جناب گاو
14.7K subscribers
647 photos
375 videos
17 files
1.05K links
محافظه کاری در باب اقتصاد و فرهنگ
Download Telegram
تجربه کشورها
✅چگونه اقتصادِ آزاد آلمان را نجات داد.

کلیپ مربوط به این مطلب را اینجا ببینید

◀️ در جنگ جهانی دوم هیچ کشوراروپایی مثل #آلمان ویران نشد. بمباران‌های بی‌وقفه متفقین بسیاری از شهرهای آلمان را نابود کرد. کشور به دو تکه تقسیم شد: تکه‌ی شرقی در دست کمونیست‌ها و تکه‌ی غربی در دست آمریکایی‌ها. بسیاری از دانشمندان آلمانی یا کشته شدند، یا خودکشی کردند، یا به آمریکا فرار کردند، یا به شوروی برده شدند. دانشگاه‌های آلمان که قبل از جنگ در جهان بهترین بودند اکنون بسیاری از اساتید خود را (که خیلی از آنان یهودی بودند) از دست داده بودند، و چیز کمی از صنعت آلمان در جنگ سالم مانده بود. تعداد زیادی از نیروی کار آلمان در جنگ کشته شده بودند.

◀️ بعد از جنگ، آلمان غربی تحت نظر نیروهای نظامی آمریکا اداره می شد. کشور جنگ‌زده و قحطی‌زده بود، بسیاری از کارخانه‌ها نابود شده بودند و مواد خوراکی و غیر خوراکی کمیاب بود. در دوره‌ی هیتلر، نقدینگی و مقدار پول در دست مردم به شدت افزایش یافته بود، ولی کنترل بسیار سرسختانه قیمت‌ها با مجازات‌های شدید موجب شده بود که قیمت‌ها بالا نرود. در نتیجه، قیمت‌های اسمی بازار با ارزش واقعی کالاها مطابقت نداشت. این موجب شده بود که در سال‌های آخر آلمان نازی و سال‌های اولیه اشغال آلمان، همه کالاها نایاب شوند و کم‌کم بازار سیاه گسترده‌ای در تمام آلمان به وجود آید.

◀️ نیروهای نظامی آمریکا و انگلیس هر چیزی را که بوی سرکشی می‌داد به شدت سرکوب می‌کردند، ولی نمی‌خواستند که نارضایتی عمومی به وجود آید یا اوج بگیرد. بنابراین برای مواد خوراکی و بعضی دیگر از جنس‌های مهم، سیستم جیره‌بندی و کوپن را که از زمان جنگ به وجود آمده بود حفظ کردند، تا از احتکار این مواد و کمیاب‌تر شدنشان در بازار جلوگیری کنند. پول آلمان به دلیل سیاست‌های تورمی طی جنگ و بعد از آن، کاملاً بی‌ارزش شده بود و تورم بسیار بالا بود. سیاست کنترلِ قیمت‌ها و کنترلِ دستمزدها دیگر سیاست دنبال‌شده از طرف نیروهای غربی حاضر در آلمان برای کنترل تورم بود. سیاست‌های اقتصادی یاد شده بیشتر برای آن بود که از کمیاب‌تر شدن و گران‌تر شدن اجناس جلوگیری شود، تا مبادا نارضایتی عمومی مردم را به سوی روسیه‌ی کمونیستی سوق دهد.

◀️ در سال 1948 لودویگ اِرهارت(Ludwig Erhard) به سِمَت گرداننده‌ی امور اقتصادی منصوب شد. #ارهارت اقتصاددانی ضدنازی بود با گرایشِ کامل به #بازار_آزاد، و تحت تاثیر اقتصاددانان مکتب اطریش. به عنوان یکی از اولین قدم‌ها در اصلاحات اقتصادی، پول جدید مارک آلمان (Deutschmark) جایگزین پول قبلی یعنی مارک رایش(Reichmark) شد. آلمانی ها سابقه دو دوره #تورم شدید را در کمتر از سه دهه داشتند (اول، تورم بسیار شدید جمهوری وایمارWeimar Republic که با چاپ بی رویه پول ارزش پول آلمان به صفر رسید و در نهایت به ظهور هیتلر انجامید، و دوم، تورم دوره جنگ و بعد از آن). بنابراین، سیاستهای جدید پولی، در جهت ایجاد یک سیستم پولی باثبات و با هدف حفظ ارزش پول بود.

◀️ از طرف دیگر، ارهارت با همه کنترل‌های اعمال‌شده روی قیمت‌ها و دستمزدها مخالف بود. ولی می‌دانست که نیروهای متفقین به او اجازه‌ی تغییر این قوانین را نمی‌دهند. بنابراین، تصمیم گرفت تا همه را در معرض کار انجام‌شده قرار دهد. در غروبِ روزی که بنا بود بعد از آن ادارات چند روز تعطیل باشند، به رادیو رفت و اعلام کرد که تمام جیره‌بندیها و تمام کنترل قیمت‌ها حذف شده است.

◀️ مقامات آمریکایی و بسیاری از سیاستمداران آلمانی به شدت مخالف این اقدامات بودند. ژنرال کِلِی که فرمانده‌ی نیروهای آمریکایی در آلمان بود به او گفت: "می‌فهمی داری چه می کنی؟! به من گفته‌اند تو نظام جیره‌بندی و قیمت‌گذاری ما را تغییر داده‌ای؟" ارهارت جواب داد: "خیر ژنرال! به شما اشتباه گفته‌اند. من آنها را تغییر ندادم. من آنها را نابود کردم!!"
—"ولی مشاوران من می گویند این کار بسیار اشتباهی است."
—"بله ژنرال! مشاوران من هم دقیقاً همین را می‌گویند!"

◀️ اقدامات ارهارت موجب شد که بازار سیاه یک شبه از بین برود و سروکله‌ی اجناس دوباره در مغازه‌ها پیدا شود. با این حال، چون بعضی قیمت‌ها ناگهانی بالا رفت، نارضایتی‌های زیادی نیز به وجود آمد که حتی موجب ناآرامی و خشونت‌هایی نیز شد. با این وجود، در کمتر از یک سال نتایج اقتصادی مثبت این اقدامات به روشنی آشکار شد. یک سال بعد، وقتی اولین دولت آلمان غربی تشکیل شد، ارهارت وزیر اقتصاد شد، مقامی که برای چهارده سال آن را داشت، و بعد از آن نیز برای چند سال صدراعظم آلمان شد. سیاست‌های اقتصادی او عمدتاً بر اساس عدم دخالت دولت در اقتصاد بود. سیاست دبگر او کاهش مالیات‌ها بود. ظرف ده سال آلمان با پشت سرگذاشتن انگلیس و فرانسه، بزرگترین قدرت اقتصادی اروپا شد!

کلیپ مربوطه:
https://t.me/jenabegav/24

@jenabegav
👍21👎1
@jenabegav

در بین وسایل مسافرتی بین شهری، اتوبوس و شرکتهای اتوبوسرانی بسیار بهتر از هواپیمایی ها و قطار عمل کرده اند. من همکاران اروپایی داشته ام که در ایران با اتوبوس مسافرت کرده اند و بسیار راضی بوده اند.

دلیل؟ دلیلش کاملا مشخص است! این بخشی از کسب و کار انتقال مسافر بین شهری است که دولت در آن دخالت و فضولی نسبتا کمتری کرده است (اگر چه حتی این قسمت نیز از فضولیهای بی وقفه دولت و کارمندان دولت بی نصیب نیست).

#مشکل_اساسی ما #دخالت_حکومت است. آنجا که حکومت دخالت نمی کند مشکل هست، ولی اساسی نیست!

@jenabegav
👍26👎1
@jenabegav

مرض #مدرنیته، تمایل به #کنترل و #برنامه_ریزی برای همه چیز است: برای طبیعت، جامعه، اقتصاد، فرهنگ......

ایران در این بیماری مدرنیته سرآمد است!

@jenabegav
👍13
@jenabegav

آیا می شود به زیبایی نمره داد؟ منظورم بابت تفنن و شوخی نیست، بلکه تعریف یک شاخص کمّی برای زیبایی است. مسلم است که این امر بسیار احمقانه است. چیزی کیفی چون زیبایی که هزاران فرم و گونه مختلف دارد را نمی شود عددگذاری کرد.

پس چگونه است که ما گذاشتن شاخص کمّی برای هوش را (#آی_کیو) بی چون و چرا می پذیریم؟ چرا می پذیریم که به هوش می شود نمره داد؟

آی کیو مقوله ای شبه علمی است که شبه دانشمندان به خوردمان داده اند، و آن قدر چیزی به این مضحکی اکنون مقبولیت یافته که سئوال در موردش عجیب به نظر می رسد!
@jenabegav
👍23👎1
🐮متن زیر چندی پیش توسط یکی از دوستان ارسال شده بود. مشکلی که به آن می پردازد کاملا عام و سراسری است، و داستان پرفاجعه کسب و کار در این سرزمین است. در مطلب بعد آنچه جناب گاو درباره آن نوشته را نیز بخوانید:
https://t.me/jenabegav/36

چه راحت می شود در ایران سرمایه گذاری و شرکت دانش بنیان ایجاد کرد!
کولرگازی خورشیدی ایساتیس عاقبت تولید شد!؟
مطلبی از کانال شورای فعالین مناطق آزاد:
بروکراسی شکنجه آور و حلقه های تو در توی مجوزهای بدون منطق !!!
در صحبت بیشتر مدیران ارشد کشور می شنویم : جذب سرمایه گذاری خارجی ، ورود دانش فنی و تکنولوژی روز دنیا ، حمایت از شرکتهای دانش بنیان ، افزایش اشتغال و ...
آنچه در ذیل می آید درد دلی است از اینجانب که پس از ۱۸ سال از آلمان به اتفاق یکی از شرکای آلمانی خود جهت سرمایه گذاری ۲۰ میلیارد دلاری حدوداً ۱۳ ماه گذشته به ایران آمدیم ، در بدو ورود جهت تاسیس شرکت مشترک به ثبت شرکتها مراجعه کردیم ؛ به من گفته شد چون مقیم نیستید نمی توانید مدیر عامل باشید ، فرد دیگری را معرفی کردیم ، گفتند که شریک شما آقای اسپادونی چون کد ملی ندارد اصلا نمی تواند جزو اعضای شرکت باشد ، جهت دریافت کد فراگیر ، به وزارت خارجه ، سازمان امور مالیاتی ، امور اقتصاد و دارایی ، سفارت آلمان ، ایتالیا و ... بارها رفتیم و رفتیم پس از ۲ ماه شریک خارجی به شدت عصبی و خسته به آلمان بازگشت و به من گفت اگر می توانی ادامه بده و رفت ..
۴ ماه طول کشید تا بتوانیم شرکت را ثبت کنیم ، سپس جهت شروع تولید و خرید زمین و کارگاه به صنعت و معدن رفتیم ، گفتند جهت کار در گروه یک و در داخل محدوده ۱۲۰ کیلومتری باید تبدیل به شرکت دانش بنیان شوید ...
حال مجددا فرمهای بیشمار ، گواهی امضا ، تعهد و البته رفت و آمدهای سرسام آور و بازدید و پاور پوینت و ... که البته کماکان منتظر نتیجه آن هستیم ، جهت صرفه جویی در زمان خواستیم مراحل خرید و انتقال دستگاهها و ماشین آلات خط تولید و انتقال به کشور را انجام دهیم ، گفتند باید به اتاق بازرگانی بروید ! رفتیم گفتند چرا آمدید؟ بروید و آنلاین اقدام کنید ، آنلاین شدیم مجددا فرمهای بیشمار و گواهی امضاء و سو سابقه و ... حال گفتند کد اقتصادی نیاز است ، رفتیم امور مالیاتی ، آنجا گفتند مدارک استقرار ، گفتیم منتظر اعلام دانش بنیانیم تا زمین و کارخانه بخریم ، گفتند نمی شود .
کارگاه اجاره کردیم ، گفتند کد پستی ، ارایه کردیم ، قبول نشد گفتند اشتباه است و باز رفتیم و رفتیم و رفتیم ، کد اقتصادی را آنلاین به اتاق دادیم ، چندین ایراد که آن سند و آن مدرک ناخواناست و عوض کنید و ... انجام دادیم ، مجوز تاسیس خواستند ، رفتیم صنعت و معدن ، باز فرم و گواهی و حق تمبر و BP و رفیتیم و رفتیم و رفتیم ... مجوز تاسیس را آپلود کردیم برای اتاق ، گفتند حالا بیایید و مدارکی را که آپلود کردید بیاورید ، پرسیدیم مگر آنلاین نبود ؟ گفتند مرحله اول ! مرحله دوم باید بیاورید اینجا ! چرا ؟ روال همین است ...بردیم ، گفتند مدیر عامل فوق لیسانس ندارد ! گفتم من دکترای تخصصی دارم ، ثبت قبول نکرد ، گفتند به ما ربطی ندارد باید داشته باشد ! باز مدیر عامل عوض کردیم ، گفتند باید روزنامه رسمی بیاید ، آمد. گفتند بروید امور مالیاتی عدم بدهی ماده ۱۳۱ بیاورید ، گفتم از آنجا که همه چیز آوردیم ، گفتند نه این در مرحله بعدی است ، رفتیم ، گفتند فرمها ، دفترچه و ... تکمیل کنید ، انجام دادیم ، گفتند مدیران باید امضا خود را در دفترخانه گواهی کنند ، باز شریک خارجی را آوردیم ، دفتر خانه فرد خارجی قبول نمی کنیم ، باز امور خارجه ، سفارتها و ...دفترچه را تحویل دادیم ، اتاق بازرگانی گفت حساب جاری و دسته چک شرکت نیاز است ، بانک رفتیم ، گفتند ابدا برای شرکتهای که تبعه خارجی دارند افتتاح حساب نمی کنیم ، مجددا وزارت خارجی ، سفارتها ، فرمها و باز رفتیم و رفتیم ...چک و... دادیم. گفتند ، برای تجهیزات مخابراتی ، تاییدیه مخابرات ، مخابرات گفت رتبه بندی انفورماتیک و باز فرمها و مدارک و ... صبر کنید خبرتان کنیم .معاونت علمی می گوید صبر کنید کمسیون بگذاریم ، ثبت اختراع می گوید صبر کنید استعلام کنیم و عجب که این صبر را پایانی نیست ! در تمام این سال هر روز ، هر ساعت و هر دقیقه دویدیم و دویدیم ...
آقایان ، جنابان جناب رئیس جمهور ، آقای روحانی : وقتی در همسایگی ما دبی ، ترکیه و حتی جمهوری آذربایجان برای سرمایه گذار خارجی که دانش فنی و تکنولوژی روز دارد، فرش قرمز می گشایند ، با این شرایط هرگز ، هرگز سرمایه گذار خارجی برای کار سالم و ایجاد اشتغال به ایران نخواهد آمد ، خود شما آقایان فقط یک روز یکی از این ادارات را بیایید ! اگر نبریدید ، هر چه می خواهید بگویید ...
این را دست به دست کنید شایدفردی از مسئولین دید و ترتیب اثری داد ...
در لینک زیر کامنت جواب گاو:
https://t.me/jenabegav/36
👍13
@jenabegav

متن زیر در مورد مطلبی نوشته شده با آدرس زیر است
https://t.me/jenabegav/34
نویسنده: جناب گاو عصبانی!
متن بالا را با دقت بخوانید! برای یک لحظه تصور نکنید که کوچکترین اغراقی در آن وجود دارد! تصور نیز نکنید که این فقط مشکل سرمایه گذار خارجی است، یا مشکل یک شرکت دانش بنیان است! سرمایه گذار داخلی هم، حتی یک کاسب معمولی هم، با مشکلات بزرگ و کوچک این چنینی و شبیه این هر روز دست و پنجه نرم می کند، مشکلات و موانعی که همه تصنعی و همه از برکت حضور دولت و حکومت در تمام ارکان اقتصاد است.

حال فرض کنید متن فوق به دست یک نفر تاثیرگذار در دولت و حکومت برسد و بخواهد کاری بکند. چه می کند؟ آیا دستور می دهدبه لغو تمام قوانین مزخرف و دست و پاگیر و تمام بوروکراسی هایی که این قوانین را تنفیذ و اجبار و بر اجرای آن نظارت می کنند؟ اگر چنین فکری کنید نشان می دهد که کلا آدم خوشبینی هستید. مسئولان ما تمام عمرشان را یا در دانشگاه گذرانده اند یا در بوروکراسی های دولتی دیگر، و اگر هم کار اقتصادی کرده باشند معمولا در شرکتهای دولتی یا نیمه دولتی و یا همراه با رانت دولتی بوده! کارمندمداری و ذهن بوروکراتیک عادت ذهنی همه مسئولان ما شده!

بنابر این این مسئول فرضی چه خواهد کرد؟ احتمالا دستور بررسی خواهد داد و بعد تیمی برای بررسی و تحقیق مسئله تشکیل خواهد شد، تیمی که خود یا از کارمندان(بوروکرات ها) تشکیل شده، یا از اساتید دانشگاه های اقتصاد و مدیریت (بوروکراتهای پر مدعاتر) یا از "#نخبگان"(پرمدعایانی که دوست دارند بوروکراتهای اعلی شوند). این تیم جلسه خواهد گذاشت و کنفرانس برگزار خواهد کرد و زیر کمیته های علمی و اقتصادی و .... تشکیل خواهد داد و آن کمیته ها گزارشات صدصفحه ای و پاورپوینت تهیه خواهند کرد. در آخر اگر نتیجه ای هم گرفته شوذ معمولا به صورت تغییر جزیی چند قانون، افزودن تعدادی قانون و بخشنامه به بیابان دره وسیع قوانین و بخشنامه ها خواهد بود و یا تشکیل یک بوروکراسی دیگر در جهت حمایت از سرمایه گذاری فلان و بهمان.

فکر می کنید حماقت انتها دارد؟!

آقا می خواهید چرخ اقتصاد و صنعت راه بیفتد؟ چاره اش این است که لااقل سه چهارم قوانین و مقررات موجود را راهی سطل زباله کنید و لااقل نصف وزارتخانه ها و نهادهای حکومتی دیگر را درش را ببندید و لجن بگبرید! از تعزیرات حکومتی شروع کنید و دومیش هم وزارت صنعت و تجارت باشد. قول می دهم فقط بستن در و دکان تعزیرات به تنهایی یکی دو درصدی به رشد اقتصاد سالیانه کشور بیفزاید.
👍14
@jenabegav

خرتر از خیلی از اقتصاددان های وطنی سراغ دارید؟ حسین راغفر اقتصاددان و استاد دانشگاه یکی از آن خرهاست! مقاله نوشته و هر چه مشکل اقتصادی و فرهنگی و ... داریم گذاشته بر گردن اقتصاد لیبرالیستی و معتقدین به بازار آزاد و ....

یکی بهش بگوید: الاغ! به غیر از شعارش که همیشه بوده، کجای اقتصاد ما، کجای سیاستهای پولی و مالی ما، به اقتصاد بازار آزاد خورده یا می خورد؟

اقتصاد آزادمان هم مثل بانکداری اسلامی مان است. هر چه قدر این اسلامی است، آن آزاد است.

امان از دانشگاه! امان از دانشگاهیان! امان از اساتید فرهیخته و نخبه دانشگاه!

@jenabegav
👍26
@jenabegav

آن قدر شعار #عدالت_اجتماعی داده شده که فراموشمان شده ایده عدالت اجتماعی ایده ای #چپی، #مدرن و #ضدسنت است. خیلی از دینداران ما می پندارند عدالت اجتماعی آموزه ای دینی است!

عدالت اجتماعی ایده ایست 1- گنگ و مبهم (بر عکس مثلا عدالت قضایی که معنایش کم و بیش مشخص است) 2- دست نیافتنی و 3- ایده ایست عالی برای استفاده پوپولیست ها و عوامفریبان و سیاستمداران بالفعل یا بالقوه.

@jenabegav
👍12
@jenabegav

جوانتر که بودم فکر می کردم چرا دین توجه به همسایه را در اولویت قرار می دهد. همسایه چه فرقی با همشهری می کند، و همشهری چه فرقی با هم کشوری؟ چرا کمک به خویشان فقیر توصیه بیشتری شده تا کمک به همسایه فقیر، و کمک به فقیر همسایه ارجحیت دارد به کمک به فقیری که در شهری دیگر یا حتی در کشوری دیگر زندگی می کند؟

سالها طول کشید تا کمی از حکمتش را فهمیدم!

@jenabegav
👍17
✅ محلی یا جهانی؟ قسمت۱
#لوکالیسم

#جهانی و بزرگ فکر کردن، دایره عمل را از #محلی و #موضعی بیرون بردن، فرامحلی و کشوری و حتی جهانشمول برنامه و دستور کار داشتن و عمل به آن! این آرمانی است زیبا و دوست‌داشتنی! البته فقط در تئوری، اما در عمل معمولاً فاجعه بار!

چرا؟ به چندین دلیل، و این دلایل به همدیگر مربوطند:

۱- مشکل اول، مشکل #دانش و #شناخت است. دانش ما نسبت به امور دنیوی بسیار ناقص است، و قدرت عقلانی ما در این زمینه بسیار محدودتر از آن است که راسیونالیست‌ها می‌پندارند. ما انسان‌ها در تصمیم‌گیری‌ها و اعمال‌مان بیشتر متکی به تجربه (شخصی یا گروهی)، و متکی به شهودیم، و اینها در مقیاس کوچک می‌توانند خوب عمل کنند، ولی معمولاً نه در مقیاس بزرگ. نقشه های بزرگ برای مقیاس های بزرگ وسوسه‌ی شیطان است!

در سطح بزرگ و کلان تظاهر به دانش و ادعای توهمی با دروغین شناخت آسان‌تر است. شخصی اگر ادعا کند که شهردار خوبی برای یک شهر است و می‌داند چگونه یک شهر را اداره کند، اگر چنان نباشد و اگر نتواند، دستش خیلی زود رو می‌شود. خیلی هم نمی‌تواند خودش و ناتوانیش را پشت یک ایدئولوژی یا پشت آمار پنهان کند، یا مثلاً در حالیکه زباله از سر و کول شهر بالا می‌رود با سخن گفتن از غرور ملی یا سخنرانی در مورد توطئه‌های انگلیس مردم را راضی کند. در سطح کوچک، ادعای مزخرف زود رو می‌افتد. اما در سطح کلان شخص می‌تواند تا سالها بی‌وقفه به تولید مزخرفات مشغول باشد، و کسی پایین‌تر از استاد فرهیخته به او نگوید! سناتور آمریکایی اگر در مورد مسائل ایالت خودش نداند، زود دستش رو می‌شود، ولی همان سناتور می‌تواند نطق‌های آنچنانی کند در مورد این که چه خوب است که آمریکا با استفاده از نیروی نظامی‌اش دموکراسی را در خاورمیانه گسترش دهد. برای آن که نطقش خیلی دانشمندانه هم به نظر برسد، می‌تواند اینجا و آنجای نطقش از «متخصصین» هم نقل قول کند! این که نگذاریم در شهرمان با حتی در محلمان دو سه تا جوان از دین روی برگردانند، کار بسیار سختی است، ولی نطق درباره حسینیه کردن کاخ سفید یا در مورد مسلمان کردن همه آمریکا راحت است و حتی پولساز!

۲- نکته دیگر که مربوط به همان مشکل ذکر شده در فوق می‌شود آن است که در سطح محلی و موضعی دانش‌هایی وجود دارد که به صورت تجربه گروهی و سنت‌ها در میان مردمان می‌زید. این دانش‌ها حتی ممکن است به صورت غیرآگاهانه در ضمیر گروهی قومی مستتر باشد. برنامه‌ها و آرمان‌های بزرگ و در سطح کلان اینها را نمی‌بیند، یا آنها را به چشم مزاحم برای آرمان بالاتر می‌نگرد، و می‌تواند آنها را نابود کند.

کشاورز آفریقایی در قلب آفریقا چندین نوع محصول کشاورزی را درهم می‌کاشت، و در این درهم کاشتنش هم قواعدی را رعایت می کرد که به نظر خرافاتی می‌آمد. جوامع جهانی که می‌خواستند فقر را در آفریقا ریشه‌کن کنند به کمک او آمدند، و به او آموختند که عوض این نوع کشاورزی قدیمی و غیربهینه و خرافاتی، بهتر است مزرعه‌اش را با مزارع همسایگانش ادغام کند، و همه یک محصول بکارند (#مونوکالچر)، تا عملیات کاشت و برداشت بهینه شود. نتیجه: فاجعه! مشخص شد که نوع کاشت کشاورز آفریقایی دانشی در خود داشت که از آفات شدید جلوگیری می‌کرد و خاک را هم بهتر حفظ می‌کرد. (راستی، هنوز آیا در ادارات کشاورزی تابلوی «آینده کشاورزی در کاشت تک محصولی مزارع بزرگ» آویزان است؟ سئوال بعدی: چرا هنوز ما وزارت کشاورزی داریم؟!)

@jenabegav
ادامه اینجا!
👍13
✅ محلی یا جهانی؟ قسمت ۲
#لوکالیسم
(ادامه از قسمت اول)

۳- مشکل دیگر در #مقیاس_ناپذیری امور مابین سطح محلی و کوچکتر، و سطح بزرگتر است. بعضی چیزها مقیاس‌پذیر است: اگر شما جماعت یک شهر را ده برابر کنید و جمعیت جدید همه جور مانند جماعت اولیه باشند، مصرف آبش نیز حدوداً ده برابر می‌شود. تولید زباله‌شان هم حدوداً ده برابر می‌شود. ولی میزان جرم در شهری با ده برابر جمعیت ممکن است صد برابر شود یا ممکن است فقط دو برابر شود. شهر بزرگ یک دهکده کوچک ضربدر هزار یا صدهزار نیست!

به عنوان مثال دیگر از مقیاس‌ناپذیری، سدسازی را در نظر بگیرید. سدهای کوچک در راه رودخانه‌ها می‌توانند خیلی مفید باشند، و معمولا ضرری هم به اکوسیستم نمی‌زنند یا حتی برای آن مفیدند. ولی سدهای بزرگ برای اکوسیستم می‌توانند فاجعه باشند. یک سد بزرگ یک سد کوچک ضربدر صد یا هزار نیست!

آنچه برای خانواده و محل و شهر کار می‌کند و نتیجه می‌دهد معمولاً برای مقیاس‌های بزرگتر کار نمی‌کند، و بی‌نتیجه و حتی اغلب مضر و بحران‌زا است.

۴- نکته دیگر آن که برای ما انسان‌ها، آن چه که دور است، و آنچه که مستقیماً در تجربه فوری ما نیست، حالتی مجرد و انتزاعی دارد. چندی پیش که خبر سقوط هواپیمایی خبرساز شد، من خبر را خواندم و گذشتم. فقط وقتی چند ساعت بعد شنیدم دوستم در آن هواپیما بوده، مسئله از حالت مجرد و انتزاعی برایم تغییر کرد و حالت شخصی و ملموس گرفت. بوروکراتی که در تهران نشسته و تصمیم می‌گیرد که برای هدف «مقدس» مبارزه با قاچاق مواد مخدر، باید مرزهای شرقی را به کلی بست، احتمالاً نیت خیر دارد. ولی برای او، مردم #سیستان و فقرشان (اگر از آن باخبر باشد!) مفهومی انتزاعی است. حتی اگر بداند که با این کار، رزق و روزی کمی هم که سیستانیان از داد و ستد با کشورهای همسایه (و نه قاچاق مواد مخدر) به دست می‌آورند سد می‌شود، این چیزی نیست که خیلی روی احساساتش تاثیر بگذارد. پس حکم را صادر می کند و #فقر سیستانیان را تبدیل به #فلاکت می کند (لطف کنید در این باره فیلم «ماهی ها در سکوت میمیرند» را حتماً حتماً ببینید). مشکل در این نیست که #بوروکرات ما احساس ندارد! او ممکن است خیلی هم احساساتی باشد، و ممکن است نطق‌های غرا در مورد محرومان هم بکند، ولی او انسان است، و این مسئله که چیزهای دور برای او حالت انتزاعی دارند یک مسئله انسانی است!

در مورد سیستان کمی عقب تر برویم: وقتی شاه سابق، در مذاکرات حکومتش در مورد تقسیم آب #هیرمند، مقدار بسیار کمتری از آن چه را به صورت معمول از آب هیرمند به ایران می آمد پذیرفت، قصدش این نبود که #دریاچه_سیستان خشک شود و کشاورز سیستانی بیچاره! قصدش مبارزه با کمونیسم در کشور همسایه بود. یعنی مبارزه با ایدئولوژیی که بیش از هر ایدئولوژی مدرنی خواهان کنارگذاری موضعی و محلی به نفع جهانی و کلی بود!

قسمت اول، اینجا

@jenabegav
👍16
@jenabegav

اجازه دهید مقداری در مورد مسئله #مقیاس_ناپذیری اشاره شده در متن قبلی در بند 3 توضیحی دهم.
متن قبلی: https://t.me/jenabegav/41
(این نوشته کمی تکنیکی است و بنابراین اگر حال و حوصله ترهات ریاضیدانان و مهندسین را ندارید از خواندنش صرف نظر کنید)
کلا در سیستم هایی که در ریاضی آنها را خطی می نامیم، بین کوچک و بزرگ مقیاسی هست. رفتار بزرگ مانند رفتار کوچک است، فقط در مقیاس بزرگتر. سیستم های خطی راحت اند و بدون دردسر، و بنابراین محبوب مهندسین. یک مهندس دوست دارد تا آنجا که می شود سیستم های غیر خطی را هم با سیستم های خطی تقریب بزند. شاید دیده باشید که مهندسین گاه وقتی می خواهند رفتار کسی را منفی توصیف کنند، می گویند رفتارش غیرخطی است!

مشکل اینجاست که تقریبا همه چیز در دنیای پیرامون ما به شدت غیر خطی است! حتی در مسائل فیزیکی هم این غیرخطی بودن مایه دردسر برای مهندسین است. رفتار یک ماکت هواپیما در یک تونل باد با رفتار یک هواپیمای بزرگ با همان شکل و شمایل در معرض همان سرعت باد می تواند کاملا متفاوت باشد.

برخلاف تمایل بعضی "دانشمندان علوم اجتماعی" (و خیلی از مهندسینی که فکر می کنند می توانند مشکلات جامعه را مهندسی وار حل کنند)، رفتار انسانها و جوامع انسانی را، حتی در بعد اقتصادی آن، نمی توان در قالب فرمولهای ریاضی آورد. به کار بردن مدلهای ریاضی که با ساده سازی بر آن است تا بعضی از جوانب این رفتارها را روشن کند، بیشتر گمراه کننده است تا روش کننده. دلیلش آن است که بسیاری از چیزهای مهم را نمی شود اندازه گرفت، و آنها را کمی کرد. بسیاری از شاخص های کمی که بعضی از آنها اتفاقا خیلی هم شایع اند (چون "آی کیو")، مشکلات اساسی مفهومی دارند. ولی حتی آن چیزی را هم که بشود در قالب مدلسازی ریاضی ارائه کرد، اولا اگر بخواهد نشانی از واقعیت داشته باشد تعداد پارامترهایش بسیار زیاد خواهد بود، ثانیا رفتارها بسیار غیر خطی است و ثالثا پر است از پارامترهای تصادفی. مورد دو و سه مواردی اند که هر گونه مقیاس پذیری بین کوچک و بزرگ را از یک سیستم منتفی می کنند.

@jenabegav
👍9
مقیاس #محلی و کوچک، یا بزرگ و فراگیر؟
#لوکالیسم


1- #سوئیس را در نظر بگیرید. شاید هیچ کشوری در اروپا همچون سوئیس موفق نبوده، چه از لحاظ پایداری، چه از لحاظ وارد نشدن در جنگهای بزرگ قرون اخیر، چه در زمینه اقتصادی. سوئیس کشوری است که در مقایسه با بقیه کشورهای اروپایی در پانصدسال گذشته کمترین تغییرات سیاسی را داشته است.
البته سوئیس کشور کوچکی است کمتر از نصف مساحت استان اصفهان، با جمعیتی کمی بیشتر از این استان. منتهای مطلب، همین کشور کوچک حکومت مرکزی بسیار ضعیف و کوچکی دارد. یک سوئیسی خیلی مواقع ممکن است حتی نام رئیس جمهور روز کشور خود را نداند! سوئیس #زبان_ملی رسمی ندارد و چهار زبان مختلف در آن صحبت می شود که همه رسمیت دارند. نسبت به دیگر کشورهای اروپایی، درصد کمتری از جماعت تحصیل کرده بالای لیسانس دارد. حتی در سیستم بانکداریشان که در قرن بیستم از همه اروپا پیشی گرفت، عملکرد بانکها هنوز بیشتر بر تجربه قدیمی و کارآموزی مبتنی است تا بر دانش دانشگاهی فایننس. سوئیس از 26 ناحیه کوچک که کانتون نامیده می شوند تشکیل شده است که، در امور خود، تقریبا خود مختاری کامل دارند. مردم این نواحی خیلی از همدیگر خوششان هم نمی آید و گاه به گاه با هم برخوردهای سخت و خشنی هم داشته اند!
پرسش: با این وجود، چرا سوئیس این قدر موفق بوده؟

2- #هنگ_کنگ، شهری در کنار دریا، تا دو دهه پیش در دست انگلیسی ها بود. جان کوپرتوایت ( Sir John Cowperthwaite ) یک بریتانیایی بود که مسئول امور مالی و اقتصادی هنگ‌کنگ از 1961 تا 1971 بود. او را معمولا معمار اقتصاد بسیار موفق هنگ‌کنگ می‌دانند. فلسفه او در اداره هنگ‌کنگ این بود که بنشیند چایی‌اش را بنوشد و بگذارد مردم کار خودشان را بکنند. او حتی از جمع آوری #آمار اقتصادی هم بیزار بود. وقتی از او سئوال شد که کشورهای فقیر دیگر چه چیزی از سیاستهای موفق او را باید دنبال کنند. جواب داد: "به عنوان اولین قدم، باید دفتر ملی آمار را تعطیل کنند!" معتقد بود که آمار موجب می شود که دولتمردان فکر کنند چیزی را می فهمند و موجب دخالت بیجای دولت در اموری می شود که در آنها نباید دخالت کند!
پرسش: چرا هنگ‌کنگ در قرن بیستم چنان موفق بود؟ چرا بعضی کشورها که در حقیقت بیشتر یک شهر بزرگ اند چنان موفق بوده اند (چون سنگاپور و سن مارینو و ... ...)

3- برویم سراغ مقیاسهای خیلی خیلی بزرگ، یعنی امپراتوری‌ها. #اشکانیان یک امپراتوری خیلی موفق ایرانی بودند که قریب 500 سال پاییدند(چنین پایایی در میان امپراتوریها بی مانند است). بعد از آن هم #ساسانیان بودند، که آنها هم بیش از 400 سال دوام داشتند. مورخین اکنون بر این باورند که ساسانیان امتداد امپراتوری اشکانیان بودند و بسیاری از سیستم حکومتی آنها را حفظ کردند. این نزدیک هزار سال امتداد فرهنگی و امتداد شکل حکومتی را تشکیل می دهد که در جهان کم سابقه است.
ولی می دانیم که حکومت اشکانیان #ملوک_الطوائفی بود (همان چیزی که در کتابهای تاریخ یادمان می دادند که چیز بدی است!). یعنی امپراتوری از قسمتهایی تشکیل شده بود که کم و بیش خودمختار بودند. شاه در این سیستم، در حقیقت شاهنشاه، یعنی شاه شاهان، بود و حکومت مرکزی کار چندانی به اداره این مناطق "خود مختار" نداشت. همین سیستم با رنگ کمتری در دوره ساسانیان نیز ادامه داشت. در حقیقت بعضی خانواده های اشکانی حکومت قسمتهای زیادی را نه تنها تا انتهای امپراتوری ساسانی، بلکه تا حدود یک یا دو قرن بعد از استیلای اسلام، در دست داشتند. (در مورد نحوه حکومت مسلمانان صحبت بسیار است، ولی آن بماند تا بعد!)
پرسش: آیا آن طور که به ما در کتابهای تاریخ گفته می شد، سیستم ملوک الطوایفی موجب زوال و از بین رفتن نهایی اشکانیان شد؟ یا آیا در حقیقت این نظام ملوک الطوائفی بود که چنان ثبات بی مانندی را موجب شد؟

4- امپراتوری #روم که از شهر رم شروع شد بسیاری سرزمینهای مختلف (با فرهنگها و دین های بسیار گوناگون) را فتح کرد و تا سالها، بلکه قرنها بر آنها استیلا داشت. ولی معمولا (استثنائات همیشه وجود دارند) در هر سرزمینی اداره کارها را به اشراف و بزرگان همان قوم می سپردند (pax Romana). تنها چیزی که همیشه از اقوام زیردست می‌طلبیدند #مالیات های به موقع بود، که همین مسئله گاه گاه شورش هایی را نیز موجب می شد. #امپراتوری_عثمانی نیز تا حد زیادی همین گونه بود، امپراتوریی که قرنها دوام داشت و در اوج خود قدرت بلامنازع اروپا بود.


مطالب مرتبط:
https://t.me/jenabegav/40
https://t.me/jenabegav/41

@jenabegav
👍30
این همه گفتیم لیک اندر پسیچ

بی‌عنایات خدا هیچیم هیچ

بی عنایات حق و خاصان حق

گر ملک باشد سیاهستش ورق
👍11
زبان ملی

چیزی به اسم "#زبان_ملی" فقط دویست سال قدمت دارد و مخترع آن حضرات انقلابیون انقلاب کبیر فرانسه بودند. قبل از آن بعضی کشورها یک یا دو زبان رسمی داشتند، که زبانی بود که در مکاتبات دولتی به کار می‌رفت (مثلاً لاتین و یونانی در قلمرو وسیع امپراتوری روم). ولی این زبان‌ها زبان ملی یا چیزی شبیه آن محسوب نمی‌شدند . در ایران مثلاً، در زمانهای مختلف چه قبل از اسلام و چه بعد از اسلام، زبان‌های بسیار مختلفی با ریشه‌های مختلف در نقاط مختلف ایران صحبت می شد، و بسیار اتفاق می افتاد که مردم یک ناحیه حتی زبان نواحی همسایه خود را نمی‌فهمیدند و زبان مشترکی نداشتند. تا همین صد سال پیش در اصفهان، در محله‌های یهودی‌نشین، ارمنی‌نشین و لُرنشین بسیاری از مردم فارسی نمی‌دانستند. در زمان ساسانیان، زبان‌های بسیار متفاوتی وجود داشت، بعضی با ریشه های هندواروپایی، بعضی با ریشه های سامی (مثل آرامی و عبری و حتی عربی) و بعضی با ریشه‌های دیگر.

در فرانسه‌ی 1800، بیرون از پاریس کمتر کسی زبان تکلم شده در پاریس را صحبت می‌کرد و یا حتی می‌فهمید. تعداد زبان‌ها و لهجه‌های زیادی در روستاهای فرانسه وجود داشت. انقلاب کبیر فرانسه شعارش "برادری، برابری و آزادی" ( "Fraternité, Liberté, Egalité") بود. بنابراین انقلابیون برای آن‌که #برادری خود را اثبات کنند و به روستاییان احمق حالی کنند که باید همه با هم #برابری داشته باشند، به آنها #آزادی در انتخاب بین زبانی که در پاریس صحبت می‌شد و زبانی که پاریسی‌ها آن را صحبت می کردند دادند! اسمش را هم گذاشتند زبان ملی!

@jenabegav
👍16👎7
@jenabegav

چند مشاهده جسته و گریخته

باور کنید: نمی شود!
باور کنید نمی شود!
بارها گفته ام، بارها می گویم، بارها خواهم گفت:نمی شود. امکان ندارد. محال است. احمقانه است. تخیلات احمقانه است!
نه این که نخواهند. نه این که نیت شان پلید باشد (ممکن است باشد، یا نباشد)، ولی با قوی ترین اراده ها و بهترین نیت ها و جامع ترین برنامه ریزی ها، باز هم نمی شود، امکان ندارد، محال است.

1-محال است که با حجم بزرگ دولت به جنگ فساد رفت! این مثل این است که شخصی که چاقی مفرط دارد و وزنش به 250 کیلو رسیده را بخواهیم به مسابقه دو میدانی بفرستیم. فرقی نمی کند که رهبر که باشد، رئیس جمهور که باشد، ...... با وجود حکومتی چنین فربه و چنین فراگیر، به جنگ فساد نتوان رفت!

2-محال و ممتنع است که با وجود دخالتهای گسترده در امور اقتصادی از طرف حکومت و وجود قوانین دست و پاگیر، اقتصادی شکوفا داشت. مثل این است که دست و پای کسی را ببندی و بگویی: بدو!

3-غیر ممکن است که بتوان برای اقتصاد برنامه راهبردی ارائه کرد. اقتصاد حاصل کنش و هم کنش و واکنش هزاران، و بلکه میلیونها، عامل متفاوت انسانی و طبیعی، داخلی و خارجی است. در عهده هیچ متخصصی نیست برنامه ریزی درست یک اقتصاد کلان. تنها برنامه ریزی درست، برنامه ریزی برای عدم دخالت و عدم برنامه ریزی راهبردی برای اقتصاد است.

4-احمقانه است برنامه های پنج ساله و ده ساله و بیست ساله برای اقتصاد کشور دادن! انسان برای خانه خودش هم حداکثر بتواند برنامه یک ساله بدهد، آن هم معمولا عملی نمی شود! تنها برنامه ریزی ممکن، همان است که در بالا آمد و در آن فرقی بین کوتاه مدت و بلند مدت نیست. نکته ای که بد نیست در باره برنامه ریزیهایی چندساله این چنینی بدانید این است که چنین برنامه ریزیهایی فقط در کشورهای کمونیستی و سوسیالیستی چون هند باب بوده است و هیچ گاه ثمری نیز نداشته است.

5-به دنبال عدالت اجتماعی بودن وسوسه شیطان است! عدالت را فقط می توان در سطح قضایی به نحوی خوب و کامل داشت (تازه آن هم در مملکت فاسدی چون مملکت ما فقط از آرزوهایمان می تواند باشد). "#عدالت_اجتماعی" آموزه ای مدرن و برآمده از #انقلاب_کبیر_فرانسه و نهضت های سوسیالیستی ملهم از آن است. این آموزه جایی در مفاهیم سنتی اسلام ندارد.

6-همچنان که در زمینه اقتصاد کلان، برنامه ریزی مرکزی احمقانه، غیر ممکن و مضر است، به همان دلائل در زمینه فرهنگ نیز #برنامه_ریزی مرکزی احمقانه، غیر ممکن و مضر است.


@jenabegav
👍13
@jenabegav

بیست سال پیش، یک ماه به عید مانده، شهرک اکباتان مهمان دوستم بودم. هر دو دقیقه یک بار صدای بلند ترقه هایی که بیشتر صدای بمب را داشت می آمد و گاه حتی پنجره ها را می لرزاند. دوستم می گفت که تقریبا از بعد 22 بهمن این کار شروع می شود و تا #چارشنبه_سوری ادامه دارد. یادتان می آید تهدیدها و بگیر و ببندها را در مورد چارشنبه سوری؟ خیلی ها می گفتند که اگر رهایش کنند و به حال خودش بگذارند، وضعیت خیلی بدتر خواهد شد.

بالاخره نتوانستند از پسش بر آیند و به حال خودش گذاشتندش. امروز بعد از بیست سال از آن زمان داشتم در اکباتان قدم می زدم. همه چیز آرام و ساکت بود. مردم به بوی بهار از خانه زده بودند بیرون. نه خبری از ترقه های بمب وار، و نه حتی خبری از ترقه های کم خطرتر. چارشنبه سوری دارد کم کم به سوی یک نقطه تعادل می رسد.

چه قدر کشور و مردم و حکومت دچار خسارت های بی مورد شدند تا بالاخره به این نتیجه برسند که بهتر است مسئله را به حال خودش رها کرد؟

همین دینامیک را در خیلی دیگر از موارد فرهنگی دیده ام: در مسئله #موسیقی، در مسئله مواد مخدر، در مسئله قمه زنی، در مسئله #حجاب....

فرقی نمی کند که شما در هر یک از موارد فوق چه فکر می کنید. فرقی ندارد که شما طرفدار قمه زنی باشید یا مخالف آن، از حجاب خوشتان بیاید و مقید به آن باشید یا نه! در هر صورت از یک چیز می توانید مطمئن باشید: ورود حکومت به این عرصه ها ،و یا هر عرصه فرهنگی دیگر، مضر، خسارت بار و دارای هزینه های کلان است.

در آخر کار حکومت مجبور به تمکین از اراده مردم خواهد بود، منتهای مطلب بعد از آن که کشور را با انواع خسارت ها روبرو کرد. خسارتهایی که همه ما باید متحمل شویم تا دل چهارتا آدم ایدئولوگ برای چهار روز خوش شود.

@jenabegav
👍12
@jenabegav

✅قابل توجه جوانان جربزه دار!
✍️ از #نسیم_نیکولاس_طالب:

وقتی جوانی به سراغم می آید که خواهان خدمت به نوع بشر است و از من می پرسد: «چه باید بکنم؟ من می خواهم از فقر و فلاکت مردمان بکاهم و جهان را نجات دهم» و با آمال و آرزوهای مشابه در سطح کلان و بزرگ، من نکات زیر را پیشنهاد می کنم:
1️⃣ 1- هیچ گاه دنبال نمایش این که شما چه قدر آدم خوبی هستید(virtue signaling) نباشید؛
2️⃣ 2- هیچ گاه دنبال #رانت نباشید؛
3️⃣ 3- یک #کسب_و_کار(بیزینس) را آغاز کنید. خود را در معرض ریسک سود و ضرر قرار دهید و کسب و کار شروع کنید.

بله! #ریسک کن، و اگر ثروتمند شدی (که یک امکان است)، پولت را با سخا و کرم ببخش! ما نیاز داریم به افرادی که پذیرای ریسک (در حیطه ای محدود)اند. تمام این ایده این است که بنی آدم را از مقیاس کلی و بزرگ، از هدفهای مجرد جهانی، دور کند و همچنین از #مهندسی_اجتماعی که جامعه را دچار خطراتی می کند که در حالت عادی احتمالشان بسیار کم است. کسب و کار همیشه مفید است (زیرا فعالیت اقتصادی را موجب می شود بدون آنکه بر جامعه خطراتی در مقیاس بزرگ تحمیل کند).
موسسه ها*⬇️ (مثل موسسه های خیریه) ممکن است مفید باشند، ولی همچنین ممکن است مضر باشند (من الان خوشبینانه نگاه می کنم! من مطمثنم که به استثنای بعضی بیشتر آنها در آخر مضر خواهند بود).
شجاعت (پذیرفتن خطر) بالاترین فضیلت است. ما به #کاسبکاران_ریسک_پذیر نیازمندیم.

(⬆️*منظور در اینجا موسسه های بزرگ اند، نه موسسه های کوچک و محلی.)

مطالب مرتبط:
https://t.me/jenabegav/40
https://t.me/jenabegav/41


From Nassim Nicholas Taleb

@jenabegav
👍11