأولى:*

الـحمد لله رب الأرض والسماء، جعل العلماء ورثة الأنبياء، ونشهد أن لا إله إلا الله، ونشهد أن سيدنا ونبينا محمدا رسول الله، صلى الله وسلم وبارك عليه وعلى آله وصحبه ومن والاه.

أما بعد: فأوصيكم عباد الله ونفسي بتقوى الله، قال جل في علاه: ﴿واتقوا الله ويعلمكم الله والله بكل شيء عليم﴾.

أيها المؤمنون: في شهر ربيع الأول، تهب علينا نسمات ذكرى مولد نبينا محمد ﷺ، فتزداد في القلوب محبته، وتحيا في النفوس سيرته، ويعظم فينا الاقتداء بهديه، عملا بقول الله تعالى: ﴿لتؤمنوا بالله ورسوله وتعزروه وتوقروه وتسبحوه بكرة وأصيلا﴾.

ومن صدق محبته، وحسن الاعتناء بهديه ﷺ: أن نعرف قدر أولئك العلماء الأجلاء، الذين وهبوا أعمارهم لخدمة حديثه ﷺ، ومن أعلامهم: الإمام مالك بن أنس رحمه الله، عالم المدينة المنورة، الذي ملأ الأرض علما، وانتشر مذهبه شرقا وغربا، حتى قيل: إذا ذكر العلماء فمالك النجم. ولد بالمدينة المنورة، ونشأ في بيت كان للعلم منبعا، ولراغبي الهدي النبوي موردا، فجده من علماء التابعين، ووالده وعماه من المحدثين، وأما أمه، فكانت امرأة حصيفة؛ تقدر العلم وتعرف أهله، فعندما جاءها مالك -وهو صغير- يستأذنها في طلب العلم: قالت له: تعال، فالبس ثياب العلم، فألبسته أحسن الثياب، ثم قالت: اذهب، فاكتب العلم. ووجهته إلى معينه الصافي، ومصدره الموثوق، ربيعة بن أبي عبد الرحمن، وكان من أفقه أهل زمانه، وقالت له: تعلم من أدبه قبل علمه، فزكا بذلك خلقه، وترقى فهمه، وأقبل على طلب حديث رسول الله ﷺ منذ صغره، يبذل في سبيل ذلك جهده، ويحفظ قدر معلمه، قال رحمه الله: كنت آتي نافعا نصف النهار، وما تظلني الشجر من الشمس إلى خروجه، فإذا خرج أدعه ساعة ثم أسلم عليه، وأقول له: ‌كيف ‌قال ‌ابن ‌عمر ‌في ‌كذا وكذا؟ فيجيبني،

وقد أثمر إخلاصه وجده، فتمكن في علمه، وجلس للفتيا وله إحدى وعشرون سنة، بعد أن شهد له سبعون عالما من علماء أهل زمانه، وقصده طلبة العلم من الآفاق.

عباد الله: لقد كان الإمام مالك رحمه الله يجل حديث رسول الله ﷺ أعظم إجلال، ويتحرى الدقة في نقله، فـإذا شك في حديث طرحه كله، حرصا منه -رحمه الله- على دقة النقل عن رسول الله ﷺ، وإذا جاءه طلاب الحديث ‌دخل ‌‌فاغتسل ‌وتطيب، ولبس أنفس ثيابه، فيخرج إليهم وعليه الخشوع، ويقول أحب أن أعظم حديث رسول الله ﷺ،

وكان يقول: ما أحب لأحد أنعم الله عليه إلا أن يرى أثر نعمته عليه، وبخاصة أهل العلم؛ إجلالا للعلم. ومن نصائحه لطلبة العلم قوله: حق على من طلب العلم أن يكون له وقار، وسكينة وخشية، فمجلسه مجلس وقار وعلم لا جدال فيه، فهو القائل: الجدال في العلم يذهب بنور العلم من قلب العبد، ويورث الضغائن.

وكان يقول لطلابه: من رفع صوته عند حديث رسول الله فكأنما رفع صوته فوق صوت رسول الله ﷺ، ويذكرهم بقول ربهم: ﴿يا أيها الذين آمنوا لا ترفعوا أصواتكم فوق صوت النبي﴾، ﴿يا أيها الذين آمنوا أطيعوا الله وأطيعوا الرسول وأولي الأمر منكم﴾.

أقول قولي هذا وأستغفر الله لي ولكم، فاستغفروه.

الخطبة الثانية:

الحمد لله وحده، والصلاة والسلام على من لا نبي بعده.

أما بعد: فيا أيها المؤمنون: لقد كان الإمام مالك رحمه الله يدرك أن العلم والفتوى أمانة، ويعمل بقوله سبحانه: ﴿يا أيها الذين آمنوا لا تخونوا الله والرسول وتخونوا أماناتكم وأنتم تعلمون﴾، سأله رجل عن مسألة فقال: لا أحسنها، فقال: سافرت إليك من بلد بعيد. قال: فأخبر قومك أني لا أحسنها، فتأملوا أمانته في الفتوى، واستشعاره لمسؤوليتها، وتدبروا كيف كان يعلم طلابه الاستعانة بالله، فإذا سئل عن مسألة؛ قال قبل أن يسمع السؤال: ﴿ما شاء الله لا قوة إلا بالله﴾، وعاش عمره مشغولا بالعلم وطاعة ربه، وملأ بهما نهاره وليله.

وكان من أحسن الناس خلقا مع أهله وولده، ويقول: في ذلك مرضاة لربك، ومثراة في مالك، ومنسأة في أجلك، ولما حضرته الوفاة تشهد ثم قال: ﴿لله الأمر من قبل ومن بعد﴾، وتوفي بالمدينة المنورة في مثل هذه الأيام من شهر ربيع الأول سنة تسع وسبعين ومائة، ودفن بالبقيع جوار إبراهيم ولد النبي ﷺ، فرحمه الله رحمة واسعة، وسائر الأئمة الأربعة؛ عاش وتعلم في وطنه، وأخذ العلم عن الثقات في وقته، ونفع الناس بعلمه، وعرف بجده واجتهاده، وتحريه في العلم وتثبته، واعتداله وتسامحه، وسعة فقهه، وإخلاصه وهيبته، وتواضعه وخشيته؛ فخذ يا عبد الله بوصيته، إذ يقول: عليك بمجالسة من يزيد في علمك قوله، ويدعوك لحال الآخرة فعله، واقرأ سيرته، وتعلم فقهه، واقتد بهديه، واجتهد في طلب العلم من مؤسسات الوطن، ومن أراد الاستزادة فليسلك قنواتها الرسمية؛ فالعلم أمانة، وتحري مصدره أمان.

هذا وصل اللهم وسلم وبارك على سيدنا ونبينا محمد، وعلى آله وصحبه أجمعين، وارض اللهم عن أبي بكر وعمر وعثمان وعلي، وعن سائر الصحابة الأكرمين.

اللهم إنا نسألك جوامع الخير، ومعاقد البر، وخزائن فضلك، وسعة عفوك.

اللهم أدم على دولة الإمارات عزها ونصرها، واستقرارها وازدهارها، وخيرها ورخاءها. اللهم احفظ الشيخ محمد بن زايد رئيس الدولة بحفظك، وكن له عونا وسندا، وبارك في عمره وعمله، اللهم وفقه ونوابه وإخوانه حكام الإمارات، وولي عهده الأمين؛ لما تحبه وترضاه.

اللهم ارحم الشيخ زايد، والشيخ راشد، وشيوخ الإمارات الذين انتقلوا إلى رحمتك، وأدخلهم بفضلك فسيح جناتك. اللهم اشمل شهداء الوطن برحمتك وغفرانك.

اللهم ارحم المسلمين والمسلمات: الأحياء منهم والأموات.

عباد الله: اذكروا الله العظيم الجليل يذكركم، واشكروه على نعمه يزدكم. وأقم الصلاة.

*FRIDAY UAE KHUTBA 21-08-2026* 🎙️🇦🇪

*مالك بن أنس رحمه الله*

*Malik bin Anas*

الْخُطْبَةُ الْأُولَى:
الْـحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْأَرْضِ وَالسَّمَاءِ، جَعَلَ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةَ الْأَنْبِيَاءِ، وَنَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَنَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا وَنَبِيَّنَا مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، صَلَّى اللَّهُ وَسَلَّمَ وَبَارَكَ عَلَيْهِ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَمَنْ وَالَاهُ.

أَمَّا بَعْدُ: فَأُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ وَنَفْسِي بِتَقْوَى اللَّهِ، قَالَ جَلَّ فِي عُلَاهُ:﴿وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ﴾.

برادرانِ اِیمان، میرے عزیز ساتھیو! ربیع الاول کا با برکت مہینہ ہم پر سایہ فگن ہو چکا ہے، اور اسکی معطر ہوائیں، ہماری پُررونق فضا میں خوشبو بکھیررہی ہیں، ہر سُو نبی کریم، رسولِ اَمین، محمدِ مصطفٰی اَحمدِ مجتبٰیﷺ کی وِلادت با سعادت کا تذکرہ ہو رہا ہے، ہر دل آپ علیہ السلام کی محبت سے سرشار ہے، اورہر زبان پر آپ کی پیاری سیرت کا بیان جاری ہے، جس سے دلوں کو سکون و قرار حاصل ہوتا ہے،آپ علیہ السلام کی سیرتِ مبارکہ پر عمل کرنے کا جذبہ بیدار ہوتا ہے، اور اللہ رب العزت کے اس فرمان کی تعمیل ہوتی ہے:﴿لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا﴾. تاکہ (اے لوگو) تم اللہ اور اس کے رسول پر ایمان لاؤ، اور اس کی مدد کرو، اور اس کی تعظیم کرو، اور صبح و شام اللہ کی تسبیح کرو، تو میرے بھائیو! آپ علیہ الصلاۃ والسلام سے سچی محبت کا تقاضا یہ ہے کہ ہم ان جلیل القدر علماء کرام کی قدر کریں اور انکے علمی کمالات کو جانیں جنہوں نے اپنی ساری زندگیاں نبی کریمﷺکی اَحادیث مبارکہ کی خدمت کے لیے وقف کر دِیں، چنانچہ اُنہیں مشہور مُحدِّثین کرام میں حضرت امام مالک بن انس رحمہ اللہ کا نام سرِفہرست ہے، جو مدینہ منورہ کے عظیم عالم تھے، جن کے علم سے زمین کا گوشہ گوشہ منور ہوا، جن کا فقہی مسلک اتنا مقبول ہوا کہ مشرق و مغرب تک پھیل گیا، یہاں تک کہ ان کے بارے میں یہ کہا گیا کہ: جب کبھی بھی، کہیں بھی علماء کرام کا تذکرہ کیا جائے گا تو امام مالک ان میں روشن ستارے کی مانند چمکتے نظر آئیں گے.

میرے بھائیو! اسلام کے اس عظيم محدث و فقیہ نے مدینہ منورہ میں آنکھ کھولی، اور ایک ایسے گھرانے میں پرورش پائی جو علم و عمل کا گہوارہ تھا، علمِ حدیث کی پیاس رکھنے والوں کی سیرابی کا مرکز تھا، چنانچہ اُن کے جَدِّ اَمجدتابعین علماء کرام میں سے تھے، اُن کے والد اور دونوں چچا کا شمار محدثین کرام میں ہوتا ہے جبکہ اُنکی والدہ ماجدہ ایک نيك اور ذہین خاتون تھیں جو علم کی قدر و منزلت جانتی تھیں، اوراہلِ علم کا مقام و مرتبہ پہنچانتی تھیں، چنانچہ امام مالک رحمہ اللہ نے جب اپنی کمسِنی میں اپنی والدہ سے حصولِ علم کى اجازت چاہی، تو والدہ محترمہ نے فرمایا کہ آؤ پہلے علم کے شایانِ شان لباس پہنو، پھر ان کو سب سے عمدہ لباس پہنایا اور کہا کہ اب جاؤ، علم حاصل کرو اور اسے لکھو. پھر امام مالک رحمہ اللہ کو ایسی علمی شخصیت کے پاس بھیجا جو اپنے زمانے کے سب سے بڑے فقیہ تھے، علم و معرفت کا سرچشمہ تھے، اورعلم کی گہرائی اور پختگی میں حرفِ اعتماد سمجھے جاتے تھے، ان کا نام ربیعہ بن ابو عبد الرحمن تھا، چنانچہ امام مالک رحمہ اللہ کی والدہ محترمہ نے امام مالک کو ان کے استاد حضرت ربیعہ رحمہ اللہ کے متعلق نصیحت فرمائی اور کہا کہ: اُن کے علم سے فیضیاب ہونے کے لیے یہ ضروری ہے کہ پہلے ان کا ادب و احترام سیکھو، توحضرت امام مالک رحمہ اللہ نے اپنی والدہ کی نصیحت پر عمل کیا، اپنے استاد کاحددرجہ ادب و احترام کیا، چنانچہ اس نورانی ماحول میں ان کے اخلاق کو پاکیزگی اور فہم وفراست کو بلندی حاصل ہوئی،اور وہ کم عمری سے ہی اَحادیث نبویہ (علی صاحبہا الصلاۃ والسلام) کا علم حاصل کرنے میں مصروف ہو گئے، اور اپنی تمام تر توانائیاں حصولِ علم کی راہ میں خرچ کر دِیں، امام مالک رحمہ اللہ اپنےعلمی سفر کی داستان سناتے ہوئے فرماتے ہیں، کہ میں اپنے استاد حضرت نافع رحمہ اللہ کی خدمت میں دوپہر کے وقت حاضر ہوتا تھا، جب سورج اپنے عروج پر ہوتا اور کوئی درخت تک نظر نہیں آتا تھا کہ میں اُس کی چھاؤں میں کھڑا ہو سکوں، بہر حال میں حضرت نافع کے گھر سے باہر تشریف لانے کا انتظار کرتا رہتا، پھر جب وہ تشریف لاتے تو جلدی بازی کی بجائے میں ان کے آرام سے بیٹھنے کا انتظارکرتا پھرانہیں سلام کرتا اور ان سے مختلف علمی سؤالات کرتا اور ان سے دریافت کرتا کہ فلاں فلاں مسئلہ میں حضرت ابن عمر رضی اللہ عنہما کیا فرماتے ہیں؟ ، تو وہ مجھے اس کا تسلی بخش جواب عنایت فرماتے

تو میرے بھائیو، حصولِ علم کے لیے اخلاص حضرت امام مالک رحمہ اللہ کے دل و جان میں جاگُزیں ہو چکا تھا، لہذا اللہ رب العزت نے ان کے اخلاص اورجد و جہد کو شرفِ قبولیت سے نوازا، اور انہیں یہ اعزاز بخشا کہ صرف اکیس سال کی عمر میں وه مَسنَدِ اِفتاء پر تشریف فرما ہوئے، جبکہ اِس سے پہلے اس زمانے کے ستر سے زائد علماء کرام اُن کے علم و فقاہت کی گواہی دے چکے تھے.پھر چہار دانگِ عالَم سے طلباء کرام اپنی علمی پیاس بُجھانے اُن کی خدمت میں حاضر ہونے لگے

اللہ کے نیک بندو! امام مالک رحمہ اللہ نبی کریم ﷺکی احادیث مبارکہ کی بے حد تعظیم فرمایا کرتے، اور اُن کو روایت کرنے میں حد درجہ احتیاط فرماتے، اگر انہیں کسی حدیث کی صِحّت میں کوئی شک ہوتا تو وہ اسے آگے نقل کرنے سےمکمل گُریز فرماتے اور اس کا مقصد نبی کریم ﷺکی طرف احادیث کی نسبت کرنے میں کمال درجے کا احتیاط تھا، اسی طرح ان کے اخلاص واہتمام کا یہ عالَم تھا کہ جب طلبۂ عزیز حدیثِ پاک کے درس کے لیے ان کے پاس حاضر ہوتے تو حضرت امام مالک اس موقع پرغسل فرماتے، خوشبو لگاتے، اپنا سب سے عمدہ اور قیمتی لباس زیبِ تَن فرماتے، پھر جب درسِ حدیث کے لیے درسگاہ آتے تو اُن پر خشوع و خضوع کے آثار نُمایاں نظر آتے، اور یہ فرماتے کہ مجھے یہ پسند ہے کہ میں رسول اللہ ﷺکی اَحادیث کا مکمل احترام اورپوری تعظیم کروں، اور یہ بھی فرماتے کہ مجھے یہ بات ہرگز پسند نہیں کہ اللہ کسی بندے کو اپنی نعمتوں سے نوازے، پھراس پر ان نعمتوں کا کوئی اثر نظر نہ آئے، بالخصوص اہل علم پر، یعنی علماء میں علمی شان ضرور نظر آنی چاہیے اور ایسا انہوں نے علم کی تعظیم و تکریم کے لیے فرمایا. علاوہ اَزیں طلبۂ علم کو آپ یہ نصیحت فرمایا کرتے تھے، کہ طالب علم کو باوقار، حلیم الطبع اور خشیتِ الٰہی سے معمور ہونا چاہیے، یہی وجہ تھی کہ امام مالک رحمہ اللہ کی مجالس علم و حکمت سےمزیّن ہوتیں،سکون و وقار سے آراستہ ہوتیں،اور لا یعنی بحث و مناظرے سے پاک ہوتِیں، إمام مالک رحمہ اللہ فرمایا کرتے تھے کہ حصولِ علم میں بحث و جدال انسان کے دل سے علم کا نور ختم کر دیتا ہے، اور سینوں میں نفرتیں اور کدورتیں بھر دیتا ہے. اسی طرح آپ اپنے تلامذہ کو بتلاتے کہ جہاں نبی کریم ﷺکی اَحادیثِ مُبارکہ بيان كى جا رہى ہو وہاں اونچی آواز سے بات کرنے والا ایسا ہے کہ گویا اس نے رسولِ پاک ﷺکی آواز مبارک پر اپنی آواز بلند کی ہو. پھر طلبۂ عزیز کو اللہ تعالیٰ کا یہ فرمان یاد دِلاتے :﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ﴾، اے ایمان والو ! اپنی آوازیں نبی کی آواز سے بلند مت کیا کرو.

میرے مؤمن بھائیو! امام مالک رحمہ اللہ اس بات کو بخوبی جانتے تھے کہ علم اور فتویٰ ایک عظیم امانت ہے، اور وہ اس علمى امانت کو بخوبی نبھاتے اور ہمیشہ اللہ رب العزت کے اس ارشاد کو پیش ِ نظر ركهتے: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ﴾،اے ایمان والو ! اللہ اور رسول سے بے وفائی نہ کرنا، اور نہ جانتے بوجھتے اپنی امانتوں میں خیانت کے مرتکب ہونا، چنانچہ ایک شخص دور دراز کا سفر کر کے آپ کی خدمت میں حاضر ہوا اور ایک مسئلہ دریافت کیا، تو امام مالک رحمہ اللہ نے فرمایا: لَا أُحْسِنُهَا، میں یہ مسئلہ اچھی طرح نہیں جانتا، (اس لیے بتا نہیں سکتا)، تو وہ سائل کہنے لگا کہ میں بہت دور سے سفر کر کے یہ مسئلہ پوچھنے آپ کے پاس آیا ہوں، تو امام مالک رحمہ اللہ نے پھر فرمایا، کہ اپنی قوم کو یہی بتانا کہ میں اس مسئلے کی بھرپور آگہی نہیں رکھتا. تو میرے بھائیو! ذرا غور فرمائیں کہ اپنے وقت کے امام، فقیہِ زمان ایک فتویٰ دینے میں کس قدر امانت داری کا مظاہرہ کر رہے ہیں، اپنی ذمہ داری کس قدر شعور و احساس کے ساتھ نِبھا رہے ہیں، بلکہ آپ کی عادت مبارکہ تو یہ تھی کہ جب کوئی آپ سے مسئلہ پوچھنا چاہتا تو آپ سائل کا سوال سننے سے پہلے:﴿مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ﴾، پڑھتے، یعنی اللہ جو چاہتا ہے وہی ہوتا ہے، اللہ کی توفیق کے بغیر کسی میں کوئی طاقت نہیں، اور یہی طرزِ عمل وہ اپنے طلبہ کو سکھاتے کہ وہ مسئلہ بیان کرنے سے پہلے اللہ رب العزت سے توفیق و نصرت طلب کریں.

میرے دوستو! امام مالک رحمہ اللہ نے اپنی ساری زندگی تعلیم و تعلُّم اور اِطاعتِ اِلٰہی میں گزاری، اپنے شب و روز کو اِنہی نیک اعمال کے لیے وقف کر دیا.

جبکہ دوسری جانب لوگوں میں آپ سب سے زیادہ سے زیادہ با اخلاق تھے ہرایک کے ساتھ عمدہ اَخلاق سے پیش آنے والے تھے، اپنے اہل و عیال کے ساتھ نہایت رحیمانہ و شفیقانہ برتاؤ کرنے والے تھے، اور فرماتے کہ ایسا کرنے سے رب تعالیٰ کی رضا حاصل ہوتی ہے، مال میں فراوانی ہوتی ہے، اور عمر میں برکت نصیب ہوتی ہے، اور جب اُن پر نزع کی کیفیت طاری ہوئی تو کلمۂ شہادت پڑھا اور رب تعالیٰ کا یہ فرمان تلاوت کیا: ﴿لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ﴾،سارا اختیار اللہ ہی کا ہے پہلے بھی اور بعد میں بھی، اور یہ کہہ کر اپنی جان، جانِ آفریں کے سپرد کر دی، آپ کی وفات (179ھ) ایک سو اُناسی ہجری کے ماہِ ربیع الاول کے اِنہی ایام میں پیش آئی، آپ کی تدفین جنت البقیع میں نبی کریمﷺکے لختِ جگر حضرت ابراہیم رضی اللہ عنہ کے پہلو میں ہوئی اللہ تعالیٰ امام مالک رحمہ اللہ سمیت تمام ائمۂ اربعہ رحمہم اللہ پر اپنی رحمتیں نازل فرمائے.

میرے بھائیو! امام مالک رحمہ اللہ نے ساری زندگی اپنے وطن ہی میں گزاری، وہیں علم حاصل کیا، وہیں اپنے زمانے کے معتبر اہلِ علم سے استفادہ کیا، پھر وہیں اپنا علم آگے لوگوں تک پہنچایا، وہ اپنی محنت اور جدوجہد کی وجہ سے معروف ہوئے، علمی تحقیق اور احتیاط ان کا امتیاز تھا، علم میں گہرائی اور پُختگی ان کی پہچان تھی، وہ اعتدال اور رواداری کے پیکر تھے، ان کا فقہی دائرۂ کار انتہائی وسیع تھا، اخلاص اور ہیبت ان کی شان تھی، ساتھ ہی وہ تواضع اور خشیت سے بھی مالا مال تھے، علاوہ اَزیں وہ طلبہ کرام کو ایک وصیت فرمایا کرتے تھے،میرے عزیزو آپ بھی اسے غور سے سنیے اور اس پر عمل کیجیے، وہ فرمایا کرتے کہ: ایسے لوگوں کی صحبت اختیار کرو جن کی گفتگو تمہارے علم میں اضافہ کرے، اور جن کے عمل کو دیکھ کر تم فکرِآخرت کی طرف متوجہ ہو جاؤ

تو میرے بھائیو! حضرت امام مالک علیہ الرحمہ کی سیرت کا مطالعہ کریں، ان کے فقہی علوم کو سیکھیں، حصولِ علم کے سلسلے میں ان کے طریقے کو اپنے لیے نمونہ بنائیں، اپنے وطن کے علمی اِداروں سے خوب محنت اور دلجمعی کے ساتھ علم حاصل کریں، جو مزید علم حاصل کرنا چاہے، وہ وطن عزیز کے سرکاری اور رسمی تعلیمی وسائل سے استفادہ کرے، کیونکہ علم ایک امانت ہے، اور اسے صحیح ماخذ سے حاصل کرنے ہی میں اَمان ہے. باری تعالٰی ہم سب کو علمِ نافع اور عملِ صالح کی توفیق عطا فرمائے ۔.

هَذَا وَصَلِّ اللَّهُمَّ وَسَلِّمْ وَبَارِكْ عَلَى سَيِّدِنَا وَنَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ، وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، وَارْضَ اللَّهُمَّ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيٍّ، وَعَنْ سَائِرِ الصَّحَابَةِ الْأَكْرَمِينَ.

اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ جَوَامِعَ الْخَيْرِ، وَمَعَاقِدَ الْبِرِّ، وَخَزَائِنَ فَضْلِكَ، وَسَعَةَ عَفْوِكَ.

اللَّهُمَّ أَدِمْ عَلَى دَوْلَةِ الْإِمَارَاتِ عِزَّهَا وَنَصْرَهَا، وَاسْتِقْرَارَهَا وَازْدِهَارَهَا، وَخَيْرَهَا وَرَخَاءَهَا.

اللَّهُمَّ احْفَظِ الشّيخ مُحَمَّد بْن زَايد رَئِيسَ الدَّوْلَةِ بِحِفْظِكَ، وَكُنْ لَهُ عَوْنًا وَسَنَدًا، وَبَارِكْ فِي عُمْرِهِ وَعَمَلِهِ، اللَّهُمَّ وَفِّقْهُ وَنُوَّابَهُ وَإِخْوَانَهُ حُكَّامَ الْإِمَارَاتِ، وَوَلِيَّ عَهْدِهِ الْأَمِينَ؛ لِمَا تُحِبُّهُ وَتَرْضَاهُ.

اللَّهُمَّ ارْحَمِ الشّيخ زَايد، وَالشّيخ رَاشِد، وَشُيُوخَ الْإِمَارَاتِ الَّذِينَ انْتَقَلُوا إِلَى رَحْمَتِكَ، وَأَدْخِلْهُمْ بِفَضْلِكَ فَسِيحَ جَنَّاتِكَ.

اللَّهُمَّ اشْمَلْ شُهَدَاءَ الْوَطَنِ بِرَحْمَتِكَ وَغُفْرَانِكَ.

اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ: الْأَحْيَاءَ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتَ. برحمتك يا ارحم الراحمين

والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته

ابهى آپ حضرات كے سامنے متحده عرب امارا ت كے خطبۂ جمعہ كا اردو ترجَمہ پيش كيا گیا

FRIDAY UAE KHUTBA 21-08-2026* 🎙️🇦🇪

*مالك بن أنس رحمه الله*

*Malik bin Anas*

First Sermon:

All praise is due to Allah, Lord of the earth and the heavens, who has made the scholars the inheritors of the prophets. We bear witness that there is no god but Allah, and we bear witness that our Prophet Muhammad is the servant of Allah and His Messenger. May the peace, and blessings of Allah be upon him, his family, his companions, and those who follow them.

To proceed: I advise you, o servants of Allah, and myself to have taqwa of Allah. Allah, the Exalted, says: ﴿وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ﴾

And fear Allah. And Allah teaches you. And Allah is Knowing of all things (Al-Baqarah: 282).

O believers: In the month of Rabi' al-Awwal, the gentle breezes of the remembrance of the birth of our Prophet Muhammad (peace and blessings be upon him) blow upon us. With this, his love increases in our hearts, his biography lives on in our souls, and the emulation of his guidance grows within us, acting in accordance with the words of Allah the Almighty:

﴿لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ وَتُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلًا﴾

That you may believe in Allah and His Messenger and honor him and respect the Prophet and exalt Allah morning and afternoon (Al-Fath: 9).

And part of the sincerity of loving him and the excellence of caring for his guidance (peace and blessings be upon him) is to recognize the status of those noble scholars who dedicated their lives to serving his Hadith (peace and blessings be upon him). Among their most prominent figures is Imam Malik bin Anas, may Allah have mercy on him, the scholar of Al-Madinah Al-Munawwarah, who filled the earth with knowledge, and whose school of thought (Madhhab) spread in the East and the West, until it was said: When the scholars are mentioned, Malik is the star.

He was born in Al-Madinah Al-Munawwarah and grew up in a household that was a wellspring of knowledge and a destination for those seeking Prophetic guidance. His grandfather was among the scholars of the Tabi'in (the generation following the Companions), and his father and both his uncles were Hadith scholars. As for his mother, she was a prudent and wise woman who valued knowledge and recognized its people. When Malik came to her as a young boy, seeking her permission to pursue knowledge, she said to him, Come, put on the clothes of knowledge. She dressed him in his finest garments and then said, Go now, and record knowledge. She directed him to its pure wellspring and its trusted source, Rabi'ah bin Abi 'Abdul-Rahman, who was among the most learned people of his time, and she told him, Learn from his manners before his knowledge. تَعَلَّمْ مِنْ أَدَبِهِ قَبْلَ عِلْمِهِ

Through this, his character was refined, his understanding progressed, and he dedicated himself to seeking the Hadith of the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) from his early youth, exerting his utmost effort in that path and upholding the high status of his teacher.

He (may Allah have mercy on him) said: I used to come to Nafi' at midday, with no trees to shade me from the sun, until he came out. When he emerged, I would leave him for a while, then greet him and ask him: 'What did Ibn Umar say about such-and-such?' And he would answer me.

Sincerity in seeking knowledge had filled his heart, and so his efforts were blessed, and he began issuing fatwas at the age of twenty-one, after seventy scholars of his time had attested to his qualifications, and students of knowledge sought him out from all horizons.

O servants of Allah: Imam Malik (may Allah have mercy on him) used to revere the Hadith of the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him) with the utmost reverence, and he would exercise extreme precision in transmitting it. Thus, if he doubted a Hadith, he would discard it entirely, out of his eagerness for the accuracy of transmission from the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him).

When students of Hadith came to him, he would go in, bathe, apply perfume, and wear his finest clothes, then he would come out to them with a sense of humility (Khushu'), saying, I love to honor the Hadith of the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him). He used to say: I do not love for anyone whom Allah has blessed, except that the effect of His blessing be seen upon him, especially the people of knowledge, in honor of knowledge.

Among his pieces of advice to students of knowledge is his saying: It is incumbent upon one who seeks knowledge to possess dignity, tranquillity, and fear (of Allah).

His assembly was one of dignity and knowledge, free from disputation, for he was the one who said: Disputation in knowledge removes the light of knowledge from the heart of the servant and breeds resentment. He used to say to his students: Whoever raises his voice while the Hadith of the Messenger of Allah is being recited is as if he has raised his voice above the voice of the Messenger of Allah (peace and blessings be upon him). He would remind them of the words of their Lord:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ﴾

O you who have believed, do not raise your voices above the voice of the Prophet (Al-Hujurat: 2),

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ﴾

O you who have believed, obey Allah and obey the Messenger and those in authority among you (An-Nisa': 59).

I say this, and I seek forgiveness from Allah for myself and for you, so seek His forgiveness.

Second Sermon:

All praise is due to Allah alone, and may peace and blessings be upon our Prophet Muhammad, after whom there is no prophet.

To proceed: O believers, Imam Malik (may Allah have mercy on him) realized that knowledge and issuing fatwas (legal rulings) are a trust, and he acted according to the saying of the Almighty:

﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ﴾

O you who have believed, do not betray Allah and the Messenger or betray your trusts while you know [the consequence] (Al-Anfal: 27).

A man asked him about a matter, and he said, I do not know it. The man said, I have travelled to you from a distant land. He replied, Then inform your people that I do not know it. So, contemplate his integrity in issuing fatwas and his deep sense of responsibility regarding them. Reflect also on how he taught his students to seek help from Allah; for if he was asked about a matter, he would say before even hearing the question: What Allah wills; there is no power except by Allah. ﴿مَا شَاءَ اللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ﴾

He lived his entire life preoccupied with knowledge and the obedience of his Lord, filling both his day and night with them.

He was among the best of people in character toward his family and children, and he used to say: In that lies the pleasure of your Lord, an increase in your wealth, and an extension of your lifespan.

When death approached him, he testified to the Oneness of Allah (recited the Shahadah) and then said: To Allah belongs the command before and after (Ar-Rum: 4). ﴿لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْ بَعْدُ﴾

He passed away in Al-Madinah Al-Munawwara in these very days of the month of Rabi' al-Awwal in the year 179 AH, and he was buried in Al-Baqi' next to Ibrahim, the son of the Prophet (peace and blessings be upon him). May Allah grant him, and all the other four Imams, vast mercy.

He lived and studied in his homeland, took knowledge from trustworthy sources in his time, and benefited people with his knowledge. He was known for his diligence and hard work, his careful verification and exactitude in knowledge, his moderation and tolerance, the breadth of his jurisprudence, his sincerity, his dignity, his humility, and his fear of Allah. So, take hold, O servant of Allah, of his advice, as he says: It is upon you to sit with the one whose words increase your knowledge and whose actions invite you to the state of the Hereafter.

Read his biography, learn his jurisprudence, emulate his guidance, and strive diligently to seek knowledge from the institutions of the homeland.

And whoever wishes to seek more, let him follow its official channels, for knowledge is a trust, and verifying its source is safety.

O Allah, send prayers, peace, and blessings upon our Prophet Muhammad, and upon all his family and companions. And be pleased, O Allah, with Abu Bakr, Umar, Uthman, and Ali, and with all the noble Companions

O Allah, we ask You for comprehensive goodness, the sources of righteousness, the treasures of Your bounty, and the vastness of Your forgiveness.

O Allah, perpetuate for the State of the UAE its glory, victory, stability, prosperity, goodness, and affluence.

O Allah, protect Sheikh Mohamed bin Zayed, the President of the State, be for him a helper and a supporter, and bless his life and his deeds.

O Allah, grant success to him, his Vice-Presidents, his brothers the Rulers of the Emirates, and his trustworthy Crown Prince, in what You love and are pleased with.

O Allah, have mercy on Sheikh Zayed, Sheikh Rashid, and the Sheikhs of the Emirates who have passed on to Your mercy, and admit them by Your grace into Your spacious gardens.

O Allah, encompass the martyrs of the homeland with Your mercy and forgiveness.

O Allah, have mercy on the Muslim men and Muslim women: the living among them and the dead.

Servants of Allah: Remember Allah, the Supreme and Majestic, and He will remember you, and thank Him for His blessings, and He will increase you. And establish the prayer.