#یادداشت_روز
✔️خاورمیانه در حال بازتعریف نظم امنیتی خود است
🔵دما؛ خاورمیانه در چند ماه اخیر مجموعه‌ای از تحولات را تجربه کرده که اگر جدا از یکدیگر دیده شوند، صرفاً مجموعه‌ای از اخبار سیاسی و امنیتی به نظر می‌رسند؛ اما وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، تصویر متفاوتی شکل می‌گیرد: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، تغییر وضعیت نیروهای پیشمرگه در اقلیم کردستان، ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت دمشق، تحولات جدید میان ترکیه و کردها، شکل‌گیری پیمان دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان و سپس گفت‌وگوی چهار کشور با حضور مصر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل. این تحولات می‌تواند نشانه‌ای از تلاش منطقه برای ساختن ترتیبات امنیتی متنوع‌تر باشد.
در سوریه، پایان فعالیت مستقل نیروهای دموکراتیک سوریه و ادغام آنها در ساختار نظامی دولت، یکی از مهم‌ترین تحولات این دوره است. این اتفاق، هم برای دمشق و هم برای ترکیه اهمیت دارد و در عین حال، مسئله حقوق سیاسی و فرهنگی کردهای سوریه را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. هم‌زمان در ترکیه نیز روندی که با پیام‌های عبدالله اوجالان و بحث خلع سلاح و انحلال پ‌ک‌ک آغاز شد، به سمت ایجاد یک چارچوب سیاسی و حقوقی جدید حرکت کرده است؛ روندی که پیامدهای آن فقط محدود به داخل ترکیه نیست و مستقیماً بر معادله کردها در سوریه و عراق اثر می‌گذارد.
در عراق نیز خروج کامل نیروهای آمریکایی در ۳۰ سپتامبر، پایان حضور نظامی ائتلاف در این کشور را رقم زد؛ هرچند همکاری امنیتی و اطلاعاتی واشنگتن با بغداد ادامه خواهد داشت. این خروج از یک سو مسئولیت بیشتری بر دوش دولت عراق می‌گذارد و از سوی دیگر این پرسش را ایجاد می‌کند که خلأ احتمالی امنیتی را چه بازیگرانی پر خواهند کرد. رویترز در همین زمینه از احتمال افزایش فضای مانور گروه‌های مسلح نزدیک به ایران و همچنین خطر بازسازی توان داعش سخن گفته است. بنابراین، خروج آمریکا الزاماً به معنای ایرانی‌شدن مجدد عراق نیست، اما می‌تواند موازنه میان بازیگران داخلی و منطقه‌ای را تغییر دهد.
اینجاست که پرسش درباره نیروهای همسو با ایران در لبنان، یمن و عراق اهمیت پیدا می‌کند. آیا با کاهش حضور مستقیم آمریکا، آنها دوباره به بازیگران پررنگ‌تری تبدیل خواهند شد؟ پاسخ هنوز قطعی نیست. گزارش امروز رویترز نشان می‌دهد که تهران در صورت تشدید درگیری، روی ظرفیت گروه‌های همسو در لبنان، یمن و عراق حساب می‌کند؛ اما این به معنای بازگشت خودکار آنها به جایگاه گذشته نیست. در مقابل، هم‌زمان کشورهای رقیب ایران نیز در حال ساختن ترتیبات امنیتی جدید هستند.
مهم‌ترین نمونه، توافق دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان است؛ توافقی که اکنون در حال تبدیل شدن به یک سازوکار نهادی با دبیرخانه، همکاری دفاعی و حتی همکاری در صنایع و فناوری دفاعی است. در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل نیز وزرای خارجه مصر، عربستان، پاکستان و ترکیه در قالب یک نشست مشورتی چهارجانبه، بر ادامه هماهنگی برای امنیت و ثبات منطقه تأکید کردند. بنابراین، هنوز نمی‌توان از «ائتلاف چهار کشور» سخن گفت، اما نشانه‌های شکل‌گیری یک شبکه همکاری گسترده‌تر قابل مشاهده است.
در همین حال، تحولات تنگه هرمز نشان می‌دهد که آمریکا نیز از منطقه کنار نرفته است. واشنگتن در حال کاهش برخی حضورهای زمینی خود است، اما همچنان در معادلات دریایی و امنیت انرژی نقش مهمی دارد. برخوردهای اخیر با نفتکش‌ها در هرمز نیز نشان می‌دهد که این گلوگاه همچنان یکی از اصلی‌ترین نقاط تعیین‌کننده امنیت منطقه و اقتصاد جهانی است.
بنابراین، شاید مسئله اصلی خاورمیانه امروز خروج آمریکا نباشد، بلکه پایان انحصار یک بازیگر بر معماری امنیت منطقه باشد. آمریکا همچنان حضور و قدرت قابل‌توجهی دارد، ایران همچنان یکی از بازیگران اصلی است، ترکیه و عربستان در حال افزایش نقش امنیتی خود هستند، پاکستان وارد یک چارچوب دفاعی جدید شده و مصر نیز به گفت‌وگوهای این مجموعه نزدیک‌تر شده است.
در چنین شرایطی، خاورمیانه احتمالاً به سمت یک ائتلاف واحد حرکت نمی‌کند، بلکه به سوی شبکه‌ای از ائتلاف‌ها، توافق‌های دفاعی، دولت‌های ملی و بازیگران غیردولتی پیش می‌رود. پرسش اصلی آینده دیگر فقط این نیست که آمریکا می‌ماند یا می‌رود؛ بلکه این است که پس از کاهش نقش مستقیم آمریکا، چه کسی، در کدام جغرافیا و با چه سازوکاری مسئولیت امنیت را بر عهده خواهد گرفت؟ این همان نقطه‌ای است که تحولات سوریه، کردستان عراق، ترکیه، یمن، لبنان، عربستان، مصر و تنگه هرمز را به یک پازل واحد تبدیل می‌کند.
#کانال‌تحلیلی‌خبری‌دما
📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید:
🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات
✔️خاورمیانه در حال بازتعریف نظم امنیتی خود است
🔵دما؛ خاورمیانه در چند ماه اخیر مجموعه‌ای از تحولات را تجربه کرده که اگر جدا از یکدیگر دیده شوند، صرفاً مجموعه‌ای از اخبار سیاسی و امنیتی به نظر می‌رسند؛ اما وقتی کنار هم قرار می‌گیرند، تصویر متفاوتی شکل می‌گیرد: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، تغییر وضعیت نیروهای پیشمرگه در اقلیم کردستان، ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در ساختار دولت دمشق، تحولات جدید میان ترکیه و کردها، شکل‌گیری پیمان دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان و سپس گفت‌وگوی چهار کشور با حضور مصر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل. این تحولات می‌تواند نشانه‌ای از تلاش منطقه برای ساختن ترتیبات امنیتی متنوع‌تر باشد.
در سوریه، پایان فعالیت مستقل نیروهای دموکراتیک سوریه و ادغام آنها در ساختار نظامی دولت، یکی از مهم‌ترین تحولات این دوره است. این اتفاق، هم برای دمشق و هم برای ترکیه اهمیت دارد و در عین حال، مسئله حقوق سیاسی و فرهنگی کردهای سوریه را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. هم‌زمان در ترکیه نیز روندی که با پیام‌های عبدالله اوجالان و بحث خلع سلاح و انحلال پ‌ک‌ک آغاز شد، به سمت ایجاد یک چارچوب سیاسی و حقوقی جدید حرکت کرده است؛ روندی که پیامدهای آن فقط محدود به داخل ترکیه نیست و مستقیماً بر معادله کردها در سوریه و عراق اثر می‌گذارد.
در عراق نیز خروج کامل نیروهای آمریکایی در ۳۰ سپتامبر، پایان حضور نظامی ائتلاف در این کشور را رقم زد؛ هرچند همکاری امنیتی و اطلاعاتی واشنگتن با بغداد ادامه خواهد داشت. این خروج از یک سو مسئولیت بیشتری بر دوش دولت عراق می‌گذارد و از سوی دیگر این پرسش را ایجاد می‌کند که خلأ احتمالی امنیتی را چه بازیگرانی پر خواهند کرد. رویترز در همین زمینه از احتمال افزایش فضای مانور گروه‌های مسلح نزدیک به ایران و همچنین خطر بازسازی توان داعش سخن گفته است. بنابراین، خروج آمریکا الزاماً به معنای ایرانی‌شدن مجدد عراق نیست، اما می‌تواند موازنه میان بازیگران داخلی و منطقه‌ای را تغییر دهد.
اینجاست که پرسش درباره نیروهای همسو با ایران در لبنان، یمن و عراق اهمیت پیدا می‌کند. آیا با کاهش حضور مستقیم آمریکا، آنها دوباره به بازیگران پررنگ‌تری تبدیل خواهند شد؟ پاسخ هنوز قطعی نیست. گزارش امروز رویترز نشان می‌دهد که تهران در صورت تشدید درگیری، روی ظرفیت گروه‌های همسو در لبنان، یمن و عراق حساب می‌کند؛ اما این به معنای بازگشت خودکار آنها به جایگاه گذشته نیست. در مقابل، هم‌زمان کشورهای رقیب ایران نیز در حال ساختن ترتیبات امنیتی جدید هستند.
مهم‌ترین نمونه، توافق دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان است؛ توافقی که اکنون در حال تبدیل شدن به یک سازوکار نهادی با دبیرخانه، همکاری دفاعی و حتی همکاری در صنایع و فناوری دفاعی است. در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل نیز وزرای خارجه مصر، عربستان، پاکستان و ترکیه در قالب یک نشست مشورتی چهارجانبه، بر ادامه هماهنگی برای امنیت و ثبات منطقه تأکید کردند. بنابراین، هنوز نمی‌توان از «ائتلاف چهار کشور» سخن گفت، اما نشانه‌های شکل‌گیری یک شبکه همکاری گسترده‌تر قابل مشاهده است.
در همین حال، تحولات تنگه هرمز نشان می‌دهد که آمریکا نیز از منطقه کنار نرفته است. واشنگتن در حال کاهش برخی حضورهای زمینی خود است، اما همچنان در معادلات دریایی و امنیت انرژی نقش مهمی دارد. برخوردهای اخیر با نفتکش‌ها در هرمز نیز نشان می‌دهد که این گلوگاه همچنان یکی از اصلی‌ترین نقاط تعیین‌کننده امنیت منطقه و اقتصاد جهانی است.
بنابراین، شاید مسئله اصلی خاورمیانه امروز خروج آمریکا نباشد، بلکه پایان انحصار یک بازیگر بر معماری امنیت منطقه باشد. آمریکا همچنان حضور و قدرت قابل‌توجهی دارد، ایران همچنان یکی از بازیگران اصلی است، ترکیه و عربستان در حال افزایش نقش امنیتی خود هستند، پاکستان وارد یک چارچوب دفاعی جدید شده و مصر نیز به گفت‌وگوهای این مجموعه نزدیک‌تر شده است.
در چنین شرایطی، خاورمیانه احتمالاً به سمت یک ائتلاف واحد حرکت نمی‌کند، بلکه به سوی شبکه‌ای از ائتلاف‌ها، توافق‌های دفاعی، دولت‌های ملی و بازیگران غیردولتی پیش می‌رود. پرسش اصلی آینده دیگر فقط این نیست که آمریکا می‌ماند یا می‌رود؛ بلکه این است که پس از کاهش نقش مستقیم آمریکا، چه کسی، در کدام جغرافیا و با چه سازوکاری مسئولیت امنیت را بر عهده خواهد گرفت؟ این همان نقطه‌ای است که تحولات سوریه، کردستان عراق، ترکیه، یمن، لبنان، عربستان، مصر و تنگه هرمز را به یک پازل واحد تبدیل می‌کند.
#کانال‌تحلیلی‌خبری‌دما
📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید:
🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات
❤3👍1