🎁تاریخچۀ حملات و متصرفات وایکینگ‌ها🔎

🔴قرمز تیره: قرن ۸
🔴سرخ روشن: قرن ۹
🟠نارنجی: قرن ۱۰
🟡رنگ زرد: قرن ۱۱
🟢مناطق سبز: حملات و متصرفات موقت

👍 پیروزی قاطعانۀ مسلمانان بر وایکینگ‌ها: اقتدار امویان اندلس 👍⬇️

⏳ یورش وایکینگ‌ها به اشبیلیه (جنوب اسپانیا) یکی از مهم‌ترین رویدادهای نظامی سدۀ نهم میلادی در اندلس بود که در سال ۸۴۴ میلادی رخ داد. در این حمله، ناوگان اژدهاپیکر وایکینگ‌ها که منابع معاصر عربی از آن‌ها با نام «مجوس» یاد کرده‌اند، پس از یورش به چندین شهر ساحلی اندلس، از مسیر رودخانۀ بزرگ وادی کبیر پیشروی کردند و در ۲۵ سپتامبر به نزدیکی شهر اشبیلیه رسیدند. آنان سرانجام در اول یا سوم اکتبر وارد شهر شدند. اشبیلیه در آن زمان بخشی از امارت اموی قرطبه بود. وایکینگ‌ها پس از تصرف شهر، آن را وحشیانه همراه با نواحی پیرامون غارت کردند و خسارات گسترده‌ای بر جای گذاشتند.

🥷 اما در واکنش به این حمله، عبدالرحمن دوم اموی (امیر عبدالرحمن اوسط)، سپاهی بزرگ تجهیز کرد و فرماندهی آن را به حاجب و یکی از برجسته‌ترین فرماندهان خود یعنی عیسی‌بن شهید سپرد. نیروهای مسلمان پس از چند هفته نبرد سرسختانه، سرانجام در یازدهم یا هفدهم نوامبر موفق شدند وایکینگ‌ها را قاطعانه شکست دهند و اشبیلیه را بازپس گیرند و مهاجمان را ناچار به فرار از اندلس کنند. در این درگیری هزاران نفر از مهاجمان کشتار و اسیر شدند و  تنها شمار اندکی از وایکینگ‌ها توانستند از این نبرد جان سالم به در ببرند و از شبه‌جزیرۀ ایبری خارج شوند.

👍 پس از دفع قاطع و موفق تهاجم وایکینگ‌ها، حکومت مقتدر اموی اقدامات گسترده‌ای برای تقویت توان دفاعی مسلمانان در اندلس انجام داد. شمار نیروهای نظامی افزایش یافت، کشتی‌های جنگی بیشتری ساخته شد و تجهیزات دریایی و استحکامات ساحلی بیش از گذشته توسعه یافت تا از تکرار چنین حملاتی برای همیشه جلوگیری شود. واکنش سریع و سازمان‌یافتۀ مسلمانان، همراه با ایجاد سامانه‌های دفاعی جدید، نقش مهمی در بازدارندگی وایکینگ‌ها ایفا کرد و موجب شد آنان دیگر نتوانند اندلس را همچون گذشته هدف حملات گسترده قرار دهند.

✍️ برخی مورخان برجسته، از جمله هیو کندی و نیل پرایس، واکنش سریع و مؤثر مسلمانان به حملۀ سال ۸۴۴ و اصلاحات دفاعی پس از آن را با عملکرد ضعیف حکومت‌های کارولنژی و آنگلوساکسون در برابر یورش‌های وایکینگ‌ها مقایسه کرده‌اند. به باور آنان، همین آمادگی نظامی و سازمان دفاعی کارآمد سبب شد که وایکینگ‌ها نتوانند در اندلس همان موفقیت‌هایی را به دست آورند که در بخش‌های وسیعی از اروپای غربی کسب کرده بودند.

🥷 اگرچه وایکینگ‌ها بعدها در سال‌های ۸۵۹ و ۹۶۶ نیز تلاش‌هایی برای حمله به این سرزمین اسلامی انجام دادند، اما ناکامی‌های پیاپی در برابر سپاه مسلمانان، آنان را از حملۀ مجدد به اندلس برای همیشه دلسرد و ناامید کرد. از آن پس، بیشتر ناوگان‌های وایکینگ مسیر خود را به‌سوی سرزمین فرانک‌ها، یعنی بخش عمده‌ای از فرانسۀ امروزی، تغییر دادند.

📝 یک سال پس از شکست سنگین وایکینگ‌ها، آنان سفیری به دربار امیر عبدالرحمن اوسط فرستادند. فرمانروای مقتدر اموی نیز در پاسخ، شاعر و دیپلمات نامدار خود یعنی یحیی غزال را به‌عنوان سفیر نزد وایکینگ‌ها اعزام کرد. این اقدام نشان‌دهندۀ برقراری روابط دیپلماتیک میان دو طرف پس از پایان درگیری‌های نظامی بود.

🥷 همچنین گزارش شده است که شمار زیادی از وایکینگ‌هایی که پس از شکست اسیر شدند و در اندلس باقی ماندند، هدایت یافته و داوطلبانه اسلام آوردند. این وایکینگ‌ها پس از مسلمان شدن به فعالیت‌هایی مانند تولید و تجارت پنیر و دیگر مشاغل رایج جامعۀ اسلامی اندلس روی آوردند.

📚 اطلاعات مربوط به این یورش در آثار شماری از مورخان مسلمان، از جمله ابن القوطیه، ابن عذاری و نویری، ثبت شده است. افزون بر این، منابع و سالنامه‌های مسیحی اسپانیا نیز به این رویداد اشاره کرده‌اند؛ زیرا وایکینگ‌ها پیش از حمله به اشبیلیه، به پادشاهی مسیحی آستوریاس در شمال ایبریا نیز یورش برده بودند. هم‌سویی نسبی گزارش‌های اسلامی و مسیحی، این واقعه را به یکی از مستندترین حملات وایکینگ‌ها در تاریخ اندلس تبدیل کرده است.

🔽به کانال بزرگ نقشه‌ها بپیوندید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

⚔️ کارنامۀ نظامی سلطان سلیم شاه عثمانی🇹🇷
🔹
🗺 نقشۀ دیگری در همین سبک:⬇️
🗡 کارنامۀ نظامی خالدبن ولید 🤚
🔹

😁☝️ شاهزاده سلیم در سال ۱۴۷۰ میلادی در آماسیه متولد شد. پدرش سلطان بایزید دوم (هشتمین پادشاه عثمانی) و مادرش عایشه گل‌بهار خاتون (از خاندان امارت ذوالقدر) بود. سلیم در دوران سلطنت پدرش بیش از بیست سال به‌عنوان حاکم ترابزون خدمت کرد. در همین دوره او علیه صفویان و گرجی‌ها لشکرکشی‌هایی ترتیب داد. وی صفویان را در ۱۵۰۷ در ارزنجان شکست داد و در ۱۵۰۸ بر گرجی‌ها چیره شد. سلیم در سال ۱۵۱۱ برای گرفتن تاج‌وتخت از پدرش که عملکردی ضعیف و منفعل در اواخر سلطنت خود مقابل تهدیدات داخلی و خارجی نشان داده بود، دست به لشکرکشی زد، اما در نزدیکی چورلو شکست خورد. بااین‌حال، پدرش ناچار به کناره‌گیری از سلطنت شد و اندکی بعد وفات یافت. شورش گستردۀ علوی‌های آناتولی (قزلباشان صفوی) در قلمرو عثمانی، بحران اصلی اواخر سلطنت بایزید بود که سیزده سال مقابل صفویان عوض اقدام نظامی، با مکاتبه و اندرز و موعظه و پند عارفانه، از صفویان تقاضای پرهیز از خشونت می‌کرد.

💪⚡️ سلیم پس از تثبیت قدرت با حذف برادران بزرگتر، توجه خود را به صفویان معطوف کرد که متجاوز از یک دهه بود امنیت منطقه و خاصه قلمرو عثمانی را مختل و تهدید کرده بودند و سلیم شخصاً از دوران شاهزادگی متوجه خطر آنان بود و سرسختانه با آن‌ها دشمن بود. دراین‌باره در نامه‌ای به الوندبیگ آق‌قویونلو آمادگی خود را برای حمایت قاطع از بایندریان برای نابودی صفویان اعلام داشته بود (در این زمان صفویان هنوز بر تبریز مسلط نشده بودند). سرانجام سلطان سلیم شاه در سال ۱۵۱۴ صفویان را در نبرد معروف چالدران مقتدرانه در هم کوبید و فاتحانه با استقبال گرم و گستردۀ مردم تبریز که هنوز یک نسل از تغییر مذهب آن‌ها نگذشته بود، وارد تبریز شد و بیش از یک هفته در آنجا اقامت داشت؛ اما آنچه منجر به بازگشت وی شد، نه احتمال رجعت لشکر شکست‌خوردۀ قزلباش یا بازگشت شاه اسماعیل صفوی که پس از شکست بدون توقف در تبریز تا درگزین همدان تاخته در غاری پنهان شده بود، و بعد نیز متعاقب اطمینان از خروج سلیم بازگشت و دیگر هیچ‌گاه نجنگید و افسرده شد و ده سال بعد از دنیا رفت، بلکه شورش و اعتراض ینی‌چریانی بود که عادت به جنگ در خاک اروپا با مسیحیان داشتند و شباهت برخی عقایدشان با قزلباشان لزوم درگیری را برایشان توجیه نمی‌کرد؛ البته دلیل اصلی این بهانه‌تراشی را باید در قحطی ناشی از سیاست زمین‌سوختۀ صفویان و فرارسیدن زمستان دانست. بدین‌ترتیب سلیم که با حمایت این قوای عثمانی به سلطنت رسیده بود، با غارت قصر اسماعیل و بسیج خیل بزرگی از هنرمندان و عالمان و معماران و صنعتگران شهر برای مهاجرت، از تبریز به استانبول بازگشت تا در آینده کار براندازی صفویان را از سر گیرد. این نکته را نباید از نظر دور داشت که سلیم می‌خواست حکومت آق‌قویونلو را با سلطنت شاهزادۀ پناهندۀ بایندری (مرادبیگ) احیا کند و دراین‌باره سلیم با وی مکاتبه کرد و مراد نیز به اردوی عثمانی پیوست، اما در موضعی با طلایۀ لشکر صفوی درگیر شد و به قتل رسید (برای تفصیل وقایع مذکور به کتاب شاه اسماعیل اول اثر منوچهر پارسادوست رجوع کنید).

💪🇹🇷 در پی نبرد چالدران، تمام امارت‌های کردی در شرق آناتولی به تابعیت دولت عثمانی درآمدند. در ۱۵۱۵، سلیم قلعۀ استراتژیک کماخ را نیز از صفویان گرفت و سپاهی را سوی ذوالقدر روانه کرد. ذوالقدریان در تورناداغ شکست خوردند و به قلمرو عثمانی ضمیمه شدند. سپس سلیم با اطلاع از توطئۀ سلطان ممالیک برای اتحاد با صفویه تا قبل از چالدران و همچنین ملاحظۀ تقاضای مؤکد و مشکوک قانصوه الغوری برای عدم حملۀ دوباره به صفویان، سوی این متحد اسمی صفویان نیز لشکر کشید و با پیروزی‌های قاطع در مرج دابق، ریدانیه و قاهره، میان سال‌های ۱۵۱۶ و ۱۵۱۷، سلطنت ممالیک چرکسی را برانداخت (در قیاس با حمله به صفویان، توجه داشته باشید که سپاه عثمانی در مسیر با قحطی مواجه نشدند و سال فتح نیز ترسالی و پرباران بود). بدین‌ترتیب مصر و شامات و حجاز تحت فرمان عثمانی قرار گرفتند و مقابل تهدیدات صفوی و صلیبی (پرتغال)، قدرت جدیدی جایگزین ضعف عمل ممالیک چرکسی شد. سلیم پس از هشت سال پادشاهی سرانجام در سال ۱۵۲۰ در سن ۵۰ سالگی چشم از جهان فروبست. او یکی از سلاطین تأثیرگذار تاریخ اسلام بوده است. سلیم پادشاهی شاعر بود و علاقۀ فراوانی به زبان و ادب فارسی داشت و دیوانی به همین زبان دارد که تصحیح آن در ایران نیز چاپ شده است.

🔻
👇👇👇 در آرشیو جاینگاره دانلود کنید:
💬 دیوان فارسی سلطان سلیم شاه عثمانی 💬
🔻
⚡️همچنین بنگرید:⬇️
🟢قلمرو عثمانی قبل از وفات سلیم🇹🇷
🟡قلمرو سلطنت اسلامی ممالیک🇪🇬
🔵سلیم عثمانی و ملکشاه سلجوقی 🪕
🔴 تاریخ عثمانی از آغاز تا پایان🇹🇷
🔵اوزون‌حسن آق‌قویونلو و عثمانی🐎
🟡
⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

⁉️پایتخت‌های کدام کشورها در جزیره‌ای جدا از خشکی اصلی واقع است؟

🛜 با وجود اینکه بیشتر پایتخت‌های جهان در سرزمین اصلی کشورهای خود قرار دارند، تنها چهار کشور از این قاعده مستثنا هستند:

🇬🇲 گامبیا
🇩🇰 دانمارک
🇬🇶 گینۀ استوایی
🇦🇪 امارات متحدۀ عربی

📍پایتخت‌های این کشورها بر روی جزایری جدا از سرزمین اصلی واقع شده‌اند؛ امری که بنابه دلایل تاریخی، راهبردی یا جغرافیایی شکل گرفته و این شهرها همچنان تا امروز مراکز حکومت و ادارهٔ کشورهای خود به شمار می‌روند:

🇦🇪 امارات متحده عربی - ابوظبی

ابوظبی بر روی جزیره‌ای به همین نام در ساحل دریا قرار گرفته است. این شهر از طریق پل‌های متعدد به خشکی متصل می‌شود و علاوه‌بر اینکه مرکز سیاسی کشور است، یکی از مهم‌ترین مراکز اقتصادی و نفتی کشور ثروتمند امارات نیز به شمار می‌رود.

🇩🇰 دانمارک - کپنهاگ

کپنهاگ، پایتخت دانمارک، عمدتاً بر روی جزیرۀ زلاند (Zealand) و بخشی نیز بر روی جزیرۀ آماگر (Amager) قرار دارد. این شهر از قرون وسطی مرکز سیاسی و اقتصادی دانمارک بوده و امروزه نیز مقر دولت، پارلمان و خاندان سلطنتی است.

🇬🇶 گینه استوایی - مالابو

مالابو در جزیرۀ بیوکو (Bioko) قرار دارد؛ درحالی‌که بخش عمدۀ قلمرو گینۀ استوایی روی سرزمین اصلی آفریقا واقع شده است. این شهر در دوران استعمار اسپانیا توسعه یافت و امروزه پایتخت رسمی کشور محسوب می‌شود، هرچند برخی نهادهای دولتی درحال انتقال به شهر سیوداد د لا پاز در سرزمین اصلی هستند.

🇬🇲 گامبیا - بانجول

بانجول بر روی جزیرۀ سنت ماری (St. Mary's Island) در محل تلاقی رود گامبیا و اقیانوس اطلس واقع شده است. این شهر در دوران استعمار بریتانیا بنیان‌گذاری شد و همچنان پایتخت و مرکز اداری گامبیا است.

⚠️دربارۀ گامبیا بخوانید:
◀️عجیب‌ترین مرز جهان! 😳

🔴لذت جغرافیا با نقشه‌ها:
🗾 @Jaynegareh 👇👇👇

🇨🇳 مقایسۀ تولید ناخالص داخلی آفریقا با چین در ۱۹۸۰ و ۲۰۲۶ میلادی

🌍 در سال ۱۹۸۰، بیشتر کشورهای آفریقایی سرانۀ تولید ناخالص داخلی بالاتری نسبت به چین داشتند. امروز اما چین از همۀ آن‌ها بالاتر است.

🔴لذت جغرافیا با نقشه‌ها:
🗾 @Jaynegareh 👇👇👇

🇷🇺 نمادهای کمونیستی در کدام کشورهای اروپا رسماً ممنوع است؟🤔

🚫🔴این کشورهای اروپایی استفاده از نمادهای رژیم‌های کمونیستی (مانند انواع پرچم سرخ🚩، داس‌وچکش🔰، ستارۀ سرخ⭐️، نشان‌های ارتش سرخ🪖 و سایر نمادها همچون چهره‌نگاری لنین👴، استالین😎👨و به‌ویژه چگوارا) را به‌طور کامل ممنوع کرده‌اند:

🇪🇪 استونی
🇱🇻 لتونی
🇱🇹 لیتوانی
🇵🇱 لهستان
🇺🇦 اوکراین
🇲🇩مولداوی
🇭🇺 مجارستان
🇨🇿 جمهوری چک

🇩🇪 در‌حالی‌که ممنوعیت نمادهای نازی در اکثر کشورهای اروپای غربی (آلمان، فرانسه و...) به‌شدت اجرا می‌شود، این نقشه نشان می‌دهد که ممنوعیت نمادهای کمونیستی بیشتر در کشورهای شرق و مرکز اروپا که سابقۀ عضویت در بلوک شوروی را دارند، اعمال شده است.

🏰اروپا را از نو بشناسید:👇
🇪🇺 @Jaynegareh 👇👇👇

🏳️ چگونه خلافت اسلامی به یک ابرقدرت جهانی تبدیل شد؟ ⚫️

👍 از مدینه تا مرزهای چین و فرانسه؛ روایتی کوتاه از شکل‌گیری، گسترش و رسیدن قلمرو دولت اسلامی به بزرگ‌ترین گسترهٔ جغرافیایی خود در طول تاریخ!

👍 در این کلیپ، سیر توسعهٔ دولت اسلامی از تأسیس توسط رسول الله ﷺ تا اوج قدرت آن در عهد امویان، به‌صورت خلاصه بیان شده است.

📚 دراین‌باره بیشتر بنگرید:
📚فتوحات اسلامی در عصر نبوی
📚نقشۀ کامل توسعۀ دولت اسلامی
📚خلافت اموی شامل کدام کشورها بود؟

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

💔🇧🇦سِربْرِنیتسا در ژوئیهٔ خونین ۱۹۹۵

🟢سبز: نیروهای بوسنیایی (مدافع).
🔴قرمز: نیروهای صرب بوسنی (مهاجم).
🔵آبی: نیروهای حافظ صلح (هلندی‌ها).

🇧🇦 سالروز نسل‌کشی مسلمانان بوسنیایی🇧🇦
💔8⃣3⃣7⃣2⃣💔

⭕️در ژوئیهٔ ۱۹۹۵، در واپسین ماه‌های جنگ بوسنی، شهر سِربْرِنیتسا در شرق بوسنی و هرزگوین شاهد یکی از هولناک‌ترین جنایت‌های عباد صلیب و بزرگ‌ترین قتل‌عام در اروپا پس از جنگ جهانی دوم بود. این شهر از سال ۱۹۹۳ با قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل «منطقهٔ امن» اعلام شده و حفاظت از آن به نیروهای حافظ صلح هلندی سپرده شده بود. بااین‌حال، در ۱۱ ژوئیۀ ۱۹۹۵ نیروهای ارتش جمهوری صرب بوسنی به‌فرماندهی جنایتکار جنگی راتکو ملادیچ وارد شهر شدند و در برابر اهمال و انفعال نیروهای حافظ صلح، کنترل کامل منطقه را در دست گرفتند.

⭕️وحوش صرب مردان و پسران را به‌طور سیستماتیک جدا کردند. در فاصلهٔ چند روز و کمتر از یک هفته، حداقل ۸ هزار و ۳۷۲ مرد و پسر بوسنیایی در اعدام‌هایی که توسط صرب‌‎ها در مناطق جنگلی و مکان‌های مختلف دیگر انجام شد، نسل‌کشی شدند. حدود ۲۰ تا ۲۵ هزار زن و کودک و سالمند به پایگاه سازمان ملل در پوتوچاری پناه بردند و هزاران مرد و پسر نوجوان نیز برای رسیدن به مناطق تحت کنترل دولت بوسنی از راه جنگل‌ها گریختند که فقط شمار کمی از آنان موفق شدند زنده برسند. نیروهای صرب بسیاری از مردان و پسران را در ایست‌های بازرسی، انبارها، مدارس، کارخانه‌ها و مزارع بازداشت و کشتار کردند. آنان مظلومانه به‌صورت گروهی شکنجه و تیرباران شدند و اجسادشان در گورهای دسته‌جمعی دفن شد. برخی مردان زنده‌به‌گور کرده شدند و برخی پدران مجبور شدند شاهد قتل فرزندانشان باشند.

⭕️برای پنهان کردن هرچه بیشتر آثار جنایت، بخشی از این گورها برای پراکنده‌سازی بعدها با ماشین‌آلات سنگین نبش و بقایای قربانیان به گورهای دیگری در مناطق مختلف منتقل شد؛ اقدامی که روند شناسایی اجساد را برای سال‌ها دشوار کرد. با گذشت سال‌ها، استخوان‌های بسیاری از قربانیان در گورهای دسته‌جمعی مختلف پیدا شد. ازآنجاکه قطعات استخوان متعلق به یک شخص از گورهای مختلف کشف شده بود، تلاش‌ها برای شناسایی هویت آن‌ها سال‌ها طول کشید.

⭕️دادگاه‌های بین‌المللی این جنایت جنگی و کشتار جمعی را مصداق «نسل‌کشی» دانستند و عاملان جنایت را به مجازات محکوم کردند. نسل‌کشی سربرنیتسا تنها به کشتار محدود نشد. ده‌ها هزار زن، کودک و سالمند به اجبار از منطقه اخراج شدند، هزاران خانواده از هم پاشیدند و بسیاری از بازماندگان سال‌ها با آسیب‌های شدید جسمی و روانی زندگی کردند. جنگ بوسنی در مناطق مختلف با جنایت‌هایی از جمله محاصره، پاکسازی قومی، آوارگی اجباری و خشونت و تجاوز جنسی علیه زنان و دختران همراه بود و این تجربه آثار عمیقی بر جامعهٔ مسلمان بوسنی بر جای گذاشت.

⭕️جستجو در گورهای دسته‌جمعی ۳۱ سال است که ادامه دارد. پس از پایان جنگ، حفاری گسترده‌ای در سراسر بوسنی و هرزگوین برای یافتن افراد گمشده آغاز شد. تا به امروز، بقایای قربانیان نسل‌کشی سربرنیتسا در حفاری‌ها در ۱۵۰ مکان مختلف، از جمله ۷۷ گور دسته جمعی، کشف شده است. بقایای استخوان‌های کشف‌شده از گورهای دسته جمعی از طریق تجزیه و تحلیل DNA و معاینات پزشکی قانونی شناسایی و سپس به خانواده‌های آن‌ها تحویل داده شد.

⭕️شهدای تفحص‌شده هرساله در ۱۱ ژوئیه در قبرستان یادبود پوتوچاری در نزدیکی سربرنیتسا به خاک سپرده می‌شوند. تا به امروز، ۶ هزار و ۷۷۲ شهید قربانی نسل‌کشی در پوتوچاری دفن شده‌اند، ۲۵۰ قربانی به درخواست خانواده‌هایشان در گورستان‌های مختلف محلی دفن شده‌اند. پس از ۳۱ سال، تلاش‌ها برای یافتن بیش از هزار قربانی نسل‌کشی سربرنیتسا که بقایایشان هنوز پیدا نشده است، ادامه دارد.

⭕️هر ساله، با تکمیل شناسایی‌های جدید، شهدا حتی با استخوان‌های گمشده، با رضایت خانواده‌هایشان دفن می‌شوند و گاه قبرها برای افزودن بقایای نویافته نبش می‌شوند. بااین‌حال، برخی از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند دفن را سال‌ها به تعویق بیندازند به این امید که قطعات استخوان بیشتری از عزیزانشان در آینده پیدا شود.

⭕️امروز آرامستان و یادبود پوتوچاری، در نزدیکی سربرنیتسا، مهم‌ترین محل بزرگداشت قربانیان است. هرساله در سالروز نسل‌کشی، بستگان و بازماندگان شهدا و هزاران نفر گرد هم می‌آیند و بقایای شهدایی که در طول سال شناسایی شده‌اند با آیینی رسمی به خاک سپرده می‌شود، نام جان‌باختگان خوانده می‌شود و با سکوت و دعا یادشان گرامی داشته می‌شود. همچنین «راهپیمایی صلح» (Marš Mira) هر سال در مسیر معکوس راهی که بسیاری از مردم در تابستان ۱۹۹۵ برای فرار پیمودند برگزار می‌شود تا خاطرۀ رنج‌های قربانیان شهید زنده بماند.

راحوا وما ودّعناهم،
تركوا الأحبّة وراهم؛
لكن بقيت ذكراهم،
بقلوب أهل التوحيد... ☪

🏳️ کانال بزرگ نقشه‌ها در تلگرام📍
🇧🇦 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🕌 اسلام و مسلمانان اروپایی در بالکان

🕋نقشهٔ حاضر، نه انعکاسی از الگوهای مهاجرتی معاصر یا بحران‌های پناهندگی اخیر، بلکه روایتی معتبر از هفت قرن تاریخ مسلمانان بومی اروپا در شبه‌جزیرۀ بالکان از دوران امپراتوری عثمانی تا امروز محسوب می‌شود.

☪️ تودهٔ پیوستهٔ جمعیتی در ترکیه و قبرس شمالی، هستهٔ کانونی این پهنهٔ فرهنگی را تشکیل می‌دهد. در شمال غرب این کانون، اکثریت‌های بومی مسلمان در آلبانی و کوزوو، همراه با جامعهٔ اصیل بوسنیایی بوسنی و هرزگوین، محورهای ثانویهٔ این ساختار را می‌سازند. کانون‌های جمعیتی پراکنده اما متمایز در مقدونیهٔ شمالی، سنجاک، مونته‌نگرو، نواحی جنوبی و شمال شرقی بلغارستان و تراکیهٔ غربی در یونان، حاکی از استمرار تاریخی اجتماعات کهن مسلمان است؛ جوامعی که طی بیش از هفت قرن هویت دینی و تعلق سرزمینی خود را حفظ کرده‌اند.

🕌در سطح تحلیلی، این چینش جغرافیایی مؤید این درک تاریخی است که اسلام نه یک عنصر بیرونی یا متأخر در تجربهٔ تمدنی اروپا، بلکه یکی از لایه‌های بنیادین میراث چندفرهنگی این قاره است. پایداری این جوامع در برابر تحولات متعاقب فروپاشی امپراتوری عثمانی، بر انسجام فرهنگی ریشه‌دار و تاریخی آن‌ها گواهی می‌دهد. از این منظر، نقشهٔ حاضر نه یک دادهٔ جمعیتی صرف، بلکه سندی تاریخی بر پیوند گسست‌ناپذیر اسلام با جغرافیا و فرهنگ بالکان محسوب می‌شود.

☪️ تبار و نژاد مسلمانان بالکان
مسلمانان بومی اروپا جماعاتی ریشه‌دار با تبارهای قومی متمایز و چندگانه‌اند که قدمت و تداوم هویت دینی ایشان به هفت قرن می‌رسد. هستهٔ اصلی این جمعیت را سه شاخهٔ بزرگ قومی-زبانی تشکیل می‌دهد:

🇦🇱🇽🇰 نخست، آلبانیایی‌ها که از تبار ایلیری‌های باستان به شمار می‌روند و اکثریت قاطع مسلمانان آلبانی، کوزوو و بخش‌های غربی مقدونیهٔ شمالی را شامل می‌شوند.

🇧🇦 دوم، اسلاوهای جنوبی مسلمان که بوسنیاک‌ها (در بوسنی و هرزگوین و منطقۀ سنجاک بین صربستان و مونته‌نگرو)، پوماک‌ها (بلغاری‌زبانان مسلمان در بلغارستان و یونان) و توربِش‌ها (مقدونی‌های مسلمان) را در بر می‌گیرند؛ اینان اسلاوهایی‌اند که در دورهٔ عثمانی اسلام آوردند و هویت متمایز خود را حفظ کردند.

🇹🇷 گروه سوم، ترک‌های بالکان که از اعقاب ترکان آناتولی و عثمانی در منطقه هستند و به‌ویژه در بلغارستان، تراکیهٔ غربی در یونان، مقدونیهٔ شمالی و قبرس شمالی متمرکزند. افزون بر این سه شاخه، گروه‌های کوچک‌تری مانند تاتارهای دوبروجا (در رومانی) و برخی جوامع مسلمان رومانیایی نیز در این چارچوب می‌گنجند.

☪️ جمعیت مسلمانان بالکان
بر پایهٔ آخرین آمارهای رسمی و برآوردهای جمعیتی (عمدتاً مربوط به سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴)، مجموع مسلمانان بومی بالکان (شامل ترکیهٔ اروپایی) حداقل ۲۰ میلیون نفر برآورد می‌شود:

🇹🇷 ترکیهٔ اروپایی (تراکیهٔ شرقی) با بیش از ۱۲ میلیون نفر جمعیت تقریباً یکدست مسلمان، بزرگ‌ترین بخش را تشکیل می‌دهد؛

🇦🇱🇽🇰آلبانی با حدود ۲.۸ میلیون (حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مسلمان) و کوزوو با حدود ۲ میلیون (نزدیک به ۹۵ درصد مسلمان) در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

🇧🇦بوسنی و هرزگوین حدود ۱.۸ میلیون بوسنیاک (۵۰ درصد کل جمعیت) را در خود جای داده است؛

🇧🇬در بلغارستان، مسلمانان (ترک‌ها و پوماک‌ها) حدود ۹۰۰ هزار تا ۱ میلیون نفر (۱۰ تا ۱۲ درصد جمعیت) برآورد می‌شوند؛

🇲🇰 در مقدونیهٔ شمالی، جمعیت مسلمان (آلبانیایی‌ها، ترک‌ها و توربش‌ها) به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار نفر (حدود ۳۰ درصد) می‌رسد.

🇬🇷🇲🇪 اقلیت مسلمان تراکیهٔ غربی در یونان حدود ۱۲۰ هزار نفر، مسلمانان مونته‌نگرو (بوسنیاک و آلبانیایی) نزدیک به ۱۲۰ هزار نفر و مسلمانان بوسنیاک منطقهٔ سنجاک نیز حدود ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارند.

🏳️ علی عزت‌بیگویچ در واکنش به اقدام خاچ‌پرستان صرب و کروات که با نصب صلیب‌های بزرگ بر فراز تپه‌ها، در پی تحمیل سلطهٔ نمادین و پاک‌سازی قومی-مذهبی مناطق مسلمان‌نشین در خلال جنگ بوسنی بودند، گفته بود: «شما می‌توانید بر فراز تمام تپه‌ها صلیب برافرازید، اما ماه همچنان بر بلندای آسمان خواهد ماند.»

🕋 تاریخ و جغرافیای جهان اسلام📍
🕋@Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🕌 جمعیت مسلمانان در کشورهای بالکان

البته غیر از تراکیۀ شرقی (بخش اروپایی ترکیه) با ۱۲ میلیون نفر جمعیت، یونان (تراکیۀ غربی و برخی مناطق شمال غربی) نیز ۱۲۰ الی ۲۰۰ هزار مسلمان دارد که در این اینفوگرافیک فهرست نشده است.

🖥 آرشیو اینفوگرافیک تلگرام:
📊 @Infographicers 👈

⚫️ موقعیت و تحرکات نظامی نبرد بدر
⏳۱۷ رمضان ۲ه‍.ق (۱۳ مارس ۶۲۴م)

▪️سیزده سال پس از بعثت رسول الله ﷺ، مسلمانان برای رهایی از آزار و شکنجه‌ای که در مکه متحمل می‌شدند، به مدینه - که اسلام در آن پذیرفته شده بود - هجرت کردند. پس از این هجرت تاریخ‌ساز، مشرکان مکه تمام اموال و دارایی‌های مهاجران را که در مکه بر جای مانده بود، مصادره کردند.

▪️در مقابل، مسلمانان با استقرار در مدینه و تشکیل دولت اسلامی توسط پیامبر خدا ﷺ سازمان یافتند و تصمیم گرفتند در واکنش به مصادرۀ اموال خود، کاروان تجاری ابوسفیان را که از شام بازمی‌گشت، در کمین بگیرند. بنابراین پیامبر اکرم ﷺ با ۳۱۳ نفر از اصحاب کرام خود از مدینه حرکت کردند و ابوسفیان نیز با احساس خطر، از مکه درخواست نیروی کمکی کرد. قریش نیز سپاهی به‌فرماندهی عمروبن هشام (ابوجهل) روانه کرد که بیش از سه برابر مسلمانان نیرو داشت.

▪️درحالی‌که سپاه قریش در راه بود، ابوسفیان مسیر کاروان را تغییر داد و خبر داد که خطر برطرف شده است. سران قریش بر این باور بودند که دیگر نیازی به جنگ نیست، زیرا کاروان از خطر گذشته بود و افزون بر این، میان آنان و مهاجران پیوندهای نزدیک خویشاوندی و قبیله‌ای وجود داشت. بااین‌حال، ابوجهل که به پیروزی خود اطمینان داشت، بر ادامۀ پیشروی اصرار ورزید.

▪️دو سپاه در کنار چاه‌های بدر با یکدیگر روبه‌رو شدند. پس از آنکه مسلمانان در نبرد تن‌به‌تن میان سه مبارز از هر طرف به پیروزی رسیدند، قریش حمله‌ای همه‌جانبه را آغاز کرد. در جریان نبرد، بسیاری از سران برجستۀ قریش به‌ویژه ابوجهل کشته شدند و مسلمانان به پیروزی قاطعی دست یافتند. یاری خدا و رهبری پیامبرش به پیروزی بزرگی برای مسلمانان انجامید که مسیر گسترش اسلام را دگرگون ساخت. این رویارویی نخستین نبرد از جنگ قریش با مسلمانان بود؛ جنگی که شش سال ادامه یافت.

⚔️ نبرد را پویا ببینید:
🏳️ نقشۀ متحرک نبرد بدر

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

💚 گسترۀ کاربرد نام «عیسی» (Isa) برای نبی‌الله عیسی‌بن مریم علیهماالسلام

نام عیسی مسیح علیه‌السلام در زبان‌های مختلف، بازتابی از تاریخ انتقال متون مقدس و دگرگونی‌های آوایی در زبان‌های گوناگون است؛ از همین رو تفاوت تلفظ در صورت‌های متعدد عیسی (Isa/ʿĪsā)، Jesus، Jesús، Jésus، Gesù، İsa و Иисус (Iisus) مشهود است.

ریشۀ این نام در زبان عبریِ اواخر دوران باستان یِشوع (Yeshua / יֵשׁוּעַ) بوده است که صورت کوتاه‌شدۀ نام یهوشع (Yehoshua) به شمار می‌رود. با گسترش مسیحیت در جهان یونانی‌زبان، این نام به‌دلیل محدودیت‌های آوایی زبان یونانی به‌صورت Ἰησοῦς (Iēsous) درآمد. سپس از طریق ترجمه‌های لاتینی به‌شکل Iesus وارد اروپا شد و در هر زبان، متناسب با تحول‌های آوایی همان زبان، صورت امروزی خود را یافت؛ مانند Jesus در انگلیسی، Jesús در اسپانیایی، Jésus در فرانسوی و Gesù در ایتالیایی.

در مقابل، در قرآن کریم و سنت اسلامی، نام این پیامبر اولوالعزم به‌صورت «عیسی» (ʿĪsā) آمده است و همین صورت به زبان‌های عربی، فارسی، ترکی، اردو، مالایی، سواحیلی و بسیاری از زبان‌هایی که تحت تأثیر یا در قلمرو فرهنگ و تمدن اسلامی قرار گرفته‌اند راه یافته است. ازاین‌رو، در کشورهای اسلامی و برخی کشورهای دیگر، نام رسمی و رایج ایشان «عیسی» یا «Isa» است.

همچنین، صورت‌های گوناگون این نام حاصل ترجمه، وام‌گیری و تحول طبیعی زبان‌ها در طول دو هزار سال هستند و هریک پیشینه‌ای تاریخی و زبان‌شناختی دارند.

نقشۀ فوق نشان می‌دهد که در کدام کشورها صورت «Isa/عیسی» برای نام پیامبر خدا حضرت عیسی علیه‌السلام کاربرد دارد.

🗺 لذت زبان‌شناسی روی نقشه‌ها!📥
🌍 @Jaynegareh 👈 جاینگاره

☪️ نقشۀ شبه‌جزیرۀ بالکان و حوزۀ فرهنگی آن

🟣بالکان جغرافیایی شبه‌جزیره‌ای در جنوب شرقی اروپاست که از سه طرف با دریاهای آدریاتیک، ایونی، اژه و دریای سیاه احاطه شده و مرز شمالی آن معمولاً با رودهای دانوب، ساوا و کوپا تعریف می‌شود. این منطقه شامل کشورهای آلبانی، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، یونان، کوزوو، مونته‌نگرو، مقدونیهٔ شمالی و بخش‌هایی از صربستان، کرواسی، اسلوونی، رومانی و ترکیهٔ اروپایی (تراکیۀ شرقی) است.

🔵بالکان فرهنگی حوزه‌ای تاریخی و تمدنی است که فراتر از مرزهای جغرافیایی شبه‌جزیره، سرزمین‌هایی با میراث مشترک یونانی، رومی، بیزانسی و عثمانی و اسلامی را دربر می‌گیرد. ویژگی اصلی آن تنوع قومی و زبانی و دینی با هم‌زیستی سه سنت اسلامی و ارتدوکس و کاتولیک است. ازاین‌رو، مرزهای فرهنگی بالکان انعطاف‌پذیرتر از مرزهای جغرافیایی آن هستند و در پژوهش‌های تاریخی و مردم‌شناختی، دامنه‌ای گسترده‌تر از تعریف صرفاً جغرافیایی دارند.

🌅 دربارۀ بالکان بخوانید:
☪️ اسلام و مسلمانان اروپایی در بالکان
🇹🇷 جمعیت مسلمانان در بالکان عثمانی

🔴لذت جغرافیا با نقشه‌ها:
🗾 @Jaynegareh 👇👇👇