🇹🇷 قلمرو امپراتوری عثمانی؛ قبل و بعد از سلطان محمد فاتح؛ از ۱۴۵۱ تا ۱۴۸۱ میلادی🫵

🇹🇷 بر اساس منابع ترکی، سلطان محمد فاتح شخصاً فرماندهی ۱۷ تا ۲۵ لشکرکشی بزرگ سلطنتی (Sefer-i Hümayun) را بر عهده داشت و در این لشکرکشی‌ها مستقیماً ارتش عثمانی را فرماندهی می‌کرد. او با موفقیت در این زمینه از دیگر پادشاهان عثمانی پیشی گرفت.

🇹🇷 درعین‌حال، برخی منابع دیگر شمار عملیات و لشکرکشی‌های نظامی مهمِ فرعی در دوران او را که شخصاً بر آنها نظارت داشت یا نیروهایی را به نمایندگی از خود اعزام می‌کرد، به ۲۱ لشکرکشی رسانده‌اند.

⚔️ برخی از مهم‌ترین لشکرکشی‌های نظامی سلطان محمد فاتح:

🗡 جبهۀ اروپا (بالکان و سرزمین‌های غربی):

۱. فتح قسطنطنیه (۱۴۵۳م): لشکرکشی تاریخی و بزرگی که به امپراتوری بیزانس پایان داد.

۲. لشکرکشی‌های صربستان (۱۴۵۴–۱۴۵۹م): شامل چندین مرحله عملیات نظامی که در نهایت صربستان را به‌طور کامل تحت حاکمیت عثمانی قرار داد.

۳. محاصره بلگراد (۱۴۵۶م): رویارویی مستقیم با پادشاهی مجارستان.

۴. لشکرکشی‌های موره و یونان (۱۴۵۸–۱۴۶۰م): با هدف پایان دادن به آخرین مناطق مستقل باقی‌مانده از امپراتوری بیزانس.

۵. لشکرکشی به والاچیا (رومانی) (۱۴۶۲م): علیه شاهزاده ولاد سوم، معروف به «دراکولا».

۶. فتح بوسنی (۱۴۶۳–۱۴۶۴م): لشکرکشی بزرگی که در نهایت پادشاهی بوسنی را به‌طور کامل به قلمرو عثمانی ملحق کرد.

۷. لشکرکشی‌های آلبانی (۱۴۶۶–۱۴۷۸م): چندین عملیات برای تسخیر قلعه‌های آلبانی و پایان دادن به شورش اسکندربیگ.

۸. لشکرکشی به کریمه (۱۴۷۵م): بیرون راندن جمهوری جنوا از مناطق شمال دریای سیاه در سرزمین‌های امروزی روسیه و اوکراین و تبدیل خانات کریمه به یک حکومت تابع عثمانی.

۹. لشکرکشی به بغدان (مولداوی) (۱۴۷۶م): رویارویی با شاهزاده «اشتفان کبیر» در نبرد «وادی سفید».

🗡 جبهۀ آناتولی (آسیای صغیر):

۱. لشکرکشی به قرامان (۱۴۵۱م): نخستین لشکرکشی‌های او برای سرکوب امارت قرامان در آناتولی.

۲. فتح آماسیرا و سینوپ (۱۴۶۰م): تسلط بر قلعه‌های متعلق به جنوایی‌ها در سواحل دریای سیاه.

۳. فتح ترابزون (۱۴۶۱م): پایان دادن به امپراتوری ترابزون و تأمین امنیت شمال آناتولی.

۴. نبرد اوتلوق‌بِلی (۱۴۷۳م): لشکرکشی بزرگی برای مقابله با حملۀ اوزون‌حسن آق‌قویونلو (حسن پادشاه بایندر).

🦅 لشکرکشی‌های پایانی و دریایی:

۱. لشکرکشی برای فتح اوگریبوز (اوبروُس/اِویا) (۱۴۷۰م): تصرف جزیرۀ استراتژیک یونانی در نزدیکی آتن از جمهوری ونیز.

۲. لشکرکشی به رودس (۱۴۸۰م): با هدف نابودی «شوالیه‌های سنت ژان» که خطوط تجارت و کشتیرانی مسلمانان را تهدید می‌کردند.

۳. لشکرکشی به ایتالیا (۱۴۸۰م): فتح شهر اوترانتو در جنوب ایتالیا، با هدف فراهم کردن زمینه حرکت به سوی روم.

۴. آخرین لشکرکشی (۱۴۸۱م): سلطان محمد فاتح در این لشکرکشی در رأس سپاهی عظیم حرکت کرد، اما در آغاز آن، در منطقۀ «هونکار چایری» (گبزه) درگذشت.

⏺همچنین بنگرید:
🇹🇷🐎🇺🇿عثمانی، تیموری و آق‌قویونلو در ۱۴۷۰

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🇾🇪 نقشۀ متحرک جنگ اتحاد یمن

جنگ داخلی یمن در سال ۱۹۹۴ نخستین بحران بزرگ پس از اتحاد دو یمن در ۲۲ مۀ ۱۹۹۰ بود. این درگیری میان نیروهای دولت مرکزی به رهبری علی عبدالله صالح (رئیس‌جمهور یمن متحد و عمدتاً متکی بر نیروهای شمال) و نیروهای وابسته به حزب سوسیالیست یمن به رهبری علی سالم البیض (رهبران سابق یمن جنوبی) رخ داد. اختلافات عمیق سیاسی، نظامی و اقتصادی میان دو طرف پس از اتحاد، به‌ویژه بر سر تقسیم قدرت، ادغام ارتش‌ها و جایگاه جنوب در ساختار جدید کشور، سرانجام به بروز یک جنگ تمام‌عیار منجر شد.

در ماه مۀ ۱۹۹۴، درگیری‌های پراکنده به جنگ گسترده تبدیل شد. پس از شکست تلاش‌های سیاسی برای حل بحران، رهبران جنوب در ۲۱ مۀ ۱۹۹۴ تشکیل جمهوری دموکراتیک یمن را در عدن اعلام کردند، اما این دولت جدید از سوی هیچ کشوری در جهان به رسمیت شناخته نشد. نیروهای شمالی با پشتیبانی متحدان داخلی خود به سمت مناطق جنوبی پیشروی کردند و پس از چند هفته نبرد، شهر استراتژیک عدن - پایتخت پیشین یمن جنوبی - را در ۷ ژوئیۀ ۱۹۹۴ تصرف کردند.

با سقوط عدن، مقاومت نظامی جنوب فروپاشید و بسیاری از رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی جنوبی به خارج از کشور رفتند. در نتیجه، جنگ با پیروزی نیروهای طرفدار وحدت پایان یافت و یمن به‌عنوان یک کشور واحد تحت کنترل دولت صنعا باقی ماند؛ هرچند پیامدهای سیاسی و اجتماعی این جنگ، از جمله نارضایتی‌های جنوب و شکل‌گیری جنبش‌های اعتراضی در سال‌های بعد، همچنان بر تاریخ معاصر یمن تأثیر گذاشته است.

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🪕⚔️🏳️مسیرهای منتهی به تلاقی آلپ‌ارسلان و رومانوس در ملاذگرد

🗡 راه نبرد ملازگرد؛ وقتی که مسلمانان به‌رهبری سلجوقیان بر رومیان نصرانی پیروز شدند و امپراتور مغرور آنان را به اسارت گرفتند.

🎨 راهنمای نقشه
🟣 امپراتوری بیزانس
🟡 ولایات تابع و متحد سلجوقیان
🔵 متحدان امپراتوری بیزانس
🔴 مناطقی از آناتولی که بیزانسی‌ها پس از سال ۱۰۷۱ میلادی به سلجوقیان واگذار کردند.
🟢 سبزآبی: قلمرو دولت سلجوقی
🟢 سبز روشن: فتوحات آلپ‌ارسلان
⚔️ محل نبرد اصلی ملاذگرد
➡️ مسیر حرکت بیزانسی‌ها
◀️ مسیر حرکت آلپ ارسلان

📍 چگونه دو سپاه با یکدیگر مواجه شدند؟
این نقشه مسیرهای پیشروی دو سپاه متخاصم را نشان می‌دهد؛ نیروهای عظیم بیزانسی از پایتخت بیزانس، قسطنطنیه، به سوی شرق حرکت کردند، در‌حالی‌که ارتش سلجوقی که در حلب، بنی‌مرداس شیعه و وابسته به فاطمی‌ها را در محاصره داشت، با چابکی و تحرک فراوان از جبهه‌های شام و آذربایجان (ایران امروزی) مانور داد تا دو طرف در نقطهٔ برخورد با یکدیگر مواجه شوند؛ رویارویی سرنوشت‌سازی که با پیروزی قاطع مسلمانان پایان یافت.

⭐️ تعداد قوای طرفین چقدر بود؟
دربارهٔ شمار نیروهای شرکت‌کننده در این نبرد، برآوردهای متفاوتی وجود دارد. برخی منابع در این زمینه اغراق کرده و ارقام غیرواقع‌بینانه‌ای ارائه داده‌اند و شمار نیروهای بیزانسی را حدود ۲۰۰ هزار نفر ذکر کرده‌اند. بااین‌حال، بر اساس پژوهش‌ها و برآوردهای جدید، شمار نیروهای بیزانسی حدود ۶۰ تا ۸۰ و حداکثر ۱۰۰ هزار جنگجو و شمار نیروهای مسلمان در سپاه سلجوقی حدود ۲۰ تا ۳۵ و حداکثر ۴۰ هزار جنگجو برآورد می‌شود. با توجه به این اختلاف چشمگیر در شمار نیروها، پیروزی سلجوقیان یک شاهکار نظامی بود که تاریخ منطقه را برای همیشه دگرگون کرد.

🗽سرنوشت رومانوس چهارم چه شد؟!
رومانوس گستاخانه به قصد نابودی اسلام و اهلش حرکت کرده و سوگند خورده بود که تا خلیفۀ عباسی را برنداشته و جاثلیقی بر جای او نگذاشته، مساجد را ویران و به جای آن کلیساها برپا نکرده و سرزمین‌های اسلامی را ویرانه و به قلمرو خود ملحق ننموده، به پایتخت خویش باز نخواهد گشت.

رومانوس مست شوکت خود بود و حتی در جواب سفرای سلجوقی و عباسی، وعدۀ دیدار در ری و اسکان در اصفهان و اطراق احشام در همدان داده بود؛ ولی عاقبت، خوار و ذلیل و اسیر دست مسلمانان شد!

سلطان آلپ‌ارسلان سلجوقی جوانمردانه رومانوس را مورد عفو و محبت قرار داد و او را محترمانه آزاد کرد. رومانوس به قسطنطنیه بازگشت اما از امپراتوری خلع شد، او را کور کردند و در تبعید مُرد.

💯 همچنین بنگرید:
🦅 سلجوقیان در زمان آلپ‌ارسلان
🪕 نبرد ملاذگرد و فتح اسلامی آناتولی

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

📖 نقش مؤلفه‌ها و باورهای دینی در پیروزی سپاه سلجوقی در نبرد ملاذگرد
👤 نوشتۀ ذکرالله محمدی

در طول تاریخ جهان اسلام از جمله حوادث و وقایع بسیار مهمی که از آن در میان مسلمانان عموماً و در بین ترکان و ایرانیان خصوصاً با افتخار و سربلندی یاد می‌شود «نبرد ملاذگرد» است. آن حادثه در ۴۶۳ق/ ۱۰۷۱م بین آلب‌ارسلان سلطان سلجوقی و رومانوس دیوگنس امپراتور بیزانس صورت گرفت و در نهایت پیروزی از آنِ آلب‌ارسلان گردید. اهمیت و جایگاه آن حادثه و نیز آثار و نتایج کوتاه یا درازمدت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، و دینی آن در بین دو جهان متفاوت یعنی اروپای مسیحی و جهان اسلام باعث توجه و انگیزش جدی مورخان گذشته و محققان امروزی بر آن حادثه گردیده است. دربارۀ این‌که چه عامل یا عواملی در شکست رومانوس و پیروزی آلب‌ارسلان نقش اساسی داشته اظهارنظرهای گوناگونی شده و از عوامل مختلفی سخن گفته‌اند. حقیقتاً نمی‌توان هیچ‌یک از عوامل مطرح‌شده در منابع اصلی یا تحقیقات بعدی را نادیده گرفت یا نادرست تلقی کرد؛ اما سؤال اصلی این است که در میان عوامل متعدد مطرح‌شده عامل مذهبی و باورهای دینی از چه جایگاهی برخوردار بوده است؟

بر اساس فرضیۀ مقالۀ حاضر، اعتقادات دینی و عنصر معنویت نه‌تنها همچون عوامل دیگر عاملی مؤثر در پیروزی سپاه سلجوقی بوده بلکه مهم‌ترین و اساسی‌ترین عامل آن پیروزی نیز بوده است.

مغفول ماندن این مقوله در نگاه و قلم مورخان و متون اصلی غیراسلامی (بیزانسی، یونانی، مسیحی، ارمنی، و ...) از یک‌ سو و به‌صورت مستقل و جدی مطرح نشدن آن از سوی محققان و مورخان معاصر اسلامی و غیراسلامی از سوی دیگر، نگارنده را بر آن داشت تا پژوهشی مستقل با اتکا به منابع اصلی و استفاده از برخی تحقیقات مهم به روش توصیفی‌-تحلیلی ارائه کند.

📌همچنین بنگرید:
▪️سلجوقیان در زمان آلپ‌ارسلان
▪️نبرد ملاذگرد و فتح اسلامی آناتولی
▪️مسیرهای تلاقی آلپ‌ارسلان و رومانوس

🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره

🇺🇸ایالات متحده کدام سرزمین‌ها را خرید؟
💰قیمت خرید و ارزش امروزی هرکدام چقدر بود؟

🇺🇸 از زمان استقرار اروپاییان در سرزمین‌های اشغال‌شدۀ آمریکا، با نابودسازی و نسل‌کشی ساکنان بومی آن و اعلام استقلال این کشور جعلی، آمریکا به شیوه‌های مختلف به گسترش قلمرو خود پرداخت که یکی از برجسته‌ترین آن‌ها، خرید مناطق و سرزمین‌های پهناور، با نادیده گرفتن آشکار ساکنان و مردمان آن مناطق بود.

🗽از جملۀ این موارد می‌توان به خرید لوئیزیانا از فرانسه در سال ۱۸۰۳ اشاره کرد که وسعت کشور را تقریباً دو برابر کرد؛ همچنین قرارداد گادسدن با مکزیک در سال ۱۸۵۴ در مرزهای جنوبی و خرید آلاسکا از روسیه در سال ۱۸۶۷ با قیمتی بسیار ناچیز.

🗽این معاملات، بخشی از یک راهبرد استعماری برای تضمین کنترل بر منابع اقتصادی مانند طلا، نفت و زمین‌های کشاورزی، و همچنین تسلط بر موقعیت‌های ژئوپلیتیکی بود و نقش مهمی در رشد آمریکا به‌عنوان یک قدرت بزرگ ایفا کرد.

🇺🇸نمونه‌های بارز گسترش سرزمینی آمریکا از طریق خرید زمین

🇫🇷خرید لوئیزیانا (۱۸۰۳): آمریکا لوئیزیانا را از فرانسه در ازای ۱۵ میلیون دلار (معادل ۶۱۵ میلیون دلار امروز) خرید. این معامله حدود ۸۲۷ هزار مایل مربع (حدود ۲٫۱۴ میلیون کیلومتر مربع) به قلمرو آمریکا در غرب رود می‌سی‌سی‌پی افزود و کنترل این رودخانه و بندر نیواورلئان را برای آمریکا به همراه آورد و زمینه را برای گسترش استقرار مهاجران اشغالگر فراهم کرد.

🇪🇸انتقال فلوریدا از اسپانیا (۱۸۱۹): ایالات متحده بر اساس پیمان آدامز–اونیس، فلوریدا را از قلمرو اسپانیا به دست آورد. در مقابل، آمریکا پذیرفت دعاوی مالی شهروندانش علیه اسپانیا را تا سقف ۵ میلیون دلار (معادل ۱۲۷ میلیون دلار امروز) تسویه کند. این توافق، به حضور اسپانیا در بخش بزرگی از جنوب شرقی آمریکای شمالی پایان داد.

🇲🇽جنگ مکزیک و آمریکا و پیمان گوادالوپه هیدالگو (۱۸۴۶–۱۸۴۸): مکزیک در پی این جنگ و بر اساس پیمان گوادالوپه هیدالگو مجبور شد حدود ۵۵ درصد از قلمرو خود در آن زمان را واگذار کند. آمریکا در مقابل ۱۵ میلیون دلار (معادل ۶۱۵ میلیون دلار امروز) پرداخت کرد. این سرزمین‌ها بعدها بخش‌هایی را تشکیل دادند که امروزه ایالت‌های کالیفرنیا، نوادا، یوتا، بیشتر آریزونا و نیومکزیکو و بخش‌هایی از کلرادو و وایومینگ را شامل می‌شوند.

🇲🇽قرارداد گادسدن (۱۸۵۴): پنج سال بعد، ایالات متحده منطقۀ دیگری را در جنوب سرزمین‌هایی که امروزه بخشی از آریزونا و نیومکزیکو هستند، از مکزیک به مبلغ ۱۰ میلیون دلار (معادل ۳۸۶ میلیون دلار امروز) خریداری کرد. این معامله به تکمیل تعیین مرزهای جنوبی ایالات متحده کمک کرد و همچنین با فراهم کردن مسیر مناسب برای احداث راه‌آهن سراسری قاره‌ای ارتباط داشت.

🇷🇺خرید آلاسکا (۱۸۶۷): آمریکا آلاسکا را از روسیه به مبلغ ۷٫۲ میلیون دلار (معادل ۱۵۸ میلیون دلار امروز) خرید؛ یعنی حدود ۲ سنت برای هر ایکر (۴٬۰۴۷ مترمربع). این منطقه بعدها منابع عظیمی از جمله طلا و نفت را در خود جای داده بود و از همین رو به یک گنجینۀ مهم راهبردی و اقتصادی برای آمریکا تبدیل شد.

🇩🇰خرید جزایر ویرجین (باکره) از دانمارک (۱۹۱۷): ایالات متحده جزایر ویرجین دانمارک را با پرداخت ۲۵ میلیون دلار (معادل ۶۱۶ میلیون دلار امروز) خریداری کرد. این معامله، که در چارچوب ملاحظات راهبردی و دریایی آمریکا انجام شد، جایگاه این کشور را در کارائیب تقویت کرد و به گسترش قلمرو آمریکا در خارج از سرزمین اصلی انجامید.

🔴این نقشۀ متحرک را هم ببینید:
🇺🇸 اشغال آمریکا و تشکیل ایالات متحده

⏳تاریخ را با نقشه‌ها مرور کنید!🔽
🌎 @Jaynegareh ⬅️ جاینگاره