جماعت دعوت و اصلاح

نکاتی چند در باره ی عالم غیب

با عنایت به محصولات اندیشه های دینی و علوم تجربی و انسانی می توان عالم هستی را در دو قالب ذیل شناسایی نمود :

۱. عالم شهاده : به موجوداتی که با حواس پنجگانه ی انسان قابل درک باشند ، عالم شهاده گفته می شود.

۲. عالم غیب : به موجوداتی که با حواس پنجگانه ی انسان قابل درک نباشند ، عالم غیب گفته می شود.

با توجه به اینکه مصادیق عالم غیب با یکدیگر همسان نبوده می توان آنرا در انواع ذیل تقسیم بندی نمود :

۱. غیب مطلق : به نوعی از عالم غیب که در دنیا و با حواس پنجگانه ی انسان غیر قابل شناخت است ، غیب مطلق گفته می شود. که این امر تنها مشمول مشاهده ی خداوند می شود.

۲. غیب نسبی : به نوعی از عالم غیب که برای کسانی خاص غیب است و برای افرادی دیگر غیب نیستند ، غیب نسبی گفته می شود. مانند مشاهده ی جبرئیل که برای ما غیب است اما برای پیامبر اسلام غیب نبوده و به اذن خداوند ایشان را مشاهده نموده است.
همچنین مانند زمانی که هنوز قرآن نازل نشده بود و این امر در این حالت ، برای مخاطبان قرآن غیب بود. اما در زمان نزول آن در غار حرا از عالم غیب خارج گردید و قابل مشاهده گردید.

۳. غیب نامحدود : به نوعی از عالم غیب که غیر قابل اندازه گیری است ، غیب نامحدود گفته می شود. که این امر نیز تنها مشمول وجود نامحدود خداوند است.

۴. غیب محدود : به نوعی از عالم غیب که دارای محدودیت بوده و قابل اندازه گیری است ، غیب محدود گفته می شود. که این امر مشمول همه ی موجودات غیبی غیر از خداوند می شود. چون میزانی خاص از فضا را اشغال می کنند.

۵. غیب زمانی : به نوعی از عالم غیب که در زمانی خاص غیب است اما در زمانی دیگر از عالم غیب خارج شده و قابل مشاهده خواهد بود ، غیب زمانی می گویند. مانند زمانی که پیامبر هنوز مبعوث نشده بود و دو فقره از عالم غیب( قرآن و جبرئیل) را مشاهده ننموده بود. و بعدا آنها را مشاهده نمود.

یا مانند حالت قبل از سفر معراج که آسمانهای هفتگانه ، کرسی ، عرش ، بهشت و جهنم و ... را ندیده بود و هنوز برای ایشان در زمره ی عالم غیب بودند. اما در سفر معراج آنها را مشاهده نمود.

۶. غیب مکانی : به نوعی از عالم غیب که مکانی خاص برای ما قابل مشاهده نبوده و بعد از سفر بدان جا قابل مشاهده می شود ، غیب مکانی گفته می شود. مانند اینکه ما در زمان حال ، کشورها و شهرهایی غیر از کشور خود از جهان را مشاهده نمی کنیم ، اما در صورت سفر بدانها قابل مشاهده خواهند بود.

نکته ی اساسی در اینجا این است که شناخت عالم غیب تنها در انحصار علم خداوند است.و هرگز انسان بدون کسب مجوز و وسیله از جانب ایشان قادر به شناخت این عالم پنهان نخواهد بود.

قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ [سوره النمل : 65]

اما خداوند بخاطر رحمت وسیعش نسبت به انسان و تحقق جانشینی خداوند در زمین از جانب انسان بتدریج در دنیا و آخرت همه ی معالم شش گانه ی غیب را در اختیارش قرار خواهد داد. که در این میان در دنیا تعدادی از آنها مانند وحی الهی ابلاغی از جانب پیامبران ، پیشگوییهای موجود در قرآن ، شناحت و کشف علوم تجربی و انسانی و مکانهای جدید و ... میسر می شود.

که در نهایت ، در جهان آخرت خصوصا برای اکرام مومنین در بهشت بتدریج همه ی معالم دیگر از جمله مشاهده ی بهشت ، جهنم ، ملائکه و روئیت خداوند متعال نیز ممکن می شود.

بنابراین اینکه خداوند در قرآن این را فرموده ؛ غیر از خدا هیچ کس غیب را نمی داند ، حقیقتی انکار ناپذیر است. اما چون خداوند مقام جانشینی خویش را به انسان سپرده ، لازم گردید که برای تحقق کامل آن بتدریج در دنیا و آخرت بشر را با این حوزه از علم نیز آشنا گرداند. چون این بخش از علم نیز در زمره ی مقتضیات ضروری جانشینی خداوند است.

و الله اعلم بالصواب

✍محمد حامدی

🌐 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید:‌

🔸Instagram🔸Telegram 🌐Web 🔸Aparat