دوشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷، انجمن علمی مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران در دومین نشست از سلسله نشست‌های معماری آلترناتیو، میزبان نشید نبیان، سید غلامرضا اسلامی، افرا غریب‌پور و پویا خزائلی پارسا بود تا با موضوع «تجربه‌ی دانشگاه: فرصت‌ها و تهدیدها» به سخنرانی و بحث بنشینند.

در ابتدای جلسه خانم نبیان با تشریح ۳ مفهوم training ، education و pedagogy، بیان داشت که آموزش معماری در مدارس و دانشکده‌های دنیا در حال حرکت از دو مورد نخست به سوی پداگوژی است. وی با بیان اینکه دو مورد نخست، تکنسین و کارشناس تربیت می‌کنند، ماحصل پداگوژی را design thinker دانست که مسأله‌ی کار آن نه شهر یا ساختمان یا... که هر مسأله‌ای حول «فضا» است.در همین راستا، ایشان این پرسش را مطرح کردند که چرا نباید در فعالیت فضامحوری مثل تاکسی‌های اینترنتی، نقش معمار به چشم بخورد؟ خانم نبیان در ادامه از دیگر آثار جایگزین شدن پداگوژی را اهمیت یافتن «نظرورزی» بجای خرق عادت و تعریف ابرپروژه دانست که در حال حاضر در سیستم آموزشی ما رواج دارد. دیگر خصوصیت ناشی از گسترش پداگوژی از قول ایشان، جایگزینی مؤلف با کارگروهی است.

آقای اسلامی با تأکید بر پیچیدگی مسأله‌ی آموزش، تفکر افقی را به جای تفکر عمودی پیشنهاد داد و توصیه کرد که به جای تحلیل بیشتر مسأله، به گسترش مفاهیم بپردازیم.ایشان ۳ رسالت دانشگاه را تولید علم، انتقال و بکارگیری آن دانست و خاطرنشان کرد که در دانشکده‌های معماری، پس از تربیت تکنسین، به تربیت «تکنولوژیست» پرداخته می‌شود، به معنی کسی که دانش آن تکنیک را نیز می‌داند. آقای اسلامی با تفکیک ۴ نوع مدیریت به ترتیب leadership، management، programming و planning، لزوم شفافیت در عرصه‌ی تصمیم‌گیری را یادآور شد و گفت باید دانست هنگام صحبت از آموزش معماری، برای کدام‌یک از این ۴ نوع درحال ارائه‌ی راهکار هستیم. ایشان ضمن قائل بودن به پویایی دانشگاه و تایید کلی عملکرد دانشگاه تهران در زمینه‌ی تفکر شهودی (intuitive)، موانعی را برای این پویایی برشمرد که از جمله‌ی آنها پیش‌زمینه‌ی ریاضیاتی دانشجویان معماری و لزوم محافظه‌کاری دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه مادر بود.

در ادامه‌ی جلسه، خانم غریب‌پور به تاریخچه‌ی آموزش معماری در ایران اشاره‌ی بسیار مختصری داشته، به پیدایش معضلات در این زمینه از زمان ورود آکادمی‌های مدرن معماری به ایران پرداختند. ایشان به وجود یک برنامه‌ی واحد آموزشی برای تمامی موسسات آموزش معماری در ایران انتقاد کرد و اساسا حضور آموزشگاه‌های معماری در ذیل وزارت علوم را نادرست دانست و نتیجه‌ی آن را محک نادرست دانشجویان و اساتید این رشته عنوان کرد. خانم غریب‌پور، به سوءتعبیر مفهوم «خلاقیت» اشاره کرد و ضرورت توجه به بستر فرهنگی در کار و آموزش معماری را یادآور شد. وی یکی از وظایف دانشگاه را توجه به این بستر فرهنگی و دوری جستن از فشن‌های فرمی معاصر دانست.

آقای خزائلی با اشاره به پیشینه‌ی تحصیلی خود، اساسا ارزش صرف وقت در یک دانشکده‌ی معماری رسمی را زیر سوال برده، به اهمیت یادگیری معماری حرفه ای در نزد معمار یا استاد بنا اشاره کرد. ایشان اصل مهم در انتقال دانش معماری را «انتقال شفاهی دانش» دانست و دانشگاه‌های معماری در تمامی جهان را به خاطر پایه‌ی کتبی‌شان مورد انتقاد قرار داد. وی با اشاره به سخن خانم غریب‌پور درباره‌ی لزوم توجه به بستر فرهنگی، تحقق این مهم را تنها در سایه‌ی انتقال سینه به سینه‌ی دانش ممکن دانست. آقای خزائلی به ضرورت تبادل دانش یا سایر فرهنگ‌ها هم تأکید کرد و گفت که به خاطر تازگی و نو بودن تلاش‌های موسسه‌ای مثل مدرسه‌ی خاک اصفهک، نمی‌توان به مشاهده‌ی بازارها و بستر بومی بسنده کرد و لازم است که از تجارب دیگران استفاده کنیم.

⭕️ ادامه‌ی گزارش این نشست را در لینک زیر مشاهده نمایید ⬇️
http://telegra.ph/MemarieAlternative2-05-20

@Anjoman_Motaleat

🔸 صوت سمینار «معماری آلترناتیو؛ تجربه‌ی دانشگاه: فرصت‌ها و تهدیدها
🔹 سخنرانان: سید غلامرضا اسلامی، نشید نبیان، افرا غریب‌پور، پویا خزائلی پارسا
@Anjoman_Motaleat

✅ نمایشگاه فعالیت‌های گروه مردم‌نهاد سلام در زلزله‌ی کرمانشاه
🗓 از ۳۰ اردیبهشت تا پایان هفته
🏛 نگارخانه پردیس هنرهای زیبا
@aa_ut
@eivan_ut
@iranshelter

🔸 صوت سمینار «معماری آلترناتیو؛ جریان‌های موازی دانشگاه»
🔹 سخنرانان: سید یحیی اسلامی، الهام رضوی، کاوه بذرافکن، محمدیاسر موسی‌پور

@Anjoman_Motaleat

سومین نشست از سلسله نشست‌های معماری آلترناتیو که به کوشش انجمن علمی مطالعات معماری ایران برپا شد، روز سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ برگزار گردید. موضوع این نشست «جریان‌های موازی دانشگاه» بود و میهمانان آن سید یحیی اسلامی، الهام رضوی، محمدیاسر موسی‌پور و کاوه بذرافکن.

در ابتدای جلسه شهاب‌الدین تصدیقی، از اعضای انجمن علمی به توضیح ساختار این جلسات و هدف نهایی آن پرداخت و سپس سعیده قرشی، مجری نشست، پس از بیان خلاصه‌ای از جلسات پیشین، برنامه را با سوال «نسبت آموزش‌های خارج از دانشگاه با دانشگاه چیست؟» از سید یحیی اسلامی شروع کرد. ایشان در بازگشت به مسائل پایه‌ای آموزش، در ابتدا بین ۴ مقوله‌ی واردات ایده، مونتاژ ایده، کلاژ ایده و تولید ایده تفاوت قائل شود و بیان داشت که امروز ما در یک جامعه‌ی مصرفی هستیم که ایده‌های از قبل به‌وجود آمده را مصرف می‌کند. بر پایه‌ی همین بستر، این پرسش‌ها را مطرح کرد که هدف ما از آموزش چیست؟ معماری؟ پول درآوردن؟ بحث درباره‌ی رویکردهای جدید معماری؟ یا...؟ ایشان به ضرورت «تولید» اشاره کرد و در بازگشت به پرسش اولیه تأکید داشت که هدف دانشگاه‌ها «تربیت معماری که در این بازار موفق بشود» نیست چون «بازار فعلی ما مسموم و مریض است» و اینکه «در چهار سال هم نمی‌توان معمار شد». اسلامی با تفکیک دو مقوله‌ی «آموزش» و «یادگیری»، گفت آموزشگاه در فرصت کمی که دارد شاید بتواند حداقل‌ها را به دانشجویان آموزش دهد اما در یادگیری نقش دانشجو پررنگ‌تر است.

الهام رضوی سخن خود را با ارائه‌ی روایتی از تاسیس کانون شروع کرد. وی با دو تن دیگر، مرکز معماری ایران را در سال ۱۳۸۵ تاسیس کردند اما بعد از شش سال احساس کردند نمی‌توانند از «پتانسیل‌های» مرکز معماری استفاده کنند. با گذشت مدتی، رضوی معماری را قوی‌ترین ابزارِ «تغییر» چون «عاملی فرهنگی» موثر بر «سیاست، شهر، خلاقیت، سینما، روانشناسی و خیلی مباحث دیگر» دانست و تاسیس کانون، به بیان ایشان، محلی بود برای بررسی این پتانسیل و پرسشگری درباره‌ی آن. به گفته‌ی ایشان، این موسسه ادعا ندارد که «اتفاق درستی است» اما «در حد وسع خود تلاش می‌کند» و تحقق هدف چنین موسساتی را در گرو «تداوم» طولانی‌مدت دانست. وی بیان داشت که رسالت ما تلاش برای ساختن بخش نامعلوم آینده است و رویکردهای آموزشی کانون را «آموزش بومی» و «تولید دانش» بیان داشت.

آقای بذرافکن از همان ابتدا با اظهار شگفتی از برگزاری نشستی درباره‌ی آموزش معماری در دانشگاه تهران، به نهادهای آموزش معماری در ایران -چه دانشگاه و چه موسسات دیگر- انتقاد وارد دانست که «درهای‌شان را بسته‌اند» و «به حلقه‌هایی در درون خود بسنده کرده‌اند». ایشان سه عاملِ «آموزش، حرفه، و پژوهش» را موثر بر آموزش معماری دانست و به نقل از کارل یاسپس در کتاب «ایده‌ی دانشگاه»، گفت «مسئله‌ی دانشگاه آموزش نیست» بلکه دو هدف دارد: «پژوهش» و «فرهنگ‌سازی». در تلفیق دو نگاه مذکور، بذرافکن بستر آموزش معماری فعلی ایران را حرفه و پژوهش دانست و ذکر کرد که دانشگاه باید «مدرس حرفه‌مند و [آموزگار] پژوهشگر» داشته باشد. ایشان به محدودیت مالی برای پژوهش هم اشاره کرد. آقای بذرافکن با اشاره‌ای به تاریخچه‌ی آموزش معماری در ایران و سپس فرانسه، اذعان کرد که وضعیت مما آن‌چنان هم در این سال‌ها تغییر نکرده و این‌که آموزش آلترناتیو باید از درون جامعه برخیزد.

محمدیاسر موسی‌پور بحث خودش را از تقابل حرفه و دیسیپلین شروع کرد. ایشان وظایف حرفه‌مند را در سه زمینه می‌بیند: عملکرد، زیبایی و استحکام. بر همین اساس موسی‌پور آموزش حرفه‌مند را چندان بحث‌برانگیز ندانست. وی بیان کرد که دانشگاه باید تکلیف خود را روشن سازد که می‌خواهد حرفه‌مند تربیت کند یا کار دیسیپلینه کند؛ و تأکید کرد که اگر دانشگاه تلاش دارد افراد صاحب نگرش تربیت کند، باید این نکته را بپذیرد که نگرش‌های مختلفی وجود دارد و نباید «ایدئولوژیک» باشد و تنها بر یک نگرش تأکید کند. موسی‌پور «آلترناتیو» را «نگرش‌هایی که در برابر نگرش‌های قدرتمندتر در اقلیت هستند» تعریف می‌کند. برهمین اساس ایشان آموزش را بر چند نوع برشمرد: ایدئولوژیک، پاسخ‌محور، و پرسش‌محور. در آموزش نوع دوم، دانشگاه با اعلام رویکرد خودش، ولی ذکر دیگر نگرش‌ها، خود را از موضع ایدئولوژیک خارج می‌کند؛ در آموزش نوع سوم، آموزشگاه همه‌ی نگرش‌های معماری را تدریس می‌کند. موسی‌پور سخن خود را با نقل روایتی از سقراط به پایان برد و گفت اگر قرار بر تولید ایده باشد، باید به جای ترویج یک نگرش، تفکر انتقادی را تقویت کنیم و شاید اولین مرحله‌ی این کار روش سقراط است: «بدانیم که هیچ نمی‌دانیم».

⭕️ ادامه‌ی این گزارش را در لینک زیر مشاهده نمایید ⬇️
http://telegra.ph/MemarieAlternative3-05-25

@Anjoman_Motaleat

• کادر اجرایی انجمن علمی مطالعات معماری ایران، دانشگاه تهران
( از اردیبهشت ۱۳۹۶ تا اردیبهشت ۱۳۹۷ )


[ با تشکر و قدردانی فراوان از این عزیزان ]

• گزارش عملکرد انجمن علمی
[ از اردیبهشت ۱۳۹۶ تا اردیبهشت ۱۳۹۷ ]


• توضیحات بیشتر در لینک زیر:
http://telegra.ph/RPT-06-05