💠صدیق قطبی

شبیهِ سفرهای درخت...

سفر در چشم مولانا خوب است، اگر به سفری درونی منتهی شود. چرا که اصل، سفرِ دل است. سفر از خویشتن است:

نظر در روی شه باید، چو آن نبوَد چه را شاید؟
سفر از خویشتن باید، چو با خویشی سفر چه‌بْوَد؟
(دیوان شمس، غزلِ ۵۹۰)

چو مست چشم تو نبوَد، شراب را چه طرب؟
چو همرهم تو نباشی، سفر چه سود کند؟
(غزل ۹۳۶)

سفر راهِ نهان کن، سفر از جسم به جان کن
ز فراتْ آب روان کن، بزن آن آبْ خضر‌ بَر
(غزل ۱۰۸۳)

سفری فتاد دل را به ولایت معانی
که سپهر و ماه گوید که چنین سفر ندارم
(غزل ۱۶۲۰)

از این ساحل و آب و گِل درگذر
به گوهرْ سفر کن، که دریا تویی
(غزل ۳۱۳۰)

قمری، جان‌صفتی، در رهِ دلْ پیدا شد
در ره دل، چه لطیف‌ست سفر! هیچ مگو
(غزل ۲۲۱۹)

شبیه درخت سبز که میوه‌های نو می‌دهد و سفر در اندرون می‌کند:

چو آبت بر جگر باشد درختِ سبز را مانی
که میوه‌یْ نو دهد دایم، درونِ دلْ سفر دارد
(غزل ۵۶۳)

از بیرون که بنگری، درخت سبز پرثمر، جایی نرفته، اما از چشم جان که بنگری، بسیار سفر کرده:

ای جای نجنبیده، لیک از دل و از دیده
بسیار بگردیده، احوال سفر برگو
(غزل ۲۱۷۵)

سفری که مطلوب مولانا است، سفر از خود به خدا، یا از خودِ بسته و محدود به خودِ گشوده و گسترده است:

چو اندکی بنمودم بدان تو باقی را
ز خوی خویش سفر کن به خوی و خُلق خدا
(غزل ۲۱۴)

ز خویشتن سفری کن به خویش، ای خواجه
که از چنین سفری گشت خاکْ معدنِ زر
(غزل ۱۱۴۲)

چون‌که ز خود سفر کنی،‌ وز دو جهان گذر کنی
کیست کز او حذر کنی؟ هیچ سخن مخا، بگو
(غزل ۲۱۴۹)

از خود به خود سفر کن، در راه عاشقی
وین قصه مختصر کن ای دوست یک سَری
(غزل ۳۰۰۶)

سفری از دانستن به دیدن است:

به پیش زخمِ تیرِ من، ملرزان دل، بِنه گردن
اگر خواهی سفر کردن ز دانایی به بینایی
(غزل ۲۴۹۸)

سفر مطلوب، سفر به قرارگاه جان است:

از حد چو بشد دردم، در عشقْ سفر کردم
یارب چه سعادت‌ها که زین سفرم آمد
(غزل ۶۳۳)

دل بی‌قرار را گو که چو مستقر نداری
سوی مستقرِّ اصلی ز چه رو سفر نداری؟
(غزل ۲۸۴۷)

جانْ عزمِ سفر دارد تا معدن و اصل خود
زان سو که نظر بخشد آن سویْ نظر دارم
(غزل ۱۴۵۵)

تو مسافری، روان کن، سفری بر آسمان کن
تو بجنب پاره‌پاره که خدا دهد رهایی
(غزل ۲۸۳۷)

حضور او که دست دهد، سفر، عینِ در خانه بودن است:

چو ماهْ همره من شد سفر مرا حَضَر است
به زیر سایهٔ او می‌روم نشیب و فراز
(غزل ۱۲۰۲)

و حضور او که دست دهد، دیگر به سفر نیازی نیست:

من ترکِ سفر کردم، با یار شدم ساکن
وز مرگ شدم ایمن، کآن عمرِ دراز آمد
(غزل ۶۱۴)

دور مرو، سفر مجو، پیش تو است ماهِ تو
نعره مزن که زیر لب، می‌شنود ز تو دعا
(غزل ۴۴)

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠نمره، هدف نیست؛ مسیر یادگیری مهم است

✍ جهاندار امینی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی

یکی از دغدغه‌های بسیار وحشتناک والدین که روزگار فرزندانشان را سیاه و نابود می‌کند، نمره امتحانی است. با وجود تجربه خود والدین در دوران تحصیل و هشدارهای مکرر متخصصان علوم تربیتی و آموزشی مبنی بر تشویق فرزندان به آموختن و نه صرفاً نمره گرفتن، متأسفانه هنوز والدین زیادی هستند که به خاطر یک یا دو نمره بیشتر، روان فرزندانشان را مضطرب و نگران می‌کنند. بسیاری از والدین هنوز متوجه این حقیقت نیستند که آموختن باید همراه با علاقه و لذت بردن باشد و اگر نمره گرفتن هدف شود، نه تنها یادگیریِ عمیق و پایدار تحقق نمی‌یابد، بلکه فرآیند آموختن با شکنجه روحی و استرس مداوم همراه خواهد شد.
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که انگیزه درونی — یعنی یادگیری به خاطر خودِ یادگیری و لذتی که در آن نهفته است — تأثیر مثبت و مستقیمی بر کیفیت یادگیری، سرعت مطالعه و پردازش اطلاعات دارد. در مقابل، انگیزه بیرونی، مانند فشار برای کسب نمره، اثرات کوتاه‌مدتی دارد و ممکن است کیفیت یادگیری را در بلندمدت کاهش دهد. به عبارت دیگر، دانش‌آموزانی که با انگیزه درونی به سراغ درس می‌روند، از یادگیری لذت می‌برند، مطالب را عمیق‌تر و ماندگارتر فرا می‌گیرند و در بلندمدت موفق‌تر هستند. اما وقتی فشار بیرونی جای این انگیزه درونی را می‌گیرد، یادگیری به یک وظیفهٔ طاقت‌فرسا و تنفرآمیز تبدیل می‌شود.
در گفت‌وگو با بسیاری از نوجوانانی که از درس و مدرسه گریزان و متنفر بوده‌اند، متوجه شده‌ام که بخش عمدهٔ این بی‌علاقگی و تنفر، به دلیل اصرار و تکرار بیش از حد والدین و معلمان و نیز سخت‌گیری‌های بی‌جا برای نمره بوده است. این امر یا بچه‌ها را از درس و مدرسه زده می‌کند، یا فرآیند آموزش برایشان چنان زجرآور می‌شود که لذت و شیرینیِ فضای مدرسه، بودن با دوستان و بازی در حیاط را از آنها می‌گیرد.
نکتهٔ مهم این است که کودکان با انگیزهٔ طبیعی برای یادگیری متولد می‌شوند. آن‌ها ذاتاً کنجکاو هستند و از کشف دنیای اطراف خود لذت می‌برند. اما والدین و نظام آموزشی با تأکید افراطی بر نمره، این انگیزهٔ درونی را تضعیف می‌کنند و به مرور میل به یادگیری را در وجود کودکان می‌کشند.
والدین به جای آنکه بر نمرهٔ نهایی تمرکز کنند و با تهدید، اصرار و مقایسهٔ فرزندشان با دیگران، او را به درس خواندن وادارند، باید سعی کنند فرآیند یادگیری را برای او لذت‌بخش و شیرین کنند.

راه‌های عملی برای لذت‌بخش کردن یادگیری

· دادن حق انتخاب به کودک: چه در خانه و چه در مدرسه، به کودکان اجازه دهیم در موضوع، روش یا زمان یادگیری تا حدی حق انتخاب داشته باشند.
· تشویق به جای اجبار: والدین باید به جای اجبار و تهدید، کودک را تشویق کنند و نشان دهند که زحمات او را می‌بینند، نه فقط نتیجهٔ نهایی را.
· پرهیز از مقایسه: مقایسهٔ فرزند با دیگران، یکی از عوامل اصلی تضعیف انگیزه است.
· ایجاد فضای شاد و صمیمی: یادگیری را با بازی، پروژه‌های گروهی و فعالیت‌های عملی همراه کنیم تا برای کودک جذاب و مفرح باشد.

والدین باید به خاطر داشته باشند که موفقیت واقعی فرزندشان، نه در نمرهٔ ۲۰، بلکه در عشق و علاقه‌ای است که به یادگیری پیدا می‌کند.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات