دیدار اخیر جرد کوشنر و استیون ویتکاف با ولادیمیر پوتین در مسکو، بار دیگر ضعف ساختاری دیپلماسی اروپا و ناتو را در برابر واقعیت‌های ژئوپولیتیک آشکار کرد. در نقطه مقابل، مدل ترامپ – مبتنی بر مذاکره مستقیم، شخصی و معامله‌گرانه – بیش از هر زمان دیگر به‌عنوان تنها مسیر واقعی پایان جنگ اوکراین مطرح شده است.

این دیدار را نباید صرفاً «لابی» یا «کانال موازی» دانست. بلکه نشانه‌ای از بازگشت به دیپلماسی واقع‌گرایانه است؛ دیپلماسی‌ای که با شخصیت پوتین، منافع آمریکا و ناتوانایی اروپا سازگارتر است.

۱) مسیر واقعی صلح: معامله پوتین–ترامپ، نه پروژه بروکسل
سه سال جنگ نشان داده که اروپا نه قدرت نظامی دارد، نه ابتکار راهبردی و نه زبان مشترک با کرملین. پوتین تنها با رهبرانی مذاکره می‌کند که شخصاً تصمیم می‌گیرند—نه با نهادهای چندلایه و بوروکراتیک.
ترامپ دقیقاً همین مدل را در این موضوع خاص اعمال می‌کندو‌البته قطعا رای کنگره و مردم را با خود دارد.

۲) ترامپ زبان پوتین را می‌فهمد
ترامپ و پوتین هر دو «معامله‌محور» هستند.
نه ایدئولوگ، نه ارزشی و نه اسیر بوروکراسی.این هم‌زبانی پایه اصلی هر توافق بالقوه ای است.

۳) واقعیت دونتسک و شرق اوکراین
دونتسک، لوهانسک و بخش‌هایی از شرق اوکراین از نظر تاریخی، فرهنگی و زبانی هویت روسی دارند. نادیده گرفتن این واقعیت فقط عمر جنگ را طولانی می‌کند. یک طرح صلح واقعی باید این واقعیت را به رسمیت بشناسد.
ترامپ این موضوع را میفهمد.

۴) بی‌طرفی نظامی اوکراین: ستون ضروری صلح بین روییه و اوکراین
عضویت اوکراین در ناتو خط قرمز قطعی مسکو است.
پافشاری اروپا روی این موضوع به‌جای کاهش خطر، شکاف را عمیق‌تر کرد. بی‌طرفی اوکراین – نسخه اتریش یا فنلاند قدیم – تنها مدل پایدار برای پایان جنگ است.

۵) اروپا شریک قابل اعتمادی برای امریکا و روسیه نیست: ضعیف شده، رشد فساد و بحران و بی‌ارتباط با واقعیت های موجود
اروپا نه قدرت واقعی دارد، نه وحدت سیاسی. به بوروکراسی و عقب انداختن پروژه ها عادت دارد و مؤثر عمل نمیکند. فساد ساختاری (از بلژیک و موگرینی و قطرگیت تا رسد بنیادگرایی اسلامی و بحرانهای اقتصادی) اعتماد سیاسی به اتحادیه اروپا را بسیار تخریب کرده است. اروپا بیشتر به سهم‌خواهی و افزایش جایگاه و پرستیژ خود در سیاست بین الملل فکر می‌کند تا صلح بین روسیه و اوکراین.

۶) نقش تاریخی اروپا در بدتر شدن رابطه روسیه–غرب: جلوگیری از عضویت روسیه در ناتو
این بخش از تاریخ معمولاً فراموش می‌شود:

بعد از فروپاشی شوروی، روسیه چند بار تمایل خود را برای نزدیکی به ناتو و حتی عضویت احتمالی ابراز کرد.
اما این اروپایی‌ها بودند که مخالفت کردند—نه آمریکا.
به‌ویژه فرانسه و آلمان، که نمی‌خواستند روسیه وارد معماری امنیتی غرب شود و نقش مسلط اروپا را محدود کند.

این رفتار، از نگاه روسیه:
• تحقیر استراتژیک
• عدم اعتماد غرب
• و تلاش برای دور کردن روسیه از ساختارهای امنیتی اروپا

در نتیجه، روسیه به‌جای غرب،
به سمت چین، ایران و نظام‌های شبه‌اقتدارگرا حرکت کرد.

و امروز همان اروپا که عضویت روسیه را رد کرد، ادعا دارد که «امنیت اروپا بدون مهار روسیه ممکن نیست».
تناقضی که تحلیل ژئوپولیتیک اروپا را بی‌اعتبار کرده است.

۷) کنار زدن اروپا توسط ترامپ، احتمال صلح را افزایش می‌دهد
هر بار اروپا در مذاکرات حضور پررنگ داشته ، روند صلح قفل شده است. ترامپ با حذف بروکسل و ورود مستقیم به میز مذاکره با پوتین، گرهی را هدف گرفته که اروپایی ها توانایی باز کردنش را ندارند.

۸) نزدیکی آمریکا–روسیه، اهمیت جمهوری اسلامی و ایران را برای روسیه کمتر خواهد کرد
اگر روسیه از بحران اوکراین عبور کند و وارد دوره جدیدی از همکاری اقتصادی با آمریکا شود، نیاز کرملین به ایران – به‌عنوان ابزار فشار و عمق راهبردی – کمتر می‌شود.
این می‌تواند معادله قدرت در خاورمیانه را نیز تغییر دهد.

🔴جمع‌بندی نهایی از توافق احتمالی امریکا و روسیه
در چشم‌انداز واقع‌گرایانه، صلح در اوکراین نه امری اخلاقی است، نه محصول اجماع اروپایی ها. این صلح تنها از مسیر مدل قدرتی امکان‌پذیر است که بازیگران اصلی آن پوتین و ترامپ هستند.

در این چارچوب:
۱. جنگ اوکراین فقط از مسیر «معامله پوتین–ترامپ» پایان می‌یابد.
۲. ترامپ زبان پوتین را می‌فهمد، چون هر دو معامله‌گرند.
۳. دونتسک باید واقع‌بینانه به روسیه واگذار شود.
۴. اوکراین باید بی‌طرف بماند، نه عضو ناتو.
۵. اروپا در این بحران نقش مخرب، فاسد و ناکارآمد دارد. ...

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه: «این که ایران برنامه هسته‌ای نداشته باشد که بتواند آن را به برنامه تسلیحاتی تبدیل کند و روزی آمریکا را تهدید کند، در راستای منافع ملی ما بود. و رئیس‌جمهور فرصتی یافت تا کاری درباره آن انجام دهد، و انجامش داد.»

آزادی بیان قلب تپنده دموکراسی بریتانیاست. این آزادی است که به ما اجازه می‌دهد اختلاف‌نظر داشته باشیم، بحث کنیم و قدرت را پاسخ‌گو نگه داریم. اما امروز، این آزادی زیر فریاد بلندترین و افراطی‌ترین صداها خفه می‌شود. من برای نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ این تغییر را از نزدیک دیدم، زمانی که در حوزه انتخابیه جنوب کاونتری در برابر زارا سولتانا نامزد شدم و با وجود کاهش ۸ هزار رأی اکثریت حزب کارگر، در نهایت تنها با اختلاف ۴۰۱ رأی شکست خوردم.

آن لحظه حقیقتی سخت را درباره سیاست امروز آشکار کرد: کسانی که بلندتر فریاد می‌زنند بیشترین توجه را جلب می‌کنند – و هرچه بیشتر موفق می‌شوند اراده سیاسی خود را بر جامعه تحمیل کنند. به همین دلیل، به شکلی طنزآمیز، باید بگویم که من برای زارا سولتانا احترام قائلم.

نه به این دلیل که با سیاست‌های او موافقم؛ نیستم. نه به این دلیل که از مواضع او حمایت می‌کنم؛ کاملاً با آن‌ها مخالفم. بلکه به این دلیل که او در دوره‌ای که کنشگری سیاسی بر دیده‌شدن و ایجاد سر و صدا متکی است، بی‌پرده و بدون عذرخواهی پشت باورهایش می‌ایستد.

نمونه بارز این مسئله، شناسایی اخیر فلسطین به‌عنوان یک کشور از سوی بریتانیاست – اقدامی چشمگیر که در شرایط حاکمیت حماس بر غزه، چیزی جز یک مصالحه سیاسی نبود. در زمانی که اسرائیل در مرزهای خود با تروریسم روبه‌روست و خیابان‌های بریتانیا هر هفته شاهد تظاهراتی هستند که این تروریسم را تجلیل می‌کنند، تصمیم دولت نه صلح را تقویت کرد و نه ثبات را. بلکه حماس را گستاختر ساخت و تاکتیک‌های فشار خیابانی را که امروز فضای عمومی ما را قبضه کرده، پاداش داد.

این تصمیم چه پیامی داشت؟ اینکه ایجاد اخلال نتیجه می‌دهد. اینکه ارعاب نتیجه می‌دهد. اینکه اگر به قدرکافی‌ بلند فریاد بزنی، سیاست تغییر خواهد کرد.

به همین ترتیب است که اکنون در لحظه‌ای قرار گرفته‌ایم که نمایندگان پارلمان نه بر پایه نمایندگی از جامعه محلی، بلکه بر اساس بهره‌برداری از یک درگیری خارجی انتخاب می‌شوند. کافی‌ست عبارت «Gaza MP UK» را در گوگل جست‌وجو کنید؛ نام ایوب خان، نماینده حوزه انتخابیه پری بار در بیرمنگام، آشکارا با چنین توصیفی ظاهر می‌شود. این وضعیت چندفرهنگی بودن نیست. این انحراف در نمایندگی دموکراتیک است – جایی که به‌جای پرداختن به نیازهای مردم بریتانیا، حوزه‌های انتخابیه به سکویی برای پیگیری منازعات خارجی تبدیل می‌شوند.

نباید از گفتن این حقیقت بترسیم؛ همان حقیقتی که بسیاری از مسلمانان بریتانیا در جلسات خصوصی بارها مطرح می‌کنند: مسئله فلسطین به‌دست افراط‌گرایانی مصادره شده که هدفشان نه صلح است، نه همزیستی و نه ارزش‌های بریتانیایی.

از زمان حمله وحشیانه ۷ اکتبر توسط حماس، جان‌های بی‌گناه در هر دو سوی درگیری از دست رفته‌اند. مرگ هر غیرنظامی، چه اسرائیلی و چه فلسطینی، تراژدی است. اما آنچه در بریتانیا رخ می‌دهد بهره‌برداری سیاسی از این فاجعه انسانی است؛ بهره‌برداری‌ای که ارزش‌های دموکراتیکی را که این کشور بر پایه آن بنا شده، می‌پیچاند و تحریف می‌کند.

افراط‌گرایانی که سال‌ها ایدئولوژی اسلام‌گرایی رادیکال را گسترش داده، حقیقت را با روایت‌های گزینشی خم کرده و احساسات عمومی را دست‌کاری کرده‌اند، اکنون از این لحظه استفاده می‌کنند تا دستورکار خود را عمیق‌تر وارد جامعه بریتانیا کنند. آن‌ها زمانی که اسرائیل از خود دفاع می‌کند درباره رنج فلسطینیان فریاد می‌زنند، اما هنگامی که حماس کودکان فلسطینی را اعدام می‌کرد، مخالفان را شکنجه می‌داد یا غیرنظامیان را سپر انسانی می‌کرد، سکوت کرده بودند. این خشم گزینشی همه‌چیز را آشکار می‌کند. این نه همبستگی با فلسطینیان، بلکه فرصت‌طلبی ایدئولوژیک است.

آزادی بیان قلب تپنده دموکراسی بریتانیاست. این آزادی است که به ما اجازه می‌دهد اختلاف‌نظر داشته باشیم، بحث کنیم و قدرت را پاسخ‌گو نگه داریم. اما امروز، این آزادی زیر فریاد بلندترین و افراطی‌ترین صداها خفه می‌شود. من برای نخستین‌بار در سال ۲۰۱۹ این تغییر را از نزدیک دیدم، زمانی که در حوزه انتخابیه جنوب کاونتری در برابر زارا سولتانا نامزد شدم و با وجود کاهش ۸ هزار رأی اکثریت حزب کارگر، در نهایت تنها با اختلاف ۴۰۱ رأی شکست خوردم.

آن لحظه حقیقتی سخت را درباره سیاست امروز آشکار کرد: کسانی که بلندتر فریاد می‌زنند بیشترین توجه را جلب می‌کنند – و هرچه بیشتر موفق می‌شوند اراده سیاسی خود را بر جامعه تحمیل کنند. به همین دلیل، به شکلی طنزآمیز، باید بگویم که من برای زارا سولتانا احترام قائلم.

نه به این دلیل که با سیاست‌های او موافقم؛ نیستم. نه به این دلیل که از مواضع او حمایت می‌کنم؛ کاملاً با آن‌ها مخالفم. بلکه به این دلیل که او در دوره‌ای که کنشگری سیاسی بر دیده‌شدن و ایجاد سر و صدا متکی است، بی‌پرده و بدون عذرخواهی پشت باورهایش می‌ایستد.

نمونه بارز این مسئله، شناسایی اخیر فلسطین به‌عنوان یک کشور از سوی بریتانیاست – اقدامی چشمگیر که در شرایط حاکمیت حماس بر غزه، چیزی جز یک مصالحه سیاسی نبود. در زمانی که اسرائیل در مرزهای خود با تروریسم روبه‌روست و خیابان‌های بریتانیا هر هفته شاهد تظاهراتی هستند که این تروریسم را تجلیل می‌کنند، تصمیم دولت نه صلح را تقویت کرد و نه ثبات را. بلکه حماس را گستاختر ساخت و تاکتیک‌های فشار خیابانی را که امروز فضای عمومی ما را قبضه کرده، پاداش داد.

این تصمیم چه پیامی داشت؟ اینکه ایجاد اخلال نتیجه می‌دهد. اینکه ارعاب نتیجه می‌دهد. اینکه اگر به قدرکافی‌ بلند فریاد بزنی، سیاست تغییر خواهد کرد.

به همین ترتیب است که اکنون در لحظه‌ای قرار گرفته‌ایم که نمایندگان پارلمان نه بر پایه نمایندگی از جامعه محلی، بلکه بر اساس بهره‌برداری از یک درگیری خارجی انتخاب می‌شوند. کافی‌ست عبارت «Gaza MP UK» را در گوگل جست‌وجو کنید؛ نام ایوب خان، نماینده حوزه انتخابیه پری بار در بیرمنگام، آشکارا با چنین توصیفی ظاهر می‌شود. این وضعیت چندفرهنگی بودن نیست. این انحراف در نمایندگی دموکراتیک است – جایی که به‌جای پرداختن به نیازهای مردم بریتانیا، حوزه‌های انتخابیه به سکویی برای پیگیری منازعات خارجی تبدیل می‌شوند.

نباید از گفتن این حقیقت بترسیم؛ همان حقیقتی که بسیاری از مسلمانان بریتانیا در جلسات خصوصی بارها مطرح می‌کنند: مسئله فلسطین به‌دست افراط‌گرایانی مصادره شده که هدفشان نه صلح است، نه همزیستی و نه ارزش‌های بریتانیایی.

از زمان حمله وحشیانه ۷ اکتبر توسط حماس، جان‌های بی‌گناه در هر دو سوی درگیری از دست رفته‌اند. مرگ هر غیرنظامی، چه اسرائیلی و چه فلسطینی، تراژدی است. اما آنچه در بریتانیا رخ می‌دهد بهره‌برداری سیاسی از این فاجعه انسانی است؛ بهره‌برداری‌ای که ارزش‌های دموکراتیکی را که این کشور بر پایه آن بنا شده، می‌پیچاند و تحریف می‌کند.

افراط‌گرایانی که سال‌ها ایدئولوژی اسلام‌گرایی رادیکال را گسترش داده، حقیقت را با روایت‌های گزینشی خم کرده و احساسات عمومی را دست‌کاری کرده‌اند، اکنون از این لحظه استفاده می‌کنند تا دستورکار خود را عمیق‌تر وارد جامعه بریتانیا کنند. آن‌ها زمانی که اسرائیل از خود دفاع می‌کند درباره رنج فلسطینیان فریاد می‌زنند، اما هنگامی که حماس کودکان فلسطینی را اعدام می‌کرد، مخالفان را شکنجه می‌داد یا غیرنظامیان را سپر انسانی می‌کرد، سکوت کرده بودند. این خشم گزینشی همه‌چیز را آشکار می‌کند. این نه همبستگی با فلسطینیان، بلکه فرصت‌طلبی ایدئولوژیک است.