💠 تفاوت فقر در دوران محمد رضا شاه پهلوی و دوران جمهوری اسلامی؛

✍️ویکتوریا آزاد
۲ بهمن ۲۵۸۳

دوران پهلوی:
• در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، رشد اقتصادی ایران به دلیل افزایش قیمت نفت قابل‌توجه بود. درآمدهای نفتی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها باعث کاهش فقر در شهرها شد، اما نابرابری میان مناطق شهری و روستایی بسیار عمیق باقی ماند.

• اصلاحات ارضی تأثیرات متفاوتی داشت؛ در حالی که برخی دهقانان صاحب زمین شدند، بسیاری نیز به دلیل عدم دسترسی به منابع تولیدی مناسب (مانند آب و ماشین‌آلات) دچار فقر شدند.

• بر اساس برخی تحلیل‌ها، فقر مطلق در دوران شاه حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از جمعیت کل ایران تخمین زده می‌شود. البته در مناطق محروم و روستاها این رقم بالاتر بود.

دوران جمهوری اسلامی:

• افزایش فقر:
تحریم‌های اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی، تورم شدید، و مشکلات ساختاری اقتصاد (مانند وابستگی به نفت و ناکارآمدی در تولید داخلی) منجر به افزایش شدید فقر شده است. برخی منابع مستقل و اقتصاددانان داخلی و خارجی، میزان فقر در جمهوری اسلامی را بیش از ۷۵ تا ۸۰ درصد تخمین می‌زنند، به‌ویژه با در نظر گرفتن معیارهایی مانند فقر نسبی (عدم توانایی در تأمین نیازهای اساسی) و خط فقر مطلق (کمبود شدید در دسترسی به غذا، مسکن، و بهداشت).

• تورم و معیشت:
در دهه ۱۳۹۰ و به‌ویژه پس از سال ۱۳۹۷ (با بازگشت تحریم‌ها)، فشار اقتصادی بر قشرهای ضعیف و حتی طبقه متوسط افزایش یافت. گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد در برخی استان‌ها تا ۸۰ درصد جمعیت زیر خط فقر نسبی زندگی می‌کنند.

جمع‌بندی:

اگرچه آمار رسمی جمهوری اسلامی ممکن است میزان فقر را ۳۰ تا ۴۰ درصد اعلام کند، تحلیل شرایط اقتصادی کشور (تورم، کاهش قدرت خرید، و نابرابری‌های گسترده) نشان می‌دهد که میزان فقر در جمهوری اسلامی به مراتب بالاتر است و به حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد رسیده.
این در حالی است که در دوران پهلوی، با وجود مشکلات ساختاری، فقر مطلق به میزان قابل‌توجهی کمتر بوده و عمدتاً به روستاها محدود می‌شد.

💎 @iranyarannetwork1398

💠 ترامپ آغاز بزرگ ترین پروژه فناوری تاریخ را اعلام کرد. 500 میلیارد دلار سرمایه گذاری برای هوش مصنوعی

✍️ویکتوریا آزاد
۲۲ ژانویه ۲۰۲۵

سرمایه‌گذاری 500 میلیارد دلاری بر هوش مصنوعی توسط دولت ترامپ می‌تواند نقطه عطفی در تاریخ فناوری و اقتصاد امریکا و جهان باشد. این رقم بزرگ نشان‌دهنده قصد ایالات متحده برای تبدیل‌شدن به پیشروترین کشور در عرصه فناوری‌های پیشرفته دارد. تأثیرات این پروژه بر فقرزدایی، کاهش تورم، و رفاه اجتماعی بستگی به نحوه مدیریت و توزیع منافع این سرمایه‌گذاری دارد. در ادامه تأثیرات این سرمایه‌گذاری بر حوزه‌های مختلف را بررسی می‌کنیم:

1. تأثیر بر فقرزدایی

مثبت‌ها:
• ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم: پروژه‌های هوش مصنوعی نیازمند نیروی کار ماهر در حوزه‌های فناوری، آموزش، و مدیریت داده هستند. این امر می‌تواند مشاغل باکیفیتی ایجاد کند که دستمزد بالاتری نسبت به متوسط بازار کار داشته باشند.

• صنایع مرتبط مانند رباتیک، اتوماسیون، و حمل‌ونقل هوشمند نیز مشاغل زیادی ایجاد خواهند کرد.

• دسترسی بهتر به آموزش و خدمات: سرمایه‌گذاری روی هوش مصنوعی می‌تواند منجر به توسعه سیستم‌های آموزشی ‌ شود که در مناطق محروم و فقیر دسترسی به آموزش باکیفیت را بهبود می‌بخشد.

چالش‌ها:

• جابجایی شغلی: اتوماسیون حاصل از هوش مصنوعی ممکن است شغل‌های کم‌مهارت را تهدید کند. اگر سیاست‌هایی برای بازآموزی و مهارت‌آموزی مجدد این افراد وجود نداشته باشد، فقر ممکن است در برخی جوامع افزایش یابد.

2. تأثیر بر کاهش تورم

• افزایش بهره‌وری اقتصادی:
فناوری‌های هوش مصنوعی باعث افزایش بهره‌وری در تولید و خدمات می‌شوند. این امر می‌تواند هزینه‌های تولید را کاهش داده و به ثبات یا کاهش قیمت‌ها منجر شود. مثال: اتوماسیون در صنایع کشاورزی می‌تواند هزینه تولید مواد غذایی را کاهش دهد و به کاهش قیمت محصولات اساسی کمک کند.

• بهینه‌سازی زنجیره تأمین:
هوش مصنوعی می‌تواند مدیریت زنجیره تأمین را بهینه کند، که باعث کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و توزیع کالاها می‌شود و از فشار تورمی می‌کاهد.

3. تأثیر بر رفاه اجتماعی

مثبت‌ها:

• بهبود خدمات پزشکی:
با استفاده از هوش مصنوعی، می‌توان بیماری‌ها را سریع‌تر تشخیص داد و درمان‌های شخصی‌سازی‌شده ارائه کرد. این امر به کاهش هزینه‌های درمانی و افزایش امید به زندگی منجر می‌شود.

• افزایش کیفیت زندگی:
توسعه شهرهای هوشمند، حمل‌ونقل خودکار، و ربات‌های کمکی می‌تواند زندگی روزمره مردم را آسان‌تر و ایمن‌تر کند.

• کاهش نابرابری دیجیتال:
اگر سرمایه‌گذاری‌ها به‌طور عادلانه در مناطق محروم نیز توزیع شود، دسترسی به خدمات فناوری و اینترنت پرسرعت بهبود می‌یابد.

چالش‌ها:
• تمرکز ثروت در دست شرکت‌های بزرگ فناوری: شرکت‌های بزرگی که از این سرمایه‌گذاری بهره‌مند می‌شوند ممکن است سودهای کلانی به جیب بزنند، اما این سودها لزوماً به‌صورت مستقیم به مردم عادی نرسد.

• هزینه‌های بالای ورود به بازار:
فناوری‌های پیشرفته معمولاً در ابتدای کار هزینه‌های زیادی دارند و ممکن است برای شهروندان معمولی گران باشد (مانند خودروهای خودران یا ربات‌های شخصی).

آیا شهروندان معمولی از این سرمایه‌گذاری بهره خواهند برد؟

این موضوع به چگونگی اجرای سیاست‌ها بستگی دارد:

1. توزیع عادلانه منافع:
اگر دولت و بخش خصوصی روی آموزش، اشتغال‌زایی، و دسترسی گسترده به خدمات هوش مصنوعی تمرکز کنند، شهروندان معمولی نیز از این سرمایه‌گذاری بهره‌مند خواهند شد. مثال: یارانه برای آموزش هوش مصنوعی در مدارس و دانشگاه‌ها.

2. مالیات بر سود شرکت‌ها:
اگر از سودهای کلان شرکت‌های فناوری به‌صورت عادلانه مالیات گرفته شود، این مالیاتها و خود شرکتها می‌توانند به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، آموزش، و خدمات عمومی اختصاص یابند.

3. حمایت از کارگران جابجاشده:
برای کسانی که شغل خود را به دلیل اتوماسیون از دست می‌دهند، برنامه‌های بازآموزی و حمایت اجتماعی ضروری است.

جمع‌بندی:

سرمایه‌گذاری 500 میلیارد دلاری دولت ترامپ در هوش مصنوعی می‌تواند تحولی عظیم در اقتصاد و رفاه اجتماعی ایجاد کند. اگر این سرمایه‌گذاری به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند فقرزدایی کند، هزینه‌های زندگی را کاهش دهد، و کیفیت زندگی را برای اکثریت جامعه بهبود بخشد. بااین‌حال، اگر سیاست‌های حمایتی برای اقشار آسیب‌پذیر اجرا نشود، خطر افزایش شکاف طبقاتی و تمرکز ثروت در دست گروه‌های خاص وجود دارد.

آینده این پروژه به نحوه تعامل دولت، شرکت‌های خصوصی، و مردم بستگی دارد.

💎 @iranyarannetwork1398