💠الحاق جوادی

🔖 وطن، خانهٔ مسئولیتِ ماست


◻️ یکی از آسیب‌های پنهانِ هر جامعه آن است که انسان، خود را در سرنوشتِ سرزمینی که در آن زندگی می‌کند، کم‌اثر یا بیرون از دایرهٔ اصلی بداند. وقتی احساسِ تعلق ضعیف شود، انگیزهٔ ساختن هم کم‌رنگ می‌شود. انسانِ دل‌کنده، کمتر برای آبادانیِ محیطش سرمایه‌گذاری می‌کند، کمتر وارد میدانِ اصلاح می‌شود و آرام‌آرام به تماشاگرِ زندگیِ جمعیِ خود تبدیل می‌گردد.

◻️ وطن‌دوستی فقط یک احساسِ عاطفی نیست؛ نوعی مسئولیت‌پذیریِ عملی است. جامعه زمانی رشد می‌کند که فرزندانش، با همهٔ تفاوت‌ها، خود را شریکِ آیندهٔ آن بدانند. کناره‌گیریِ طولانی، رنج را کمتر نمی‌کند؛ بلکه فاصله‌ها را بیشتر می‌سازد. بسیاری از تغییرهای ماندگار نیز نه از بیرون، بلکه از دلِ حضورِ مسئولانه و کنشگریِ صبورانه شکل گرفته‌اند.

◻️ راهبردها:

✓ خود را در حاشیهٔ جامعه تعریف نکن؛ سهمِ تو در ساختنِ آینده واقعی است.

✓ میانِ نقدِ وضعیت و دل‌کندن از مسئولیت تفاوت بگذار.

✓ توانِ علمی، اقتصادی و اجتماعیِ خود را تا جای ممکن در خدمتِ محیطِ پیرامونت قرار بده.

✓ به جای فرسوده شدن در گلایه، بر حوزه‌ای تمرکز کن که می‌توانی در آن اثر بگذاری.

◻️ جامعه‌ها را فقط سیاست‌ها نمی‌سازند؛ احساسِ تعلق، مشارکت و امیدِ مردمانی می‌سازد که تصمیم گرفته‌اند تماشاگر نباشند.


📖 از سلسله یادداشت‌های «هر ورقش دفتری‌ست؛ درنگ‌هایی برای فهمِ زندگی»

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠محمد احمدیان

قرآن شناسی

سیمای انسان در سوره ی شمس

سوره شمس از آیات آفاقی
تا حقایق نفس 

حقایق نفس، با عنایت و توجّه به نامحدود بودن «فجور و تقوا » به عنوان دو مرز بی نهایت، ناپیدا و پنهان در ذات آدمی است، و از طرفی چون هر نفسی دارای یک شخصیت مستقل برای خودش است، و متفاوت از دیگری، برای همین در جریان قسم به آیات آفاقی به صورت
معرفه با «الف لام » عهد آمده است، ولی سوگند به «نفس » به صورت نکره مطرح شده است،(والله أعلم):
[وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها] (و سوگند به نفس آدمی، و به آن كه او را ساخته و پرداخته كرده است و قواى روحى وى را تعديل، و دستگاههاى جسمى او را تنظيم نموده است( !.( شمس/ 7).
امّا چرا در آیه ی( 8) « فجور » مقدم بر «تقوا » آمده است؟
[ فالهَمَهَا فجُُورَهَا وَتَقْوَاهَا] (سپس بدو گناه و تقوا را الهام كرده است و چاه و راه و حسن
و قبح را توسّط عقل و وحى به او نشان داده است.(شمس/ 8)
با توجّه به سیاق آیات قرآن، این تقدیم دلایل زیادی می تواند داشته باشد:
دلیل اوّل: کسانی که ایمان نمی آورند، قلیل هستند، (حاقه/ 41 ).

دلیل دوم: کسانی که سپاسگزاری نعمتهای خداوند بوده،اندک هستند؛ (سجده/ 9).
دلیل سوم: کسانی که از انذار و تذکر درس می گیرند، اندک اند؛ (حاقه/ 42 ).
دلیل چهارم: شیطان آدم و ذرّی هاش را تهدید کرده که آنان را اغوا می کند، مگر مخلَصین،
با توجّه به قواعد فوق، تعداد مخلَصان هم اندک هستند؛ (حجر/ 4و 39) (ص/ ۸۲ و ۸۳ ).
دلیل پنجم: فراوانی جاذبه های مسیر زندگی و بسترهای شهوانی؛ به ویژه شهوت «جنسی و ثروت ،»(آل عمران/ 14 ).
دلیل ششم: انسان طبق بند های (۴ و ۵) فوق الذکر، گرایش به گناه در او وجود دارد، و برای اهل گناه، معصیت لذ تبخش و شیرین است، بنابراین اگر انسان، شیرینی گناه او را به سمت آن می کشاند آنگاه در مسیر «فجور » قرار می گیرد.(والله أعلم).

حال، با توجّه به دلایل ارائه شده، کسی موفق می شود که استعداد و نیروی «تقوا » را فعال و پرورش نماید، از تمام موانع فوق عبور کند، و «فجور » را کنترل و مهار نماید؛ آنگاه [تقوا] شکوفا م یگردد.
بنابراین طبق [معادله نَجدَین] مطرح در آیه ی(10) سور ه ی بلد، نتایج ذیل به
دست م یآید:
راه روشن تقوا، مسیر حرکت تمام کمالات انسانی، سپس تزکیه رستگاری انسان را به دنبال دارد.
خط حایل: ____
راه روشن فجور، مسیر حرکت تمام رذایل انسانی، سپس تدسیه ناکامی انسان را به دنبال دارد.

توجّه:
نکته ی اوّل: در مسیر و باند «تقوا » هیچ گناه و مصیبتی وجود ندارد؛ لذا هرگاه انسان مرتکب گناه می شود، از خط حایل گذشته و در مسیر «فجور » مرتکب گناه می گردد. توبه و واژ ه ی «تاب » در آیات، یعنی بازگشت به خط تقوا (طه/ 82 ).
نکته ی دوم: مسیر یا باند «فجور »، اعمال خیر در آن نیست؛ و فاجرانی که گاه گاهی عمل نیک انجام می دهند، آگاهانه یا ناآگاهانه، از خط حایل عبور کرده، و به خط «تقوا »آمد ه اند، و منشأ عمل نیک می شوند، آنگاه به خط اوّلیه فجور برمی گردند.

قسم به همه اي نها!( كسى رستگار و كامياب می گردد:[قدَْ أفلح من ترکی]
که نفس خويشتن را با انجام طاعات و عبادات، و ترك معاصى و منهيّات( پاكیزه دارد و بپيرايد و آن را با هويدا ساختن هويّت انسانى رشد دهد و بالا برد.(شمس/ 9).
[وَقدَْ خَابَ مَن دَسَّاهَا] (و كسى نااميد و ناكام می گردد كه نفس خويشتن و فضائل و مزاياى انسانيّت خود را در ميان كفر و شرك و معصيت پنهان بدارد و بپوشاند، و به معاصی بيالايد.(شمس/ 10 ).

نتیجه گیری: با توجّه به آیه ی(10) سور ه ی «بلد » سخن از این جدایی دو راه روشن و واضح می راند، و با توجّه به آیات(۸ تا ۱۰ ) سور ه ی شمس، در انتخاب راه، انسان در فعال نمودن و پرورش یکی از دو استعداد «فجور و تقوا » مختار و صاحب اراده می باشد.


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات