🇸🇾❌🇮🇱 اشغال جولان سوریه توسط اسرائیل

🏔اهمیت راهبردی منطقۀ جولان چیست؟

منطقۀ سرسبز جولان، فلاتی مرتفع و صخره‌ای است که حدود ۶۰ کیلومتر با دمشق (پایتخت سوریه) فاصله دارد. این منطقه بر جلیل و دریاچۀ طبریه اشراف دارد و در مجاورت مرزهای سوریه با لبنان و اردن قرار گرفته است. جولان علاوه‌بر موقعیت راهبردی، از حاصلخیزترین مناطق جهان است و با برخورداری از منابع آبی، زمین‌های کشاورزی، باغات سیب و انگور و مراتع گسترده برای دامداری، اهمیت اقتصادی و حیاتی ویژه‌ای دارد.

پیش از اشغال در سال ۱۹۶۷، حدود ۱۴۰ هزار نفر در جولان زندگی می‌کردند که در میان آنان هزاران آوارۀ فلسطینیِ جنگ ۱۹۴۸ نیز حضور داشتند. پس از اشغال، بخش بزرگی از این جمعیت از منطقه رانده یا آواره شدند و بسیاری از روستاها نیز تخریب و خالی از سکنه شدند. در ادامه، رژیم اسرائیل با ایجاد و گسترش شهرک‌های یهودی‌نشین، درصدد تثبیت حضور و کنترل خود بر منطقه برآمد.

ارتفاعات جولان از نظر نظامی موقعیتی مسلط بر شمال اسرائیل ایجاد می‌کند و همین ویژگی، آن را به منطقه‌ای با اهمیت راهبردی برای امنیت رژیم اسرائیل تبدیل کرده است. کمبود مزمن آب در اسرائیل و اهمیت منابع آبی جولان، این منطقه را پیش از اشغال، به یکی از اهداف مهم اسرائیل بدل کرده بود.

رژیم اسرائیل در جریان جنگ شش‌روزه، در ژوئن ۱۹۶۷، بخش عمدۀ بلندی‌های جولان سوریه را اشغال کرد. در آن زمان، حافظ اسد وزیر دفاع سوریه و یکی از چهره‌های شاخص رژیم بعث بود که سه سال بعد نیز با کودتا به حکومت رسید.

🇸🇾 انفعال حافظ اسد و اشغال جولان

در ژوئن ۱۹۶۷، اسرائیل در جریان جنگ شش‌روزه بخش عمدۀ بلندی‌های جولان سوریه را به اشغال خود درآورد. اما سقوط جولان فقط نتیجۀ اقدام نظامی اسرائیل نبود؛ عملکرد نظامی حافظ اسد که وزیر دفاع رژیم بعث بود و مسئولیت مستقیم فرماندهی و دفاع از این جبهه را بر عهده داشت نیز نقشی اصلی و تعیین‌کننده داشت.

حافظ اسد به‌عنوان وزیر دفاع سوریه، مسئولیت مستقیم سیاسی و نظامی سنگینی در فاجعۀ سقوط جولان داشت. عملکرد فرماندهی سوریه در جریان جنگ ۱۹۶۷، از جمله ماجرای اعلام سقوط قنیطره پیش از تصرف کامل آن، از عوامل مهمی بود که به فروپاشی جبهۀ جولان و عقب‌نشینی کامل نیروهای سوری با دستور فوری حافظ اسد انجامید؛ شکستی که در نهایت به اشغال بخش عمدۀ جولان توسط اسرائیل منجر شد.

رژیم اسرائیل پس از اشغال جولان، بی‌توجه به انشاهای شورای امنیت سازمان ملل و بدون عقب‌نشینی، سیاست تثبیت کنترل بر منطقه را از طریق شهرک‌سازی و تغییر بافتار جمعیتی و قومی منطقه به‌نفع قرود یهود دنبال کرد که تاکنون ۳۳ شهرک‌نشین با ۳۰ هزار جمعیت در آن حضور دارد. رژیم اسرائیل همچنین جولان را بدل به منطقه‌ای با مراکز گردشگری و هتل‌ها و کارخانه‌های تولید مشروبات کرده است.

البته حافظ اسد بعدها تلاش کرد شکست مفتضحانۀ ۱۹۶۷ را جبران کند ولی بار دیگر بدتر شکست خورد. در جنگ اکتبر ۱۹۷۳، ارتش بعث برای بازپس‌گیری جولان حمله کرد و در روزهای نخست توانست پیشروی‌هایی داشته باشد، اما در نهایت باز هم اسرائیل بخش عمدۀ سرزمین اشغال‌شده را حفظ کرد و با شکست اسد ۲۳ روستای دیگر در نزدیکی دمشق را اشغال کرد که نهایتاً با آتش‌بس ۱۹۷۴ عقب نشست و منطقۀ حائل با اشراف سازمان ملل ایجاد شد.

بنابراین داستان جولان دو وجه دارد: از یک سو، رژیم اشغالگر اسرائیل این ناحیۀ مهم از سرزمین سوریه را در جنگ ۱۹۶۷ اشغال کرد و سپس با شهرک‌سازی، تغییرات اداری و الحاق یک‌جانبه، به تثبیت کنترل خود در آن برآمد؛ از سوی دیگر، حافظ اسد به‌عنوان وزیر دفاع رژیم بعثی سوریه مسئول یکی از بزرگ‌ترین شکست‌های نظامی تاریخ معاصر سوریه بود و در سال‌های بعد نیز نتوانست این سرزمین را بازپس بگیرد و به گور رفت.

اخیرا کلمبیا سلطۀ رژیم اسرائیل بر جولان را به رسمیت شناخته، پیش‌تر نیز دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۹ این اشغال را به رسمیت شناخته بود.

📱دو مصاحبه از گزارش الجزیره در یوتیوب:

محمد الزعبی، وزیر اطلاعات سوریه در سال ۱۹۶۷، دراین‌باره می‌گوید: «دفاع از جولان ممکن بود؛ طبعاً ممکن بود. دست‌کم می‌شد کاری کرد که اسرائیل برای تصرف حتی یک سانتی‌متر از جولان، بهای سنگینی بپردازد. اما اینکه اسرائیل بتواند تمام جولان را به‌راحتی و بدون مقاومت جدی تصرف کند، مسلماً در این موضوع شائبه و احتمال توطئه وجود دارد.»

غازی الربابعه (افسر اردنی مستقر در قدس در سال ۱۹۶۷) نیز یادآور می‌شود که یک مقام اسرائیلی چنین می‌گفت: «وقتی متوجه شدیم سوری‌ها صرفاً به گلوله‌باران توپخانه‌ای اکتفا خواهند کرد و دست به حمله نخواهند زد، دو تیپ زرهی اسرائیلی را از جبهۀ جولان به منطقۀ جنین در کرانۀ باختری منتقل کردیم؛ زیرا اطمینان داشتیم سوری‌ها نخواهند جنگید.»

🔴همچنین بنگرید:
🗣قتل‌عام اهل شام در عهد حافظ اسد

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

👍وضعیت دینی اروپا در آغاز قرن دهم میلادی

⏳در سال ۹۰۰ میلادی، اروپا به چهار جریان اصلی اعتقادی تقسیم شده بود:

🟢اسلام: مسلمانان طی قرون پیشین با فتح شبه‌جزیرۀ ایبری و بخش‌هایی از جنوب ایتالیا و سیسیل بر این سرزمین‌ها حکومت می‌کردند.

🟡کاتولیک‌ها: اکثر اروپای غربی و مرکزی (از جمله بریتانیا و فرانسۀ امروزی) تحت نظر پاپ در رم، کاتولیک بودند.
🔵ارتدکس: شامل قلمرو امپراتوری بیزانس در آناتولی و بالکان.

🔵کیش نورس: سرزمین وایکینگ‌ها (نروژ، سوئد و دانمارک) هنوز در پاگانیسم بودند و به معبودان موهومی چون اودین و ثور اعتقاد داشتند.
🖤سایر (بخش سیاه): بخش بزرگی از اروپای شرقی (اسلاوها، فنلاندی‌ها و قبایل بالتیک) تا چند قرن بعد همچنان ادیان پاگانی خاص خود را داشتند.

🔖نکتۀ تاریخی جالب اینجاست که در این سال، تازه ۴۶ سال از «شکاف بزرگ» (Great Schism) میان کلیسای رم و قسطنطنیه گذشته بود و با نگاهی به همین نقشه می‌توان فهمید که چگونه این دوگانگی مذهبی، سرنوشت تاریخی اروپا را برای هزارۀ بعدی رقم زد.

💯 همچنین ببینید:
☪️ مرور مختصر تاریخ اسلام در اروپا
🏳️ نقشۀ متحرک فتح اسلامی اندلس
🎁تاریخچۀ حملات و متصرفات وایکینگ‌ها
⚜️امپراتوری کارولنژی پیش از مرگ شارلمانی

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره