❣️توانایی اجرای پروژه‌های عظیم صنعتی
❣️رشد سریع صنایع سنگین
❣️آموزش و بهداشت تقریباً همگانی بود

❣️نبود انگیزه برای نوآوری
❣️کیفیت پایین کالاها
❣️کمبود دائمی بسیاری از کالاهای مصرفی
❣️بهره‌وری پایین
❣️فساد اداری
❣️استبداد دولتی

دولت بخش بزرگی از درآمد خود را از نفت به دست آورد، نه از تولید مردم.

نتیجه:
❣️کاهش پاسخگویی دولت
❣️توزیع رانت اهمیت بیشتری از تولید پیدا کرد.

بعد از انقلاب، بخش بزرگی از اقتصاد ایران به نهادهای چندگانه وابسته به حکومت واگذار شد:

❣️بنیادها
❣️نهادهای مذهبی
❣️شرکت‌های وابسته به نیروهای نظامی
❣️شرکت‌های شبه‌دولتی

این مجموعه‌ها در بسیاری موارد از معافیت‌های مالیاتی، دسترسی ویژه به منابع و حمایت‌های حکومتی برخوردار بودند.

در شوروی اصلاً خصوصی‌سازی وجود نداشت.

اما در ایران:
بسیاری از شرکت‌های دولتی به بخش خصوصی رقابتی واگذار نشدند،
بلکه به نهادهای وابسته یا افراد نزدیک به مراکز قدرت منتقل شدند.

بنابراین مالکیت تغییر کرد، اما رقابت واقعی ایجاد نشد.

یکی از تفاوت‌های مهم ایران با شوروی، وجود چند نرخ ارز است.

این موضوع فرصت‌های بزرگی برای رانت ایجاد می‌کند؛ کسانی که به ارز ارزان دسترسی دارند، می‌توانند از اختلاف قیمت سودهای کلان ببرند.

بخش‌هایی از اقتصاد ایران خارج از نظارت کامل عمومی و رقابت آزاد فعالیت می‌کنند. این وضعیت، همراه با تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی، می‌تواند زمینه‌ساز فساد و تخصیص ناکارآمد منابع شود.

تحریم‌ها عامل مهمی در تشدید مشکلات اقتصادی ایران بوده‌اند، اما به‌تنهایی توضیح‌دهنده همه بحران‌ها نیستند. بسیاری از اقتصاددانان معتقدند که ضعف‌های ساختاری، وابستگی به نفت، سیاست‌های پولی و مالی، و نبود رقابت نیز سهم مهمی در وضعیت کنونی داشته‌اند.

شوروی عمدتاً به دلیل بهره‌وری پایین و ناکارآمدی برنامه‌ریزی مرکزی دچار رکود شد.

اما در ایران چند عامل هم‌زمان عمل کرده‌اند:

❣️وابستگی طولانی به درآمد نفت،
❣️تورم مزمن،
❣️بی‌ثباتی سیاست‌های اقتصادی،
❣️تحریم‌های گسترده،
❣️ضعف رقابت و بهره‌وری در بخش‌هایی از اقتصاد،
❣️و وجود سازوکارهای رانتی در برخی حوزه‌ها.

به همین دلیل، برخی اقتصاددانان اقتصاد ایران را نه یک اقتصاد سوسیالیستی و نه یک اقتصاد بازار آزاد، بلکه نوعی اقتصاد رانتیِ دولتی-شبه‌دولتی می‌دانند؛ مدلی که در آن مالکیت، رقابت، قیمت‌گذاری و دسترسی به منابع در بخش‌های مختلف از قواعد متفاوتی پیروی می‌کنند و همین امر اصلاحات را دشوارتر کرده است.

ماهیت و سازوکار آن با جمهوری اسلامی متفاوت بود.

اگر بخواهیم مقایسه دقیقی انجام دهیم:

در اتحاد شوروی؛
رانت بیشتر سیاسی و اداری بود، نه ثروت‌اندوزی خصوصی.

اعضای حزب کمونیست و مدیران ارشد از امتیازاتی مانند:

خانه‌های بهتر،
فروشگاه‌های ویژه،
خودرو و راننده،
مراکز درمانی اختصاصی،
امکان سفر خارجی،
و دسترسی به کالاهای کمیاب، برخوردار بودند. ...

جالبه بدونید همه فکر میکردن این تمرینات آبی_خاکی برای ونزوئلا هست اما نحوه و نوع قرار گیری ارتش خیلی شبیه به ورود به یک کشور خاورمیانه ای با دما بالا و صحرایی