💠آسیب‌شناسی کار جمعی

✍️ فرزان خاموشی

بخش اول

به همان اندازه که سخن گفتن از فواید و ثمرات کار جمعی برای ایجاد انگیزه، تشویق و نهادینه‌سازی این فرهنگ ضروری است، آسیب‌شناسی کار گروهی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آسیب‌شناسی، نگاهی به جنبه‌های منفی فعالیت جمعی و شناسایی آفت‌هایی است که می‌توانند مسیر حرکت یک مجموعه را با چالش روبه‌رو سازند.

همان‌گونه که باغبانی اگر در انتخاب بذر مرغوب، آماده‌سازی زمین و تهیه کود اهتمام ورزد، اما از آفات غفلت کند، سرانجام محصول خود را از دست خواهد داد، هر گروه و تشکیلاتی نیز اگر تنها به تقویت نقاط قوت بیندیشد و از آسیب‌ها غافل بماند، ممکن است تلاش‌هایش بی‌ثمر یا کم‌اثر شود. ازاین‌رو، شناخت و بررسی آفت‌های کار جمعی، به همان اندازه که شناخت فرصت‌ها و ظرفیت‌های آن اهمیت دارد، ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

برخی از آسیب‌هایی که در این نوشتار به آن‌ها پرداخته می‌شود، ریشه در ویژگی‌های فردی اعضا دارد و برخی دیگر به ساختار، فرهنگ و عملکرد جمع بازمی‌گردد. بی‌توجهی به این آسیب‌ها، گاه فرد را از برکات حضور در جمع محروم می‌کند و گاه مجموعه را با بحران‌ها و چالش‌های جدی مواجه می‌سازد.

بحث درباره آسیب‌های کار جمعی را با سخنی از صحابی بزرگ رسول خدا ﷺ، حذیفة بن یمان، آغاز می‌کنیم؛ همان کسی که به «صاحب سرّ پیامبر ﷺ» شهرت یافته است.

«عن أبي إدريس الخولاني أنه سمع حذيفة بن اليمان يقول:
كان الناس يسألون رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الخير، وكنت أسأله عن الشر مخافة أن يدركني.
(البخاري، أبو داود، ابن ماجه، أحمد)»

ترجمه: مردم از رسول خدا ﷺ درباره خیر و نیکی می‌پرسیدند، اما من از شر و بدی سؤال می‌کردم؛ زیرا بیم آن داشتم که گرفتار آن شوم.

این نگرش، نشان می‌دهد که شناخت آسیب‌ها، مقدمه‌ای برای مصون ماندن از آن‌هاست.

در همین راستا، ابوفراس حمدانی نیز می‌گوید:

«عرفتُ الشرَّ لا للشرِّ لكنْ لتوقِّيهِ
ومن لا يعرفِ الشرَّ من الخيرِ يقعْ فيهِ»

ترجمه:

شر را شناختم، نه برای آنکه بدان گرایش پیدا کنم، بلکه برای آنکه از آن بپرهیزم؛ زیرا کسی که شر را از خیر بازنشناسد، سرانجام در دام آن گرفتار خواهد شد.

جانِ سخن آن است که هر کس آفات راه را بشناسد، بهتر از دیگران مسیر درست را از بیراهه تشخیص می‌دهد و می‌تواند هم خود را از لغزش حفظ کند و هم دیگران را از افتادن در دام آسیب‌ها برحذر دارد.

از مهم‌ترین آسیب‌های کار جمعی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

۱. درهم‌آمیختگی هدف و وسیله

یکی از مهم‌ترین آفت‌های کار جمعی، خلط میان «هدف» و «وسیله» است؛ آسیبی که در قالب‌های گوناگون خود را نشان می‌دهد.

حالت نخست: تبدیل وسیله به هدف

گاه افرادی که با انگیزه خدمت به جامعه، همکاری، هم‌افزایی و بهره‌گیری از توان فکری دیگران به یک مجموعه یا جماعت می‌پیوندند، به‌تدریج دچار این تصور می‌شوند که عضویت در همان جماعت، خودِ هدف است؛ در حالی که آن جماعت تنها وسیله‌ای برای تحقق هدفی بزرگ‌تر است.

هدف اصلی، تحقق کار جمعی، تعاون بر نیکی و تقوا و انجام رسالت الهی است؛ نه وابستگی به یک تشکیلات یا جماعت خاص. آنچه در قرآن کریم و سنت نبوی بر آن تأکید شده، اصلِ همکاری و فعالیت جمعی است، نه لزوماً عضویت در گروهی مشخص. بنابراین، باید میان وجوب کار جمعی و همراهی با یک جماعت خاص تفاوت قائل شد.

در چنین شرایطی، گاه انسان گرفتار آفت «آرزواندیشی» می‌شود؛ یعنی می‌پندارد صرفِ انتساب به یک دین، مذهب یا جماعت، ضامن نجات اوست. در این تلقی، فرد خود را مالک حقیقت می‌پندارد، نه جوینده حقیقت؛ و دین یا جماعت را همچون کشتی نجاتی می‌بیند که تنها با سوار شدن بر آن، بی‌نیاز از هرگونه تلاش و مجاهدت، به ساحل رستگاری خواهد رسید.

در حالی که نگاه صحیح آن است که دینداری را به شناگری تشبیه کنیم، نه کشتی‌سواری. نجات انسان، در گرو تلاش مستمر، مجاهدت پیگیر و حرکت دائمی او در مسیر ایمان است، نه صرفِ انتساب به عنوانی دینی یا تشکیلاتی.

قرآن کریم نیز آرزواندیشی امت‌های پیشین را نکوهش کرده و ملاک رستگاری را نه ادعا و انتساب، بلکه عمل صالح دانسته است:

«﴿لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ ۗ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا﴾
(سوره نساء، آیه ۱۲۳)»

(نشان اهل خدا، صدیق قطبی، ص ۱۰۵)

حالت دوم: تقدس یافتن وسیله

یکی دیگر از جلوه‌های درهم‌آمیختگی هدف و وسیله، آن است که ابزارها و روش‌هایی که در آغاز صرفاً برای تحقق اهداف انتخاب شده‌اند، به‌تدریج جایگاه خودِ هدف را پیدا می‌کنند.

☆ ادامه دارد ☆

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠آسیب‌شناسی کار جمعی

✍️ فرزان خاموشی

ادامه بخش اول

معمولاً هر گروه یا تشکیلاتی در آغاز شکل‌گیری، اهداف روشنی را دنبال می‌کند و برای دستیابی به آن اهداف، ابزارها، شیوه‌ها و سازوکارهایی را برمی‌گزیند. اما گاه با گذشت زمان، همان ابزارها چنان تقدس می‌یابند که تغییر یا اصلاح آن‌ها، حتی در صورت تغییر شرایط، با مقاومت شدید اعضا روبه‌رو می‌شود. در چنین فضایی، هرگونه نوآوری،خلاقیت یا پیشنهاد اصلاح، به جای آنکه فرصتی برای رشد تلقی شود، تهدیدی برای هویت مجموعه به شمار می‌آید.
(زندگی این‌گونه به من آموخت،طارق سویدان، ترجمه فاطمه شمسی، ص ۵۷)

اگر مجموعه‌ای پس از مدتی، وسایل و روش‌های اجرایی خود را عین هدف بداند و از بازنگری و اصلاح آن‌ها خودداری کند، گرفتار یکی از جدی‌ترین آسیب‌های کار جمعی شده است.زیرا زندگی انسان همواره در حال تحول است؛ امکانات، نیازها، شیوه‌های ارتباط،ابزارهای آموزشی و روش‌های تربیتی پیوسته دگرگون می‌شوند و همین امر اقتضا می‌کند که ابزارها نیز متناسب با شرایط زمان، بازنگری و به‌روز شوند؛در حالی که اصول و اهداف،ثابت و پایدار باقی می‌مانند.

از همین رو، درسخنی حکیمانه آمده است:

الْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لَا تَهْجُمُ عَلَيْهِ اللَّوَابِسُ ..

ترجمه: کسی که زمانه خویش را بشناسد، گرفتار شبهات و اشتباهات نخواهد شد.

شناخت زمان،تنها آگاهی از رخدادهای روز نیست؛بلکه توانایی تشخیص ابزار مناسب برای تحقق اهداف ثابت در شرایط متغیر نیز هست. مجموعه‌ای که این حقیقت را درک نکند،به‌تدریج از جامعه فاصله می‌گیرد و کارآمدی خود را از دست می‌دهد.

حالت سوم:پاکی هدف،مجوز ناپاکی وسیله نیست
از دیگر جلوه‌های خلط میان هدف و وسیله، این تصور نادرست است که اگرهدف مقدس باشد،می‌توان برای رسیدن به آن از هر وسیله‌ای استفاده کرد.

بی‌تردید، دستیابی به نتیجه مطلوب اهمیت دارد؛ اما در منطق اسلام،تنها نتیجه اهمیت ندارد،بلکه مسیر رسیدن به آن نیز باید پاک، مشروع و اخلاقی باشد.هیچ هدف ارزشمندی،مجوز استفاده از ابزارهای نامشروع وغیراخلاقی نیست.

هر عملی زمانی نزد خداوند پذیرفته می‌شود که دو رکن اساسی را درخود جمع کرده باشد:
۱. رعایت اسباب،شرایط وضوابط صحیح در انجام عمل وبهره‌گیری درست از امکانات مشروع.
۲. اخلاص نیت وپاکی انگیزه انجام‌دهنده عمل.
اگریکی از این دو رکن از میان برود، ارزش معنوی عمل نیز آسیب خواهد دید.

سید قطب درنامه‌ای به خواهرش،آمنه، درباره نسبت میان هدف و وسیله، سخنی عمیق و تأمل‌برانگیز دارد.او می‌نویسد:

برایم بسیار دشوار است که حتی این اندیشه به ذهنم خطور کند که آیا می‌توان با وسیله‌ای نامشروع به هدفی پاک و مقدس دست یافت؟اهداف پاک، از قلبی پاک و روحی نورانی سرچشمه می‌گیرند؛ پس چگونه ممکن است صاحب چنین قلبی، برای رسیدن به آن هدف،به وسیله‌ای آلوده متوسل شود؟
آیا می‌توان برای رسیدن به رودخانه‌ای زلال، از میان باتلاقی آلوده عبور کرد، بی‌آنکه گل و لای آن بر لباس وبدن انسان بنشیند؟
اگر انسان از ابزارهای نامشروع بهره گیرد، پیش از آنکه مقصد را آلوده کند، روح و جان خویش را آلوده ساخته است. در جهان معنا، وسیله بخشی از هدف است و این دو از یکدیگر جدایی‌پذیر نیستند. فطرت سالم، هرگز نمی‌پذیرد که هدف، وسیله را توجیه کند.

(نامه سید قطب به خواهرش آمنه، ترجمه جلال معروفیان،ص۳۹ـ۴۰)

دکتریوسف قرضاوی نیزهمین اصل را با عبارتی کوتاه و روشن بیان می‌کند:

حرام،با حسن نیت،حلال نمی‌شود.

حسن نیت،هرگز نمی‌تواند ماهیت حرام را تغییر دهد یا صفت ناپاک آن را از میان ببرد. ازاین‌رو،کسی که برای ساخت مسجد، تأسیس مدرسه قرآن،کمک به یتیمان یا هر کار خیر دیگری،به ربا،غصب اموال مردم یا سایر راه‌های نامشروع روی آورد، مرتکب حرام شده است و نیت خیر او،نه حرام را حلال می‌کند ونه ازمسئولیت شرعی او می‌کاهد.

اسلام، اندیشه مشهور«هدف، وسیله را توجیه می‌کند»را نمی‌پذیرد؛بلکه هم هدف باید شریف باشد وهم وسیله پاک.هیچ هدف مقدسی،مشروعیت‌بخش وسیله‌ای نامقدس نیست.

(کتاب نیت واخلاص، ترجمه عمر قادری، ص ۴۱ـ۴۲؛کتاب حلال و حرام،ترجمه ابوبکر حسن‌زاده،ص ۴۸)
این حقیقت، تنها آموزه‌ای اسلامی نیست؛ بلکه اندیشمندان بزرگ جهان نیز به خطر این نگرش اشاره کرده‌اند.
داستایوفسکی،باظرافتی کم‌نظیر،این اندیشه خطرناک را از زبان شخصیت‌های داستان‌های خود به تصویر می‌کشد.در رمان جنایت و مکافات،«راسکولنیکف»می‌گوید:
اگر هدفم خوب باشد، یک جنایت هم اشکالی ندارد؛یک کار نادرست انجام می‌دهم تا راه انجام صد کار درست برایم باز شود.
همچنین «آرکادی»در رمان جوان خام می‌گوید:
چه اشکالی داردکه انسان برای رسیدن به هدفی والا،از میان آلودگی‌ها و کثافات عبور کند؛ به شرط آنکه هدف،ارزشمند باشد.
(به نقل ازکتاب نشان اهل خدا،صدیق قطبی،ص ۹۶)

منتظر بخش های بعدی باشید.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌تحقق رسالت پیامبر(ص) در عصر حاضر

✍️ الهه رهنما

🔹 پیامبر اکرم(ص) و رسالت عظیم اخلاقی

پیامبر اکرم(ص) در فرمایشی مشهور فرمودند: «إنّما بُعثْتُ لِأُتَممَّ مَکارم الأخلاق». این جمله نه تنها بیانگر هدف والای رسالت ایشان است، بلکه فراخوانی است برای همه ما تا به فضایل اخلاقی و انسانی توجه کنیم.

🔹 نیاز جامعه به اخلاق

در دنیای امروز، با وجود پیشرفت‌های علمی و تکنولوژیکی، متأسفانه ارزش‌ها و اخلاق در بسیاری از جنبه‌های زندگی کمرنگ شده‌اند. این نیاز به بازگشت به اصول اخلاقی و انسانی بیشتر از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

🔹 فضایل انسانی در عمل

پیامبر اکرم(ص) خود نمونه بارز فضایل انسانی بودند، چنان‌که در قرآن کریم آمده: «و إنّک لعلی خُلق عظیم». بر ماست که با پیروی از ایشان، فضایل اخلاقی را در خود تقویت کنیم و به دیگران منتقل نماییم.

🔹 تأثیر مثبت بر جامعه

برای ایجاد تغییرات مثبت در جامعه، ابتدا باید خود را آراسته به اخلاق و ارزش‌های انسانی کنیم. همچنان که گفته‌اند: «ذات نایافته از هستی‌بخش، چون تواند که بود هستی‌بخش».

🔹 هدیه‌ای به پیامبر(ص)

تلاش برای تحقق پیام رسالت پیامبر(ص) و آراسته شدن به فضایل اخلاقی، بهترین هدیه‌ای است که می‌توانیم به ایشان تقدیم کنیم. بیایید با هم برای ساختن جامعه‌ای بهتر و انسانی‌تر تلاش کنیم.

✨ با ما همراه باشید تا در این مسیر گام برداریم و دنیایی سرشار از محبت و احترام بسازیم.

🕊 #اخلاق #پیامبر_اکرم #فضایل_انسانی #جامعه_بهتر

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠﴿ذَٰلِكَ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ٦﴾

او خداوندی است که از پنهان و آشکار باخبر است، و چیره و مهربان است.‏

#تقویم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

#پیام_روز

💠هنرِ ادب در خانه

ممکن است احساس کنید برای این که در همه‌ی موقعیت‌ها شایسته رفتار کنید، باید از قوانینِ زیادی پیروی کنید. مسلماً یکی از مهم‌ترین جنبه‌هایِ آدابِ معاشرت، سازگاری با کسانی است که به شما نزدیک هستند و نیز با آن‌هایی که در طیِ روز با آن‌ها سروکار دارید.
همیشه مانندِ شخصی بالغ و مؤدب رفتار کردن، کار آسانی نیست و متأسفانه در زمانه‌ی ما، روابطِ خودمانی به کاهشِ ارتباطاتِ محترمانه منجر شده است. به هر حال، برای تمرینِ رفتارهایِ شایسته نمی‌توانید جایی بهتر از خانه‌ی خودتان پیدا کنید!
محترمانه رفتار کردن با افرادِ خانواده و ترویجِ ادب و احترام در خانه، باعثِ ایجادِ محیطی آرام و به‌دور از مشاجراتِ روزمره می‌شود.
چند نکته‌ی زیر را به خاطر بسپارید:

پیش‌دستی کنید و آن حرف‌هایِ زیبا را بیان کنید. فقط وقتی از یک غذا لذت می‌برید، نگویید که از غذا لذت بردید.

با ملاحظه باشید و به زندگیِ خصوصیِ همسر و فرزندانتان احترام بگذارید. فضولی نکنید. قبل از وارد شدن به اتاق، در بزنید و تمرین کنید تا شنونده‌ی خوبی باشید.

با افرادِ خانواده‌تان طوری رفتار کنید که گویی آن‌ها مهمان‌هایِ محترمی هستند. ممکن است واکنشِ دور از انتظارِ آن‌ها، شما را غافلگیر کند.

برگرفته از کتاب «آدابِ معاشرت به زبان آدمیزاد»

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠قرآن چگونه با انسان سخن می‌گوید؟

✍ عبدالکریم بکار

بخش اول

ما می‌دانیم قرآن به انسان چه می‌گوید، اما کمتر درنگ می‌کنیم و از خود می‌پرسیم: قرآن چگونه با انسان سخن می‌گوید؟

چگونه ممکن است کتابی که بیش از چهارده قرن پیش نازل شده، همچنان با عقل، دل، فطرت، ترس‌ها و امیدهای انسان سخن بگوید؛ به گونه‌ای که هر خواننده احساس کند بخشی از آن مستقیماً با او سخن می‌گوید؟

شاید راز آن در این باشد که قرآن از یک راه با انسان سخن نمی‌گوید؛ زیرا انسان تنها عقل نیست که فقط با استدلال قانع شود، و تنها احساس نیست که فقط با عاطفه به حرکت درآید. از همین رو، شیوه‌های خطاب قرآن متنوع است؛ گویی قرآن به‌خوبی می‌داند که هر بُعد از وجود انسان، راهی ویژه برای هدایت دارد.

نخست: قرآن با انسان متناسب با جایگاه و وضعیت او سخن می‌گوید. گاهی خطابش عمومی است: «ای مردم!» و همه انسان‌ها را، پیش از هر تفاوتی در عقیده و جایگاه، مخاطب قرار می‌دهد. گاهی نیز مؤمنان را فرا می‌خواند: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید!» تا همین خطاب، یادآور مسئولیتی باشد که ایمان بر دوش آنان می‌گذارد.

گاهی مخاطب یک فرد، یک گروه یا یک امت است؛ اما خواننده هرگز احساس نمی‌کند که فقط ناظر ماجراست، بلکه خود را در بسیاری از آیات، مخاطب پرسش، هشدار یا وعده الهی می‌یابد.

دوم: قرآن هم عقل را مخاطب قرار می‌دهد و هم فطرت را. قرآن از انسان نمی‌خواهد عقل خود را کنار بگذارد، بلکه آن را با پرسش‌هایی مانند «آیا نمی‌اندیشید؟»، «آیا در قرآن تدبر نمی‌کنند؟» و «آیا نمی‌نگرند؟» بیدار می‌کند.

در کنار آن، فطرت خدادادی انسان را نیز بیدار می‌سازد؛ چنان‌که می‌فرماید: «آیا درباره خدا، آفریننده آسمان‌ها و زمین، تردیدی هست؟»

پرسش، عقل را به حرکت درمی‌آورد و فطرت، آمادگی درونی انسان را برای شناخت حقیقت زنده می‌کند. سپس وحی، معیار و میزان می‌شود تا انسان نه در اثر عقلِ بی‌راهنما گمراه شود و نه اسیر خواسته‌های نفسانی خویش گردد.

سوم: قرآن مفاهیم را فقط بیان نمی‌کند، بلکه آن‌ها را به تصویر می‌کشد. می‌توانست تنها بگوید: فریب ثروت را نخور، به قدرت مغرور نشو و در سختی‌ها شکیبا باش.

اما به‌جای آن، قارون را نشان می‌دهد که ثروتش مایه هلاکت او شد، فرعون را که قدرت او را به طغیان کشاند، یوسف(ع) را در برابر وسوسه و ایوب(ع) را در میان رنج و بلا.

داستان‌های قرآن، مفاهیم را از حالت انتزاعی بیرون می‌آورند و آن‌ها را در متن زندگی به نمایش می‌گذارند. به همین دلیل، ممکن است انسان یک تعریف را فراموش کند، اما یک صحنه یا یک داستان را سال‌ها در ذهن خود نگه دارد.

چهارم: قرآن میان بیم و امید تعادل برقرار می‌کند. انسان هم به هشداری نیاز دارد که او را از خطا بازدارد و هم به امیدی که راه بازگشت را به رویش بگشاید.

ازاین‌رو، قرآن هم از رحمت خدا سخن می‌گوید: «از رحمت خدا ناامید نشوید.» و هم از حساب و پیامد اعمال یاد می‌کند تا رحمت الهی بهانه سستی و غفلت نشود.

قرآن نمی‌خواهد انسانی هراس‌زده یا بی‌پروا تربیت کند؛ بلکه انسانی متعادل می‌خواهد که هم به گشوده بودن درِ توبه ایمان داشته باشد و هم بداند هر راهی سرانجامی دارد.

پنجم: قرآن نگاه انسان را به پدیده‌ها تغییر می‌دهد. وقتی از غیبت نهی می‌کند، تنها حکم آن را بیان نمی‌کند، بلکه تصویری تکان‌دهنده می‌آفریند: «آیا کسی از شما دوست دارد گوشت برادر مرده خود را بخورد؟»

در اینجا، تنها حکم تغییر نمی‌کند، بلکه نگاه انسان به آن رفتار نیز دگرگون می‌شود.

همچنین در خطاب محبت‌آمیز ابراهیم(ع) به پدرش: «ای پدر عزیزم» و سخن لقمان با فرزندش: «ای پسر عزیزم»، می‌آموزیم که شیوه بیان نیز بخشی از پیام است؛ زیرا یک سخن، هم می‌تواند حقیقت را منتقل کند و هم مهر و محبت را.

ششم: قرآن انسان را به تاریخ بازمی‌گرداند تا خودش را بهتر بشناسد. قرآن داستان ملت‌های گذشته را تنها برای نقل تاریخ بیان نمی‌کند، بلکه از انسان می‌خواهد سنت‌های الهی را که در طول تاریخ تکرار می‌شوند، بشناسد.

اینکه قدرت چگونه شکل می‌گیرد، نعمت چگونه به غفلت تبدیل می‌شود و چرا امت‌هایی که عوامل بقا را داشتند، به سبب فساد درونی سقوط کردند.

ازاین‌رو می‌فرماید: «پس ای صاحبان بصیرت، عبرت بگیرید.» تاریخ در قرآن گذشته‌ای دور نیست، بلکه آیینه‌ای است که انسان می‌تواند حال و آینده خود را در آن ببیند.

☆ ادامه دارد ☆

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠قرآن چگونه با انسان سخن می‌گوید؟

✍ عبدالکریم بکار

ادامه بخش اول

هفتم: قرآن رحمت و قاطعیت را در کنار هم قرار می‌دهد. قرآن می‌داند که انسان همیشه به یک نوع سخن نیاز ندارد. گاهی باید با جمله‌ای امیدوارکننده از یأس نجات یابد: «ای بندگان من که بر خود ستم کرده‌اید...» و گاهی باید با فرمانی روشن، به مسئولیت فراخوانده شود: «هر اندازه توان دارید، برای مقابله با آنان نیرو آماده کنید.»

بدین ترتیب، قرآن نه انسانی سست و بی‌مسئولیت می‌پرورد و نه انسانی سخت‌دل و بی‌رحم؛ بلکه میان امید و مسئولیت، و میان مهربانی و استواری تعادل برقرار می‌کند.

شاید به همین دلیل است که انسان در دوره‌های مختلف زندگی، یک آیه را بارها می‌خواند، اما هر بار معنای تازه‌ای در آن می‌یابد.

نه از آن رو که قرآن تغییر کرده است، بلکه چون خود انسان تغییر کرده و اکنون با بُعد دیگری از پیام قرآن روبه‌رو شده است.

شاید رابطه ما با قرآن تنها در این پرسش خلاصه نشود که: قرآن چه می‌گوید؟

بلکه پرسش عمیق‌تر این است:

قرآن چگونه هر بار راه خود را به دل و جان انسان پیدا می‌کند؟


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌رهبری اجتماعی چیست؟

✍️ترجمه و گردآوری: اصلاح‌وب

رهبری اجتماعی فرایندی برای هدایت، توانمندسازی و همراه‌کردن افراد در جهت حل مسائل مشترک و تحقق خیر عمومی است. رهبر اجتماعی با تکیه بر اخلاق، خلاقیت، تفکر راهبردی، مهارت ارتباطی و توانایی حل مسئله می‌کوشد ظرفیت‌های جامعه را فعال کند، مشارکت اجتماعی را افزایش دهد و زمینهٔ توسعه و همبستگی اجتماعی را فراهم سازد. رهبری پایدار نیز با درنظرگرفتن پیامدهای تصمیم‌های امروز برای نسل‌های آینده، میان نیازهای کنونی و مسئولیت نسبت به آینده تعادل برقرار می‌کند. خلاصه اینکه جامعه فقط به مدیر نیاز ندارد، به آدم‌هایی نیاز دارد که بلد باشند دیگران را برای ساختن آینده‌ای بهتر با خود همراه کنند؛ ظاهراً همین بخش سادهٔ ماجرا همیشه سخت‌ترین قسمت است.

🖇 ادامه‌ی مطلب

#رهبری_اجتماعی #رهبری #رهبری_اخلاقی #رهبری_تحول‌آفرین #رهبری_خلاق #مسئولیت_اجتماعی #توسعه_پایدار #مشارکت_اجتماعی #سرمایه_اجتماعی #توسعه_اجتماعی #مدیریت #مهارت‌های_رهبری #جامعه #توانمندسازی #رهبری_پایدار

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌درخشش حافظ عبدالله رسولی‌زاده در سی‌امین جشنواره قرآن و عترت وزارت بهداشت

ایرانشهر- پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح

حافظ عبدالله رسولی‌زاده با کسب رتبه نخست رشته حفظ قرآن کریم در سی‌امین جشنواره قرآن و عترت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، افتخاری ارزشمند در عرصه فعالیت‌های قرآنی به دست آورد.

🖇 ادامه‌ی مطلب

#قرآن_کریم #حفظ_قرآن #جشنواره_قرآن_و_عترت #عبدالله_رسولی_زاده #شاهرود #وزارت_بهداشت #فعالیت_قرآنی #نظام_سلامت #قرآنی #سیستان_و_بلوچستان

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

#حدیث

💠 از عمر بن خطابس روایت است که گفت:

«روزى ما نزد پیامبر اکرم ص نشسته بودیم، مردى بر ما وارد شد که جامه او کاملاً سفید بود، و موهاى سرش بسیار سیاه، کسى از ما او را نمى شناخت، و هیچ اثر سفر بر او نبود که بگوییم از جایی دور آمده است، تا این که نزد پیامبر ص نشست و دو زانوى خود را به دو زانوى پیامبر ص چسپاند، و دو دستش را بر دو ران آن حضرت ص نهاد و گفت: اى محمد ص مرا از اسلام خبر ده. پیامبر ص در پاسخ فرمود: اسلام عبارت است از این که گواهى دهى و یقین داشته باشى، معبودى بحق جز خداى یکتا نیست، و اینکه محمد ص فرستاده خداست، و نماز را بر پا بدارى، و زکات بدهى، و روزه [ماه مبارک] رمضان بگیرى، و حج خانه خـدا کنى، اگر توانایی بدنى و مالى و توشه راه و وسیله اى براى سفر داشته باشى. آن مرد گفت: راست گفتى. ما به شگفت آمدیم که از رسول اکرم ص سؤال مى کند [در حالى که سئوال، علامت ندانستن است] و تصدیق مى نماید [در حالى که تصدیق نشانه دانستن است].

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

به گفتار پیغمبرت راه جوی
نویسنده: سید احمد الهاشمی
مترجم: حسن سیدعزیزی
ناشر:  ئالای رووناکی
سال چاپ: ١٤٠٥
نوبت چاپ: دوم
قطع: رقعی

هر دو نسخه‌ی الکترونیکی عربی و ترجمه‌ی فارسی کتاب به صورت رایگان در دسترس علاقەمندان است!

🖇 ادامه‌ی معرفی کتاب

#به_گفتار_پیغمبرت_راه_جوی #مختارالاحادیث_النبویة #احادیث_نبوی #پیامبر_اکرمﷺ #کتاب_دینی #کتاب_اسلامی #ترجمه #ماموستا_حسن_سیدعزیزی #کمال_مولودپوری #مهاباد #سنندج #فرهنگ_اسلامی #معرفی_کتاب

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠 سیرهٔ علمی و آموزشی پیامبر اکرم ﷺ((بیست و پنجــــم ربیـع الأوّل))

✍🏻حمزه خان‌بیگی

«تربیت شاگردان و صحابه؛ هندسهٔ نبویِ پرورش انسان و بنا نهادن امت»

بـخــش اوّل

سیرهٔ علمی و آموزشی پیامبر اکرمﷺ،تنها روایتِ انتقالِ دانش نیست؛بلکه طرحی الهی برای«ساختن انسان» است؛ انسانی موحّد، اخلاقی، مسئول و اهلِ حضور.
پیامبر،نه فقط معلمِ قرآن،که معمارِ دل‌ها بود؛نه تنها آموزگارِ احکام،که پرورش‌دهندهٔ روح‌ها؛نه صرفاً بیان‌کنندهٔ معارف، که مجسّم‌کنندهٔ آن‌ها در رفتار و سلوک روزانه.

🔶در مدرسهٔ نبوت، تربیت، سه لایهٔ درهم‌تنیده دارد:
🔸لایهٔ علمی: آموزشِ قرآن، حدیث، احکام، معارف و حکمت‌ها؛
🔸لایهٔ اخلاقی: پرورشِ تواضع، صدق، حلم، صبر، اخلاص و خیرخواهی؛
🔸لایهٔ سلوکی–عرفانی: ساختنِ نسبتِ دل با خدا؛ حضور، مراقبه، توکل، خشیت و محبت.

این سه لایه، در وجود پیامبر ﷺ، به‌گونه‌ای یکپارچه و هماهنگ جلوه‌گر بود؛ و همین هماهنگی، تربیتِ صحابه را به تربیتی جامع، عمیق و ماندگار تبدیل کرد.
تربیت در مدرسهٔ نبوت؛ از انتقال دانش تا ساختن انسان
   در نگاه نبوی، تربیت، فراتر از آموزشِ گزاره‌هاست؛ تربیت، دعوتِ انسان به «بودن» است، نه صرفاً «دانستن».

پیامبر ﷺ، صحابه را چنان پرورش داد که علم،در جانشان به اخلاق بدل شود، واخلاق، در رفتارشان به حضور ومسئولیت.

در این مدرسه، علم،بی‌اخلاق، ناقص است؛ واخلاق،بی‌حضورِ الهی، بی‌ریشه.تربیتِ نبوی،انسان را از سطحِ محفوظات، به عمقِ حضور می‌برد؛ از سطحِ رفتار، به عمقِ نیت؛ ازسطحِ ظاهر، به حقیقتِ باطن.
روش‌های علمی و آموزشی پیامبر ﷺ؛ هندسهٔ نبویِ تعلیم
🔸 تعلیمِ تدریجی؛ ساختنِ فهم، نه انباشتنِ محفوظات
پیامبر ﷺ، علم را تدریجی می‌آموخت؛ نه یک‌باره، نه سنگین، نه فرساینده.قرآن نیز بر این اصل تأکید دارد:

﴿وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ﴾
«و قرآنی را بخش‌بخش نازل کردیم تا آن را آرام‌آرام بر مردم بخوانی.»

این تدریج،تربیت را ازسطحِ حفظ،به سطحِ فهم وعمل می‌رساند.صحابه،هرآیه رامی‌آموختند، می‌فهمیدند، در جان می‌نشاندند، و سپس به سراغِ آیهٔ بعد می‌رفتند؛ بدین‌سان، قرآن در جانشان ریشه می‌دواند، نه فقط در زبانشان.
🔸 آموزش با حضور؛ تربیت در سایهٔ زندگی
پیامبر ﷺ، تنها در مسجد آموزش نمی‌داد؛ بلکه در خانه، درسفر، در میدان، در بازار،در لحظه‌های بحران و آرامش، معلمِ دل‌ها بود.

تربیتِ نبوی، «حضورمحور» بود؛ شاگرد، با دیدنِ رفتار پیامبر، با شنیدنِ کلام او، با همراهیِ او در زندگی، تربیت می‌شد.

این حضور، تربیت را از «درس» به «زیست» تبدیل می‌کرد؛ از «کلاس» به «زندگی».
🔸آموزش با محبت؛ نرم‌کردن دل‌ها پیش از سخت‌کردن احکام
  پیامبر ﷺ،دل‌ها را نرم می‌کرد، سپس احکام را می‌آموخت؛زیرا دلِ سخت، علم را نمی‌پذیرد، ودلِ نرم،علم را به عمل تبدیل می‌کند. محبتِ پیامبر، نه احساسِ سطحی، بلکه راهبردی تربیتی بود؛ راهبردی که صحابه را به انسان‌هایی عاشقِ حق، مشتاقِ علم و آمادهٔ عمل تبدیل کرد.
🔸 آموزش با سؤال؛ بیدار کردنِ عقل، نه انفعالِ ذهن
   پیامبر ﷺ،با سؤال تربیت می‌کرد؛سؤال‌هایی که ذهن را بیدار می‌کرد،دل را به تفکر می‌کشاند،وفهم را به عمق می‌برد.

این روش، تربیت را از«پذیرشِ منفعل» به«جست‌وجوی فعال» تبدیل می‌کرد؛ صحابه، تنها شنونده نبودند، جوینده بودند.

🔸 آموزش با عمل؛ پیوندِ علم و رفتار
پیامبر ﷺ، علم را در رفتار نشان می‌داد؛ نماز را با خشوع، صدقه را با اخلاص، جهاد را با حلم، صلح را با حکمت، اخلاق را با حضور.

صحابه،علم را نه فقط از زبان پیامبر،بلکه از رفتار او می‌آموختند؛ واین،تربیت را به «تجربهٔ زیسته» بدل می‌کرد.

تربیتِ صحابه؛ پرورشِ نسلِ نور
🔸 ساختنِ شخصیت، نه صرفاً انتقالِ دانش
   پیامبر ﷺ، ازصحابه، تنها «دانش‌وران» نساخت؛بلکه«شخصیت‌ها»ساخت؛شخصیت‌هایی که علم، اخلاق،حضور، تواضع،شجاعت، حلم و اخلاص را در کنار هم داشتند. این شخصیت‌سازی،رازِ ماندگاریِ تربیتِ نبوی است؛ زیرا انسانِ ساخته‌شده، خود،منبعِ تربیت برای دیگران می‌شود.
🔸 تربیتِ فردی؛ توجه به تفاوت‌ها

پیامبر ﷺ، هر صحابی را بر اساسِ ظرفیت، روحیه، نیاز و استعدادش تربیت می‌کرد؛ برای هر کس، راهی خاص، سخنی خاص، شیوه‌ای خاص. این تربیتِ فردی، صحابه را به انسان‌هایی یگانه و اثرگذار تبدیل کرد؛ هر یک، نقشی ویژه در امت بر عهده گرفت.

☆ ادامه دارد ☆

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠 سیرهٔ علمی و آموزشی پیامبر اکرم ﷺ((بیست و پنجــــم ربیـع الأوّل))

✍🏻حمزه خان‌بیگی

«تربیت شاگردان و صحابه؛ هندسهٔ نبویِ پرورش انسان و بنا نهادن امت»

ادامه بخش اوّل

🔸تربیتِ جمعی؛ ساختنِ امت

در کنار تربیتِ فردی، پیامبر ﷺ، «روحِ جمعی» می‌ساخت؛ روحی که در آن، محبت، اخوت، مسئولیت، همدلی، ایثار و وحدت جاری بود. این روحِ جمعی، امت را از پراکندگی به انسجام، و از ضعف به قدرت رساند؛ تربیت، از فرد، به جامعه سرایت کرد.

🔸 تربیت در بحران؛ ساختنِ دل‌های مقاوم

پیامبر ﷺ، در بحران‌ها، دل‌ها را تربیت می‌کرد؛ در بدر، در احد، در خندق، در حدیبیه، در حنین. بحران، در مدرسهٔ نبوت، «میدانِ تربیت» بود؛ میدانی که در آن، ایمان، توکل، صبر و حضور، به تجربهٔ زیسته تبدیل می‌شد؛ دل‌ها، در آتشِ امتحان، صیقل می‌یافتند.

اصول تربیتِ نبوی؛ هندسهٔ علمی–سلوکیِ پیامبر ﷺ

🔶از مجموعِ سیرهٔ نبوی، می‌توان اصولی استخراج کرد که تربیتِ پیامبر را از هر الگوی بشری ممتاز می‌سازد:
🔸علم در مدارِ توحید: علم، در مدرسهٔ نبوت، از توحید جدا نیست؛ علم، راهی به سوی خداست، نه انباشتی ذهنی و نه افتخاری اجتماعی.
🔸تربیت در مدارِ محبت: محبت، ستونِ تربیتِ نبوی است؛ محبت، دل را نرم می‌کند؛ و دلِ نرم، علم را می‌پذیرد و به عمل تبدیل می‌کند.
🔸تربیت در مدارِ حضور: پیامبر ﷺ، با حضور تربیت می‌کرد؛ حضور در زندگی، در بحران، در شادی، در عبادت؛ شاگرد، در سایهٔ این حضور، رشد می‌کرد.
🔸تربیت در مدارِ عمل: علم، بدون عمل، در مدرسهٔ نبوت، ناقص است؛ و عمل، بدون علم، بی‌ریشه. پیوندِ این دو، تربیت را ریشه‌دار و اثرگذار می‌سازد.
🔸تربیت در مدارِ اخلاق: اخلاق، روحِ تربیتِ نبوی است؛ اخلاق، علم را نورانی می‌کند؛ و تربیت را به حقیقتِ انسانی نزدیک می‌سازد.
🔸تربیت در مدارِ آینده‌نگری: پیامبر ﷺ، آینده را می‌دید؛ تربیت را برای فردا می‌ساخت؛ فردای امت، فردای دعوت، فردای تاریخ.

افق عرفانیِ تربیتِ نبوی؛ ساختنِ دلِ موحّد
در نگاه عرفانی، تربیتِ پیامبر ﷺ، تربیتِ دل است؛ دلِ موحّد، دلِ آرام، دلِ حاضر، دلِ عاشق، دلِ پاک. پیامبر، دل‌ها را از غفلت به حضور، از ترس به توکل، از کینه به محبت، از اضطراب به سکینه می‌برد.

این تربیت، انسان را از «دانستن» به «بودن» می‌رساند؛ از «حفظ» به «حضور»؛ از «ظاهر» به حقیقتِ باطن. در این افق، شاگردِ نبوی، تنها عالم نیست؛ «سالک» است؛ سالکی که علم، او را به خدا نزدیک می‌کند، نه به خود.

تربیتِ علمی و آموزشیِ پیامبر اکرم ﷺ، حقیقتی ژرف، نورانی، تربیتی و عرفانی است؛ حقیقتی که انسان را از سطحِ دانش، به عمقِ حضور می‌برد؛ از سطحِ محفوظات، به عمقِ اخلاق؛ از سطحِ رفتار، به عمقِ دل.
این سیرهٔ روشن، ما را فرا می‌خواند که تربیت را در مدارِ توحید سامان دهیم؛ علم را با اخلاق بیامیزیم؛ آموزش را با محبت همراه سازیم؛ و در همهٔ مسیرها، حضورِ الهی را محور قرار دهیم.

در این افق، تربیتِ نبوی، نه فقط الگویی آموزشی، بلکه راهی برای «ساختنِ انسان» است؛ انسانی که در نورِ خدا می‌زید، در اخلاقِ پیامبر می‌بالد، و در مسیرِ حق، امت را می‌سازد.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

#پیام_قرآنی

💠‏أَوْ يُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًا
‏«یا آب آن در زمین فرو رود، به‌گونه‌ای که نتوانی آن را به دست آوری.»
🔖‏سوره کهف آیه ۴۱

‏گاهی به نعمت‌هایی چنان عادت می‌کنیم که گمان می‌کنیم همیشه در اختیارمان خواهند بود؛ غافل از اینکه هر نعمتی تنها لطف و بخشش خداست و می‌تواند در یک لحظه از ما گرفته شود.
💎 پس به داشته‌ها مغرور نشو؛ شکرگزار باش، فروتن بمان و از خدا بخواه نعمت‌هایش را برایت پایدار نگه دارد.


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠﴿قُل لَّا تُسۡ‍َٔلُونَ عَمَّآ أَجۡرَمۡنَا وَلَا نُسۡ‍َٔلُ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ٢٥﴾

بگو: از شما درباره گناهانی که ما کرده‌ایم، و از ما درباره گناهانی که شما کرده‌اید، پرسیده نمی‌شود (و پافشاری ما برای راهنمائی شما تنها جنبه دلسوزی به حال شما دارد و بس).‏

#تقویم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

#پیام_روز

💠بار خدایا

🌸 تمام اعضا و جوارح ما را به بندگی خود مشغول دار .

🌸 دلهای ما را به نور معرفت خود روشن نما.

🌸 و در تمام طول حیات و در تمام شب و روز ما را به خود مشغول گردان و از غفلت در امان بدار.

🌸 ما را به آنچه بندگان صالحت تقدیم پیشگاه اقدست کرده اند موفق بدار.

🌸 آنچه را روزی معنوی آنان کردی به ما نیز ارزانی فرما، با ما چنان باش که با آنان بوده ای.

آمین

مناجات شیخ عبدالقادر گیلانی برگرفته از کتاب فتح الربانی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠 پیام‌های مشاوره‌ای(۱۸)

📌 دارو درمانی یا روان درمانی ؟!

✍کمال آذری


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

💠پیام‌های مشاوره‌ای(۱۸)

📌 دارو درمانی یا روان درمانی ؟!

✍کمال آذری

  برای مقابله با استرس، اضطراب  و... روان درمانی بهتر و ماندگارتر از دارو درمانی است.

  

دارو زودتر اثر می کند و درکوتاه مدت کم هزینه تر است ولی ماندگاری اش کمتراست و معمولا وابستگی و اعتیاد ایجاد می کند و در طولانی مدت هزینه اش هم بالا می رود.

البته بعضی مواقع برای کسانی که مشکلات خاص دارند ترکیبی از هر دو بکار برده می شود اما با تشخیص و تجویز و هماهنگی روان درمانگر و روانپزشک حاذق، متخصص و متعهد.


چون اگر انسان به دارو عادت کند( حتی از لحاظ ذهنی و فکری، چه رسد به مصرفش)  فردا برای کل زندگی به آن روی خواهد آورد و ......

حتی عده ای مستقیم و غیرمستقیم برای پر کردن جیب خود از قرص های اکستازی و... (البته با نام تقویت حافظه و رفع اضطراب و... ) از سادگی و ناآگاهی و عدم شناخت درست از داروها و... دانش آموزان و دانشجویان سوء استفاده می کنند و ناخواسته آنها را وابسته و معتاد می کنند.

یا به بهانه از بین بردن غم،، ناراحتی و مشکلات و یا دفع  جوش و لکه های صورت و زیباتر شدن  و.... آنها را در دام خود می اندازند.

که باید به نوجوانان و جوانان آگاهی و شناخت درست و هشدار داد که در دام آنها نیفتند...

تعدادی ازبهترین دانش آموزان به دام این شیادان از خدا و انسانیت بی خبر افتاده اند و به جای بدست آوردن ریش، سبیل شان بر باد رفته است و هیچ که در کنکور و امتحانات بهتر عمل نکرده اند، بلکه علاوه بر افت تحصیلی، شخصیت، اخلاق و کل زندگی را باخته اند و...

 

پس لازم و ضروری است معلمان و مربیان، والدین، نوجوانان و جوانان هوشیار باشند و آگاه که خطرها در کمین است!

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات