⚽ جام جهانی ۲۰۲۶ از نظر میزبانی رقابت‌ها با دوره‌های پیشین قابل مقایسه نیست. برای نخستین بار در تاریخ، میزبانی این تورنمنت به سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک سپرده شده و با حضور ۴۸ تیم و برگزاری ۱۰۴ مسابقه، تابه‌حال بزرگ‌ترین جام جهانی تاریخ است.

🌎 نکته‌ای که در نگاه اول جلب توجه می‌کند، پراکندگی ورزشگاه‌های میزبان است: از ۱۶ ورزشگاه انتخاب‌شده، ۱۱ مورد در آمریکا قرار دارند. در مقابل، کانادا فقط در ونکوور و تورنتو بازی‌ها را میزبانی می‌کند و مکزیک نیز ورزشگاه‌های مکزیکوسیتی، گوادالاخارا و مونتری را در اختیار خواهد دارد.

🔸درصد مسلمانان در ایالات اروپایی دولت عثمانی در سال ۱۸۷۵، در دوران سلطان عبدالعزیز یکم (عموی سلطان عبدالحمید دوم) به شرح زیر بود:

ولایت اشقودره (آلبانی و مونته‌نگرو): ۶۲٪
ولایت بوسنی: ۵۰٪
ولایت کوزوو: ۴۷٪
ولایت ادرنه: ۴۵٪
ولایت سالونیک: ۳۹٪
ولایت یانینه: ۳۸٪
ولایت طونه (دانوب): ۳۶ تا ۴۰٪
ولایت مناستر: ۲۶٪

خالدبن ولید مخزومی حدود سال ۵۸۷ میلادی در مکه به دنیا آمد. او از قبیلهٔ قریش و تیرۀ بنی‌مخزوم بود. پدرش ولیدبن مغیره از مخالفان سرسخت اسلام به شمار می‌رفت و خالد نیز ابتدا مخالف اسلام بود و در نبرد احد با حملۀ سواره‌نظام از پشت جبهه، پیروزی را برای قریش رقم زد. اما در پی جنگ خندق چیزی نگذشت که خالد اسلام آورد و به‌سبب عملکرد برجسته‌اش در نبرد مُؤته، پیامبر ﷺ او را «سیف الله المسلول (شمشیر برکشیدۀ خدا)» لقب داد. خالد سپس در فتح مکه و نبرد حنین نیز شرکت داشت.

بعد از وفات رسول الله ﷺ، خالد مجدانه در جنگ‌های رِدّه علیه قبایل مرتد عرب جنگید. سپس با کسب ده‌ها پیروزی قاطع بر امپراتوری‌های بیزانس و ساسانی، نقش مهمی در فتح شام و عراق ایفا کرد. او در سراسر دوران فرماندهی نظامی خود شکست‌ناپذیر ماند و حدود ۳۰ نبرد بزرگ را با پیروزی مقتدرانه پشت سر گذاشت؛ در میان آن‌ها، نبرد یرموک بی‌تردید بزرگ‌ترین شاهکار نظامی او به شمار می‌رود. امروزه نیز خالدبن ولید به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان نظامی تاریخ شناخته می‌شود.

این نقشه تلفظ کلمۀ فارسی تابستان و معادل آن در زبان عربی (صيف) و ترکی (یاز) را بر بستر جغرافیای زبان‌شناسی خاورمیانه روی گسترۀ سه خانوادۀ زبانی بزرگ نمایش می‌دهد. قلمرو سبز، زبان عربی با واژۀ یکدست «صیف» از مصر و شامات تا شبه‌جزیرۀ عربستان را دربرمی‌گیرد و گویای پیوستگی تاریخی این زبان از خانوادۀ سامی است. ناحیۀ قرمز، زبان‌های ترکی با تلفظ مشابه «یاز/یای» هستند که از آناتولی تا آسیای مرکزی گویشور دارند. بخش زرد، زبان‌های ایرانی (فارسی، کردی، پشتو و...) با واژگان پراکنده‌ای چون «تابستان»، «هاوین» و «دوبی» هستند.

🇸🇾 تحلیل کوتاه | آیا سوریه برای خلع‌سلاح گروه حزب‌الله در لبنان مداخله خواهد کرد؟

🔹 دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حاشیۀ مشارکت خود در نشست گروه هفت در فرانسه، بار دیگر احتمال واگذاری مأموریت خلع‌سلاح گروه حزب‌الله لبنان به سوریه را مطرح کرد. وی تأکید کرد که این موضوع را با احمد الشرع، رئیس‌جمهور سوریه، در میان گذاشته و معتقد است سوریه ممکن است بهتر از اسرائیل بتواند با مسئلۀ حزب‌الله برخورد کند. در مقابل، احمد الشرع موضعی محتاطانه‌تر اتخاذ کرد و بر ضرورت یافتن راه‌حل‌هایی تأکید نمود که ثبات جامعۀ شیعی لبنان را حفظ کند. او همچنین تصریح کرد که هرگونه نقش‌آفرینی سوریه باید از طریق دولت لبنان و نهادهای رسمی آن انجام شود.

🔹 واشنگتن دولت جدید سوریه را بازیگری می‌داند که می‌تواند در روند خلع‌سلاح گروه حزب‌الله نقش‌آفرین باشد، اما به‌شکلی کم‌هزینه‌تر و کم‌خشونت‌تر از رویکرد رژیم اسرائیل؛ رویکردی که به باور آمریکا می‌تواند مسیر توافق با ایران را با خطر مواجه کند. به‌ویژه آنکه تهران ادامۀ پیشبرد توافق را به توقف جنگ در لبنان مشروط کرده و هم‌زمان در تلاش است این معادله را تثبیت کند که هرگونه حمله به ضاحیۀ جنوبی بیروت با پاسخ متقابل علیه رژیم اسرائیل همراه خواهد بود.

🔹 بااین‌حال، این تصور آمریکا با واقعیت موضع‌گیری‌های کنونی سوریه هم‌خوانی ندارد. دولت جدید سوریه درگیر بازسازی نهادهای حکومتی و مقابله با چالش‌های متعدد امنیتی داخلی است؛ از فعالیت‌های گروه داعش گرفته تا تنش‌های داخلی در برخی مناطق مانند سویداء و نیز تجاوزات اسرائیل در جنوب سوریه. از همین رو، گشودن جبهه‌ای خارجی علیه حزب‌الله با اولویت‌های فعلی دمشق سازگار نیست.

🔹 افزون بر این، هرگونه مداخلۀ نظامی سوریه در لبنان با مخاطرات سیاسی و فرقه‌ای گسترده‌ای همراه خواهد بود. حزب‌الله چنین اقدامی را به‌عنوان حمله‌ای علیه جامعۀ شیعی معرفی و تصویرسازی خواهد کرد؛ موضوعی که می‌تواند به بسیج هواداران این گروه و تقویت مشروعیت داخلی آن، به‌جای تضعیفش، منجر شود.

🔹 همچنین حافظۀ سیاسی لبنان همچنان میراث حضور نظامی سوریه را که دهه‌ها ادامه داشت در خود حفظ کرده است؛ مسئله‌ای که هرگونه حضور مجدد نیروهای سوری در لبنان را در معرض اتهام دخالت در امور داخلی این کشور قرار می‌دهد. افزون بر آن، مداخلۀ سوریه در لبنان می‌تواند به تنش با عراق بینجامد و در صورت قرار گرفتن گروه حزب‌الله در معرض جنگی با هدف نابودی کامل، تهران را نیز به واکنش نظامی و حمایت مستقیم از این گروه سوق دهد.

🔹 رهبری سوریه به‌خوبی از این پیچیدگی‌ها آگاه است؛ موضوعی که در تلاش آن برای تعدیل و بازتفسیر سخنان ترامپ نیز نمایان شده است. دمشق می‌کوشد با تأکید بر ضرورت حضور حزب‌الله در چارچوب گفتمان سیاسی لبنان، نفی هرگونه قصد برای استفاده از زور در داخل لبنان، و تأکید بر تمرکز خود بر ثبات داخلی سوریه، بازسازی دولت، احیای اقتصاد و پرهیز از ماجراجویی‌های خارجی که منفعتی برای ثبات داخلی سوریه ندارد، نگرانی‌های سران گروه حزب‌الله را کاهش دهد. | مرکز مطالعات راهبردی قاسیون

استعفای کی‌یر استارمر به‌عنوان هفتمین نخست‌وزیر بریتانیا از سال ۲۰۱۶، تداوم یک دهه بی‌ثباتی کم‌سابقه در رهبری سیاسی این کشور است.

در سراسر اروپا، میزان ثبات سیاسی و تداوم دولت‌ها تفاوت چشمگیری داشته است. برخی کشورها سال‌ها تحت رهبری یک دولت یا نخست‌وزیر باقی مانده‌اند، درحالی‌که برخی دیگر در همین مدت شاهد روی کار آمدن بیش از ده نخست‌وزیر بوده‌اند.

بااین‌حال، بریتانیا بی‌ثبات‌ترین کشور اروپا از این نظر نیست. از سال ۲۰۱۶ تاکنون، رومانی ۱۳ نخست‌وزیر، بلغارستان ۱۱ نخست‌وزیر و فرانسه ۹ نخست‌وزیر به خود دیده‌اند.

بریتانیا نیز با ۷ نخست‌وزیر از سال ۲۰۱۶ تاکنون، یکی از پرتغییرترین دوره‌های سیاسی معاصر خود را تجربه کرده است.

🇲🇦 مراکش: ۱۷۷۷
🇫🇷 فرانسه: ۱۷۷۸
🇳🇱 هلند: ۱۷۸۲
🇪🇸 اسپانیا: ۱۷۸۳
🇸🇪 سوئد: ۱۷۸۳

🇺🇸 ایالات متحده آمریکا استقلال خود را در ۴ ژوئیۀ ۱۷۷۶ (۲۵۰ سال پیش) اعلام کرد.

بیشتر کشورهای پهناور جهان برای آنکه چرخهٔ طبیعی زندگی مردم برهم نخورد، در نواحی مختلف قلمرو ارضی خود ساعت رسمی متفاوتی تعیین می‌کنند؛ برای نمونه، روسیه ۱۱ ناحیهٔ زمانی دارد. چین اما با وجود وسعتی که از نظر جغرافیایی پنج ناحیهٔ زمانی را در بر می‌گیرد، تنها از وقت پکن به‌عنوان ساعت رسمی کل کشور استفاده می‌کند. همین سیاست سبب می‌شود هرچه از پکن به سمت غرب برویم، اختلاف ساعت چین با همسایگانش بیشتر شود. اوج این اختلاف در مرز چین و افغانستان به حدود سه ساعت و سی دقیقه (۳:۳۰) می‌رسد و این دو کشور را به همسایگانی با بیشترین شکاف زمانی در جهان بدل کرده است.

با وجود اینکه جمعیت نیجریه حدود ۲۳۰ میلیون نفر است، این کشور سالانه نزدیک به ۷٫۵ میلیون تولد را ثبت می‌کند. در مقابل، مجموع اروپا و روسیه با جمعیتی حدود ۷۴۵ میلیون نفر، سالانه حدود ۶٫۳ میلیون تولد دارند. این مقایسه، شکاف عمیق در نرخ باروری و روندهای جمعیتی میان آفریقا و اروپا را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ روندی که می‌تواند در دهه‌های آینده بر ترکیب جمعیتی، اقتصاد، نیروی کار و الگوهای مهاجرت در سطح جهان تأثیر چشمگیری بگذارد.

🇵🇱 جوامع لهستانی بزرگ‌ترین گروه مهاجر در بخش‌های زیادی از اسکاتلند، ایرلند شمالی، ولز و شمال انگلستان هستند. رشد آن‌ها عمدتاً ناشی از گسترش اتحادیهٔ اروپا در سال ۲۰۰۴ میلادی بود که دسترسی میلیون‌ها ساکن اروپای شرقی را به بازار کار بریتانیا آسان‌تر کرد.

🇮🇳 در مقابل، جوامع هندی در لندن، میدلندز و بخش‌هایی از جنوب انگلستان غالب هستند. حضور آن‌ها تاریخی بسیار طولانی‌تر دارد، ریشه در امپراتوری استعماری بریتانیا داشته و با دهه‌ها مهاجرت برای تحصیل، تجارت و فرصت‌های شغلی تقویت شده است. امروزه هندی‌تبارها از موفق‌ترین و تأثیرگذارترین جوامع در بریتانیا به شمار می‌روند؛ یک نمونه، ریشی سوناک، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا با تبار هندی است.

🎨 راهنمای نقشه:
🔵 آبی: سفر و بازدید مارکوپولو
🔴 قرمز: سفر و بازدید ابن‌بطوطه
🟣 بنفش: سفر و بازدید توسط هر دو

ابن بطوطه و مارکو پولو دو تن از بزرگ‌ترین جهان‌گردان تاریخ بودند؛ اما سفرهایشان از نظر وسعت و هدف با یکدیگر تفاوت داشت. مارکو پولو در اواخر قرن سیزدهم از ونیز به چین سفر کرد و سال‌ها ساکن دربار قوبلای خان بود. ولی ابن بطوطه که حدود ۵۰ سال بعد به دنیا آمد، مسافتی بسیار دورتر را پیمود. او سفر خویش را با حج در مکۀ مکرمه آغاز کرد و حدود ۳۰ سال را صرف سفر در سراسر شمال آفریقا، خاورمیانه، شرق آفریقا، آسیای مرکزی، هند، جنوب شرق آسیا و چین گذراند.

مورخان تخمین می‌زنند که ابن بطوطه حدود ۱۲۰,۰۰۰ کیلومتر راه پیمود، درحالی‌که این عدد برای مارکوپولو تقریباً ۲۴,۰۰۰ کیلومتر بود. علی‌رغم شهرت خاص مارکوپولو در غرب و رسانه‌ها، ابن‌بطوطه سرزمین‌های بسیار بیشتری را پیمود، پنج برابر بیش از مارکوپولو راه طی کرد و دقیق‌ترین و جامع‌ترین شرح را از جهان قرون وسطی بر جای گذاشت.

تعادل جمعیتی میان یونان و ترکیه در طول ۱۰۰ سال گذشته چگونه تغییر کرده است؟ آمارها شکاف جمعیتی عظیم و درحال گسترشی را نشان می‌دهند که بسیار قابل توجه است:

🔹 ۱۹۲۷: در ابتدا اختلاف نسبتاً کمی وجود داشت؛ ۷ میلیون نفر در یونان در مقابل ۱۳ میلیون نفر در ترکیه.

🔹 ۱۹۶۰: شکاف به‌وضوح شروع به بزرگ‌تر شدن کرد؛ رشد بسیار ناچیز یونان و رسیدن جمعیت آن به ۸ میلیون نفر، درحالی‌که ترکیه جهش کرد و به ۲۸ میلیون نفر رسید.

🔹۱۹۹۰: این اختلاف به‌شدت دو برابر شد؛ جمعیت یونان روی ۱۰ میلیون نفر تثبیت شد، درحالی‌که ترکیه شاهد انفجار جمعیتی عظیمی بود و جمعیت آن به ۵۷ میلیون نفر رسید.

🔹۲۰۲۶: تثبیت کامل در نمودار جمعیتی یونان که برای چندین دهه روی ۱۰ میلیون نفر متوقف مانده است؛ در مقابل، اوج جمعیتی بی‌سابقه‌ای برای ترکیه که به ۸۶ میلیون نفر رسیده است.

🗺 تعداد نمایندگان هر قاره در مرحلۀ حذفی جام:
🌍 اروپا: ۱۳ نماینده از ۱۶ تیم
🌍 آفریقا: ۹ نماینده از ۱۰ تیم
🌎 آمریکای‌جنوبی: ۵ نماینده از ۶ تیم
🌎 آمریکای‌شمالی: ۳ نماینده از ۶ تیم
🌏 آسیا: ۲ نماینده از ۹ تیم
🌏 اقیانوسیه: ۰ نماینده از ۱ تیم

⚽ پس از پایان رقابت گروهی با حضور ۴۸ تیم، اکنون هر ۳۲ تیم حاضر در جام جهانی به‌طور رسمی صعود خود را قطعی کرده‌اند و حالا دیدارهای مرحلۀ حذفی مشخص شده است؛ مسابقاتی که در نهایت قهرمان جدید جام جهانی را مشخص خواهند کرد:

🇩🇪 آلمان 🆚 پاراگوئه 🇵🇾
🇫🇷 فرانسه 🆚 سوئد 🇸🇪
🇿🇦 آفریقای جنوبی 🆚 کانادا 🇨🇦
🇳🇱 هلند 🆚 مراکش 🇲🇦
🇵🇹 پرتغال 🆚 کرواسی 🇭🇷
🇪🇸 اسپانیا 🆚 اتریش 🇦🇹
🇺🇸 آمریکا 🆚 بوسنی و هرزگوین 🇧🇦
🇧🇪 بلژیک 🆚 سنگال 🇸🇳
🇧🇷 برزیل 🆚 ژاپن 🇯🇵
🇨🇮 ساحل عاج 🆚 نروژ 🇳🇴
🇲🇽 مکزیک 🆚 اکوادور 🇪🇨
🏴 انگلستان 🆚 کنگو 🇨🇩
🇦🇷 آرژانتین 🆚 کیپ ورد 🇨🇻
🇦🇺 استرالیا 🆚 مصر 🇪🇬
🇨🇭 سوئیس 🆚 الجزایر 🇩🇿
🇨🇴 کلمبیا 🆚 غنا 🇬🇭

🟢 صعود کردند.
🔴 حذف شدند.

🚆با وجود توانایی فنی بیشتر بسیاری از قطارها، سرعت عملیاتی آن‌ها اغلب به دلایل اقتصادی و ایمنی محدود شده است. رقابت در دنیای قطارهای سریع‌السیر نماد پیشرفت مهندسی و توسعۀ پایدار حمل‌ونقل جهانی است. در عصر سرعت، رقابت برای ساخت سریع‌ترین قطارهای جهان همچنان ادامه دارد. امروزه، کشوری مانند چین با قطار Shanghai Maglev با سرعت خیره‌کنندۀ ۴۶۰ کیلومتر بر ساعت، رکورد دار سریع‌ترین سرویس عملیاتی است. اروپا نیز با قطارهایی چون DB ICE آلمان و SCNF TGV فرانسه، سهم عمده‌ای در توسعۀ ریلی دارد و کشورهای اسپانیا، ایتالیا، ژاپن، کرۀ جنوبی و حتی مراکش (مغرب) نیز در این عرصه قدرت‌نمایی می‌کنند.

جمعیت جهان رو به پیری می‌رود، اما نه با سرعتی یکسان در همه‌جا. بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد (UN) در سال ۲۰۲۴، اروپا با سن میانگین ۴۲.۷ سال، پیرترین قاره به شمار می‌رود که بازتاب‌دهندۀ دهه‌ها نرخ پایین زادوولد و امیدبه‌زندگی بالاتر است. در مقابل، آفریقا با میانگین تنها ۱۹.۳ سال، به‌دلیل نرخ باروری بالاتر و رشد سریع جمعیت، همچنان به‌طور چشم‌گیری جوان است. در میان این دو قطب، آسیا (۳۲.۵)، آمریکای شمالی (۳۸.۷)، آمریکای جنوبی (۳۱.۷) و اقیانوسیه (۳۳.۳) قرار دارند؛ مناطقی که تعادلی میان جوانی و سال‌خوردگی جمعیت را تجربه می‌کنند. این تفاوت‌ها بر هر جنبه‌ای از رشد اقتصادی گرفته تا روندهای مهاجرتی و سیاست‌های اجتماعی تأثیر می‌گذارند و تصویری شاخص از جهان تقسیم‌شده بر اساس سن ارائه می‌دهند.