🔹 نقدی بر سخنرانی نرگس محمدی در پارلمان ایتالیا

✍️ویکتوریا آزاد

با ابراز خوشحالی از سخنرانی خانم نرگس محمدی در پارلمان ایتالیا متاسفانه باید بگویم در یک قسمت از سخنرانی خلط مبحثی صورت گرفته که لازم است نقد شود تا ایشان کلام خود را اصلاح کنند و بر میزان دانش خود بیافزیند. خانم @nargesfnd صرفا به دلیل متأثر شدن از ادبیات #جریانات_چپ، دچار بدفهمی از بنیانهای تئوریک حوزه حقوق بشر شده اند. او در سخنرانی خود در نشست خبری #پارلمان_ایتالیا، از «حق تعیین سرنوشت» (Right to Self-Determination) به عنوان یکی از بنیادی‌ترین حقوق ملت‌ها یاد کرد و آن را به «مردم ایران در برابر جمهوری اسلامی» نسبت داد.

اما:
1. در منشور سازمان ملل (۱۹۴۵) و اعلامیه جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸)، در منشور، «حق تعیین سرنوشت» بیشتر در سطح کلان ملل (peoples/nations) مطرح شده، نه شهروندان یک کشور برای تغییر حکومت داخلی. در UDHR (اعلامیه جهانی حقوق بشر) هم هیچ ماده مستقیمی درباره «حق تعیین سرنوشت» وجود ندارد.

به‌جای آن، چند ماده مرتبط با مشارکت سیاسی و حق مردم برای انتخاب حکومت‌شان آمده است:
مثلا ماده ۲۱ بند ۱:
«هر کس حق دارد در اداره امور عمومی کشور خود، خواه مستقیم و خواه به وسیله نمایندگانی که آزادانه انتخاب شده باشند، شرکت جوید.»
یا ماده ۲۱ بند ۳:
«اساس و منشأ قدرت حکومت، اراده مردم است. این اراده باید از طریق انتخابات ادواری و سالم ابراز گردد…»

✅ بنابراین در UDHR، تمرکز بر حق مشارکت سیاسی افراد و «انتخابات آزاد» است، نه بر «حق تعیین سرنوشت ملت‌ها»، بعبارتی مشکل ما با جمهوری اسلامی سلب حقوق شهروندان در اداره مملکت خویش و مشارکت در سرنوشت خویش است یعنی جمهوری اسلامی حق حاکمیت ملی را از ایرانیان سلب کرده.

در حقوق کلاسیک بین‌الملل، «حق تعیین سرنوشت» بیشتر متوجه ملت‌هایی بوده که تحت استعمار یا اشغال خارجی قرار داشتند.
قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل (به‌ویژه ۱۵۱۴ در ۱۹۶۰ و ۲۶۲۵ در ۱۹۷۰) این حق را تأکید کرده‌اند، اما بیشتر در بستر غیر استعماری و ضد تبعیض نژادی (مثل آفریقا و فلسطین).

در داخل یک کشور مستقل، تغییر نظام حکومتی، بیشتر در چارچوب حق مشارکت سیاسی، آزادی بیان و اندیشه، آزادیهای اجتماعی، دموکراسی و انتخابات آزاد مطرح است، نه در قالب «حق تعیین سرنوشت».
بنابراین سخن خانم #نرگس_محمدی ، از نظر حقوقی نوعی اختلاط مفاهیم است:
او «Self-Determination» را که مفهوم حقوقی بین‌المللی ویژه‌ای دارد، به جای «حق مردم برای ادارهٔ دموکراتیک کشور، آزادی و مشارکت سیاسی» به کار برده.
این نشان می‌دهد ایشان تسلط دقیقی بر تمایزات حقوق بین‌الملل عمومی و حقوق بشر ندارد.

✅ اگر بخواهیم بازنویسی دقیق‌تری از حرف ایشان ارائه دهیم، دقیق و مناسب بود اگر می‌گفتند:
«مردم ایران طبق اسناد بین‌المللی، از جمله ماده ۲۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق دارند در اداره کشور خود مشارکت کنند، حکومت خود را آزادانه انتخاب کنند و از آزادی و برابری بهره‌مند باشند. جمهوری اسلامی این حقوق را از آنان سلب کرده است.» تاکید بر حق تعیین سرنوشت میتواند به تقسیم مردم ایران به ملتهای مختلف و تجزیه ایران منجر شود.
‏ @nargesfnd

لینک توییت بفارسی در شبکه ایکس

https://x.com/victoriaazad24/status/1969062915220079045?s=46&t=auKQyaXoKCMkBcgLlMbZ4Q

لینک توییت به انگلیسی در شبکه ایکس

https://x.com/victoriaazad24/status/1969072094647378006?s=46&t=auKQyaXoKCMkBcgLlMbZ4Q