📌اساسی‌ترین خواسته‌های قرآن از مخاطبان بر پایه‌ی شمارش افعال امر (بخش دوم)

نسخه‌ی مخصوص لب‌تاپ و رایانه

✍️ دکتر خالد آذری

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

✨ ن وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ
«سوگند به قلم و آنچه می‌نویسند.»

خداوند متعال به قلم و اثری که از خود برجای می‌گذارد سوگند یاد کرده است؛ قسمی سترگ برای بزرگداشت و شرافت قلم، تمجید از منزلت والای نویسندگان و یادآوری قدر و مرتبهٔ رفیع اهل علم.

کاملاً روشن است که قلم، اصیل‌ترین وسیلهٔ بیان است؛ دوام و پایداری علوم و انتقال معارف سودمند بشر، تنها به‌واسطهٔ قلم محقق می‌شود و سوگند حق‌تعالی به عظمت آن، نشان از ارزش پیشین و بنیادینِ «نوشتن» و «خواندن» دارد.

نکتهٔ شگفت‌انگیز و جالب‌توجه اینجاست که مخاطب نخست این آیات شریف، پیامبری اُمّی است؛ انبیای عظام الهی پیش از بعثت نه کتابی خوانده و نه با دست خویش چیزی نوشته بودند:
«وَمَا كُنْتَ تَتْلُو مِنْ قَبْلِهِ مِنْ كِتَابٍ وَلَا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ ۖ إِذًا لَارْتَابَ الْمُبْطِلُونَ» (عنکبوت: ۴۸)

حافظ (رح) نیز این مضمون شریف و اعجازآمیز را در بیتی ماندگار به نظم کشیده است:
نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسأله‌آموزِ صد مدرس شد...

با تکیه بر این جایگاه رفیع و سوگند الهی، مسئولیتی خطیر، مهم و پر‌افتخار بر دوش امت محمد (ص) قرار می‌گیرد؛ تکلیفی که ایجاب می‌کند با به‌کارگیری ابزار ارزشمند قلم در مسیر بیان علوم نافع و جاودانگی معارف، حق این نعمت بی‌بدیل خدادادی را آن‌گونه که شایسته است به‌جا آورند.

باری، این توفیق و عنایت، مرتبهٔ اندکی نیست! همان‌گونه که شاعر عرب‌زبان سروده است:

كَفَى قَلَمَ الْكِتَابِ عِزّاً مَدَى الدَّهْرِ
أَنَّ اللهَ أَقْسَمَ بِالْقَلَمِ

(قلمِ نویسنده را برای همیشهٔ روزگار همین عزت و افتخار بس، که خداوند به آن سوگند یاد کرده است!)

✍️ الهه رهنما

🌿 t.me/islahweb

💠 توصیه‌های قرآنی در بخشش و انفاق

✍️صدیق قطبی

✅ قرآن بارها از ضرورت بذل و بخشش در نیل به رستگاری خبر داده است.

1⃣ توصیه اول:
می‌گوید تا از آنچه دوست می‌دارید نبخشید به خوبی نمی‌رسید از آنچه دوست می‌دارید نه آنچه که دیگر به آن نیازی ندارید و دور انداختنی است.

2⃣ توصیه دوم:
قرآن تأکید می‌کند که بذل و بخشش محدود و منحصر به ثروتمندان نیست ،همگان حتی آنان که خود معاش تنگی دارند مخاطب توصیه قرآن‌اند:
✨{الّذينَ يُنفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَالضَّرَّاءِ}
🌸 ترجمه:
«پرهیزگاران همان کسان‌اند که در گشایش و تنگی و راحت و رنج انفاق می‌کنند.»

از ما می‌خواهد در جلوت و خلوت و در شب و روز، به بخشیدن اهتمام کنیم:
✨{الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً}
🌸 ترجمه:
«کسانی که دارایی‌هایشان را در شب و روز در نهان و آشکار انفاق می‌کنند.»

3⃣ توصیه سوم:
قرآن نه تنها به ضرورت انفاق تأکید می‌کند بلکه به کیفیت مطلوب آن نیز نظر دارد. اول اینکه از آنچه در چشم ما عزیز و خواستنی است انفاق کنیم، نه آنچه دیگر دل خواه ما نیست.

✨{وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ}
🌸 ترجمه:
«و سراغ اموال پست و نامرغوب نروید که از آن انفاق کنید در حالی که اگر همان را به خودتان بدهند جز با چشم پوشی و بی رغبتی آن را نمی‌گیرید!»

4⃣ توصیه چهارم:
دیگر آنکه در ازای آنچه می‌بخشیم چشم داشت هیچ گونه جبرانی نداشته باشیم. بر آنان که مشمول بخشش و انفاق ما می‌شوند منتی نگذاریم و انفاق وحمایت مالی را نشانه برتری خود ندانیم هیچ توقع آزارنده‌ای نباید متوجه یاری شوندگان باشد آنچه بخشیده‌ایم حقی بوده که مأمور به ادای آن بوده‌ایم در ادای، حق منتی نباید گذاشت.

✨{وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ}
🌸 ترجمه:
«و آنان که در دارایی شان حقی مشخص است برای نیازمند درخواست کننده و بینوایی که درخواست نمی کند.»

✨{يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى}
🌸 ترجمه:
«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، صدقات خود را با منت نهادن و آزار رساندن تباه نکنید.»

✨{الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا أَنْفَقُوا مَنَّا وَلَا أَذًى}
🌸 ترجمه:
«کسانی که دارایی هایشان را در راه خدا انفاق می کنند، سپس در پی انفاقشان  منت و آزاری ندارند.»

قَوْلَ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى . گفتار پسندیده و گذشت کریمانه بهتر از صدقه ای است که در پی اش که آزاری باشد.

توصیه پنجم: توجه ارزنده قرآن در نظر گرفتن نیازمندان واقعی است. آنان که نیازهای خود را اظهار نمیکنند و نزد سطحی نگران توانمند و دارا به نظر می رسند

يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِيمَاهُمْ لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ الْحَافًا»؛ «از [شدت خویشتن داری [شخص] نا آگاه بی نیازشانمی پندارد. از مردم با اصرار درخواست نمی کنند.

اگر بذل و بخشش ما موقوف متأثر شدن عاطفی باشد، تنها از کسانی که اظهار عجز و نیاز می کنند، دستگیری می کنیم اما قرآن، ما را به عبور از اتفاق منفعلانه فرامی خواند. منتظر نباشیم فقر و نیازی در برابر ما اظهار شود و عواطف ما را درگیر کند. چه بسا آنان که اثری از نیازمندی در ظاهرشان نیست مستحق ترند.


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠محمود ویسی

🍀سوره: ابراهیم
🍀آیه: ۱۲-۱

🌸مدت زمان: ۳۲ دقیقه


#تفسیر_قرآن_کریم


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠سه پرسش سرنوشت ساز انسان در روز قیامت

✍️ فرزان خاموشی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ إِنَّهُ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا

بگو: آن را کسی نازل کرده است که همه نهان ها را در آسمان ها و زمین می داند، همانا او همواره بسیار آمرزنده و مهربان است.

#تقویم


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠 هر عقب‌نشینی‌ای شکست نیست

✍ الحاق جوادی

◻️ بسیاری از انسان‌ها گمان می‌کنند ایستادگی یعنی هرگز کوتاه نیامدن. برای همین، گاهی سال‌ها در یک مسیرِ فرساینده می‌مانند؛ فقط چون نمی‌خواهند بپذیرند که ادامه دادنِ بعضی جنگ‌ها، دیگر شجاعت نیست. انسانِ پخته می‌فهمد که همیشه «ماندن» نشانهٔ قدرت نیست؛ گاهی قدرت در این است که بدانی کجا باید توقف کنی، مسیر را عوض کنی یا از بخشی از خواسته‌ات بگذری تا اصلِ زندگی‌ات حفظ شود.
◻️ یکی از دام‌های ذهن این است که انسان، اسیرِ هزینه‌هایی می‌شود که قبلاً پرداخته است. سال‌ها وقت گذاشته، پول خرج کرده، آبرو و انرژی صرف کرده و حالا با خود می‌گوید: «دیگر نمی‌شود برگشت.» در حالی که گاهی ادامه دادن، فقط به معنای افزودنِ خسارتِ تازه بر خسارتِ گذشته است. عاقل، از هرجای مسیر که بفهمد اشتباه آمده، برمی‌گردد؛ بی‌آنکه اسیرِ طولِ راهِ طی‌شده یا تاول‌های کفِ پایش شود.
◻️ بعضی تصمیم‌ها نیز به «فیلِ سفید» زندگی تبدیل می‌شوند؛ چیزی که زمانی برایش هزینهٔ زیادی شده و حالا فقط خرج، دردسر و فرسودگی تولید می‌کند، اما کسی جرأت کنار گذاشتنش را ندارد؛ چون مدام یادآوری می‌شود که «برای این چقدر هزینه شده است». در حالی که هزینهٔ گذشته، دلیلِ درستیِ ادامه دادن نیست.

◼️ بزرگ‌ترین اشتباه، ادامه دادنِ راهی است که از مدتی پیش باید متوقف می‌شد.

◻️ راهبردها:

✓ همیشه از خودت بپرس: اگر امروز اولِ مسیر بودم، باز هم همین انتخاب را می‌کردم؟
✓ میانِ «صبر» و «اصرارِ بی‌جا» فرق بگذار. هر ادامه دادنی فضیلت نیست.
✓ وقتی فهمیدی راهی اشتباه است، زودتر اصلاحش کن؛ تأخیر فقط هزینه را بیشتر می‌کند.
✓ تغییرِ مسیر را تحقیر نکن. انسانِ عاقل، اسیرِ تصمیمِ دیروزِ خود نمی‌ماند.
◻️ بسیاری از انسان‌های موفق، کسانی نبودند که هرگز نباختند؛ کسانی بودند که به‌موقع فهمیدند کدام مسیر، دیگر ارزشِ ادامه دادن ندارد.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠«غلیانِ همّت در میدانِ سبقت؛ پیامی در ترکِ سستی و بیداریِ دل»

حمزه خان‌بیگی

آدمی در جهانِ آزمون، در میدانی ایستاده است که خداوند آن را «میدان سبقت» نامیده؛ میدانی که در آن، زمان چون برق می‌گذرد و فرصت‌ها همچون سایه می‌گریزند.
📖قرآن کریم، این حقیقت را با ندایی بیدارگر بیان می‌کند:

﴿فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ﴾
«در نیکی‌ها از یکدیگر سبقت گیرید.»

این فرمان الهی، نه یک توصیهٔ اخلاقی ساده، بلکه دعوتی است به بیداری، به برخاستن، به ترکِ سستی، و به افروختن آتشی که خداوند در ژرفای دل‌ها نهاده است؛ آتشی که ابن‌الجوزی ـ رحمه‌الله ـ آن را «غلیانِ ما فی الصدور» نامید.

«واعلم أنَّك في ميدانِ سباق، والأوقاتُ تُنتهب، فلا تَخلد إلى كسل، فما فات ما فات إلا بالكسل»
بدان که تو در میدان سبقت ایستاده‌ای؛ میدانی که لحظه‌ها در آن ربوده می‌شوند و فرصت‌ها چون پرنده‌ای سبک‌بال از دست می‌گریزند. پس مبادا که به سستی، درنگ و خوابِ طولانی دل بسپاری؛ زیرا هر آنچه از دست رفت، جز به سببِ سستی از دست نرفت،

سستی، آرام‌آرام جان را می‌فرساید؛ بی‌آنکه انسان حس کند چگونه از قافله عقب مانده است. سستی، دشمنِ پنهانِ همّت است

«ولا نال مِن نال إلا بالجدِّ والعزم،
وإنَّ الهمَّة لَتغلي في القلوب غليان مافي الصُّدور»
و هر که به مقامی رسید، جز با جدّیت، عزم، پایداری و بیداریِ دل بدان نرسید.
همّت، در ژرفای دل‌ها، همچون آتشی نهفته می‌جوشد؛ جوششی که اگر رهایش کنی، تو را به سوی قله‌ها می‌کشاند، و اگر مهارش کنی، تو را در دامنه‌ها محبوس می‌گذارد.

📖 این حقیقت، در آیات الهی نیز آشکار است؛ آنجا که خداوند می‌فرماید:

﴿وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا﴾
«و آنان که در راه ما مجاهدت کردند، بی‌گمان راه‌های خود را بر آنان می‌گشاییم.»

مجاهدت، همان جدّیت و عزم است؛ همان برخاستن از خوابِ غفلت؛ همان افروختنِ آتشِ همّت.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠جلال معروفیان

هر زوجی سه بار زندگی مشترک خود را می‌سازند:

یک بار در ذهن خویش؛
چگونه در باره هم فکر می‌کنند.
بار دیگر در زبان خویش؛
چگونه با یک‌دیگر صحبت می‌کنند
و بار سوم در رفتار خویش. چگونه نسبت به هم واکنش و عکس‌العمل نشان می‌دهند.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠دیدگاه تربیت مدرن

✍ محمد غزالی

تربیت مدرن نگاه مثبتی به تشویق و هشدار (ترغیب و ترهیب) ندارد.

روش آن در تربیت کودکان و بزرگسالان این است که تنها خوبی‌ها و بدی‌ها را از نظر سود و زیان ذاتی‌شان توضیح دهد و کمتر از پاداش و کیفر سخن بگوید؛ مگر پاداش‌ها و پیامدهای معنوی یا منافع مادی و فوری که در همین دنیا نصیب انسان می‌شود.

برخی افراد حتی چنین می‌پندارند که اگر کسی کار نیک را به امید بهشت انجام دهد، ارزش کارش کم می‌شود؛ یا اگر از گناه به خاطر ترس از جهنم دوری کند، این انگیزه ارزش چندانی ندارد!

این نگرش، گاهی نادیده گرفتن حقیقت دین است و گاهی نیز برداشت نادرست از آموزه‌های آن.

چرا باید انجام دادن کار خیر برای رسیدن به بهشت، کاری کم‌ارزش باشد؟ و چرا ترک گناه از ترس آتش دوزخ، انگیزه‌ای بی‌اهمیت شمرده شود؟

مشکل اصلی تربیت مدرن، تنها شیوه تربیتی آن نیست؛ بلکه ریشه در محیط‌هایی دارد که دین را کوچک می‌شمارند و به رستاخیز و زندگی پس از مرگ ایمان ندارند. به همین دلیل، نقش امید به پاداش و ترس از کیفر را در گسترش فضیلت‌ها و از بین بردن رذیلت‌ها نادیده می‌گیرند.

در حالی که اسلام در این روش تنها نیست؛ بلکه همه ادیان الهی بر دو اصل اساسی بنا شده‌اند:

شناخت خدا و ضرورت اطاعت از او، و آمادگی برای روز واپسین؛ روزی که انسان باید از عذاب الهی بپرهیزد و در پی دستیابی به رحمت، پاداش و نعمت‌های او باشد.

— برگرفته از کتاب مع الله، اثر محمد غزالی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

‍📌گزارش حضور علمای اهل سنت در مراسم تشییع رهبر فقید انقلاب

تهران ـ پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح

مراسم تشییع رهبر فقید انقلاب اسلامی با حضور گسترده اقشار مختلف مردم، شخصیت‌های سیاسی، مذهبی و اجتماعی برگزار شد و جمعی از علما، ائمه جمعه و نخبگان اهل سنت از استان‌های مختلف کشور نیز در این آیین حضور یافتند.

حضور علمای اهل سنت در این مراسم، جلوه‌ای از همبستگی، همدلی و وحدت میان مسلمانان ایران بود. بسیاری از آنان پیش از برگزاری مراسم، با صدور پیام‌ها و بیانیه‌هایی از مردم، به ویژه هموطنان اهل سنت، دعوت کرده بودند تا با حضور در این آیین، ضمن ادای احترام به مقام رهبر فقید انقلاب، بر وحدت ملی و انسجام اسلامی تأکید کنند.

در حاشیه مراسم، شماری از علمای اهل سنت، فقدان رهبر فقید را ضایعه‌ای بزرگ برای جهان اسلام توصیف کرده و بر ضرورت حفظ وحدت، همزیستی و همکاری میان مذاهب اسلامی تأکید کردند. آنان همچنین حضور گسترده مردم را نشانه‌ای از وفاداری به آرمان‌های انقلاب، استقلال کشور و انسجام ملی دانستند.

شرکت علمای اهل سنت در این مراسم، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و از آن به عنوان نمادی از همبستگی ملی و همدلی میان پیروان مذاهب اسلامی در ایران یاد شد.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠محمود ویسی

☘سوره : ابراهیم
آیه: ۲۲-۱۳

مدت زمان: ۳۴ دقیقه


#تفسیر_قرآن_کریم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

‍ 💠جهاندار امینی

📱 با نوجوانت درباره‌ی گوشی و فضای مجازی چطور صحبت می کنی؟
«باز هم گوشی دستته؟»
«چرا اینستاگرام رو بستی؟»
«همین الان گوشی رو بذار کنار!»

این جملات، نوجوان را به سمت پنهان‌کاری سوق می‌دهد، نه همکاری.
اگر می‌خواهید نوجوانتان از گوشی درست استفاده کند، باید قوانین را با او بنویسید، نه برای او.

🔍 چرا نوجوان اینقدر به گوشی وابسته است؟
· ارتباط با دوستان: گوشی، پل ارتباطی او با دنیای اجتماعی‌اش است.
· هویت‌یابی: در فضای مجازی، خودش را کشف می‌کند و ابراز می‌نماید.
· فرار از واقعیت: گاهی گوشی، پناهگاهی برای فرار از استرس‌های روزمره است.
· عادت: مثل هر عادت دیگری، قطع ناگهانی آن تنش‌زا است.

❌ اشتباهات رایج:
· گوشی را یک‌باره قاپیدن
  ➡️ نتیجه: لجاجت و بی‌اعتمادی
· تهدید و تنبیه
  ➡️ نتیجه: پنهان‌کاری و دروغ
· مقایسه‌ی خودتان با او
  ➡️ نتیجه: «تو خودت هم گوشی دستته، پس چرا به من می گی؟


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠علی قره داغی و فقه تعادل(فقه المیزان)

✍️دکتر علی  محی الدین قره داغی

رئیس اتحادیه جهانی علمای مسلمان

💢تهیه شده با هوش مصنوعی

#پادکست_آوای_اصلاح5


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠وَأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَأَحْسِنُوا ۛ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ


و در راه خدا انفاق کنید و [با ترک این کار پسندیده، یا هزینه کردن مال در راه نامشروع] خود را به هلاکت نیندازید، ونیکی کنید که یقیناً خدا نیکوکاران را دوست دارد.

#تقویم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠مدیریتِ گوشی نوجوان

✍🏻جهاندار امینی

چند اصل طلایی.

۱. الگو باشید
اگر خودتان سرِ سفره یا موقع حرف زدن با بچه‌ها گوشی دستتان باشد، نمی‌توانید از آنها انتظار داشته باشید.

۲. زمان‌های بدونِ گوشی تعیین کنید
مثلاً: موقع غذا، یک ساعت قبل از خواب، دورهمی‌های خانوادگی.

۳. جایگزین‌های جذاب بسازید
گوشی را با بازیِ خانوادگی، فیلم دیدن، یا یک فعالیتِ گروهی جایگزین کنید.
وقتی جایگزینِ جذاب باشد، خودش گوشی را کنار می‌گذارد.

۴. درباره‌ی خطرات فضای مجازی صحبت کنید، نه با ترس، با آگاهی

· حریم خصوصی
· اعتیاد به اینترنت
· محتوای نامناسب
· کلاهبرداری و هک

«می‌دونم که فضای مجازی خیلی قشنگه. اما بعضی آدم‌ها هستن که از بچه‌ها سوءاستفاده می‌کنن. بیا باهم چندتا نکته‌ی ایمنی رو مرور کنیم.»

بیاد داشته باشیم که...

«نوجوانی که در خانه‌اش حریم دارد، در فضای مجازی هم حریم را بهتر می‌شناسد. نوجوانی که شنیده می‌شود، کمتر به دنبال تأیید در فضای مجازی می‌گردد.»

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠اندر نسبت دین و دولت

✍🏻جلیل بهرامی‌نیا

در روزگار کنونی و با تحول عمیق و وسیع در فلسفه سیاسی و برآمدن الگوهای نوین حکمرانی، نسبت دین و سیاست به یکی از مسائل فکری و سیاسی در جهان اسلام تبدیل شده است؛
شماری خواهان قطع ارتباط دین و حکومت و شماری دیگر نیز بر حکومت دینی و در میان اهل سنت، بر احیای خلافت تأکید دارند.

واقعیت این است که اسلام نه یک نظام سیاسی مشخص یا یک الگوی حکمرانی، بلکه مجموعه‌ای از ارزش‌های سیاسی دارای قابلیت تنظیم زندگی عمومی بشر را با خود آورده است؛

ارزش‌هایی مانند توحید متضمن نفی عبادت بندگان، عدالت، شورا، امر به معروف و نهی از منکر، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، عمران، کرامت انسانی،دگرپذیری، دفاع از منافع عمومی و ظلم‌ستیزی که زیربنای فرهنگی لازم برای تشکیل ساختار حقوقی و اداری توسعه کشور را فراهم می‌سازند و از نگاه شرع، در لیست مقاصد ماندنی و تغییرناپذیر شمرده می‌شوند؛
گفتنی است دین در یک نگاه کلان، دو نوع احکام دارد:

احکام ثابت و احکام پویا یا انعطاف‌پذیر که ابزار و زمینه‌ساز تحقق مقاصد شرع و احکام ثابت‌اند؛

به عنوان مثال، عدالت یک فضیلت مطلق و فرازمانی است؛ اما هم مصادیق عدالت و هم سازوکارهای تأمین آن، وابسته به متغیر زمان و مکان و اموری تاریخمند و نسبی‌اند.

حال اگر منظور از اسلام در مبحث تعیین نسبت دین و سیاست، مجموعه ارزش‌های زیربنایی و قاعده‌گونه در حوزه سیاسی است، روشن است که اینها از اهداف و مقاصد دین و لذا گذشت‌ناپذیر و پاس‌داشتنی است؛
اما اگر منظور، نوع سازمان اداری-سیاسی برای دستیابی به این اهداف و شکل حکومت و نوع ارتباط قوای سه‌گانه و مدت حکمرانی و از این دست امور است، این‌ها اموری اجتهادی و موضوع عقل عملی و وابسته به شرایط روز است.

فراموش نکنیم که شریعت برای تأمین منافع عمومی مسلمین آمده است نه برای الزام یک الگوی تاریخی؛ از این رو، پرسش کاربردی و سازنده این است که به جای حساسیت روی عناوین یا الگوهای تاریخی یا شکل حکومت، بپرسیم که کدام شیوه حکمرانی و کدام نوع حکومت برآورنده مقاصد شریعت و سازگار با ارزش‌هایی چون عدالت، توحید، آزادی، عمران، امنیت و توسعه است؟ زیرا در غیاب این ارزش‌ها و این کارکرد، حکومت حتی اگر عناوین دینی هم داشته باشد دین‌پسندانه نخواهد بود.

مقاصد تمدن‌ساز شریعت نه در فلان عنوان یا فلان الگوی تاریخی، بلکه در هر نوع سازمان مدیریتی یا سیاسی بازتاب می‌یابد که دین، جان، عقل، مال و نسل را با اراده‌ای معطوف به تأمین و پاسداشت آزادی، عدالت، رفاه و امنیت پاس بدارد و بستر زندگی آرام و عزتمندانه را برای شهروندان فراهم آورد و ملاک مشروعیت و شرط بقا نیز همین کارآمدی در تأمین منافع عمومی است.

راز شایستگی و سازگاری اسلام با روزگار متحول نیز، همین جاودانگی مقاصد و روزآمدی ابزارها در پرتو شرایط است.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌خود را با چه کسانی می‌سنجید؟

قرآن گاهی با یک جمله، راز بسیاری از لغزش‌های انسان را آشکار می‌کند:

﴿مِنكُم مَّن يُرِيدُ الدُّنْيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ الْآخِرَةَ﴾

«برخی از شما دنیا را می‌خواهند و برخی آخرت را.» (آل‌عمران: ۱۵۲)

این حقیقت، در داستان قارون به‌زیباترین شکل به تصویر کشیده شده است.

هنگامی که قارون با تمام شکوه و ثروتش در میان مردم ظاهر شد، گروهی با حسرت گفتند:

﴿يَا لَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِيَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ﴾

«ای کاش آنچه به قارون داده شده، نصیب ما نیز می‌شد؛ او بهره‌ای بزرگ دارد.» (قصص: ۷۹)

اما در همان صحنه، اهل علم سخن دیگری گفتند:

﴿وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِّمَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا﴾

«وای بر شما! پاداش خدا برای کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام داده‌اند، بهتر است.» (قصص: ۸۰)

هر دو گروه، یک صحنه را دیدند؛ اما دو قضاوت کاملاً متفاوت داشتند.

تفاوت، در آنچه می‌دیدند نبود؛ تفاوت، در معیارهای آنان بود.

کسی که دنیا را مقصد خود قرار داده است، موفقیت را در ثروت، شهرت و قدرت می‌بیند؛

اما کسی که آخرت را می‌جوید، ارزش انسان را با ایمان، تقوا و رضای الهی می‌سنجد.

از همین رو، قرآن پیش از آنکه نگاه ما را به دنیا تغییر دهد، معیارهای سنجش ما را اصلاح می‌کند.

پیش از آنکه از خود بپرسیم: «چه کسی از من ثروتمندتر است؟»

باید بپرسیم: «خود را با چه کسانی می‌سنجم؟»

اگر معیار ما قارون‌ها باشند، حسرت پایان ندارد؛ اما اگر معیار ما این باشد که ﴿ثَوَابُ اللَّهِ خَيْرٌ﴾، آن‌گاه دنیا جای خود را پیدا می‌کند؛ نه معبود می‌شود و نه مقصود، بلکه پلی می‌شود برای رسیدن به رضوان الهی.

🌱 انسان، آرام‌آرام شبیه کسانی می‌شود که خود را با آنان می‌سنجد؛ پس معیارهای خود را از قرآن بگیرید، نه از زرق و برق دنیا.


✍️تنظیم: م. رئوف اصلاح‌جو

📌سردشت؛ چهار دهه پس از بمباران، زمان پایان سکوت

ده روز از سالگرد بمباران شیمیایی سردشت گذشته است؛ ده روزی که می‌توانست آغازگر یک بیداری تازه باشد، اما مانند سال‌های گذشته در سکوت سپری شد. همین سکوت، خود گواه واقعیتی تلخ است: سردشت تنها یک‌بار با بمب‌های شیمیایی هدف قرار نگرفت؛ این شهر در چهار دهه گذشته، بارها با سلاحی خاموش‌تر اما ویرانگرتر آسیب دیده است؛ سلاحِ محرومیت، فراموشی و بی‌توجهی.
امروز، آنچه بیش از آثار گاز خردل مردم سردشت را رنج می‌دهد، استمرار عقب‌ماندگی و عادی شدن این وضعیت است. مسئولی که کمبود بودجه را بهانه می‌کند، مدیری که اجرای طرح‌ها را به آینده موکول می‌کند، نهادی که مسئولیت را به دیگری واگذار می‌کند و حتی شهروندی که می‌گوید «از دست من کاری ساخته نیست»، هرکدام به نوعی در تداوم این شرایط سهم دارند.
این پرسش همچنان پابرجاست: چرا نام «حلبچه» در حافظه جهانی جایگاهی شناخته‌شده یافته است، اما «سردشت» هنوز آن‌گونه که شایسته است به افکار عمومی جهان معرفی نشده؟ چرا «هیروشیما» به نماد جهانی مبارزه با سلاح‌های کشتار جمعی تبدیل شده است، اما سردشت ــ به عنوان نخستین شهر قربانی حملات شیمیایی گسترده علیه غیرنظامیان در جهان و نخستین شهر ایران در این فاجعه ــ هنوز جایگاه واقعی خود را در روایت‌های ملی و بین‌المللی نیافته است؟
مسئله سردشت تنها درمان جانبازان شیمیایی نیست؛ مسئله، توسعه همه‌جانبه شهری است که هزینه‌ای سنگین برای دفاع از این سرزمین پرداخت کرده است.
چرا پس از چهار دهه، راه‌های ارتباطی این منطقه هنوز با استانداردهای مطلوب فاصله دارند؟ چرا اشتغال پایدار همچنان بزرگ‌ترین دغدغه جوانان این منطقه است؟ چرا زیرساخت‌های آموزشی، بهداشتی، صنعتی، گردشگری و کشاورزی سردشت متناسب با ظرفیت‌های گسترده آن توسعه نیافته‌اند؟ چرا محیط‌زیستی که خود قربانی جنگ بوده، همچنان با بی‌توجهی مواجه است؟
پاسخ این پرسش‌ها را نباید تنها از دیگران مطالبه کرد؛ هرکدام از ما نیز باید سهم خود را در این مسیر پیدا کنیم. اگر بزرگداشت سردشت تنها به برگزاری مراسم سالگرد محدود شود و مطالبه‌گری مستمر، پیگیری عمومی و مسئولیت اجتماعی شکل نگیرد، شرایط موجود همچنان ادامه خواهد یافت.
امروز این مسئولیت تاریخی بیش از هر زمان دیگری متوجه نگاه دولت است. توسعه سردشت نباید صرفاً یک پروژه عمرانی معمولی تلقی شود؛ بلکه باید گامی برای جبران بخشی از خسارت‌های تاریخی این شهر باشد.
مأموریت مسئولان استانی، اجرای واقعی و ملموس طرح‌هاست؛ همان‌گونه که نمایندگان مجلس باید با استفاده از ابزارهای نظارتی خود، روند اجرای برنامه‌ها را پیگیری کنند و وزارت امور خارجه نیز موضوع حقوق قربانیان را در مجامع بین‌المللی دنبال کند. در کنار این نهادها، رسانه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد، هنرمندان و دانشگاهیان نیز وظیفه دارند با روایت مستمر رنج‌های جانبازان شیمیایی و معرفی ظرفیت‌های بومی، اجازه ندهند این حقیقت تاریخی به فراموشی سپرده شود.
اما مهم‌تر از همه، این پرسش در برابر تک‌تک ما قرار دارد: آیا به محرومیت و مظلومیت سردشت عادت کرده‌ایم؟
اگر پاسخ مثبت باشد، باید بپذیریم که خطرناک‌ترین تهدید امروز سردشت دیگر سلاح شیمیایی نیست؛ بلکه بی‌تفاوتی و به تعویق افتادن عدالت است. فراموشی، حافظه تاریخی یک ملت را تضعیف می‌کند؛ بی‌تفاوتی، روح مطالبه‌گری را از بین می‌برد و تأخیر در تحقق عدالت، فرصت‌های توسعه را از نسل‌های آینده می‌گیرد.
سالگرد بمباران شیمیایی سردشت نباید صرفاً یک مناسبت تقویمی باشد؛ بلکه باید نقطه آغاز حرکتی ملی برای تحقق توسعه متوازن و پاسداشت کرامت قربانیان جنگ باشد.
امروز زمان آن است که توسعه سردشت ــ از تکمیل زیرساخت‌های حمل‌ونقل و خدمات درمانی گرفته تا ایجاد اشتغال، حفاظت از محیط‌زیست و پیگیری حقوقی این فاجعه در سطح بین‌المللی ــ به یک مطالبه عمومی و جدی تبدیل شود.
نزدیک به چهار دهه گذشته است. روزها می‌گذرند، اما هنوز فرصت تغییر باقی است. اگر هر نهاد، هر مسئول و هر شهروند، سهم خود را بپذیرد، سردشت می‌تواند از نماد رنج و مظلومیت، به نماد عدالت، همبستگی و توسعه پایدار تبدیل شود.
من، به عنوان نویسنده و مطالبه‌گری از دیار سردشت، ضمن اعلام آمادگی عملی در صورت نیاز، با قلم خود هر آنچه در توان دارم برای زنده نگه داشتن این حرکت انجام خواهم داد و از این پس، هر ماه دست‌کم یک مقاله در این مسیر منتشر خواهم کرد.
اما قلم من به تنهایی کافی نیست؛ شهروند گرامی با مشارکت خود، مسئول محترم با تعهد و عمل خود و نماینده مجلس با استفاده از ظرفیت‌های قانونی خود، تا چه اندازه برای این عهد ملی آستین بالا خواهند زد؟
پس بیایید این عهد را سرلوحه قرار دهیم؛ آن را بر دیوارهای شهر حک کنیم، در فضای مجازی گسترش دهیم و تا رسیدن به هدف، هر روز آن را تکرار کنیم:
«سردشت ترحم نمی‌خواهد؛ عدالت می‌خواهد.»

✍️محمدعلی سوره