🇱🇧آخرین وضعیت سیطره در جنوب لبنان
📅 ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶

⏺تحت اشغال رژیم اسرائیل
⏺محدودۀ عقب‌نشینی و خلع‌سلاح گروه حزب‌الله (خط زرد)
👈 محورهای پیشروی

⬇️همچنین بنگرید:
🇸🇾جولان سوریه چگونه اشغال شد؟

🗺مرور تحولات منطقه روی نقشه:
📵 @Jaynegareh 👇👇👇

🇾🇪 آخرین وضعیت سیطره در یمن
📅 ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶

⏺دولت یمن (روشن) و پیشروی آن (تیره)
⏺حوثی‌ها (روشن) و پیشروی آن‌ها (تیره)

🗺مرور تحولات منطقه روی نقشه:
📵 @Jaynegareh 👇👇👇

📖 بررسی تطبیقی پیامدهای سیاسی-فرهنگی دو جنگ ملازگرد و میریوکیفالون
👤 نوشتۀ جمشید روستا

پیروزی در نبرد ملازگرد (۴۶۳ق/۱۰۷۱م) در شکل‌گیری حکومت سلجوقیان روم تأثیر بسزایی داشت، امّا تقریباً یکصد سال پس از تأسیس این حکومت، سلطان قلیچ‌ارسلان دوم در سال ۵۷۲ق/۱۱۷۶م با پیروزی در نبرد دیگری مقابل امپراتوری بیزانس که در مکانی با نام میریوکیفالون رخ داد، توانست گام‌های تازه‌ای در راستای ایجاد امنیت و آرامش بیشتر و به‌تبع آن بهبود وضعیت سیاسی و فرهنگی قلمرو سلاجقۀ روم بردارد.

پژوهش حاضر با بررسی تطبیقی و قرار دادن نبردهای ملازگرد و میریوکیفالون به‌عنوان دو نقطۀ عطف در تاریخ این حکومت، تلاش دارد تأثیرات سیاسی و به‌تبع آن فرهنگیِ پیروزی سلجوقیان روم در این نبردها را تحلیل نماید. بنابراین پژوهش حاضر در پی پاسخ بدین پرسش است که پیروزی ترکمانان سلجوقی در دو نبرد ملازگرد و میریوکیفالون، چه تأثیری در وضعیت سیاسی و فرهنگی قلمرو دولت سلاجقۀ روم داشته است؟

نتیجۀ به‌دست‌آمده از این نوشتار، نشانگر آن است که اگرچه پیروزی در نبرد ملازگرد، نقطۀ عطف مهمی برای ورود ترکمانان به آناتولی و شکل‌گیری حکومت سلجوقی روم بوده، ولی بدون تردید پیروزی در نبرد میریوکیفالون نیز اثراتی انکارناپذیر بر ثبات سیاسی، امنیت اجتماعی و به‌تبع آن رونق فرهنگی آناتولی داشته است.

📌همچنین بخوانید:
▪️نبرد ملاذگرد و فتح اسلامی آناتولی
▪️نقش مؤلفه‌های دینی در پیروزی ملاذگرد
▪️نبرد میریوکفالون و پیروزی بزرگ سلجوقیان روم

🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🪕🇹🇷⚔️🏳️ تاریخ سقوط بیزانس در آناتولی روی نقشه (از ۱۰۶۱ تا ۱۴۶۱ میلادی)

⌛️آناتولی یا آسیای صغیر، برای قرن‌ها هستۀ شرقی امپراتوری روم و سپس یکی از مهم‌ترین مناطق امپراتوری بیزانس (روم شرقی) بود. اما از نیمۀ دوم قرن یازدهم میلادی، موازنۀ سیاسی و نظامی در این سرزمین به‌تدریج تغییر کرد. پیشروی ترکان مسلمان، جنگ‌های داخلی بیزانس، ضعف تدریجی ساختار نظامی و مالی امپراتوری، جنگ‌های صلیبی، قدرت‌گیری سلجوقیان روم و سپس ظهور بیگ‌نشین‌های ترک و خصوصاً عثمانیان، مجموعه‌ای از عوامل درهم‌تنیده بودند که طی حدود چهار قرن کنترل بیزانس بر آناتولی را به‌شدت محدود و نهایتاً ساقط کردند.

🪕⚔️🏳️ نبرد سرنوشت‌ساز ملاذگرد و مقدمات آن (۱۰۷۱-۱۰۶۱م)
پیش از نبرد ملازگرد نیز مردمان قوم ترک در همسایگی شرق آناتولی حضور داشتند و تحرکات پراکندۀ ایشان در آناتولی بیزانس را به تهاجمی بزرگ سوق داد، اما شکست سنگین رومانوس چهارم از سلطان آلپ‌ارسلان سلجوقی در ۲۶ اوت ۱۰۷۱ نقطۀ عطفی بسیار مهم بود. اهمیت ملازگرد صرفاً در نتیجۀ نظامی نبرد نبود؛ بحران سیاسی و جنگ‌های داخلی پس از آن، توان بیزانس برای دفاع از آسیای صغیر را تضعیف کرد و به نیروهای ترک امکان داد در بخش‌های وسیعی از فلات آناتولی مستقر شوند. باید تأکید کرد که نبرد ملازگرد و آغاز فتح اسلامی آناتولی را نباید یک «سقوط ناگهانی» انگاشت؛ زیرا فروپاشی اقتدار بیزانس در آناتولی طی دوره‌های پس از این نبرد و در بستر بحران داخلی امپراتوری و عوامل خارجی رخ داد.

🪕 شکل‌گیری و تأسیس دولت سلجوقیان روم
در پی تحولات دهه‌های پایانی قرن یازدهم، سلجوقیان و دیگر فرمانروایان مسلمان ترک در آناتولی دولت‌ها و امارت‌هایی ایجاد کردند. سلجوقیان روم از زمان سلیمان‌شاه‌بن قُتُلمُش به‌تدریج به مهم‌ترین قدرت مسلمان در بخش مرکزی آناتولی تبدیل شدند. نیقیه در دوره‌ای مرکز آنان بود، اما پس از تصرف آن توسط بیزانس و صلیبیون در ۱۰۹۷، مرکز قدرت سلجوقیان به قونیه منتقل شد. در همین دوره، بیزانس توانست سرزمین‌های ساحلی و خصوصاً غربی را دوباره فتح و تثبیت کند.

😇 نابودی آخرین امید بیزانس در نبرد میریوکیفالون
نبرد میریوکفالون در ۱۷ سپتامبر ۱۱۷۶ میان سپاه مهاجم امپراتور مانوئل کومننوس و سلجوقیان روم به رهبری قلیچ‌ارسلان دوم، نقطۀ عطف دیگری بود. شکست سنگین بیزانس رؤیای بازپس‌گیری آسیای صغیر را عملاً برای همیشه از میان برد. پس از آن، سلجوقیان توانستند جایگاه خود را در فلات آناتولی تثبیت و تقویت کنند و قونیه به مرکز مهم قدرت سیاسی و فرهنگی آنان تبدیل شد.

🔥 جنگ صلیبی چهارم و فتح و قتل‌عام قسطنطنیه
سقوط قسطنطنیه در ۱۲۰۴ به‌دست جنگجویان لاتین در جریان جنگ صلیبی چهارم، امپراتوری بیزانس را موقتاً از میان برداشت. در نتیجه، دولت‌های بیزانسی رقیبی از جمله امپراتوری نیقیه در آناتولی شکل گرفتند. امپراتوری نیقیه سرانجام در ۱۲۶۱ قسطنطنیه را بازپس گرفت، اما بیزانس دیگر توان و منابع دوره‌های پیشین را نداشت. بنابراین بازپس‌گیری پایتخت به معنای بازگشت قدرت بیزانس بر سراسر آناتولی نبود.

🌙 از سلجوقیان روم تا بیگ‌نشین‌های ترک
سلاجقۀ روم دیرپاترین شعبۀ سلجوقیان بودند که هم‌زمان با حملۀ مغول همچنان در اوج قدرت یعنی دوران سلطان علاءالدین کیقباد اول به سر می‌بردند. اما پس از مرگ وی، شکست سلجوقیان روم از مغولان در نبرد کوسه‌داغ (۱۲۴۳)، آغاز دوره‌ای از سلطۀ مغولان ایلخانی بر سلاجقه و سپس پراکندگی قدرت در آناتولی بود. با تضعیف اقتدار ایلخانان در اواخر قرن سیزدهم، مجموعه‌ای از بیگ‌نشین‌های ترک مناطق آناتولی پدیدار شدند. بیزانس نیز در این زمان عمدتاً به بخش‌هایی از شمال‌غرب آناتولی، تراکیه و یونان محدود شده بود.

🇹🇷 ظهور عثمانیان در قرن چهاردهم
عثمانیان یکی از همین قدرت‌های نوظهور در مرز بیزانس بودند. ایشان در مدت کوتاهی بخش بزرگی از بقایای قلمرو بیزانس در شمال‌غرب آناتولی را فتح کردند: بورسا در ۱۳۲۶، نیقیه در ۱۳۳۱ و نیکومدیا (نقموذیه) در ۱۳۳۷ فتح شدند. در ادامه، عثمانیان دیگر بیگ‌نشین‌های آناتولی را نیز به‌تدریج تحت سلطۀ خود آوردند.

🫵 فتح قسطنطنیه و سقوط ترابزون
فتح قسطنطنیه توسط سلطان محمد فاتح در ۱۴۵۳ پایان امپراتوری بیزانس در معنای سیاسی آن بود، اما هنوز یک دولت بیزانسی در آناتولی وجود داشت: امپراتوری ترابوزان در سواحل دریای سیاه. محمد دوم در ادامۀ سیاست تثبیت قدرت عثمانی در آناتولی، ترابوزان را در ۱۴۶۱ فتح کرد. ازاین‌رو، سال ۱۴۶۱ در روایت جغرافیایی این نقشه اهمیت خاصی دارد: این تاریخ را می‌توان پایان آخرین دولت بیزانسی در آناتولی دانست.

❤️همچنین بنگرید:
🪕نبرد ملاذگرد و سرآغاز فتح آناتولی
🏳️امپراتوری نیقیه در سال ۱۲۰۴ میلادی
🇹🇷نقشۀ متحرک فتح اسلامی قسطنطنیه
🪕نبرد میریوکفالون و پیروزی سلاجقۀ روم

⏳تاریخ را روی نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🇸🇾 تحولات سوریه از سقوط اسد تا خاتمۀ قسد

🇸🇾این نقشۀ متحرک، تغییرات مناطق تحت کنترل و نفوذ در سوریه، به‌ویژه قلمرو تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه (قوات سوريا الديمقراطية) یا به‌اختصار «قسد» را از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ دنبال می‌کند؛ دو سالی که با سرنگونی رژیم اسد و شکل‌گیری نظم سیاسی جدید به رهبری احمد الشرع، معادلات نظامی و جغرافیایی سوریه را به‌طور چشمگیری دگرگون کرد.

در اواخر ۲۰۲۴، قسد همچنان بخش وسیعی از شمال‌شرق سوریه را در اختیار داشت؛ منطقه‌ای که عمدتاً شامل استان حسکه، بخش‌هایی از رقه و دیرالزور و بیشینۀ جزیره (ناحیۀ شرق فرات) بود. سرنگونی رژیم اسد با فرار بشار در دسامبر ۲۰۲۴، معادلات میدانی را تغییر داد و نیروهای جدید در دمشق به‌تدریج برای گسترش کنترل دولت مرکزی وارد رقابت با قسد شدند. در ماه‌های نخست پس از سقوط اسد، قسد در برخی مناطق مواضع خود را از دست داد، اما همچنان بازیگر شمال‌شرق سوریه باقی ماند.

در ۱۰ مارس ۲۰۲۵، احمد الشرع (رئیس‌جمهور سوریه) و مظلوم عبدی (فرمانده کل قسد) توافقی را برای ادغام نهادهای نظامی و غیرنظامی تحت کنترل قسد در ساختار دولت سوریه امضا کردند. این توافق بر حفظ وحدت و تمامیت ارضی سوریه و به رسمیت شناختن حقوق کردها نیز تأکید داشت؛ بااین‌حال، اجرای آن در طول سال ۲۰۲۵ با اختلافات و درگیری‌هایی همراه شد و در اکتبر همان سال بار دیگر توافق آتش‌بس میان طرفین اعلام شد.

اما در ژانویۀ ۲۰۲۶ نقطهٔ عطف اصلی رقم خورد. نیروهای دولت سوریه پس از شکست و اخراج قسد در محله‌های کردنشین حلب (شیخ‌مقصود و اشرفیه)، در چند محور به سمت مناطق تحت کنترل قسد پیشروی کردند و علاوه‌بر شرق استان حلب، کنترل استان‌های رقه و دیرالزور را نیز به دست گرفتند. در ۱۸ ژانویه، توافق آتش‌بس و «ادغام کامل» میان دولت و قسد امضا شد و روند انتقال نهادهای اداری، گذرگاه‌ها، تأسیسات نفت‌وگاز و ساختارهای امنیتی به دولت مرکزی وارد مرحلهٔ عملیاتی شد. در پایان ژانویه، کنترل سرزمینی قسد به‌شدت کاهش یافته بود و فقط به حسکه، قامشلی، المالکیه، عین‌العرب و نواحی پیرامون آن‌ها محدود می‌شد؛ سپس روند استقرار نیروهای دولتی و ادغام نیروهای امنیت داخلی در این مناطق نیز آغاز شد.

سرانجام در ۲۵ اوت ۲۰۲۶، مظلوم عبدی رسماً پایان مأموریت قسد و انحلال کامل آن به‌عنوان یک نیروی نظامی مستقل را اعلام کرد؛ نیروهای آن در چارچوب توافق‌های پیشین در ساختار نظامی و امنیتی دولت سوریه ادغام شدند. بدین‌ترتیب، دوره‌ای که قسد به‌عنوان یک نیروی نظامی مستقل کنترل بخش بزرگی از شمال‌شرق سوریه را در اختیار داشت، عملاً به پایان رسید. مظلوم عبدی نیز رسماً توسط احمد الشرع به‌عنوان مشاور عالی رئیس‌جمهور سوریه منصوب شد.

🗺مرور تحولات منطقه روی نقشه:
📵 @Jaynegareh 👇👇👇

🇸🇦 تاریخ عربستان سعودی از آغاز تا امروز

🇸🇦۲۳ سپتامبر، «روز ملی عربستان سعودی» در تقویم رسمی این کشور است؛ روزی که در سال ۱۹۳۲ میلادی، ملک عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود، فرمان تأسیس «مملکت عربستان سعودی» و وحدت سرزمین‌های تحت فرمان خود را اعلام کرد. اما تاریخ دولت سعودی بسیار پیش‌تر از پیدایش پادشاهی کنونی آغاز می‌شود و شامل تشکیل سه دولت سعودی بوده است. نقشۀ متحرک فوق به کشمکش‌هایی می‌پردازد که به فروپاشی و برپایی دوبارۀ پادشاهی ایشان انجامید.

🇸🇦 امارت دِرعیه و آغاز دولت سعودی
ریشۀ شکل‌گیری دولت سعودی به نجد بازمی‌گردد. در ۱۷۲۷م، محمد بن سعود درعیه را مرکز قدرت خود قرار داد و دولت نخست سعودی شکل گرفت. اندکی بعد، پیوند او با محمدبن عبدالوهاب (عالم معروف مسلمان)، جنبشی دینی و سیاسی پدید آورد که در گسترش قلمرو دولت او نقش مهمی داشت. در دهه‌های بعد، قدرت درعیه از نجد فراتر رفت و به بخش‌هایی از حجاز و دیگر مناطق شبه‌جزیرۀ عربستان رسید.

😎 دولت اول سعودی
در اوایل سدۀ نوزدهم، دولت سعودی به اوج گسترش خود رسید و مکه و مدینه را نیز در اختیار گرفت. این گسترش با موقعیت دولت عثمانی در حجاز تعارض پیدا کرد. سپاه اعزامی محمدعلی پاشا، والی مصر، پس از چند سال جنگ در نجد، در ۱۸۱۸ درعیه را محاصره کرد و سرانجام حکومت اول سعودی را برانداخت. عبدالله بن سعود، آخرین امام این دولت نیز اسیر و اعدام شد.

😎 دولت دوم سعودی
اما چیزی نگذشت که ترکی بن عبدالله در ۱۸۲۴ ریاض را بازپس گرفت و دولت دوم سعودی را بنیان نهاد. فیصل بن ترکی نیز توانست حکومت را تثبیت و قلمرو آن را در نجد گسترش دهد. بااین‌حال، پس از مرگ فیصل، اختلافات داخلی آل سعود شدت گرفت. هم‌زمان، آل رشید (امارت جبل شمر) در شهر حائل قدرت یافتند و در ۱۸۹۱ عبدالرحمن بن فیصل، آخرین حاکم دولت دوم، ریاض را ترک کرد. بدین‌ترتیب دولت دوم نیز فروپاشید و خاندان سعودی به کویت رفتند.

😎 دولت سوم سعودی
یک دهه بعد، این بار عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود در ۱۵ ژانویۀ ۱۹۰۲ ریاض را از آل رشید بازپس گرفت. این رویداد آغاز دولت سعودی سوم و نقطۀ عطفی در مسیر تشکیل عربستان معاصر بود. عبدالعزیز طی سه دهه بعد، با جنگ، اتحادهای سیاسی و قبیله‌ای و سازمان‌دهی حکومتی، نجد و احساء را تثبیت نمود و سپس حجاز را نیز به قلمرو خود افزود؛ مکه در ۱۹۲۴ و مدینه و جده در ۱۹۲۵ تحت اختیار او قرار گرفتند.

🇸🇦 تأسیس پادشاهی عربستان سعودی
در ۱۹ سپتامبر ۱۹۳۲ فرمان وحدت سرزمین‌های تحت حکومت ملک عبدالعزیز صادر شد و از ۲۳ سپتامبر، کشور ایشان رسماً «پادشاهی عربستان سعودی» (المَمْلَكَةُ العَرَبِيَّةُ السُّعُودِيَّة) نامیده شد. ازاین‌رو ۲۳ سپتامبر «روز ملی سعودی» است. ملک عبدالعزیز پس از وحدت، به ایجاد نهادهای اداری، وزارتخانه‌ها، شورا و روابط دیپلماتیک پرداخت و دولت جدید را سوی ساختاری متمرکز و مدرن هدایت کرد.

🇸🇦 نفت و تحول عربستان
امتیاز اکتشاف نفت در ۱۹۳۳ به یک شرکت آمریکایی واگذار شد و در ۱۹۳۸ نفت در منطقۀ شرقی به مقدار تجاری کشف شد. درآمد نفتی به‌تدریج امکان توسعۀ روزافزون راه‌ها، آموزش، بهداشت، ارتباطات، شهرها و نهادهای دولتی را فراهم کرد و ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور را دگرگون ساخت. عربستان همچنین در ۱۹۴۵ از بنیان‌گذاران سازمان ملل و اتحادیۀ عرب بود.

🇸🇦 عربستان پس از ملک عبدالعزیز
پس از وفات عبدالعزیز در ۱۹۵۳، تاکنون شش تن از فرزندان او به‌ترتیب به پادشاهی رسیده‌اند: سعود، فیصل، خالد، فهد، عبدالله و درحال‌حاضر ملک سلمان. این دوره با رشد بالای درآمد نفتی، نوسازی و گسترش زیرساخت‌ها، تقویت و توسعۀ حرمین شریفین، پیشرفت روزافزون کشور و افزایش وزن منطقه‌ای و بین‌المللی عربستان همراه بوده و دولت سعودی را به یکی از بازیگران اصلی سیاست و اقتصاد منطقه تبدیل کرده است.

🇸🇦 عربستان معاصر و چشم‌انداز ۲۰۳۰
از ۲۰۱۵ ملک سلمان پادشاه عربستان است و محمد بن سلمان از ۲۰۱۷ ولیعهد و از ۲۰۲۲ نخست‌وزیر است. از ۲۰۱۶، «چشم‌انداز ۲۰۳۰» محور مهم سیاست اقتصادی کشور شده است؛ برنامه‌ای برای تنوع‌بخشی به اقتصاد، کاهش وابستگی به نفت، توسعۀ بخش خصوصی، گردشگری، فناوری و صنایع جدید؛ پروژه‌هایی مانند نئوم و توسعۀ العلا نیز در همین چارچوب دنبال می‌شوند.

🇸🇦 از آغاز تا امروز
تاریخ سعودی در سه مرحله خلاصه می‌شود: دولت نخست در درعیه (۱۸۱۸–۱۷۲۷)؛ دولت دوم در ریاض (۱۸۹۱–۱۸۲۴)؛ و دولت سوم که متعاقب بازپس‌گیری ریاض در ۱۹۰۲ آغاز شد و با تأسیس پادشاهی عربستان سعودی در ۱۹۳۲ به شکل دولت کنونی درآمد. بدین‌ترتیب عربستان سعودی سه قرن تحولات سیاسی جزیرةالعرب را پشت سر گذاشته است؛ مسیری که از امارت درعیه آغاز شد و پس از دو مرتبه احیا تداوم یافت و به تشکیل یکی از مهم‌ترین دولت‌های عربی و اسلامی معاصر انجامید.

⏳تاریخ را روی نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🤯 عجیب‌ترین زبان‌ها از نگاه اروپایی‌ها🇪🇺

⏺مجارستانی🇭🇺
⏺فنلاندی🇫🇮
⏺باسکی🇪🇸
⏺لهستانی🇵🇱
⏺زبان ولزی🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿
🟠لیتوانیایی🇱🇹
⏺استونیایی🇪🇪
⏺آلبانیایی🇦🇱
⏺ایرلندی🇮🇪
⏺زبان ترکی🇹🇷

🤔🌍 فکر می‌کنید کدام زبان اروپایی برای بقیه عجیب‌تر به نظر می‌رسد؟

🧐 این نقشه بر اساس یک نظرسنجی، زبان‌هایی را نشان می‌دهد که برای مردم کشورهای مختلف اروپا عجیب به نظر می‌رسند. جالب اینجاست که چیزی که برای یک نفر کاملاً عادی و آشناست، ممکن است برای فردی از کشوری دیگر کاملاً عجیب به نظر برسد! 😮

🇭🇺🐈 مجاری برای بسیاری از اروپایی‌ها عجیب به نظر می‌رسد، چون برخلاف بیشتر زبان‌های اروپا، از خانوادهٔ هندواروپایی نیست و ساختار و واژگان متفاوتی دارد. 😍

🏰 از مجاری و فنلاندی گرفته تا باسکی، ولزی و ترکی، اروپا تنوع زبانی بالایی دارد. 😌

👨‍🏫البته «عجیب‌ترین» یک تعبیر کاملاً نسبی است و این نقشه را نباید یک رتبه‌بندی علمی دربارهٔ سختی یا عجیب بودن زبان‌ها دانست!😉

🫴همچنین بنگرید:
🇪🇺زبان‌های غیرهندواروپایی در اروپا

✔️لذت زبان‌شناسی با نقشه‌ها!🔽
☑️ @Jaynegareh 👈 جاینگاره

🇺🇳 نمایندگان کدام کشورها هنگام سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل سالن را ترک کردند؟

⏺رفتند.
⏺ماندند.

🇵🇸 ده‌ها هیئت نمایندگی هنگام حضور نخست‌وزیر رژیم اسرائیل در جایگاه سخنرانی در اجلاس ۸۱ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، سالن را ترک کردند و در قالب یک اعتراض گسترده، بخش بزرگ و چشمگیری از سالن خالی شد. مقام‌های رژیم اعلام کردند که ۷۷ هیئت نمایندگی یا در آغاز سخنرانی غایب بودند یا سالن را ترک کردند.

🇵🇸 این صحنه‌ها نشان‌دهندهٔ شکاف‌های دیپلماتیک فزاینده دربارهٔ رژیم اسرائیل و جنگ غزه است؛ به‌گونه‌ای که این اقدام همانند اقدام مشابه سال گذشته، به یکی از مشهودترین اعتراض‌ها در مجمع عمومی امسال تبدیل شد.

🔎مقایسه کنید با سال گذشته:
🇺🇳هشتادمین اجلاس سازمان ملل

🇵🇸نقشه‌های بیشتر در جاینگاره:
🇵🇸 @Jaynegareh 👇👇👇

👶 سرعت تولد نوزادان در کشورهای خاورمیانه
⏳ فاصلۀ زمانی تولد نوزادان در هر کشور چقدر است؟

⏱️این نقشه، فاصلۀ تقریبی تولد نوزادان در کشورهای خاورمیانه را به ثانیه یا دقیقه نشان می‌دهد. بر اساس اعداد نقشه، کوتاه‌ترین فاصله مربوط به مصر با حدود ۱۶ ثانیه است؛ پس از آن کشورهایی مانند عراق و ایران با حدود ۲۶ ثانیه و یمن با حدود ۳۱ ثانیه قرار دارند. در مقابل، در کشورهایی مانند بحرین و قطر، فاصله میان تولدها بسیار بیشتر است.

📊نکتۀ مهم این است که این اعداد فاصلۀ زمانی تولدها در کل کشور را نشان می‌دهند و به‌تنهایی بیانگر نرخ رشد جمعیت نیستند؛ چون رشد جمعیت به مرگ‌ومیر، مهاجرت و ساختار سن جمعیت هم بستگی دارد.

✅همچنین بنگرید:
❓جمعیت کشورهای خاورمیانه در ۲۱۰۰

🗺 نقشه‌های بیشتر از خاورمیانه:
📵 @Jaynegareh 👇👇👇

🏳️ تقسیمات اداری جزیرۀ فرات در دولت اسلامی

👍⚡ این نقشه تقسیمات جغرافیایی و اداری جزیرهٔ فرات (بین‌النهرین علیا) در عهد خلافت اموی و اوایل عصر عباسی را نشان می‌دهد. این منطقه در آن دوره به سه حوزهٔ عمدهٔ دیار ربیعه، دیار مضر و دیار بکر تقسیم می‌شد که هریک مجموعه‌ای از شهرها و نواحی پیرامون دجله و فرات را دربر می‌گرفتند.

🗺 جزیرۀ فرات یا بین‌النهرین علیا کجاست؟
جزیرۀ فرات یا بین‌النهرین علیا که به‌اختصار «جزیره» و در منابع تاریخی «إقليم أقور» نیز نامیده می‌شود، سرزمینی میان شام و عراق و آناتولی است که امروزه شمال‌شرقی سوریه، شمال‌غربی عراق و جنوب‌شرقی ترکیه را دربرمی‌گیرد و بخش شمالی میان‌رودان را تشکیل می‌دهد. این منطقه از شرق به کوه‌های زاگرس، از شمال به کوه‌های توروس و از جنوب به بادیۀ شام و فروافتادگی‌های ثرثار و حبانیه محدود می‌شود.

📚 جغرافیا و شهرهای تاریخی
شهرها و روستاهای بسیاری در این سرزمین واقع بوده و هستند که جغرافی‌دانان در آثارشان به تفصیل از آن‌ها یاد کرده‌اند. از مشهورترین شهرها می‌توان به موصل، دیاربکر، رها، رأس‌العین، نصیبین، میافارقین و... اشاره کرد. شماری از این شهرها همانند آمِد یا دیاربکر در ترکیه همچنان با نام تاریخی یا جدید پابرجا هستند. برخی دیگر نیز از میان رفته‌اند یا شهرها و آبادی‌های جدید در محل یا نزدیکی آن‌ها پدید آمده است. یک شهر گاه در زبان‌ها و نزد اقوام مختلف با نام‌های گوناگون شناخته می‌شده است و این پدیدهٔ چندنامیِ شهرها تا امروز نیز ادامه یافته است.

🏙 جایگاه امروزی منطقه
در تقسیمات سیاسی امروز، جزیره بخش‌هایی از شمال و شرق عراق، از جمله غرب نینوا، صلاح‌الدین و بخش شرقی انبار تا هیت، و در سوریه سراسر استان حسکه و بخش‌هایی از دیرالزور و رقه را شامل می‌شود. در ترکیه نیز بخش‌هایی از جنوب‌شرق این کشور، از جمله اورفه، ماردین، دیاربکر، بطمان، سعرد، شرناق و آدیامان و قسمت‌هایی از چند استان دیگر در محدودۀ تاریخی جزیره قرار می‌گیرند. امروزه اصطلاح «جزیره» بیشتر برای ناحیۀ میان رقه و موصل تا مرز ترکیه به کار می‌رود؛ درحالی‌که ترکیه بخش واقع‌شده در قلمرو خود را عمدتاً «منطقۀ جنوب‌شرق آناتولی» می‌نامد.

⏳ پیشینۀ تاریخی
جزیره در دوران باستان محل سکونت سه قوم آرامی و آشوری و عرب بود. در این منطقه پادشاهی‌های سریانی و عربی متعددی از جمله رها، حضر، تدمر و حدیاب پدید آمد. پس از ظهور اسلام، این منطقه ضمیمۀ دولت اسلامی شد و مسلمانان بر آن حکومت یافتند و طی قرون بعدی امارت‌ها و حکومت‌های دیگری توسط دودمان‌های عرب و ترک و کرد در آن پدید آمد؛ از حمدانیان و عقیلیان عرب گرفته تا مروانیان و ایوبیان کرد و زنگیان و ارتقیان ترک و...

🏰 تقسیمات سه‌گانۀ جزیره
جغرافی‌دانان مسلمان، این سرزمین را «اقلیم اقور» نیز می‌نامیدند. در عهد اموی و آغاز عصر عباسی، جزیره عمدتاً به سه ناحیۀ دیار ربیعه و دیار مضر و دیار بکر تقسیم می‌شد. این نام‌ها به سه قبیلۀ مشهور از قبایل عرب ساکن جزیره اشاره دارد که از قرن‌ها قبل از اسلام در منطقه سکونت داشتند. موصل در کنار دجله، مهم‌ترین شهر دیار ربیعه بود؛ رقه در کنار فرات مرکز دیار مضر به شمار می‌رفت و آمد در بالادست دجله، بزرگ‌ترین شهر دیار بکر و شمالی‌ترین بخش این تقسیمات بود. مرزهای این سه ناحیه تا حد زیادی با رودها و عوارض طبیعی مشخص می‌شد.

👥 مردمان جزیره
عرب‌ها از گروه‌های قومی دیرپای ساکن در جزیرهٔ فرات بوده‌اند و حضور قبایل عرب، به‌ویژه در قالب دیار ربیعه و دیار مضر، از سده‌های پیش از اسلام تا دورهٔ اسلامی در منابع تاریخی ثبت شده و حضور عرب‌ها در این منطقه پیشینه‌ای دیرینه داشته است. در مقابل، حضور کردها در جزیره در دوره‌های بعدی پررنگ‌تر شد و از اواخر سدهٔ چهارم هجری، حضور سیاسی و حکومتی آنان در بخش‌هایی از منطقه به‌روشنی در منابع تاریخی ثبت شده است. در دوران قیمومت فرانسه بر سوریه جمعیت بزرگی از کردهای ترکیه به جزیرۀ سوریه مهاجرت کردند.

☀️ اقلیم و طبیعت
آب‌وهوای جزیره از نیمه‌خشک تا بیابانی متغیر است؛ تابستان‌هایی طولانی، گرم و خشک و زمستان‌هایی سردتر و پربارش دارد. بهار نیز معمولاً معتدل و همراه با بارش‌های پراکنده است. این سرزمین از دشت‌ها، فلات‌ها، کوه‌ها، دره‌ها و رودهای فراوان تشکیل شده و از مناطق حاصلخیز میان‌رودان به شمار می‌رود. از عوارض مهم طبیعی و تاریخی آن نیز می‌توان به کوه سنجار، کوه عبدالعزیز و کوه کوکب اشاره کرد. محصولات مهم منطقه شامل گندم، پنبه، جو، سبزیجات و حبوبات است و پوشش گیاهی آن نیز گونه‌های درختی و علفی متنوعی دارد.

⏳تاریخ را روی نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

👀کانال تاریخی غازیان اسلام👀

🕋 بازخوانی تاریخ اسلام از صدر تا معاصر
📚 بر اساس آثار معتبر آکادمیک و منابع کهن
📝 با بررسی تحولات تاریخ و تمدن اسلامی

✅ به جمع پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ اسلام بپیوندید:
🔴@IslamGhazis
🔴@IslamGhazis