وقتی مامان بزرگ کوچک می شود

نویسنده: اینکا پابست
تصویرگر: مهرداد زائری
مترجم: علی عبداللهی
انتشارات کودکان
گروه سنی: +5
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پپی دختر کوچولویی است که دوست دارد در این دنیا بیشتر از هرکسی با مامان‌بزرگش باشد، با هم خرید، آشپزی و بازی کنند و به دیدن ناشناخته‌ها بروند. اما یک روز صبح مامان‌بزرگ شروع به کوچک شدن می کند تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
مرگ، زندگی، تغییر، خاطرات، یادبود، فقدان

#تکنیکهای_کاربردی
مرگ‌اندیشی، طبیعت‌نگری، فرآیندسازی، قدرشناسی، خاطره‌بازی

پپی این شانس را دارد تا همراه با مامان بزرگ محشرش روزها و شبها را سپری کرده؛ شناخت بسیاری از احساساتش را در کنار مامان بزرگ تجربه می‌کند.
ذهن او مقایسه بین توانمندی‌های خود و مامان بزرگ را دنبال کرده و فهمیده در آشپزی، خانه‌داری، خرید و نترسیدن یک مادربزرگ کاربلد دارد.
اما همین که رشد پپی در بلوغ شروع می شود قد کشیدنش، دیگر از تاریکی نترسیدنش و توانایی مستقل بودنش ماجرا عوض می‌شود و مامان بزرگ شروع به کوچک شدن می‌کند، آنقدر کوچک که بلاخره با چشم دیده نمی‌شود اما صدایش در گوش پپی شنیده می شود گویی در گوش او به زندگی ادامه خواهد داد و با پپی سخن خواهد گفت...

مفهوم مرگ یکی از انتزاعی‌ترین، پیچیده ترین و در عین حال هراسناک‌ترین مفاهیم برای خردسالان و کودکان است و همواره هراس از مرگ والدین یا پدر بزرگ و مادربزرگ با آنهاست.
در کتاب لطیف، زنده و پویای « وقتی مامان بزرگ کوچک می‌شود» کودکان به جای چکش منهدم کننده مرگ با تطور فلسفی زندگی و پایان یافتن و دوباره ادامه دادن مواجه می‌شوند، یکی از غنی ترین مواجهات فلسفی و کاربردی مرگ نزد انسان.
در عین حال از تلخی ماجرا اثری نیست نوعی مرگ‌اندیشی منجر به مراقبت و قدرشناسی هم با خود دارد، رجوع به خاطره و صلح با فقدان و‌جای خالی.

تصویرگری مهرداد زائری با خطوط ساده مداد سیاه بر بستر کاهی رنگ کاغذ کار پرداخت قصه را در اوج تمام می‌کند ترجمه و ویرایش اثر از زبان آلمانی به خوبی شکل گرفته و کیفیت فنی کاغذ و چاپ هم بسیار خوب است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر و ترجمه و کیفیت فنی نشر 5 ستاره درخشان است.

این کتاب را برای فرزندانتان حتا اگر با مفهوم مرگ عزیزان مواجه نشده‌اند بخوانید و ذهن آنها را به شکل امنی با این مفهوم ثقیل انتزاعی آشنا کنید.

من این کتاب را چند روز بعد از مرگ مادربزرگم برای برادرزاده چهار ساله‌ام خواندم هرچند بغضم میانه راه شکست اما درک مرگ مامان‌بزرگ را به خوبی برای او تسهیل کرد.

http://iranb4c.com/?p=1682
سحرسلطانی

اردک، مرگ و گل لاله

نویسنده و تصویرگر: ولف ارلبروخ
مترجمان: مهسا محمد حسینی، فرزانه شهرتاش
نشر: شهرتاش
گروه سنی: +6
امتیاز کتابستان: 2 از 5 ستاره
⭐️⭐️

«مدتی بود اردک حس عجیبی داشت.» خوب که به اطرافش نگاه کرد بلاخره مرگ را دید، از اینکه او را تعقیب می‌کرد ترسیده بود و البته می‌خواست بداند مرگ از جانش چه می‌خواهد؟

حالا اردک با مرگ همراه می‌شود، ترسش را کنار می‌گذارد تا مرگ را به عنوان یک دوست قدیمی تازه از راه رسیده بشناسد...

#مفاهیم_اصلی
مرگ، زندگی، انتخاب، لذت، ترس

#تکنیکهای_کاربردی
مصالحه با مرگ، بازشناسی مرگ، بازی با مرگ

در صفحه اول کتاب این بیت از مولانا را می بینیم:
مرگ اگر مرد است گو نزد من آی
تا در آغوشش بگیرم تنگ تنگ

نوعی هم‌آوردطلبی جرات‌ورزانه برای مواجهه با مرگ از صفحه نخست دیده می‌شود که ایده داستان را تا حدی آشکار می‌سازد.

همانطور که انتظار داشتم نویسنده و تصویرگر آلمانی کتاب نوعی نگاه فلسفی کاملا پخته و عمیق درباره مرگ را با کودکان طرح می‌کند.
مرگ «همراهی» قدیمی است که از بدو تولد با ماست و زمانی او را خواهیم دید که آغوشمان را بر او بگشاییم، بپذیریمش و این مواجهه لزوما به مردن منجر نخواهد شد بلکه نوعی مرگ‌آگاهی است برای غنا بخشیدن به لحظات و عمر روزمره.

این بازشناسی بالغانه مرگ فارغ از سن و سال خواننده‌ی کتاب منجر به شکل‌گیری نوعی جهان‌بینی اپیکوری است.
«با مرگ سر و کاری ندارم. وقتی من هستم، او نیست؛ وقتی او باشد، من نیستم»

ایده، پرداخت و تصویر کتاب ممتاز است اما کتاب نمونه عینی اثری نابود شده در ترجمه است. زبان آلمانی پیچیده است، وقتی اثر ترجمه از انگلیسی به فارسی باشد یعنی دو بار ترجمه شده و مملو از جملات گنگ می شود مانند :

صفحه 11 و 12: «اردک پرسید: می خواهی به برکه برویم؟ مرگ از همین نگران بود. خیلی زود مرگ به این نتیجه رسید که باید حد خود را نگه دارد...»

حین بلندخوانی این بخش کودک متوجه نمی‌شود مرگ چه مشکلی با آب برکه دارد؟ حد خود را نگاه داشتن یعنی چه و چه ضرورتی دارد؟
ابهام این خطوط همچنان برقرار می ماند.

صفحه 16 و 17 کتاب که گفتگوی اردک با مرگ درباره آرای دیگران درباره مرگ است هم انتخاب کلمات باز هم برای کودکانی که درباره دنیای پس از مرگ شنیده‌اند ابهام مضاعف ایجاد می‌کند و صرفا مرور نقل‌ها نیست انگونه که هدف نویسنده بی‌پاسخی مرگ درباره‌ی چیستی خودش است.

صفحه 20 با کلمه‌ی مهم « آرمیده» مواجه می‌شویم که باز هم بار کلامی، مانعی برای درک کل پاراگراف درباره تصور جای خالی بعد از مرگ است، ایا مرگ لم دادن با ارامش است؟

در صفحه 30 مرگ بعد از تماشای اردک در اب رودخانه «متاثر» می شود و یک بار دیگر کلمه‌ای گنگ برای بیان احساس انتخاب شده است. متاثر از چه چیزی؟ غم، اندوه، غصه ؟

وقتی از مفاهیم پیچیده مانند مرگ برای خردسالان و کودکان به شکل عینی سخن می گوییم وضوح کلمات اهمیت بسیاری می یابند استفاده از واژگان باردار و چندپهلو کار را سخت می‌کنند و مهمتر اینکه بیان احساسات باید روشن باشد، ترس، تعجب، انتظار یا غم که مفاهیم همبسته برای درک مفهوم مرگ هستند، نباید نادیده گرفته شوند.

امیدوارم این کتاب خوب با ترجمه‌ای با کیفیت از زبان آلمانی در دسترس کودکان ایرانی قرار گیرد.

ناشر پشت جلد کتاب مدعی شده این کتاب منجر به «تعالی روحی» مخاطب می‌شود در حالی که مرگ آگاهی لزوما برای روح باوران نیست و شمول گسترده ای برای هر نوع باور و اندیشه‌ای دارد.

امتیاز من به این کتاب حیف شده از منظر ترجمه 2 ستاره برای ایده و تصویرگری درخشان ولف البروخ است با وجود منگنه شدن باز هم برگهای کتاب خیلی زود پرپر شدند. برای این حجم و وزن کاغذ، دوخت گزینه بهتری باید باشد.
http://iranb4c.com/?p=1688
سحر سلطانی

بنگ! بنگ! بنگ!
نوشته: فرهاد حسن زاده
تصویر: پروین حیدری زاده
نشر: چشمه (کتاب چ)
گروه سنی: +۳
امتیاز کتابستان: ۲ از ۵ ستاره
⭐️⭐️

روز تولد آرش است و جشن، بزن و بکوب، کیک و بادکنک و هدیه.

«هدیه‌ی تولد» آرش چی بود؟
پدر و مادر برایش یک تفنگ خوشگل خریده اند.
آرش می‌پرسد: «این چیه؟ باید با این چکار کنم؟»
پدر تفنگ را در دست می‌گیرد و شروع می‌کند به …

#مفاهیم_اصلی: جنگ، شکار، لذت، کشتار، دفاع، بقا، مراقبت، مسئولیت، حق حیات، خشم.

#تکنیکهای_کاربردی: دگر مراقبتی فعال، بازیگری، تماشاگری، نقادی سنت، خوداصلاحی، دگراصلاحی.

پدر و مادر آرش برای جشن تولد او هدیه‌ای تهیه می‌کنند که وقتی خودشان کودک بودند آرزوی داشتنش را در سر می‌پروراندند: یک تفنگ اسباب بازی قشنگ!
آنها اصرار دارند شکار حیوانات نوعی شجاعت و بزرگ شدن است و وقت آن رسیده تا آرش هم بزرگ شدن را با تغییر بازی ها یاد بگیرد.

اما آرش نگران و مستاصل به شلیک گلوله‌ها به سمت عروسکهایش نگاه می کند.
افتادن عروسکها یکی پس از دیگری . او شادی ظفر و هیجان پیروزی والدین را نمی‌فهمد. او می‌خواهد این بازی را تمام کنند غافل از اینکه این یک بازی قدیمی است و با بزرگ شدن هم تمام نمی شود.

والدین اصرار دارند فرزند را با ابزار سنتی که خوب می‌شناسند، با آن بزرگ شده اند و برایشان ارزش است خوشحال کنند اما فرزند نه زبان این سنت را می‌شناسد و نه دوستدار آن است و تلاش می‌کند آن را نپذیرد و اتفاقا خرابکاری هایی که سنت به بار می‌آورد را بهبود بخشد او پرچم صلح و مسئولیت برای حیات دیگران را بلند می‌کند.
آنچه ما در حوزه‌ی تربیت ایران به خوبی می‌شناسیم دوگانه‌ی تربیت سنتی مبتنی بر ارزشمندی همه‌ی مولفه‌های خودبرتربینی و اشرف مخلوقات پنداری انسان از یک سو و صلح طلبی مطلق و کنار گذاردن تفنگ و شمشیر به عنوان آلت توحش انسان نامتمدن از سوی دیگر است، دسته‌ی اول تیغ کشیدن برای بقای ارزشها را مهمترین اولویت حیات و تربیت می‌دانند دسته دوم گفتگو به هر شکلی و صلح‌طلبی به هر زبانی را ستایش و در گوشه امنی خزیده‌اند.

آنچه در این روایت و داستانهای مشابه برای خروج از چرخه خشونت اجدادی و گذار به سمت تمدن انسانی دیده نمی شود راه حل میانه است.

اینکه بشر برای گذر از پلشتی های خشونت و جنگ ابتدا باید جنگ را ببیند و بشنود و بشناسد و بعد به انتخاب خود و با مسئولیت جمعی آن را کنار گذارده و راه های صلح را پیش کشد. صلح ورزی انتخاب فردی نیست بلکه کنش و کوشش جمعی است از درون خانواده آرش ها بیرون می اید با حذف کردن صورت مساله اینجا تفنگ اسباب بازی، ذهن کودک برای مقابله با تهاجم دگراندیشان جنگ طلب شکننده بار خواهد امد و هرچقدر این سنتگرایان متحجر به او نزدیک‌تر و در کانون خانواده باشند این ضربات مهلک تر خواهند بود.

پیشنهاد من به نویسندگان خوب و توانمندی مانند فرهاد حسن زاده که زبان گویا و قلم صلح ایران است، طرح داستان های چند لایه برای خردسالان با تغییر نقش مدام والدین و کودکان در این موقعیت است. داستان خطی با دو گانه جنگ بد است و صلح و دوستی خوب برای خاورمیانه بسیار فانتزی است. فرایند باید دیالکتیکی باشد تا هزینه و فایده ها بیرون بیایند.
امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویرگری و کیفیت فنی کتاب دو از پنج ستاره است. کودکان ما، تا چیستی و چرایی جنگ و دفاع و گذار را نیاموزند صلح را بر نخواهند گزید و از چرخه خشونت بیرون نمی روند.
سحر سلطانی http://iranb4c.com/?p=1699

چطور از شر گرگ خلاص شویم؟
نوشته و تصویر: کلمان شابر
ترجمه: سپهر رجایی
نشر: شهرتاش
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان : ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️

در چراگاهی سرسبز بالای کوه گله‌ای گوسفند شاد و خرم می‌چریدند و هر روز از ترس به خود می‌لرزیدند، گرگی در جنگل مجاور آشیان داشت و هر بار گرسنه می‌شد، می‌آمد یکی از گوسفندها را به دندان می‌گرفت، به لانه می‌برد و نوش‌جان می‌کرد.

گوسفندها که از این وضعیت ناراحت و پریشان بودند نمی‌دانستند چه باید بکنندتا از شر گرگ خلاص شوند.

تا اینکه روزی از روزها یکی از گوسفندان گله با روحیه فرماندهی و جنگ با دشمن، همه‌ی گوسفندها را جمع کرد و شعار: «اتحاد اتحاد رمز پیروزی! تفرقه تفرقه باعث نابودی» و « اتحاد ما! اقتدار ماست!» سر داد.
پیشنهادات برای شکست گرگ یکی پس از دیگری بیان می‌شدند اما هر کدام یک ایرادی داشتند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
اتحاد، تفرقه، دشمن، انقلاب، شعار، جنگ، تاکتیک، اعتماد

#تکنیکهای_کاربردی
همگرایی، همبستگی، تفکر سیستمی، نگاه جز به کل، ساختارسازی، راه حل سازی اشتراکی، تشابه‌یابی، دگرباوری، آزادی‌خواهی

گوسفندها از دست گرگ کلافه‌اند هر روز یکی از عزیزانشان را از دست می دهند حالا وقت آن رسیده تا راهی بیابند و خود را از شر این دشمن دیرین و خونخوار که لحظه لحظه ی زندگی انها را با ترس و ذلت یکی کرده خلاص کنند.

اما راه حلهای بکر و عالی آنها از سوی بقیه با استقبال روبرو نمی‌شود، هیچ گوسفندی نقشه دیگری را قبول نمی کند و حاضر به همکاری و هزینه دادن نیست، هرکسی ایده و مسیر خود بهترین می‌داند و می‌شود انچه نباید. جنگ خونین گوسفندی و لذت بیشتر گرگ.

در داستان «چگونه از شر گرگ خلاص شویم؟» همه فاکتورهای عدم ائتلاف و همبستگی بین احزاب یک جامعه تحت ستم نمایانده می‌شوند، ایده‌ی اصلی داستان مبتنی بر یک مولفه مهم فلسفه سیاست است: «شباهتها به وقت جنگ باید وحدت بسازند و تفاوت ها به وقت صلح باید آبادی بیاورند».
اصل آزادی بیان و ارائه ایده به خوبی لحاظ می‌شود، راه حلها یکی از یکی بهتر و عملیاتی‌ترند پس مشکل کجاست؟ تفرقه در جامعه‌ی اتمیزه، خود رای و رشد نیافته.

عدم اعتماد به قدرت «مای» جمعی برای بقا نه تنها مساله خلاصی از شر گرگ را حل نمی‌کند که خورده شدن را تسهیل می نماید.
روشنفکرانی که راه حل می‌دهند اما نمی‌توانند کنار هم ائتلاف کنند و گله را پیش ببرند در واقع خورده شدن و مرگ گله را تسهیل می‌کنند.
هر روشنفکری توان ایجاد همبستگی مبتنی بر حق بقا، آزادی و کرامت را در میان جامعه نداشته باشد خودش می تواند به کاتالیزور نابودی منجر شود.

برای حل مشکلات انقلابی داشتن راه حل و تاکتیک کافی نیست داشتن اعتماد به دیگری، همبستگی برای بقا و رسیدن به اتحاد، رمز پیروزی است و مهمتر اینکه پذیرش «مسئولیت فردی» برای انقلاب و گذار یک رسالت است و منتظر نشستن برای برخاستن دیگری یعنی مرگ جمعی.

من اگر بنشینم تو اگر بنشینی چه کسی برخیزد؟(حمید مصدق)

ترجمه کتاب از فرانسوی به فارسی ضعف‌های بسیاری داشت محل زندگی گوسفندان چراگاه یا مرتع است اما یک بار چراگاه یک بار علفزار یک بار دشت ترجمه شده و اهمیتی روی روشن سازی اقلیم با کلمه‌ی ثابت برای جای‌گیری ذهنی کودک لحاظ نشده، نتراشیدگی و نخراشیدگی متن نشان از ویرایش ضعیف آن دارد و به معنای واقعی کتاب را حیف نموده اند. ترجمه ضعیف یکی از رایج‌ترین ویژگی‌های نشر شهرتاش است برای تباه کردن اثار خوب دنیا و امیدوارم به زودی شاهد بازنشر این اثر با کیفیت مطلوب توسط سایر ناشرین باشیم.

امتیاز من به ایده، پرداخت، روایتگری اثر ۳ از ۵ ستاره است و کیفیت نشر و ترجمه دو امتیاز دیگر را از کف دادند.
http://iranb4c.com/?p=1704
سحرسلطانی

یک کار خیلی مهم

نوشته: فرهاد حسن زاده
تصویر: سمانه رهبرنیا
نشر :فاطمی کتاب طوطی
گروه سنی:+۴
امتیاز کتابستان: ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️

موشی که عاشق تماشای خورشید است راه افتاده برود بالای تپه‌اش تا یک دل سیر خورشید را تماشا کند اما یکباره ماری قرمز سر راهش سبز می‌شود.

موشی که اول خود را در شکم مار تصور می‌کند به نصیحت مادر گوش داده و آب دهانش را قورت می‌دهد تا ترسش را هم قورت دهد.
مار موشی را تماشا می‌کند، موش در دل می‌گوید :خب چرا با هم دوست نباشیم؟
موشی هر کاری بلد است مانند هدیه دادن پونه خوش بو به مار تا پیدا کردن نقاط اشتراک مانند «م» اول اسمشان انجام می‌دهد اما یکباره یادش می‌افتد یک کار خیلی مهم دارد و می‌دود سمت بیابان…

#مفاهیم_اصلی
دوستی، مشابهت، فرصت، تلاش، آشتی، تجربه، ریسک و شانس

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، شباهت یابی، کلیشه زدایی، زیبای شناسی، جا به جایی مرزها

فرهاد حسن‌زاده نویسنده صلح‌طلب و خوش‌قلم ایران با کتابهایی مانند «گربه چه مهربون شده؟» و «بنگ، بنگ، بنگ» به سراغ مفهوم صلح و آشتی در دل دشمنی های تاریک تاریخی می‌رود.

و حالا مار قصه باید موش را در بدو دیدار یک لقمه چپ کند اما به تماشای او می‌نشیند. دشمن فرصت زنده بودن می‌دهد و موش آن فرصت را تبدیل به نقطه عطف دوستی در منتها الیه عشقش یعنی تماشای خورشید می کند.

فرهاد خان خوب می‌داند حیوانات برخلاف انسانها اعلامیه حقوق جانوری با سی اصل برای بقا ندارند آنها فقط یک اصل دارند:«حق با قوی تر است.»

اما شکستن این تصویر که قدرت می تواند خم شود، دشمن هم گوش می دهد و تماشا می‌کند به کودکان این نوید را می‌دهد که شانس گفتگو برای گذار از دشمنی همواره هست و آن را باید قاپید مانند یک نفس عمیق!

اما مساله مهم من با نوشته‌های ضد جنگ مردی که خود در آبادان هشت سال جنگ زیسته همین است آیا واقعا در خاورمیانه می‌توان از توسعه صلح با دشمنانی گفت که شکار خود را فرصت گفتگو نمی‌دهند؟ در ایرانی که به امتناع گفتگو رسیده؟

آیا چنین آثاری شکنندگی به جای دفاع، مدارا و امید عبث به جای اتحاد برای تغییر را گسترش نمی‌دهند؟
این اثار بسیار لطیف و فانتزی‌اند وقتی برای خردسالان می‌خوانم دچار عذاب وجدان می‌شوم، می‌دانم چیزی کم است!
خوش‌خیالی موش برای ثبات رفاقت مار آزارم می‌دهد. نگرانم بعد از تماشای خورشید از پس گردن موش را بگیرد و یک لقمه کند و موش فرصت آه کشیدن نیابد. موشی که می‌توانست فرار کند، موشی که می‌توانست بجنگد، موشی که می‌توانست دوستانش را صدا کند برای کمک اما دل به رافت و رفاقت دشمن دیرین بست.

چرخه بقا و نظام قدرت کار خود را می‌کنند ایا باید با فانتزی مکرر صلح این ساختار را از چشمان کودکان ایرانی پنهان کنیم؟

امتیاز من به ایده، لطافت قلم، زیبایی و زندگی تصاویر ۳ از ۵ ستاره است اما کتاب را ناتمام و رویایی یافتم برای کودکان ایران که خیلی زود زخم حقیقت زخمی‌شان کرده است.
http://iranb4c.com/?p=1712
سحر سلطانی

فونچیتو و ماه Fonchito Y La Luna
نویسنده: ماریو بارگاس یوسا
تصویرگر: مارتا چیکوته خوئیس
مترجم: پرنیان رجب زاده
نشر: زعفران
گروه سنی: +۴
امتیاز کتابستان: ۴ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️

«فونچیتو آرزو داشت با همکلاسش نرئیدا بازی کند. نرئیدا با هیچ‌کس بازی نمی‌کرد.»

بیایید حدس بزنیم چرا نرئیدا در مدرسه با کسی بازی نمی‌کند؟
بازی کردن را دوست ندارد؟ همکلاسی‌هایش را دوست ندارد؟
دلش بازی جدید می‌خواهد؟
شاید او یک شرط برای بازی دارد؟

وقتی فونچیتو یواشکی از او دعوت کرد بیا با هم بازی کنیم، نرئیدا خیلی جدی نگاهش کرد و گفت: «اگر ماه را پایین بیاوری و به من بدهی، با تو بازی می‌کنم.»

فونچیتو ابتدا غمگین و گیج شد یعنی نرئیدا «هیچ وقت» نمی‌خواهد با «کسی» بازی کند؟ آخر چطور می‌شود ماه را آورد پایین؟ این چه شرطی است؟

فونچیتو حالا هر شب برخلاف گذشته به ماه نگاه می‌کند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، ریسک، دوستی، واقعی، الکی، واقعیت، خیال، تصویر، انتخاب

#تکنیکهای_کاربردی
مساله یابی، راه‌حل سازی، رویا‌پردازی، ممکن‌باوری، محال‌اندیشی، اشتراک یابی، فرایندگرایی، نتیجه‌گیری، مطالبه گری فعال

نام یوسا نویسنده و منتقد ادبی پرویی با کتابهای بزرگسال گره خورده وقتی بر پیشانی کتاب خردسالان می‌درخشد به خودی‌خود برای بزرگسال جذاب می شود ببیند این نویسنده نامدار در حوزه کودکان چگونه طبع‌آزمایی نموده و باید به او آفرین گفت که در این ساحت هم خوش درخشیده است.

یوسا در کتاب «فونچیتو و ماه» روی مرز خیال و واقعیت قدم بر می دارد، مانند ابولهول در آغاز سفر به دنیای دوستی چالشی طرح می‌کند که اگر از پس آن برآمدی می‌توانی به سرزمین مقدس رفاقت وارد شوی.

فونچیتو عاشق زیبایی اسرار آمیز و تنهایی همکلاسی‌اش نرئیدا می‌شود می خواهد با او دوست شود اما در سرمنزل لیلی که خطرهاست در آن شرط اول قدم آن است که مجنون باشی!
نرئیدا یک شرط برای بازی دارد او ماه درون آسمان را می‌خواهد و فونچیتو از حالا یک کار مهم دارد، اینکه به پایین اوردن ماه و اثبات عشق خود به همکلاسی بیندیشد و او هر شب در پشت‌بام به ماه زل میزند تا راهی بسازد.

آنچه در «سرزمین واقعیت» محال است در «جهان خیال» ممکن می‌شود و فونچیتو می‌تواند با کمک سطلی آب نرئیدا را به سرزمین تصویرهای امر واقع ببرد و چه شکوهی در این کشف و تلاش منتظرشان است.

وقتی کتاب فونچیتو را برای بچه‌های شش و هفت ساله در کلاس آنلاین می خواندم از آنها پرسیدم آیا تصویر من واقعی است یا الکی؟ بچه‌ها معتقد بودند واقعی است وقتی از آنها خواستم دستانم در این تصویر را لمس کنند و نتوانستند، تمایز واقعیت و تصویر برایشان روشن شد و بحث خوبی درباره شباهت و تفاوت واقعیت و تصویر و سایه ها شکل گرفت.

خردسالان خیلی خوب می‌توانند مرز واقعیت و مجاز را بشناسند و برای تربیت ذهن فرایند ساز حرکت از محال به ممکن را تمرین کنند و این کتاب یک محرک گفتگوی شایسته در این حوزه است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویرگری و وجه فنی نشر چهار ستاره از پنج است.
ترجمه و ویراست ادبی اثر روان نیست و جای کار دارد دایره لغات برای کودکان در این اثر محدود و مبهم مانده که می توانست بسیار بهتر باشد.

http://iranb4c.com/?p=1719
سحرسلطانی

جنگ war
نوشته: ژوزه ژرژی لتریا Jose Jorge Letria
تصویر: آندره لتریا Andre Letria
ترجمه: رضی هیرمندی
گروه سنی: +۶
انتشارات: چشمه کتابهای چ
امتیاز کتابستان: ۲ از ۵ ستاره
⭐️⭐️


«جنگ در طی روز مثل یک بیماری مرموز و برق‌آسا پخش می‌شود.»

«جنگ چیزی نمی‌شنود، چیزی نمی‌بیند و چیزی احساس نمی‌کند.»

جنگ به هیبت سیاه فرماندهی نظامی که همواره پشتش به ماست وارد صفحات روشن کتاب می‌شود، هرچه پیش می‌رود از روشنی صفحات کاسته و تیرگی و جزییات در هم‌ریخته و نابه‌سامان بیشتر می‌شود.

«جنگ چیست؟»

«چرا جنگ برپا می‌شود»

«جنگ چه کاربردی دارد؟»

وقتی به سراغ تحلیل مفاهیم پایه می رویم سه پرسش اساسی باید پرسیده شود؟ (چیه؟ از کجا آمده؟ به چه دردی می‌خوره؟)

«چیستی» و تحلیل معنایی جنگ با اتکا به مفاهیمی مانند خشم، دشمنی، ویرانی، بیماری و نابودی و … قابل توصیف است اما «چرایی» آن از وجه توصیفی خارج می‌شود و وارد مقوله «کشف» می‌گردد، با کنار هم گذاردن مفاهیم سلبی نمی‌توان کلیت جنگ را در ذهن کودکان ساخت.

درک اینکه جنگها در طول تاریخ به اشکال بدوی و بعد پیشرفته وجود داشته‌اند و نیروی محرکی برای بقا بوده‌اند فرایندی پیچیده است.

تمدنهای بزرگ تاریخ از برهم‌کنشی ملتها در پس نبردها و صلح‌های پس از آن شکل گرفته‌اند.

مهمترین اصل بقا در جنگل میان وحوش هم مبتنی بر جنگیدن برای زندگی است و انسانها هزاران سال تابع این اصل بوده‌اند تا اینکه پس از جنگ جهانی دوم و راه‌اندازی سازمان ملل و تدوین اعلامیه حقوق بشر تلاش کردند ساحت تمدنی بشر را وارد عرصه صلح با طبیعت و بشر کنند.
تصمیمی که کمتر از یک قرن از آن گذشته و شاید چند صد سال طول بکشد تا جای‌گیر شود.

بازی‌های جذابی که کودکان و نوجوانان را ساعتها میخکوب می‌کنند پر از اسلحه، تاکتیک نبرد و یارکشی برای جنگ با دشمنان فرضی اند،
مواجهه با چرایی و کارایی جنگ برای نسلی که جنگ را در جبهه‌ها دیده و هنوز ترکش‌هایش را بر بدن دارد با توصیف همراه است اما کودکان برای درک این مفهوم چاره‌ای ندارند جز کشف دلالیل ایجاد جنگها، انتخاب در قبال این گزینه، پذیرش مسئولیت در قبال نتایج آن.

زبان توصیفی هشداردهنده دیگر جذابیت معناسازی در ذهن کودکان و نوجوانان را ندارد، بیداری و انگیزه‌ای برای درک ایجاد نمی‌کند، این نکته‌ای است که در ادبیات کودک ایران و جهان عامدانه زیر فرش پنهان می‌شود و قرار نیست از این سطح «گذری» شکل بگیرد.

نویسنده کتاب«جنگ» ژوزه ژرژی لتریا کهنه سرباز جنگهای پرتغال است خوب زخم جنگ را می‌شناسد و زبان توصیف‌گرش با تصویرگری خوب پسرش اندرو کتابچه‌ای از چیستی جنگ با کمترین کلام و بیشترین توصیف بصری ساخته اما هنوز دو وجه مهم چرایی و کارایی بی‌جواب مانده حتا تحریک ذهنی ایجاد نمی‌کند.

ترجمه رضی هیرمندی مانند همیشه با وسواس و فاخر است و کیفت فنی کاغذ، رنگ و صحافی نشر چشمه هم مطلوب است.

اما کل کتاب با مبلغ ۸۵ هزار تومان صرفا یک مقدمه بصری توصیفی برای آشنایی با مفهوم جنگ است.
نمی دانم در خاورمیانه‌ای که کودکان در خیابانها پلیس، گاز اشک آور، باتوم، آتش، شعار و ناسزا را تجربه می‌کنند این مقدمات کمکی به درک جنگ و لزوم صلح می‌کنند؟

مطمئن نیستم.

ترجیح من برای انتخاب کتابهای شناختی حوزه جنگ، کتبی است که گل درشت و مستقیم از ویرانی نگویند بلکه در بستر قصه های موازی چرایی ایجاد جنگ، دلایل ادامه و لذت بردن از قدرت را برای کودکان طرح کنند.

جنبه های تاریخی، روان شناختی و طبیعت مدار مفهوم قدرت و نبرد بر سر آن را مقابل چشمان کودک و نوجوان بیاورند تا خودشان با تجارب زیسته به حل معمای لزوم جنگیدن یا انتخاب صلح برسند.

امتیاز من به کتاب جنگ از منظر تصویرگری خوب و ترجمه فاخر ۲ از ۵ است. ایده تکراری و توصیف و پرداخت مفاهیم نارسا بود.
سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1727

شش مرد Six Man
نوشته و تصویر: دیوید مک کی David Mckee
ترجمه: پیام ابراهیمی
انتشارات: فاطمی کتابهای طوطی
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️


«روزی روزگاری شش مرد بودند که دنیا را زیر پا گذاشتند تا شاید سرزمینی پیدا کنند، که بتوانند با آرامش در آن کار و زندگی کنند.»

آنها سرزمین مناسبی را یافته و شروع به کشاورزی نمودند، کم کم ثروتمند شده و برای مراقبت از آن همه ثروت نگران شدند، برج بلندی ساختند تا دزدها نتوانند ثروتشان را غارت کنند اما نگهبانی از برج کار سختی بود پس شش سرباز استخدام کردند اما چون هیچ دزدی به آنها حمله نمی‌کرد سربازها فقط می‌خوردند و می‌خوابیدند و تنبل می‌شدند پس شش مرد تصمیم گرفتند که سربازهایشان با حمله به سرزمین همسایه خرج خود را در بیاورند و …

#مفاهیم_اصلی
زندگی، آرامش، سرزمین،تمدن، ثروت، قدرت، مراقبت، بطالت، جنگ، دفاع، ویرانی، آبادی.

#تکنیکهای_کاربردی
فرآیند گرایی، تاریخ نگری، تبارشناسی، علت جویی، مساله سازی، بحران سازی، حل مسله

نام کتاب «شش مرد» است و به خوبی می توان ذکاوت همیشگی دیوید مک‌کی را در خطوط نانوشته و تصاویر ساده‌ی سیاه و سفید ردگیری کرد.

کتاب مردانه است درست مانند جنگ، سرباز، جبهه، مرگ و شهادت در تاریخ بشر از دوره غارنشینی تا امروز.

زنان در این کتاب حضور ندارند و مردها با هورمونهایی که قدرت، منزلت، ترس و هیجان را همزمان سکان داری می‌کنند ما را به تماشای تمام جنگهای تاریخ می‌برند.
شاید خواننده‌ی بزرگسال با تلخندی بگوید مگر جنگی در تاریخ بوده که پای زنی در آغاز آن نباشد؟
نمی دانم، اما برای تداوم جنگها همواره هورمونهای مردانه قدرت‌طلبی و سلطه‌جویی سکان را به دست گرفته اند و نویسنده هم بدون هیچ اکراهی این تصویر را برای کودکان و نوجوانان مدون نموده است.

این روزها که شعار «مرد، میهن، آبادی» را در انقلابی زنانه می شنوم به سرعت به یاد کتاب «شش مرد» و رویای آغاز و پایان کتاب می افتم و اینکه چگونه در فقدان «زن، زندگی، آزادی» جز نابودی هیچ پایانی را نمی‌شود متصور شد.

از کودکان ده ساله در کلاس فلسفه پرسیدم: چرا شش مرد؟ پس زنان کجا هستند؟
یکی از پسرها خیلی مطمئن پاسخ داد: اگر زنها بودند که کوتاه می‌آمدند و اصلا جنگ نمی‌شد!
پرسیدم زنها کوتاه می‌آیند و مردها نه؟ گفت: وقتی کسی حمله کند گیر نمی دهند دعوایی نیستند می‌خواهند مراقبت کنند، می‌خواهند زندگی کنند.

گمانم دیوید مک‌کی خیلی خوب آینه را می‌گذارد مقابل کودکان(دختر و پسر) و از آنها می‌پرسد انتخاب تو کدام است؟ چون تندر بخروشی و آتش بزنی تا قدرت نمایی کنی یا چون باران بباری و آبادی بیاوری برای میهن‌ات؟ من باور دارم کودکان ایرانی بهتر از بسیاری سرزمین‌ها نتیجه وطنی بدون زنان و زندگی و آزادی ِ انتخاب را می شناسند و تصمیم خود را گرفته‌اند.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر، ترجمه و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.

سحر سلطانی

http://iranb4c.com/?p=1741

نخودی The Tiny Tale of Little Pea
نوشته: دیوید کالی Davide Cali
تصویر:سباستین مورن
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: افق، کتابهای فندق
گروه سنی: +۳
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

نخودی به دنیا آمده، آنقدر ریزه میزه است که کفشهای کهنه ی عروسک اندازه پاهایش می‌شوند و جعبه‌ی کبریت هم تخت خوابش.
او همه‌ی کارها را خودش یاد گرفته شنا و رانندگی می‌کند و یک جهانگرد و کوهنورد تمام عیار شده است. اما همین که پا به مدرسه می‌گذارد واقعیت زندگی مثل یک سیلی می‌خورد در گوشش، او زیادی کوچک است یا برعکس! همه چیز برای او خیلی بزرگ اند. میز و صندلی، بشقاب غذا، توپ، فلوت و …

آقای معلم از خودش می‌پرسد:« این نخودی طفلکی آخرش می‌خواهد چه کاره شود؟»

تا اینکه نخودی بزرگ می‌شود و …

#مفاهیم_اصلی
تفاوت، کشف، مقاومت، تغییر، پذیرش، هنر، استقلال.

#تکنیکهای_کاربردی
واقع‌نگری، پذیرش خود، خوداتکایی، مسئولیت‌پذیری، مسیرسازی، عاملیت.

ما ایرانی‌ها نخودی را خوب می شناسیم. همان عنصر بندانگشتی که کمی بزرگتر از یک نخود است و کوچکی جثه را با زیرکی و هوش بسیار جبران نموده است. در بطن قصه‌های فولکوریک ایرانی نخودی سمبل پیدا کردن راه‌های جدید برای گذر از بحرانهاست.
او کوچک‌تر از همه‌ی جهان است اما قدرت اندیشه‌اش از آدمیزاد هم پیشی می‌گیرد.

در کلاس فلسفه، عروسک نوروزی نخودی را به میان بچه ها بردم تا بتوانند عینت کوچکی نخودی را لمس کنند و با او همذات پنداری کنند. اولین ایده بچه ها «خطر له شدن» نخودی زیر پای بزرگترها بود! نوعی هراس مراقبتی که بعد از خواندن روایت دیوید کالی از نخودی جای خود را به تحسین و ستایش داد.

اتفاقی که باید در ذهن کودکان می افتاد رخ داد، کوچکی، نوعی عجز و ناتوانی نیست. معلولیت، درماندگی نیست. تفاوت، بیکاری به دنبال ندارد.

اگر راه های تکراری مناسب نبود همیشه می توان دل به ساختن یک راه جدید بست.

هیچ کس در این جهان نمی‌تواند خود را طبیعی و استاندارد لحاظ کند و تنها قانون قابل اعتماد ما انسانها تفاوت در شکل، ذهن و احساس است که باید باورش داشته باشیم.

باز هم دیوید کالی با کمترین خطوط و تصویرگری بسیار خوب سباستین مورن روایتی عمیق و نقادانه از جهان کودکان در مواجهه با دنیای بزرگترها بیان می‌کند که جانمایه طنزی تلخ اما واقع گرایش می‌تواند این روایت را ملکه ذهن کودک کند.

پایان کتاب یک شعار ناب دارد: هرچقدر هم کوچک باشی می توانی هنرمندی بزرگ بشوی.

هرچقدر خود را در برابر جور و ستم زمانه کوچک ببینیم باز هم می توانیم با آفرینشگری هنر نقطه عطف مهمی در تاریخ زندگی و سرزمین خود باشیم.

زنده باد هنر که به قول ویرجینیا وولف تنها امکان تحمل جهان واقعیت است.

امتیاز من به ایده خوب، پرداخت موجز اما غنی، ترجمه کامل و فاخر، تصویرگری مناسب و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است. غافلگیری پایان کتاب برای بچه ها جذاب و افق گشاست.

سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1749

گربه‌ی تنبل من My lazy Cat
نوشته و تصویر: کریستین روسه Christine Roussey
ترجمه: فواد صادقیان
انتشارات: گیسا
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

بومر گربه‌ای چاق و چله است که بیرون خانه در ایوان پیدا و بعد گربه‌ی دخترک قصه شد.
بومر یک تنبل واقعی است یک بی‌کار بی‌حال بی‌عار! اما دخترک برعکس بومر مدام در حال تلاش است از این کلاس به آن کلاس از این تمرین به آن تکلیف. فرصت ندارد سرش را بخاراند. جودو، شنا، یوگا، نقاشی، سفالگری، بافندگی …
دخترک آنقدر در روز سرش شلوغ است که وقت ناز و نوازش بومر را ندارد. تا اینکه یک روز بومر ولو شده روی وسیله‌های کلاس شنا و فوتبال دخترک و …

#مفاهیم_اصلی
زمان، برنامه، فراغت، لذت، تنوع، معنا، ارزش، سرگرمی، تلاش، هیاهو

#تکنیکهای_کاربردی
انتخابگری فعال، فراغت‌جویی، آرمیدگی، تنهایی‌گزینی، خلوت‌یابی، بهره‌وری.

بار اولی که کتاب «گربه‌ی تنبل من» را خواندم بلندبلند خندیدم، عموما در پایان کلاسهایم به کودکان شش تا دوازده سال ماموریتی می‌دهم که باید تا هفته‌ی آینده به سرانجام برسانند. بعضی از بچه ها هر هفته با لیست کردن کارها و تکالیفشان عذر می‌آورند که وقت نکردند ماموریت را انجام دهند. لیستی که ارائه می‌دهند درست مثل دخترک درون کتاب بلند بالاست. کودکان شش ساله‌ای دارم که با اخم می‌گویند اصلا وقت ندارند و باید به کارهایشان برسند. تمرین پیانو، یوگا، شطرنج، زبان، برنامه‌نویسی و … وقتی از آنها می‌پرسم اوقات فراغت چکار می‌کنی؟ با چشمانی گرد می‌گوید: من که اوقات فراغت ندارم و معلومه «هیچ» کاری نمی‌کنم.

بعد خواندن این کتاب آرزو کردم کودکان سرشلوغم یک بومر داشته باشند تا یادشان بدهد با خود خلوت کنند و دقیقا «هیچ» کاری نکنند تا خلوت و فراغت را بشناسند و فرصت هضم و جذب آموخته ها را داشته باشند.

کریستین روسه با روایت اول شخص بسیار شیرین و ترجمه روان فواد صادقیان کتابی بسیار لازم برای خودآگاهی و مدیریت زمان به شخصی ترین شکل برای خردسالان نوشته است، کودکی کردن نیاز به فراغت و تنبلی دارد یادمان نرود کودکان قرار نیست تحقق‌بخش ارزوهای والدین باشند.

امتیاز من به ایده و پرداخت خوب، تصویرگری کودکانه و دلچسب، ترجمه شسته رفته و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.
سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1753

میمون کوچولو (کارآگاه خصوصی) Baby Monkey, Private Eye
نوشته: برایان سلزنیک و دیوید سرلین
ترجمه: رضی هیرمندی
گروه سنی: +۶
انتشارات: افق
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

میمون کوچولو یک بچه است که برای خودش شغلی دارد.
چه شغلی؟ او یک کارآگاه خصوصی است و هرکسی گم‌شده‌ای دارد سراغ میمون کوچولو می‌آید تا کمکش کند و بتواند چیزی را که گم کرده یا دزدیده شده پیدا کند.

میمون کوچولو دفتر کارآگاهی مخصوصی هم دارد که با هر پرونده تغییر می‌کند، عملیات کشف سرنخ تا یافتن دزدان را هم به خوبی انجام می‌دهد تا اینکه در پرونده‌ی آخر مادری به دنبال بچه‌اش است و …

#مفاهیم_اصلی
بازی، شغل، مهارت، امداد، نقش، مراقبت، مکان، مسئولیت

#تکنیکهای_کاربردی
فرآیند سازی، حل مساله، جای گیری، نمایش خلاق، طبقه بندی، نظم سازی، مناسک شخصی

اگر برایان سلزنیک را با ژانر «سینما رمان» در دو اثر «شگفت‌زده» و «اختراع هوگوکابره» با ترجمه رضی هیرمندی برای نوجوانان دوست داشتید حالا با سینمارمانی دیگر برای «نوسواد»ها غافل‌گیر می‌شوید.
دقیقا همان سنی که تازه باسواد شده و می‌خواهند با قطر کتاب خوانده شده‌ به فخر و مباهات بپردازند این کتاب ۲۰۰ صفحه‌ای بهترین گزینه است.

سبک اجرایی سینمارمان سلزنیک منحصر به فرد، گویا و شیرین است. فارغ از اینکه مخاطب اهل چه کشوری است و چه زبانی دارد با تصاویر سیاه و سفید و پر جزییات او ارتباطی دیرینه پیدا خواهد کرد و قوی‌ترین و عمیق‌ترین لایه‌های شناختی را درگیر می‌کند.

در این رمان خودبودگی یک میمون با شغلی که دوست دارد به تصویر کشیده می‌شود روزمره او برای حل معماها در کمال سادگی و جذابیت است وقتی می خواهد شلوارش را بپوشد تا آماده عملیات دستگیری سارقان شود باعث قهقهه مخاطب می‌شود و تکرار آن بر جذابیت بصری و طنازانه فرایند می‌افزاید.

داستان پلیسی و ماجراجویانه میمون کوچولو پایان دلپذیر و غافلگیر کننده ای دارد که خواننده باید ارتباطات جدید و واقع‌گرایانه را بازسازی و کشف کند، گویی خودش هم کارآگاهی دیگر می‌شود.

امتیاز من به ایده‌ی جذاب، پرداخت شگفت انگیز (مخصوصا آشناسازی کودکان نوسواد با نمایه و کتاب‌نامه پایان رمان) ، ترجمه‌ی روان و طنازانه و کیفیت فنی خوب اثر ۵ ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1760
سحرسلطانی

😷 بچه ها مراقب باشید!
اگر بوی مشکوک در هوا حس کردید چه باید بکنید؟

#مسمومیت_شیمیایی
#گاز_شیمیایی
#بیوتروریسم

@naslep4c

🎧 نوروز ۱۴۰۲ 🍃

آن موش مزاحم That Pesky Rat
نوشته و تصویر: لورن چایلد LaureChild
ترجمه: محبوبه نجف خانی
نشر: زعفران
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان: ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️

« این منم. همان دماغ درازه، که چشمهای ریز و گردی دارد، همان بانمکه که وسط نشسته، من توی سطل زباله‌ی شماره ۳ خیابان چرب و چیلی زندگی می‌کنم.
گاهی وقتها به سطل زباله‌ام بر می گردم و می‌بینم کسی زودتر آمده و همه دار و ندارم را توی یک کامیون بزرگ خالی کرده و با خودش برده، اگر بدانید چقدر ناراحت می‌شوم.»

با موش قهوه‌ای خیابانی بی‌خانمانی آشنا می‌شویم که نه اسم دارد و نه دوست.
او می‌خواهد مثل یک حیوان خانگی باشد اما همه می‌گویند بو می‌دهد هرچند بوی زباله باشد نه خودش!

موش قهوه‌ای قصه‌ی ما دنبال یک صاحب خوب است که حمامش نکند، او را به حال خود رها نکند تا حوصله اش سر برود، تمرینهای سخت برای شیرین‌کاری انجام ندهد و لباس هم تنش نکند برای همین به مغازه‌ی خانم تریل می‌رود و به پیشنهاد او یک آگهی معرفی برای خود می‌نویسد و به دیوار می‌زند و منتظر می‌ماند تا صاحبی پیدا شود و ناگهان …

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، بلاتکلیفی، خستگی، مالکیت، هزینه و فایده، ارزش، هویت، فریب، صداقت

#تکنیکهای_کاربردی
تطبیق پذیری، خودارزیابی، خود افشایی، تاب‌آوری و پایداری

آقای واو که خود اهل ادبیات کودک است از من خواست نظرم را درباره‌ی کتاب «آن موش مزاحم» بگویم چون موضوع کتاب او را نگران کرده بود.

وقتی کتاب را خواندم نگران شدم و با مترجم خوب و دقیق خانم نجف‌خانی که اتفاقا وسواسهایش در انتخاب کتاب کودک را خوب می‌شناسم صحبت کردم اما قانع نشدم، با اینکه نگران بودم کتاب را در کلاسها بخوانم یا نه بلاخره تصمیمم را گرفتم برخلاف گروه سنی پیشنهادی پشت جلد که ب و ج بود برای کودکان بالای شش سال خواندم و به سوال گذاشتم: «برای رسیدن به آرزوهایتان حاضرید چه کارهایی بکنید؟»

موضوع را به سمت ایده ماکیاولیستی «هدف وسیله را توجیه می‌کند» می کشاندم تا ببینم کودکان در مواجهه با کاری که موش مزاحم برای داشتن صاحب انجام داد چه ادراکی دارند؟
برخی موافق و برخی مخالف بودند و دلایل هم را می‌شنیدند و خیلی زود بحث بالا گرفت اینکه آیا برای رسیدن به چیزهایی که خیلی دوستشان داریم حاضریم دیگران را فریب بدهیم؟ هویت خود را کتمان کنیم؟

نگرانی من در کلاسهایم و گفتگوهایی که با بچه ها داشتم مرتفع شد اما همچنان مخالف خواندن چنین آثاری برای خردسالان هستم در جامعه و فرهنگی که مدام زیر گوش دخترها می خوانند برای یافتن شوهر ارزشها و نیازهایت را کتمان کن و حتا فریبش بده تا بتوانی ازدواج کنی این آثار و حواشی مهمتر از متنش وقتی در اذهان خردسالان ته‌نشین شوند عواقب مخربی دارند.

ایده و پرداخت کتاب را بسیار منفعت طلبانه و فردگرایانه یافتم اما ترجمه طنازانه و تصویرگری بدیع و کیفیت فنی کتاب امتیاز خود را دارند. من از این کتاب به عنوان محرک گفتگو با کودکان باسواد و نوسواد در زمینه اخلاق ماکیاولیستی و ترجیح هدف بر ارزشها استفاده میکنم اگر به عنوان والد و تسهیلگر در خود نمی‌بینید چنین بحثی را باز کنید این کتاب را توصیه نمی کنم.

http://iranb4c.com/?p=1769
سحر سلطانی

نخودک و دیو کلک (قصه هایی از ادبیات شفاهی ایران)

بازنویسی: اسدالله شعبانی
تصویرگر: علی بوذری
نشر: فاطمی کتاب طوطی
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان: ۱ از ۵ ستاره
⭐️

زن و شوهری کشاورز در این دنیای بزرگ فقط یک مزرعه دارند و حالا که موهایشان در حال سفید شدن است از اینکه فرزندی ندارند تا عصای دستشان در اوقات پیری شود غمگین‌اند.

وقتی صدای بازی کودکان از کوچه می امد و پیرزن در را باز کرد تا بچه‌ها را تماشا کند زن همسایه با طعنه گفت: به چی نگاه میکنی؟ تو که بچه نداری تا بیاید کوچه با بچه‌های ما بازی کند؟

پیرزن از این حرف زن همسایه دلش شکست و اشکش جاری شد، رفت تا برای شوهرش آش بپزد وقتی خواست نخودها را بریزد درون دیگ صدایی شنید: ننه جان سلام، من نخودکم، دختر توام، خیلی کوچکم!

ننه پیرزن که از دیدن نخودک خیلی شاد شده بود او را گذاشت روی طاقچه بازی کند چون الان وقت پختن غذا برای شوهرش و بردن به مزرعه بود.

اما نخودک یواشکی رفت توی کوچه بین بچه‌ها تا با آنها بازی کند و حالا بچه‌های کوچه با او دوست شده‌اند و دنبالش دویدند تا بیابان!
وقتی شب شد و می‌خواستند به خانه بازگردند دیو بزرگی جلوی آنها سبز شد و به بهانه تاریکی و گرگ سیاه در جاده آنها را به خانه خود برد اما …

#مفاهیم_اصلی
بازی، فریب، هوشیاری، ترس، شجاعت

#تکنیکهای_کاربردی
حل مساله، خوداتکایی، همکاری، روایتگری

در اقدامی بسیار لازم ادبیات شفاهی و عامیانه کودکان ایرانی که سرشار از قصه های جن، پری و دیو است توسط نشر فاطمی کتابهای طوطی بازنویسی و تصویرگری شده اند. این مجموعه شامل ده جلد است که کتاب نخودک و دیو کلک بازنویسی افسانه مشهور نخودی است. البته در این روایت نخودک دختری شجاع است نه پسری دلیر.

وقتی کتاب نخودک و دیو کلک را با عنوان «بازنویسی» دیدم گل از گلم شکفت، من هم از علاقمندان ادبیات شفاهی ایران هستم و گوشهایم با این قصه‌ها از کودکی آشناست اما بعد از خواندن بازنویسی اسدالله شعبانی متاسف شدم.

کودکی ما و اجداد ما لبریز از داستانهای غول، دیو، جن و پری بود زیرا برای توصیف جهان بزرگ ناشناخته نیاز داشتند کنجکاوی‌های کودکانه‌مان را مهار کنند تا مثلا بدون اجازه والدین سر از ناکجا در نیاوریم. تا پاسی از شب بازی نکنیم و خودمراقبتی داشته باشیم. جهان ما پر از مرزهای عینی و ذهنی بود که همراه با ترس توسط این افسانه‌ها بازتکرار می‌شد.
این افسانه‌ها قوام ‌بخش اتوریته والدین بودند.

اما کودکان امروز از بدو تولد به لطف تکنولوژی و امکان سرچ در لحظه در جهان شیشه‌ای بدون مرزی زندگی می کنند که فرایند خودشناسی، جهان‌شناسی و خودمراقبتی‌شان عاری از کلیشه‌های سنتی و بدون نیاز به اتوریته والدین رقم می خورد.

پس بازنویسی و بازآفرینی روایت‌های فولکور و افسانه‌های قدیمی باید عاری از کلیشه‌هایی مانند نداشتن فرزند به عنوان نقص و ناتوانی در پیری یا حضور فرزند به مثابه عصای دست والدین (آن هم در زمانه‌ای که بسیاری از فرزندان مهاجرت می‌کنند و در ایام پیری والدین هزاران کیلومتر دورتر از آنهایند.) نوعی عذاب وجدان و تقصیر سازی به همراه دارد.

قرار است بازنویسی افسانه‌ها زبان ادراک، مواجهه و زیبایی‌شناسی قصه های کهن را تسهیل کند قرار نیست فقط چند جمله اضافه و حذف شود. می‌دانیم بازآفرینی به کل ساختار داستان را تغییر می‌دهد و از بازنویسی چنین انتظاری هم نداریم اما تکرار کلیشه‌ها آن هم روی دور تند روایت بازنویسی نیست.

کتاب نخودک و دیو کلک را برای خردسالان توصیه نمی‌کنم چون داستان و تصویرگری پر از شخصیتهای سیاه و سفید افراطی است که همذات پنداری با انها برای خردسالان دردسرساز است و برای کودکان بالای شش سال هم کتابی یک بار مصرف است چیزی که قلاب شود به ذهن کودک ندارد.

در همین صفحه کتاب نخودی نوشته دیوید کالی که بازنویسی همین افسانه در اروپاست از نشر افق با ترجمه رضی هیرمندی را معرفی کردم اگر این دو کتاب را کنار هم بگذاریم تفاوت فرم و محتوا در بازنویسی یک افسانه جهانی محبوب دستمان خواهد آمد.

امتیاز من به تصویرگری متوسط و نه حتا زیبا، جذاب و نوآورانه و کیفیت فنی کتاب ۱ ستاره از ۵ است.
http://iranb4c.com/?p=1782
سحرسلطانی

اردک (کاندیدای ریاست جمهوری) Duck for President

نوشته: دورین کرونین Doreen Cronin
تصویر: بتسی لوین Betsy Lewin
نشر: آفرینگان
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان: ۴ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️

اداره کردن مزرعه کار خیلی سختی است.

هر روز غروب براون کشاورز تمام تنش پر می‌شد از علف، موی اسب، بذر گیاهان، پَر، آت و آشغال، گل و لای، تاپاله و لکه‌های قهوه.

هیچ وقت هم بوی خوبی نمی‌داد.

تازه یکسری از خرده‌کاریهای مزرعه را هم باید حیوانات انجام می‌دادند. خوکها، گاوها، گوسفندها و حتی اردک هم آخر هر روز مثل براون کشاورز کثیف شده و بوی خوبی نمی‌دادند.

تا اینکه اردک فکر بکری به سرش زد:

براون کشاورز باید برود! قرار ما برای انتخابات: فردا!

انتخابات برگزار شد و اردک رای آورد، حالا او مسئول مزرعه بود و باید آنجا را به مکانی آرام و دوست داشتنی تبدیل می‌کرد اما…

#مفاهیم_اصلی
رای، انتخابات، اعتراض، قانون، قدرت، تغییر، ستاد تبلیغاتی، شهروند، مسئولیت

#تکنیکهای_کاربردی
خودارزیابی، دگرارزیابی، مطالبه‌گری فعال، سوادسیاسی، انتخابگری مسئولانه، تغییر تاکتیک

در کتاب «تق تق ماااا، گاوهایی که تایپ می‌کنند» نوشته دورین کرونین با ترجمه اکرم حسن به مزرعه آقای براون رفتیم و با مطالبه‌گری حیوانات، اعتراض و اعتصاب آشنا شدیم. حالا اردک مزرعه از روند مدیریت راضی نیست و کاندیدا می‌شود تا به جای آقای براون به امور مزرعه بپردازد اما مشکل بزرگی سر راه اوست کارهای مزرعه بسیار زیادند و تا دلتان بخواهد کثیف کاری دارد شاید با فرماندار یا حتا رئیس جمهور شدن بتواند از پس اداره مملکت بر بیاید اما این رویا با همه دست یافتنی بودنش انقدرها هم در اجرا آسان نیست.

سواد سیاسی خردسالان و کودکان با شناختن واژگان کلیدی مانند: اعتراض، انتخابات، صندوق، رای، حزب، ستاد، مطالبه و استعفا … شکل می‌گیرد و در آثار دورین کرونین به خوبی این اتفاق رخ می‌دهد. طنز بسیار شیرین روایت در کنار ترجمه شسته‌رُفته خانم اکرم حسن کار خود را می‌کنند. بدون زیاده‌گویی مفاهیم اصلی ارائه می شوند و در ذهن کودکان برای تمام عمر جایگیر خواهند شد.

تنها نقص کتاب عدم توقف روی شخصیت اردک و کمی توضیح درباره علایق و توانمندی‌هایش بود و با اعتراض و تلاش برای ارتقا مسئولیت پذیری شروع شد.

ایده، پرداخت و تصویرگری و ترجمه بسیار خوب و کتاب قابلیت ارائه به صورت نمایش در جمع کودکان را هم داراست.

امتیاز من ۴ از ۵ ستاره است.

http://iranb4c.com/?p=1787
سحر سلطانی

گاوی که تخم گذاشت
نوشته: اندی کاتبیل
تصویر: راسل ایتو
ترجمه: رضوان مددی نژاد
نشر: نگارینه
گروه سنی: +۴
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️


یک روز صبح «مارجی» گاو مهربون مزرعه بی‌حوصله بود و مرغها قدقد کنان رفتند کنارش و پرسیدند: «مارجی چی شده؟»

مارجی جواب داد: «من خارق العاده نیستم، نمی تونم دوچرخه‌سواری کنم یا روی دستم بایستم. من یک گاو معمولی ام.»

همان شب مرغها رفتند درون مرغدانی و با هم مشورت قدقدی کردند و تصمیم گرفتند نقشه‌ای بکشند و سر به سر مارجی بگذارند.
صبح روز بعد در آغل سر و صدایی به پا شده بود مارجی ما می‌کشید و می گفت: «من تخم گذاشتم!»

زود خبر به همه جا پیچید و مارجی معروف‌ترین و خارق‌العاده ترین گاو دنیا شد و همه می‌آمدند با او عکس بگیرند.
اما بقیه گاوهای آغل عصبانی بودند چون …

#مفاهیم_اصلی
محال، ممکن، معمولی، خارق العاده، پذیرش، معجزه، تجربه

#تکنیکهای_کاربردی
محال اندیشی، امکان سنجی، راستی آزمایی، همدلی مشفقانه، تجربه‌ی نو

از روی جلد که تصویر گاوی خال‌خالی و تخم مرغی خال‌دار کنارش است چشم بچه‌ها می خندد و مشتاقند بدانند قرار است چه اتفاقی بیفتد؟

همه می‌دانند گاوها پستاندار هستند و مثل آدمها بچه به دنیا می‌آورند، همه ی بچه‌های سر کلاس می‌دانند مرغها سر به سر مارجی گذاشته‌اند اما باز هم منتظر و مردد هستند تا ببیند واقعا از درون تخم مرغ جوجه بیرون می آید یا گوساله؟

پایان بندی کتاب که لغزش درخشانی است از مفهوم «محال» به «ممکن»، نقطه اوج اثر است.

برای درس محال و ممکن منطقی و اینکه چه کارهایی فعلا شدنی نیست و در آینده ممکن است تحقق یابد این کتاب یک توصیه عالی است.
بچه ها آنقدر با تصاویر و قصه می خندند که خیلی خوب و سریع وارد بحث می‌شوند.

چیزهای غیرممکن در خانه شما؟ چیزهای محال در بین آدمها؟
چه چیزهایی قبلا غیرممکن بودند اما الان انجام می شوند؟

امتیاز من به ایده ساده و پرداخت روان و جذاب، تصویرگری چشم نواز، ترجمه شسته رفته و ویرایش خوب اثر، کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1796
سحر سلطانی

پادشاه کوتوله و چهل دردسربزرگ
نوشته: مهدی میرکیایی
تصویر: علی مفاخری
نشر: محراب قلم
گروه سنی: +6
امتیاز کتابستان 5 از 5 ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

«هیچ اشکالی ندارد، پادشاه می‌تواند کوتوله هم باشد،اما وقتی پادشاه کوتوله شد، همه‌ی آدمهای شهرش کوتوله می‌شوند و آن وقت میزها و صندلی‌ها و آینه‌ها هم مخصوص کوتوله‌ها ساخته می‌شوند، ماشینها و خانه‌ها هم همین‌طور؛ و یادمان نرود قصه‌ها هم کوتوله می‌شوند، مثل قصه های‌ما، قصه‌هایی کوتاه و راحت. برای پادشاه کوتوله باید قصه‌های کوتوله  نوشت، این بهترین نام برای آنهاست...»


معرفی پشت جلد کتاب تمام آنچه لازم است درباره کتاب بدانیم را به مختصرترین شکل ممکن که نویسنده آن را کوتوله‌ترین حالت نامیده ارائه کرده است.

#مفاهیم_اصلی
قدرت، دیکتاتوری، دستور، اطاعت، نقد، تقلید، مصلحت، عادت، انفعال، خودشیرینی

#تکنیکهای_کاربردی
روایتگری، مساله اندیشی، طنز پردازی، نقادی، آلترناتیویابی، رشادت‌ورزی، حقیقت‌جویی


پادشاه کوتوله، چاق، کچل و دماغ گنده است معیارهای زیبایی شهر باید بر اساس چهره و قامت او سنجیده شوند. هیچ فردی نباید از او بلندتر باشد، وگرنه به سرزمینهای سردسیر تبعید می شود.
بازار دماغ مصنوعی مدل پادشاه گرم شده، زیرا مردم نمی‌خواهند بابت دماغهای قلمی شان به سرزمین سردسیر رفته و آواره شوند.


علایق و سلیقه پادشاه بر همه چیز اثر می‌گذارد. از تماشای گلها تا آواز پرندگان و وزش باد و بارش برف. در چهل روایت و با زبان طنز به خوبی زندگی یک دیکتاتور، انتظاراتش از جهان و تاثیر اطرافیان بر گنده‌دماغی اش را می‌خوانیم.

آنقدر این روایتهای کوتاه، ملموس و شیرین اند و زبان فاخر طنازانه‌ای دارند که با اطمینان می‌توان ادعا کرد روان شناسی دیکتاتوری را به راحتی برای کودکان طرح و در ذهن آنها جای‌گیر می‌کنند.


پادشاه کوتوله و چهل دردسر بزرگ در مدت ده سال، ده بار تجدید چاپ شده، یک بار هم کتاب سال شورای کودک شده و تصویرگری خوبی دارد که ای کاش رنگی بود. متعجبم کتاب تالیفی با این سادگی و ایجاز چرا هنوز به زبانهای دیگر ترجمه نشده است؟
براحتی می تواند یک کتاب خوب و درجه یک ایرانی در کشورهای دیگر شود. نویسنده دکترای تاریخ بعد از اسلام دارد و زبان و ادبیات کودکان را خوب می‌شناسد. انچه برای تالیف چنین کتابی لازم است را به خوبی در خود دارد.


ایده، پرداخت طنازانه و ادبی، تصویرگری و کیفیت فنی کتاب آن را شایسته 5 ستاره درخشان می‌کند.
http://iranb4c.com/?p=1801

سحر سلطانی

این کش مال من است. I won’t give up my rubber band
شینسوکه یوشی تکه Shinsuke Yoshitake
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: کتابهای فندق نشر افق
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

«نگاه کن! یک کش پیدا کردم.

مامان! مامان! این کش را خودت دور انداختی؟ بله.

مال من باشد؟ خواهش میکنم.

باشد. مال تو …»

ماجرا با پیدا شدن یک کش شروع شد، حالا مال خودِخودش بود. نه قبلا برای برادرش یا مشترک با بقیه یا امانتی از دوست، حالا می‌توانست با آن کارهای زیادی انجام بدهد، اصلا این گنج است …

#مفاهیم_اصلی
مالکیت، کاربرد،ارزش، گنج، تنوع، خیال، واقعیت، انتخاب

#تکنیکهای _کاربردی
خیال‌پردازی، گزینه‌یابی، شباهت‌یابی، قیاس، کارکردگرایی، توسعه ‌بخشی

بیایید با این پرسش شروع کنیم: « در این جهان چه چیزهایی وجود دارند که مال خودخودمان است؟

قبلا برای کسی نبوده، اشتراکی هم نیست و امانت هم پیش ما نیست؟»

بدن ما؟ لباسهایمان؟ اسباب بازی و کتاب و خوراکی هایمان؟ پدر و مادرمان؟ اتاقمان؟

کدام یک با ارزش‌ترین و گنج ما هستند که با هیچ چیزی در جهان عوض نمی‌کنیم؟

ایا گنجهایمان ابدی‌اند یا ممکن است تغییر کنند، خراب یا مریض شوند؟

آیا هر کسی در جهان گنجی دارد؟ آیا ارزش گنج هر کسی با گنج دیگران برابر است؟

وقتی پای مالکیت و ارزش وسط باشد بحث شیرین گنج هم می اید وسط! اما سوال اینجاست به چه چیزهایی می گوییم «گنج»؟

ایا کش هم می تواند گنج باشد؟مخصوصا کش همه‌کاره! پس چرا برادر به گنج خواهر که کش اوست می خندید؟ وقتی هزاران کار می شود با یک کش انجام داد چرا گنج مهمی نباشد؟

افق گستریِ کاربردی برای یک تکه کش کاری است که فقط از شینسوکه یوشی تکه بر می‌آید. آنچنان برای یک تکه کش، کهکشان خیال و کاربری را توسعه می‌دهد که با هیچ گنجی برابری نکند. کودکان به راحتی با دخترک صاحب‌کش همذات‌پنداری می کنند و از گنجهای شخصی خود و دلایل ارزشمندی آن سخن می‌گویند. از تکه سنگ رنگی که بلافاصله امیررضا سر کلاس می‌آورد تا کشوی مقوایی که رونیکا برای دکمه هایش ساخته است. چرا گنج دوست داریم و چرا عروسک دایناسوری گنج ما شده است؟ چالشی که کتاب در ذهن کودکان می‌کارد پرداختن به چرایی‌ها در مقامی والاتر از تکیه بر حس خوشایند یا لذت بصری و لمسی است.

تصویرگری ساده و پر جزییات و طنازانه با ترجمه منحصر به فرد رضی هیرمندی می‌شود یک کتاب خوب دیگر برای چالشهای فلسفی کودکان.

امتیاز من به ایده و پرداخت و تصویر و ترجمه و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1811
سحر سلطانی

پیرمرد کوچکی که به ماه نگاه کرد The Little Old Man Who looked up at the Moon
نوشته و تصویر: پاملا آلن Pamela Allen
ترجمه: سارا خسرو نژاد
گروه سنی: +۵
نشر: میچکا
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پیرمرد کوچک که شاید اندازه‌ی یک بندِ انگشت باشد همراه همسرش پیرزن کوچک در خانه‌ای نقلی بالای تپه زندگی خوشی داشتند. یک شب بعد از شام وقتی زیر نور ماه در حیاط خانه نشسته بودند پیرمرد به ماه نگاه کرد و دلش لرزید و سرش پر از سوال شد:

آخر آسمان کجاست؟
ما از کجا آمده ایم؟
به کجا می رویم؟
چرا اینجا هستیم؟

فردا صبح بعد از خوردن صبحانه پیرزن بهترین کلاهش را بر سرش گذاشت، لباس قرمزش را پوشید و یک تکه نان و یک بطری آب برداشت در کیسه‌اش گذاشت و راهی سفر شد تا جواب پرسشهای شوهرش را پیدا کند.

در این سفر طولانی خروس، خوک ،گاو و اردک را دید و سوالات را پرسید و غروب افتاب به خانه بازگشت و …

#مفاهیم_اصلی
هویت، زندگی، کیستی، کجایی، وطن، نهایت، بی‌نهایت، پرسش، فلسفه، زبان، واقعیت

#تکنیکهای_کاربردی
چراجویی، پرسشگری، ماجراجویی، مشورت‌خواهی، فلسفه‌ورزی، جرات ورزی، عشق‌ورزی

پاملا آلن باز هم در قصه‌گویی و تصویرگری گل کاشته است، «از کجا آمده ام؟ آمدنم بهر چه بود؟ به کجا می روم آخر ننمایی وطنم» را از زبان کوچکترین های این فضای بی نهایتی می پرسد و پاسخهایی گزیده و جذاب به دست می‌آورد.

تنوع در پاسخ و دم‌دستی‌ترین جوابها شگفتی این اثر است که فلسفه را از نوک قله‌ی قاف بر زمین روزمرگی می نشاند.
اینکه کودکان را ترغیب می‌کند تا به بزرگترین ابعاد و دورترین اتفاقات فکر کنند یک فرصت مناسب است برای عمق و وسعت‌بخشی به تصور جهان که نویسنده به خوبی و با ظرافت بدان رسیده است.

پایان‌بندی غافل‌گیرکننده و عشق ورزانه اثر هم پیام درخشانی دارد.

جهان هیچ نیست جز عشق.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر و ترجمه و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است و این اثر ظرفیت خوبی برای اجرای نمایشی بین کودکان دارد.

http://iranb4c.com/?p=1817
سحر سلطانی