شاهزاده‌نشین بزرگ مسکو که پیش از سال ۱۳۸۹ میلادی با نام شاهزاده‌نشین مسکو شناخته می‌شد، یک پادشاهی روسی در اواخر قرون وسطی بود. این حکومت در سدهٔ ۱۳ به‌صورت یک شاهزاده‌نشین اقطاعی شکل گرفت و در اواخر سدهٔ ۱۵ به دولتی متمرکز بدل شد. مسکو زمانی به شاهزاده‌نشینی مستقل تبدیل شد که دانییل، پسر کوچک الکساندر نوسکی، آن را به‌عنوان اقطاع دریافت کرد. در پایان سدهٔ ۱۳، مسکو در کنار تور به یکی از قدرت‌های اصلی در قلمرو ولادیمیر بدل شد. رقابت میان مسکو و تور بر سر عنوان شاهزادهٔ بزرگ شدت گرفت و این عنوان میان فرمانروایان دو خاندان دست‌به‌دست شد. با به قدرت رسیدن ایوان یکم، مسکو ثروت و نفوذ بیشتری یافت و مرکز کلیسای ارتدکس روسیه نیز به این شهر منتقل شد. بعدها با تضعیف اردوی زرین، شاهزادگان مسکو قلمرو خود را گسترش دادند. ایوان سوم با انضمام بیشینۀ سرزمین‌های روسی، پایه‌های دولت متمرکز روسیه را بنا نهاد و با شکست تاتارها به سلطهٔ آنان پایان داد. سرانجام ایوان چهارم (مخوف) در سال ۱۵۴۷ به‌عنوان نخستین تزار روسیه تاج‌گذاری کرد.

اشغال عراق در ۲۰ مارس ۲۰۰۳ با حملۀ ائتلافی به‌رهبری ایالات متحده و بریتانیا علیه حکومت صدام حسین آغاز شد. هدف اعلامی این تهاجم، خلع سلاح عراق از تسلیحات کشتار جمعی، مقابله با تروریسم و سرنگونی رژیم بعث بود. نیروهای ائتلاف در مدت کوتاهی بغداد را تصرف کردند و حکومت صدام در آوریل ۲۰۰۳ سقوط کرد، اما پایان عملیات نظامی گسترده به معنای پایان جنگ نبود. پس از آن، با مقاومت شدید اهل‌سنت عراق مقابل اشغالگران، عراق وارد مرحله‌ای طولانی از جنگ داخلی شد. نهایتاً نیروهای آمریکا در دسامبر ۲۰۱۱ رسماً از عراق خارج شدند، اما پیامدهای جنگ همچنان ادامه دارد. هزینۀ اقتصادی این جنگ برای ایالات متحده حدود ۲/۲ تریلیون دلار و بسیار بیشتر از پیش‌بینی‌های اولیۀ آمریکا بود. در طول جنگ بیش از ۴٬۴۸۸ نظامی آمریکایی به هلاکت رسیدند و ۳۲ هزار نفر نیز مجروح شدند که بسیاری از آن‌ها تا سال‌ها پس از بازگشت نیز گرفتار بیماری‌های روانی و نواقص جسمی شدند. جنگ عراق یکی از پرهزینه‌ترین و پر‌تلفات‌ترین درگیری‌های نظامی تاریخ معاصر آمریکا محسوب می‌شود.

🌏 جای تعجب ندارد که آسیا میزبان بزرگ‌ترین سهم از جمعیت هندی‌های مقیم خارج (دیاسپورای هند) است که کشورهای همسایۀ هندوستان و کشورهای حوزۀ خلیج فارس به‌عنوان کانون‌های اصلی جذب عمل می‌کنند. اما آنچه واقعاً جالب توجه است، آمریکای شمالی است. با وجود قرارگیری در آن سوی کرۀ زمین، این قاره میزبان دومین جمعیت بزرگ هندی در سراسر جهان است.

🌎 ایالات متحده و کانادا با ایجاد فرصت‌های شغلی در فناوری و برخورداری از شبکه‌های مهاجرتی دیرینه، به کانون‌های عمدۀ جذب تبدیل شده‌اند. اروپا و آفریقا با آمار کمتر اما قابل مقایسه در رده‌های بعدی قرار دارند، بااین‌حال، جمعیت هندی‌ها در اروپا بیشتر در بریتانیا متمرکز است که حدود ۱٫۸ میلیون هندی را در خود جای داده است.

🇦🇺 در اقیانوسیه نیز استرالیا برجسته است، جایی که جمعیت هندی‌ها نزدیک به یک میلیون نفر است.

این نقشه مقایسه‌ای تکان‌دهنده را نشان می‌دهد: فقط طی یک سال، ایالات متحده تقریباً همان تعداد قتل‌هایی را ثبت کرده است که مجموع همۀ کشورهای قرمزرنگ نقشه دارند؛ همچنین باید در نظر داشت که این کشورها در مجموع بیش از ۲.۳ میلیارد نفر جمعیت دارند، در مقایسه با آمریکا که جمعیت آن حدود ۳۲۷ میلیون نفر است.

این آمار از داده‌های مربوط به قتل‌ها در سال ۲۰۱۶ گرفته شده‌اند و اعداد مطلق (نه نرخ قتل) را مقایسه می‌کنند. این موضوع اهمیت دارد: نرخ سرانه در بسیاری از کشورهای سرخ‌رنگ، به‌مراتب پایین‌تر از ایالات متحده است. بااین‌حال، این مقایسه بر استثنایی بودن مقیاس خشونت مرگبار در ایالات متحده در میان کشورهای دارای درآمد بالا و متوسط تأکید دارد.

نتیجه این نیست که این کشورها از نظر امنیت یکسان هستند، بلکه نشان می‌دهد که آمارها به‌تنهایی می‌توانند واقعیت‌های جوامع بشری را آشکار کنند و اینکه اندازۀ جمعیت به‌خودی‌خود به سطوح بالاتر جرایم خشونت‌آمیز منجر نمی‌شود.

💵 ارقام برحسب میلیارد دلار است.

گزارش عربی خبرگزاری الجزیره با زیرنویس فارسی دربارهٔ نقش جغرافیای طبیعی ایران در جنگ زمینی

از خرمای مجولِ مراکش با بافتی لطیف و طعمی سرشار از شیرینیِ کاراملی گرفته تا خرمای دگلت‌نورِ الجزایر با بافتی سفت و مزه‌ای مغزگونه، و نیز خرمای تیره‌رنگ و محبوب عجوه در مدینۀ منوره، خاورمیانه و شمال آفریقا صدها نوع متمایز خرما را در خود جای داده‌اند که از نظر طعم و بافت، تفاوت‌های چشمگیری دارند.

این انواع خرما، از گونه‌های نرم و شیره‌دار تا انواع خشک و نان‌مانند را دربرمی‌گیرند و هریک کاربردی خاص دارند. خرما افزون بر آنکه یک میوه به شمار می‌آید، خوراکی مهمی در فرهنگ این مناطق است که هزاران سال بخشی از تغذیۀ مردم را تأمین می‌کرده است.

ایران با تولید صدها گونه خرما از جمله مضافتی، جزو بزرگ‌ترین صادرکنندگان این محصول در جهان است. خرما در فرهنگ اسلامی به‌ویژه در ماه مبارک رمضان جایگاهی دیرینه نزد عموم مسلمانان دارد.

🌙 ماه میهمانی خدا بسیار نزدیک است. اللهم بلغنا رمضان وبارك لنا فيه.✨

در سال ۲۰۲۵، شرق آفریقا تنها در یک سال نزدیک به ۱۳ میلیون نفر به جمعیت خود افزود؛ رشدی که عمدتاً ناشی از نرخ بالای زاد‌و‌ولد و ساختار جمعیتی بسیار جوان این منطقه است. غرب آفریقا با فاصله‌ای اندک در رتبهٔ بعدی قرار دارد و با افزوده شدن بیش از ۱۰ میلیون نفر، روند رونق جمعیتی بلندمدت خود را ادامه می‌دهد. آفریقای مرکزی نیز شاهد رشد قابل توجه جمعیت است، درحالی‌که افزایش جمعیت در شمال آفریقا ملایم‌تر و معتدل‌تر است. در این میان، جنوب آفریقا به‌عنوان کندترین منطقه از نظر رشد جمعیت متمایز می‌شود؛ به‌گونه‌ای که افزایش جمعیت آن در مقایسه با سایر مناطق قاره، نزدیک به حالت رکود است. در مجموع، آفریقا بیشترین رشد جمعیت را در میان همهٔ قاره‌ها خواهد داشت و این رشد عمدتاً توسط شرق و غرب آفریقا هدایت خواهد شد.

با افزایش تراکم جمعیت و شتاب روزافزون روند شهرنشینی، خاورمیانه شاهد تمرکز فزایندۀ جمعیت در کلان‌شهرهاست.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی می‌کند که اقتصاد آفریقا در سال ۲۰۲۶ به ۳.۳۲ تریلیون دلار برسد، اما رشد همچنان به‌شدت متمرکز باقی می‌ماند. انتظار می‌رود ۱۰ اقتصاد برتر حدود ۶۸٪ از کل تولید را ایجاد کنند. بیشترین وزن اقتصادی متعلق به آفریقای جنوبی، مصر و نیجریه است که مجموع تولید ناخالص داخلی اسمی آن‌ها طبق برآوردها از ۱.۱۷ تریلیون دلار فراتر خواهد رفت. آفریقای جنوبی با ۴۰۱.۵۸ میلیارد دلار در صدر قرار دارد؛ جایگاهی که به پشتوانۀ ساختار متنوع اقتصادی و عمق نهادی در بخش‌های مالی، خدمات، صنعت و معدن به‌دست آمده است. مصر با ۳۹۹.۵۱ میلیارد دلار در جایگاه بعدی قرار می‌گیرد؛ رشدی که از توسعه زیرساخت‌ها، اصلاحات کلان اقتصادی و نقش این کشور به‌عنوان هاب لجستیک و انرژی ناشی می‌شود. نیجریه نیز با تولید ناخالص داخلی ۳۳۴.۳۴ میلیارد دلاری همچنان یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد قاره است؛ جایی که تغییرات سیاستی و سرمایه‌گذاری‌ها به‌تدریج رشد را از وابستگی به نفت به سمت صنعت، فناوری اطلاعات، ساخت‌وساز و کشاورزی سوق می‌دهد.

در بسیاری از نقاط جهان، سلام و‌ احوال‌پرسی با بوسه بر گونه همراه است؛ از جنوب اروپا و آمریکای لاتین گرفته تا خاورمیانه و بخش‌هایی از اروپای شرقی، این حرکت نشانه‌ای از صمیمیت، آشنایی و احترام محسوب می‌شود. اما تعداد بوسه‌ها، اینکه چه کسی را می‌بوسند و در چه موقعیتی، می‌تواند از کشوری به کشور دیگر تفاوت چشمگیری داشته باشد. در برخی جاها یک بوسه رایج است، در برخی دیگر دو یا سه بوسه؛ گاهی این رفتار به دوستان و اعضای خانواده محدود می‌شود و گاهی حتی در محیط‌های کاری نیز معمول است.

داده‌ها حاکی از تمرکز بالای تجارت خارجی ایران است؛ به‌طوری‌که مناسبات اقتصادی کشور عمدتاً بر چند شریک محدود، با محوریت چین و امارات، استوار است.

اتریش 🇦🇹، الجزایر 🇩🇿، بلغارستان 🇧🇬، لیبریا 🇱🇷، نیجریه 🇳🇬 و سوریه 🇸🇾

🇪🇹 اتیوپی تنها کشور آفریقایی است که هرگز مستعمره نشد. این کشور در سال ۱۸۹۶ در نبرد آدوا ارتش متجاوز ایتالیا را مقتدرانه شکست داد و استقلال خود را مقابل استعمارگران حفظ کرد.

در سال میلادی جاری، ایتالیا بیش از پنج میلیون ساکن خارجی دارد. بزرگ‌ترین گروه مهاجران را رومانیایی‌ها با بیش از یک میلیون نفر تشکیل می‌دهند. پس از آن‌ها آلبانیایی‌ها (حدود ۴۱۴ هزار نفر)، مراکشی‌ها (حدود ۴۱۲ هزار نفر)، چینی‌ها (حدود ۳۱۱ هزار نفر) و اوکراینی‌ها (بیش از ۲۰۰ هزار نفر) قرار دارند. همچنین بنگلادشی‌ها، هندی‌ها و فیلیپینی‌ها از دیگر جمعیت‌های مهم مهاجر به‌شمار می‌روند. بیشتر مهاجران در شمال و مرکز ایتالیا زندگی می‌کنند و نزدیک به ۶۰ درصد آنان در مناطق شمالی ساکن‌اند؛ جایی که فرصت‌های صنعتی فراوان است. مهاجران نقش مهمی در بخش‌های کشاورزی، صنعت، تولید و خدمات مراقبتی دارند؛ برای نمونه هندی‌ها در دامداری و اوکراینی‌ها در مراقبت خانگی فعال‌اند. شهرهایی مانند میلان و پراتو میزبان جامعۀ بزرگ چینی هستند. در سال‌های اخیر رشد بنگلادشی‌ها چشمگیر بوده است. در مجموع، ترکیب جمعیتی مهاجران ایتالیا متنوع و چندقومیتی است و از اروپا، آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی تشکیل می‌شود.

دیاسپورای ونزوئلا یکی از بزرگ‌ترین موج‌های مهاجرت در تاریخ معاصر قارۀ آمریکاست؛ بر اساس برآوردهای معتبر، تا سال ۲۰۲۵ بیش از ۸ میلیون ونزوئلایی در خارج از کشورشان زندگی می‌کنند که این رقم بیش از ۲۰٪ جمعیت کل ونزوئلا را تشکیل می‌دهد. بیشتر این افراد در کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب ساکن هستند، به‌طوری که کلمبیا با حدود ۲.۸ میلیون و پرو با نزدیک به ۱.۷ میلیون جمعیت ونزوئلایی، بزرگ‌ترین جوامع میزبان را دارند. جمعیت قابل توجهی نیز در ایالات متحده، شیلی، برزیل و اکوادور مستقر شده‌اند. این مهاجرت گسترده عمدتاً به‌دلیل بحران‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در ونزوئلا بوده است که باعث شده مردم برای جستجوی فرصت‌های بهتر و امنیت بیشتر به سایر کشورهای قارۀ آمریکا نقل مکان کنند. اکثر مهاجران به‌خاطر نزدیکی جغرافیایی، زبان و شبکه‌های خانوادگی در همان منطقۀ آمریکایی و خاصه لاتین اقامت می‌یابند و نقش قابل توجهی در تحولات اقتصادی و اجتماعی جوامع میزبان ایفا می‌کنند.