جناب گاو
14.7K subscribers
647 photos
375 videos
17 files
1.05K links
محافظه کاری در باب اقتصاد و فرهنگ
Download Telegram
Forwarded from محمد درویش
♦️فرض کنیم که بعضی‌ها کمک نمی‌کردند!♦️

🇮🇷:
@darvishnameh

1️⃣ در حکومت پهلوی میلیاردها تومان با دلار هفت‌تومان هزینه شد تا کشت و صنعت نیشکر در خوزستان راه بیافتد و ذوب‌آهن در اصفهان. حاصلش شد فاجعه برای خوزستان و زاینده‌رود. اگر آن لطف را نمی‌کردند، چه می‌شد؟

2️⃣ در دولت میرحسین موسوی سد استقلال #میناب به بهره‌برداری رسید و کمر استقلال کشاورزی را شکست و منجر به ایجاد پرشمارترین فروچاله‌ها در خاور هرمزگان شد و صدها هزار نخل از میان رفت. واقعاً اگر آن زمان به مردم میناب لطف نکرده بودند، چه می‌شد؟

3️⃣ در دولت هاشمی رفسنجانی نیروگاه شهید مفتح همدان در دشت فامنین به بهره‌برداری رسید به هدف تولید انرژی و اشتغال‌زایی. اما به دلیل جانمایی غلط نیروگاه، سفره‌های آب زیرزمینی به شدت پایین رفت و یازده فروچاله عظیم در منطقه ایجاد شده و حدود پنجاه‌هزار نفر بیکار شده و یا از منطقه مهاجرت کردند! واقعا اگر آن زمان آقای خرم استاندار وقت همدان به مردم منطقه لطف نمی‌کرد، چه می‌شد؟

4️⃣ در دولت سیدمحمد خاتمی سد عظیم کریت بر روی یک آب باریکه ساخته شد در نزدیکی طبس به هدف رونق کشاورزی و ایجاد مهاجرت معکوس. اما عملاً قطره‌ای آب پشت آن جمع نشد و متاسفانه سبب نابودی یکی از کهن‌سازه‌های پرافتخار صنعت آبیاری ایران به قدمت بیش از هفتصدسال را فراهم کرد! واقعاً اگر آقای بی‌طرف - وزیر وقت نیرو - آن صدمیلیارد‌تومان را در آن زمان که دلار هزار تومان بود، هزینه نمی‌کرد و به مردم طبس لطف نکرده بود، چه می‌شد؟

5️⃣ در دولت محمود احمدی‌نژاد، سد گتوند به رغم مشکلات جدی با بودجه سه‌هزار و هشتصدمیلیارد تومان آبگیری شد تا بر غلظت شوری کارون بیافزاید، به نحوی که برای حذفش نیاز به نه‌هزار میلیارد تومان بود که دیگر پولی موجود نبود! اگر آن بودجه - معادل سه برابر بودجه لازم برای حل مشکل پسماند و فاضلاب در کل خوزستان - هزینه نمی‌شد و آن لطف را محمود نمی‌کرد، چه می‌شد؟

6️⃣ #محمدباقر_قالیباف شش‌هزار و هشتصدمیلیارد تومان هزینه کرد تا اتوبان صدر را دوطبقه کند و مشکل ترافیک و آلودگی هوای منطقه حل شود. اما مشکل بزرگ‌تر شد. اگر آن لطف در حق مردم تهران نشده بود، چه می‌شد؟

7️⃣ در دولت تدبیر و امید مردی به پردیسان رسید که با افتخار گفت: خوشبختانه در طول دو سال اخیر هیچ تلفاتی در حوزه محیط‌بان‌ها نداشتیم. در حالیکه هفت محیط‌بان جان‌شان را از دست داده و یازده داوطلب هم کشته شده بودند. در حقیقت، هیچ مقطعی از تاریخ محیط‌زیست ایران، چنین خونبار و تلخ نبوده است! واقعا اگر حسن روحانی این لطف را به ملت ایران نکرده و عیسی را معاون محیط‌زیست خود نکرده بود، چه می‌شد؟

🔴 توضیح ضروری: هر نوع شباهت بین محتوای کلیپ با محتوای این پست تصادفی بوده و اصلاً هیچ ربطی به هم ندارند! دارند؟

#ما_را_به_خیر_تو_امید_نیست_شر_مرسان
#نیت_خوب_بدون_تخصص_نابودگر_است

https://instagram.com/p/CD9hkrOFnTw/?igshid=8lhblv5hr9al
👍2
تا دریا!
✍داستانی کوتاه از باقر ناصری

رودخانه به درخت بید پیر گفت: "پیرمرد! من واقعاً خسته شده‌ام از این راه طولانی که همواره باید بروم. چرا باید همیشه تا دریا بروم و در دریا گم شوم؟ چرا باید همیشه رو در دریا داشته باشم؟ من خودم شخصیتی مستقل دارم."

بید جوابش داد: "تو هستیت از دریاست! هستی همه‌ی ما از دریاست."

رودخانه گفت: "حتی اگر چنین باشد، پس دریا به من احتیاجی ندارد. چرا باید این راهی که سالها رفته‌ام را تکرار کنم، راهی تنگ با صخره‌های سنگی که باید آبهای درخشان و زیبای خودم را همیشه از میان آنها رد کنم، تا آخرش به دریا برسم؟! من می‌خواهم خود دریایی شوم."

بید جوابش داد: "دریا به تو احتیاجی ندارد، ولی تو به دریا احتیاج داری. تو فقط با یکی شدن با دریاست که دریا می‌شوی."

رودخانه گفت: "اشتباهت همین جاست. من در دریا فقط گم می‌شوم. من آنجا می‌میرم. مثلِ خیلی رودها و نهرهای دیگر. آنجا چه کسی می‌داند که موجهایی که به ساحل می‌خورد موج‌های زیبای من است؟
من فقط با بسط پیدا کردن، با رفتن در راه‌های گوناگون و ناشناخته است که خودم دریا می‌شوم. به علاوه، در همین نزدیکی زمین تشنه‌ایست که حیوانات ساکنش بسیار به من نیازمندند، ولی من آنها را رها کرده، به سمت دریا جاریم. من می‌خواهم آزادی را تجربه کنم. من باید راه‌های نرفته را بروم، به فکر موجودات دیگر و نیازهای آنان باشم، و بسط پیدا کنم تا خودم دریا بشوم."

بید پیر تلاش کرد رودخانه را منصرف کند، ولی رودخانه با تندی گفت: "من تصمیمم را گرفته‌ام. بیخود نیست تو را مجنون می‌نامند!"

رودخانه بعد از آن شروع کرد به بسطِ خود در همه جهات! شیرینی و وجد زیادی از این بسط در خود احساس کرد. دیگر خود را مقید به راه باریکش به سوی دریا نمی‌دید. از این آزادی نوعی شادی و هیجان تجربه می‌کرد که قبلش تجربه نکرده بود، هیجانی حتی بالاتر از هنگامی که از ارتفاع بالایی آبشار می‌شد و فرو می‌آمد. آبهایش به هر جا می‌رسید، احساس می‌کرد چیزهای تازه‌ای که تا به حال ندیده را دارد امتحان می‌کند. به درختان و گیاهان که می‌رسید حس می‌کرد آنها از این مهمان غیر منتظره خوشحال و کنجکاو، یا بهت‌زده شده‌اند. همین طور بسط پیدا کرد و کرد، تا شنزارهای تشنه اطراف را هم پوشاند.

در شنزار، روباه صحرایی از دیدن آب خیلی خوشحال شد. ولی حیواناتی در زیر شنها خانه کرده بودند، یکباره آب همه‌شان را فرا گرفت! خیلی‌شان مُردند. رودخانه با خود گفت: "حیف شد! ولی تقصیر خودشان است که نتوانستند با وضعیت جدید خود را وفق دهند! ولی در عوض روباه خوشحال شده."

ولی روباه اولین جرعه‌ای که خورد، سرش را عقب کشید و گفت: "چه آب شور و تلخی!" رودخانه نمی‌دانست که شنزار پر از نمک است. بدتر آنکه، به شنزار که رسید هرچه خواست جلوتر برود نتوانست. شنزار او را می‌بلعید!

رودخانه بسط و توسعه پیدا کرد، ولی همچنان سطحی‌تر و کم‌عمق‌تر شد. کم‌کم از حرکت ایستاد، آبش گندید و مرداب و باتلاق شد. بسیاری حیوانات در این باتلاق گیر افتادند، و رودخانه نمی‌دانست چگونه آنها را نجات دهد. ریشه درختان زیادی در آن گندید. ولی رودخانه هنوز خوشحال بود که امکانات نویی را آزموده است. خود را فاتح سرزمین‌های نو می‌دید و حس می‌کرد توانسته‌اش با تکیه بر خودش کاری شگرف انجام دهد.

بید پیر محزونانه در او می‌نگریست و در خود می‌گریست!

دریا زیر لب گفت: "فرزند نادان! ندانستی که هر که با من جمع نشود پراکنده می‌شود؟!"
👍6
برده‌ی احساسات

انسانِ مدرن، برخلافِ آنچه در مورد خود می‌پندارد، بیش از همیشه اسیرِ #احساساتِ خود است. او حتی در عقل‌گراییِ خود نیز احساساتی است (در احساساتِ غیرعقلانی که، برای تفوقِ عقلِ جزیی‌‌اش بر همه چیز، بروز می‌دهد!)؛ یا همچنین وقتی بر علیه این عقل‌گرایی (راسیونالیسم) می‌شورد (و با هیجان استدلال می‌کند که استدلال راه به جایی نمی‌برد!).

نه این که قدیمی‌ترها کمتر احساساتی بودند. نه! ولی سنت‌ها و باورهای قدیم معمولاً احساسات را در چارچوبِ خاصی محصور و مهار می‌کرد. یک عربِ قدیمی، اهرام مصر را که برای اولین بار می‌دید، بی‌اختیار می‌گفت: "سبحان‌الله، الله‌اکبر!" و تخیل می‌کرد که چگونه لشکر دیوان و غول‌ها به فرعون مصر کمک کردند تا اهرام را بسازد. اما انسان مدرن وقتی یک آسمانخراش یا یک سد عظیم را می‌بیند، احساسش احساسِ غرور است‌. احساس می‌کند که قدرتی چون خدایان پیدا کرده، و تخیلش او را فاتح و غالب بر طبیعت و جهان می‌بیند.

یا مثلاً، انسان نرمالِ قدیمی، وقتی فقر یا مصیبت کسی را می‌دید، دلش می‌سوخت و سعی می‌کرد به او کمک کند. او حتی اگر به بزرگی حضرت علی هم بود، کاری که می‌کرد آن بود که نان و خرمایی بردارد و در تاریکی شب به آنها برساند. انسان مدرن، اما، با دیدن فقر و مصیبت دلش می‌سوزد، ولی می‌خواهد همه قوانین طبیعت و جامعه را ویران کند و طرحی نو دراندازد و زمین را بهشت کند! یا اگر نتواند زمین را بهشت کند می‌خواهد که بر علیه جامعه یا طبیعت یا حکومت یا خدا یا خدایان طغیان کند. این روحِ مدرن حتی در بسیاری از دینداران امروز هم نفوذ و رسوخ پیدا کرده!

انسان مدرن، چون اسیر احساساتش است، احساساتش را آزاد می‌خواهد! نه آزاد از قیدهای تصنعی، بلکه رها از هر قیدی. برای همین هم است که این قدر روی مقوله "آزادی" و "نوآوری" اصرار دارد. چون در قیدِ احساسات خود است، می‌طلبد که این احساسات در یک میدان به ظاهر بینهایت قدرتِ سیر داشته باشند. ولی نمی‌داند و نمی‌فهمد که تمام قوای انسانی، چه عقلش و چه احساساتش و چه تخیلش، فقط در جهت عمودی، در جهت رو به عوالمِ بالا، و تحتِ شرایطِ مقید کننده در پهنه‌ی افقی، است که می‌تواند بینهایت را طلب کند. در حقیقت، مثلاً در عرصه هنر، خواستنِ آزادی و بی‌قیدی در سطح افقی (دنیوی)، به تکراری‌ترین یا سطحی‌ترین و نازل‌ترین سبک‌های "هنری" می‌انجامد. شاهدش موسیقی‌های جدید که همه با یک ریتم (ضرباهنگ) تصنعی و سطحی و تکرارشونده خورنده روح و روانند. یا نقاشی‌های مدرن که در بی‌معنا و زشت بودن مسابقه گذاشته‌اند. یا فیلم‌های سینمایی که از شدت کلیشه‌ای شدن نخ‌نما شده‌اند.

عقلِ انسانی، اراده‌ی انسانی و احساساتِ انسانی همه برای #تعالی، و برای مسیر رو به بهشت‌اند؛ این قوای انسانی در سطح دنیاییِ فرد و اجتماع باید با سنت یا با دین یا با طبیعت مهار شوند تا نرمال و طبیعی (انسانی) بمانند. بی این مهار، آنها منحط می‌شوند و ویرانی می‌آفرینند.
👍6
سپردن کارها به دست متخصصان

من دوستی دارم که متخصصِ برنامه‌نویسی کامپیوتر در زبان جاوا است. افراد دیگری هم می‌شناسم که در زمینه‌های مختلف تخصص دارند: برق‌کشی، خرید و فروش ملک در نجف‌آباد، ماساژِ ژاپنی، خرید و فروشِ مواد مخدر در شهرک غرب، بازرگانی با شرکت‌های چینی، پرورش فلفل‌دلمه‌ای گلخانه‌ای....

یک نفر ممکن است معلم خوبی مثلاً در ریاضی، یا در آموزش بچه‌های ابتدایی، یا در آموزشِ آواز، یا در آموزش یوگا و طالع‌بینی باشد. او کارش را بلد است. او را کاربلد می‌گوییم!

از طرف دیگر، یک نفرِ دیگر ممکن است در مورد مسئله آموزش کتاب‌های زیادی خوانده باشد، تحقیقات مفصلی انجام داده باشد، نظریاتی در مورد مسئله آموزش داشته باشد و حتی ممکن است کتاب‌ها و مقالاتی در این باره چاپ کرده باشد. رسم شده که به چنین شخصی #متخصص یا #کارشناسِ امرِ آموزش گفته شود (به خصوص اگر با او در یک‌کانال تلویزیونی مصاحبه کنند). ولی این واژه‌ها گمراه کننده‌اند. در خیلی چیزها #تخصص معنا ندارد، خواه نظراتِ شخص در موردِ آن چیز (مثلاً آموزش یا اقتصاد) کاملاً درست باشد یا کاملاً غلط! او را شاید بتوان "پژوهشگر" در مسئله آموزش نامید، ولی نه متخصص و نه کارشناس!

قسمت زیادی از بوروکراسی دولتی به خاطر همین #توهم_تخصص یا توهمِ کارشناسی ایجاد شده است.

اگر به جوان ۱۶ ساله‌ای که در مورد کاری هوش و علاقه کافی دارد، چند سالی آموزشِ آن کار داده شود، و بعد هم چند سال خودش تجربه کسب کند، کاربلدِ آن کار می‌شود. شما کم و بیش می‌توانید در آن زمینه خاص به او اعتماد کنید، به خصوص اگر یک مشتری قبلی‌اش تاییدش کند.

ولی کسی حتی اگر هوش بسیار بالایی دارد، و نیز در بهترین دانشگاه دنیا در مورد اقتصاد، یا سیاستگذاری پولی، یا آموزش یا محیط زیست یا علومِ سیاسی یا مدیریتِ دولتی، تحصیل و تحقیق کرده، این شخص ممکن است درست‌ترین نظریات را در این موارد داشته باشد، یا ممکن است در این زمینه‌ها اراجیفِِ محض ببافد (یا ترکیبی از هر دو). نکته این نیست که نظریات درست و غلط در این باره‌ها وجود ندارد. نکته این است که، در این گونه موارد، نه هوشش و نه تحصیلاتش و نه تجربیاتش نمی‌تواند در مورد نظریاتش به ما هیچ گونه خاطر جمعی و اطمینانی دهد. (در حقیقت، در بعضی رشته‌ها، تحصیل در یکی از دانشکده‌های رده بالای جهانی در آن رشته متضمن چرندگو شدن شخص در همان رشته می‌شود).

به علاوه، مثلاً یک مکانیک که در کار خودش اشتباهات خیلی زیادی دارد معمولاً از شغل مکانیکی حذف می‌شود، یا لااقل مشتریانش کم می‌شوند. او تاوانِ اشتباهاتش را معمولاً می‌پردازد. ولی "کارشناسانِ" اقتصاد و سیاست و غیره چه طور؟ آیا هیچ‌کدام از این کارشناسان واقعاً تاوانی متناسب با اشتباهاتشان می‌پردازند (در حقیقت، سیستم‌های سیاسی، آکادمیک و بوروکراتیک و نیز رسانه‌ها طوری‌اند که معمولاً آن‌هایی که درست می‌گویند و درست رفتار می‌کنند را حذف یا تنبیه می‌کنند).

در هر صورت، اگر فردی به نام تخصص (خواه در چیزهایی که تخصص در آنها معنا دارد یا ندارد) توصیه‌ای کرد (به خصوص در ازای دریافت پول)، این سئوال را از خود بپرسید: اگر این شخص اشتباه کند، آیا خودش تاوان مناسبی را متحمل خواهد شد؟ اگر جواب سئوال نه است، خیلی روی آن توصیه تکیه نکنید (بلکه راهی پیدا کنید تا ببینید آیا توصیه‌اش درست است یا نه!)، حال مدرک یا عنوانِ آن شخص هر چه می‌خواهد باشد!

این را به خاطر داشته باشید، دفعه بعد که تلویزیون ایران یا بی‌بی‌سی با یک "کارشناس امور خاورمیانه" (یکی از مسخره‌ترین عناوین) مصاحبه کرد.

(در ضمن، اگر یک کانال تلویزیونی می‌خواست با یک کارشناسِ "مسکون‌سازیِ مریخ" یا "فرستادن انسان به اورانوس" مصاحبه کند، بنده در خدمتم. فقط حق‌المصاحبه فراموش نشود، لطفاً.)

@jenabegav
👍5
در باب تعرض

دوستم مدیر شرکتی خصوصی بود. یکی دو سال پیش، مدیر یکی از سازمان‌های نظارتی دولتی از شرکت دوستم بازدید کرد (همان بازدیدهایی که مدیران در جهت حمایت از تولید و اقتصاد و چه و چه انجام می‌دهند). دوست ما ایشان و همراهان را احترام گذاشتند و ایشان و همراهان محترم را با گرمی پذیرا شدند، بیخبر از آنکه چنین چیزهایی کافی نیست و چنین مدیران دولتی وقتی جایی بازدید می‌روند توقع بنرِ خوش‌آمد و فیلمبردار و تاج گل را دارند، به خصوص اگر در معیت خود دو تا استاد دانشگاه را هم راه انداخته باشند تا بتوانند بین دانشگاه و صنعت رابطه برقرار کنند!

خلاصه بگویم: دو ماه بعد مدیر دولتی داستان ما یک پرونده‌سازی علیه شرکت دوستم کرد و پرونده را به دادگاه فرستاد.

من در دادگاه به عنوان شاهد حضور داشتم. تمام مدارک و شواهد نشان می‌داد که حق با دوست من و شرکتش است. حتی نماینده سازمان دولتی نظارتی که شکایت کرده بود نیز تلویحاً به بیگناهی شرکت اشاره کرد. دوستم بعد از دادگاه خوشحال بود که تبرئه خواهد شد، چون حتی ذره‌ای شک در مورد بیگناهیش نمی‌ماند.

ولی حکم متفاوت بود! در عوضِ تبرئه، دادگاه شرکتِ دوستم را محکوم شناخته بود، ولی مجازات کوچکی مشخص کرده بود و آن مجازات را هم معلق کرده بود.

یعنی اگر فکر کنید ممکن است، در دعوای بین یک دستگاه دولتی و یک شرکت کوچکِ واقعاً خصوصی، دادگاه کاملاً به نفع بخش خصوصی حکم دهد! استغفرالله! نعودبالله! پناه بر خدا! دولت خودش خداست و اجزای دولت ممکن نیست خیلی خطا داشته باشند (مگر وقتی خطایشان علیه بالاتری‌ها و خصولتی‌ها باشد)!

آن وقت احمق‌هایی وجود دارند که فکر می‌کنند حکومت باید قوی‌تر و بزرگ‌تر شود تا جلوی تعرض افراد به یکدیگر را بگیرد!
باید بهشان گفت: یابو! دولت خودش بزرگترین تعرض کننده است!
@jenabegav
👍4
جناب گاو
در باب تعرض دوستم مدیر شرکتی خصوصی بود. یکی دو سال پیش، مدیر یکی از سازمان‌های نظارتی دولتی از شرکت دوستم بازدید کرد (همان بازدیدهایی که مدیران در جهت حمایت از تولید و اقتصاد و چه و چه انجام می‌دهند). دوست ما ایشان و همراهان را احترام گذاشتند و ایشان و همراهان…
حکومت قاجار را مستبد می‌نامند. اگر ناصرالدین شاه خوابِ یک هزارمِ آن قدرت و آن اِعمالِ کنترلی که امروزه حکومت‌ها بر صغیر و کبیر دارند را می‌دید، تا هزار شب از هول و هراس نمی‌توانست بخوابد!

نمی‌دانم چرا اسمش این‌قدر بد در رفته!
شاه شهید

پدربزرگم، مانند خیلی از قدیمی‌ترهایی که از دایره‌های روشنفکری دور بودند، ناصرالدین‌شاه را دوست داشت؛ به خصوص به خاطر شعرهایی که برای کربلا گفته بود. من در دنیای نوجوانی خود، به تبع آنچه به ما در مدرسه و تلویزیون و کتاب‌ها آموخته بودند، از این شاه قجری و از کلّ قجرها بدم می‌آمد، و اشعار ناصرالدین‌شاه را هم فقط وسیله او در جهت عوامفریبی می‌دانستم (آن روزها به ذهنم هم نمی‌رسید که ناصرالدین‌شاه واقعاً نیازی به عوامفریبی نداشت!)

اخیراً دو کتاب نظرم را در مورد قاجارها بسیار تغییر داد. اولی تحت عنوان "جنگ و صلح در ایران دوره قاجار" از رکسانه فرمانفرماییان (ترجمه شده به فارسی) و دیگر کتاب عباس امانت تحت عنوانIran: a modern history بود (که تا آنجایی که می‌دانم متاسفانه به فارسی ترجمه نشده).

این دو کتاب در تضاد کامل با تقریباً هر چه بود که تا آن زمان در موردش مطمئن بودم. معلومم شد که بر خلاف تمام تبلیغاتی که از زمان مشروطه به بعد هم توسط روشنفکران و هم‌ توسط حکومتها انجام گرفته، قاجارها باهوش و بافراست و مطلع از اوضاع دنیا و بسیار فعال در زمینه دیپلوماتیک بودند. استبداد شاهان قاجار هم بیشتر تبلیغات روشنفکری دوره مشروطه بود (می‌دانم به مذاق خیلی‌ها این خوش نمی‌آید، ولی بد نیست قبل از قضاوت نگاهی به این دو کتاب بیندازید).

حال که حرفش شد، به مناسبت فرا رسیدن محرم، یکی از اشعار ناصرالدین‌شاه را در مورد کربلا می‌آورم:

خرم دلی که منبع انهار کوثر است

کوثر کجا ز دیده پر اشک بهتر است

نام حسین و کرببلا هر دو دلرباست

نام علی اکبر از آن دلرباتر است

رفتم به کربلا به سر قبر هر شهید

دیدم که تربت شهدا مشک و عنبر است

هر یک شهید مرقدشان چهار گوشه داشت

شش گوشه یک ضریح در آن هفت کشور است

پرسیدم از کسی سببش را به گریه گفت

پائین پای قبر حسین قبر اکبر  است

پائین پای قبر علی اکبر جوان 

 هفتاد و یک شهید چو خورشید انور است

برسمت راست مرقد یک پیر جلوه کرد

در گوشه رواق که نزد یکی در است

پرسیدم از مخادم آن کاین مزار کیست؟

گفتا حبیب  نور دوچشم مظاهر است

در جنب نهر علقمه دیدم یکي شهید

گفتم چرا جدا ز شهیدان دیگر است؟

گفتا خموش دار که عباس نامدار 

 منظور او ادب به جناب برادر است

رفتم به خیمه گاه و شنیدم بگوش دل

آنجا فغان زینب  و کلثوم اطهر است

رفتم به سوی خیمه بیمار کربلا

دیدم که با دوصد غم و محنت برابر است

وارد شدم به حجله داماد کربلا

دیدم عروس قاسم  دستش ز خون تر است

رفتم ز کربلا به سر تربت علی  

دیدم که بارگاه علی عرش اکبر است

وارد شدم به صحن و سرایش بصد امید

دیدم که چلچراغ علی  سرو کوثر است

برگشتم از رواق شدم وارد حرم

دیدم که چشم نوح نبی جای حیدر   است

پر نور چشم نوح نبی از علی  بود

این نکته هم ز کاتب از خاک کمتر است

شاها تویی که (ناصردین) باد چاکرت

منظور او به اذن جناب مطهر است

(ناصر) چو بر نجف برسید و بگریه گفت

هر صبح و شام چشم امیدش بدین در است .
 
👍9
سئوال و جواب
قسمت اول: #سرمایه‌داری

سئوال: نظر شما نسبت به سرمایه‌داری چیست؟
جواب: نمی‌دانم، چون اصلاً نمی‌دانم سرمایه‌داری چیست!

سئوال: ولی شنیده‌ایم شما طرفدار سرمایه‌داری هستید؟!
جواب: شاید باشم! چون نمی‌دانم سرمایه‌داری چیست، ممکن است طرفدارش باشم یا نباشم! من طرفدار آزادی اقتصادیم!
سئوال: ولی مگر اقتصاد آزاد همان سیستم سرمایه‌داری نیست؟
جواب: شاید باشد! من می‌دانم اقتصاد آزاد یعنی چه، ولی نمی‌دانم سیستمِ سرمایه‌داری یعنی چه!

سئوال: ولی مگر اقتصاد آزاد به تشکیل طبقه ثروتمند و سرمایه‌دار نمی‌انجامد؟
جواب: مسلماً می‌انجامد!
سئوال: و شما فکر می‌کنید این خوب است! یعنی فکر می‌کنید سرمایه‌داران آدم‌های خوبی‌اند؟!
جواب: خیر! برعکس، من فکر می‌کنم خیلی از سرمایه‌داران (و البته نه تمام آنها) آدم‌های مزخرفی‌اند. اکثر انسان‌ها ظرفیت اخلاقی یا شخصیتی لازم برای ثروتمند شدن را ندارند! من کلاً به انسان هبوط یافته، به خصوص به بشر مدرن، بدبینم.

سئوال: پس چگونه است که هنوز طرفدار اقتصاد آزادید؟ چگونه از سیستمی حمایت می‌کنید که به تعدادی آدم مزخرف ثروت و قدرت می‌بخشد؟
جواب: چون این روش در میان روش‌های ممکن در دنیای امروز اخلاقی‌ترین است. چون گزینه‌ی دیگر قدرت بخشیدن به سیاستمداران و بوروکرات‌هاست و نیز قدرت و ثروت بخشیدن به رفقای رانتدارِ آنان، در پروسه‌ای که سرمایه‌داری رفاقتی نامیده می‌شود (که ربطی به اقتصاد آزاد ندارد). در میان بوروکرات‌جماعت و سیاستمدار‌جماعت و رفقای رانتدار ایشان، امکان فاسد بودن، احمق بودن و مزخرف بودن بسیار بیشتر است تا کسانی که در رقابتی آزاد ثروتمند شده‌اند. در حقیقت، خودِ نظامِ پرریسکِ بازار آزاد موجب می‌شود که کسانی که بدون رانت در این بازار ثروتمند می‌شوند لااقل نوعی هوشیاری کسب کنند. به علاوه چنین افرادی با تحملِ ریسکِ فردی دارای ثروت شده‌اند، برعکسِ سیاستمداران و بوروکرات‌ها که همواره ریسک را به جامعه انتقال می‌دهند و بنابراین بسیار بیشتر در معرض فساد و حماقت‌اند.

سئوال: شما معتقدید که راه رفاه مردم از این آزادی می‌گذرد؟
جواب: بله! در درازمدت هیچ راه دیگری به رفاهِ دنیوی نمی‌انجامد. ولی حقیقتاً آن چه بیشتر از رفاه برای من مهم است اخلاقی بودن است.

سئوال: شما دولت‌گرایان را متهم می‌کنید که از دولت خدا ساخته‌اند. آیا خود شما از بازارِ آزاد خدا نساخته‌اید؟
جواب: خیر! زیرا بازار آزاد یک سیستم نیست! زیرا بازار آزاد چیزی جز کنش‌ها و تراکنش‌های افراد جامعه نیست! آزادی اقتصادی در حقیقت روشی سلبی است: کنترل، نه! برنامه‌ریزی برای جامعه: نه!
در حقیقت دولت‌گرایی بر پایه توهمات دانش و کنترل بنا شده. ولی آزادی اقتصادی بر عکس بر پایه رد این توهمات است.
همین!
👍27
افتخار ملی

اکنون صحبت از پول هنگفتی است که از جیب مردم ایران باید به جناب #ویلموتس پرداخت شود، برای کاری که نکرده و خدمتی که انجام نداده!

من نمی‌فهمم، واقعاً نمی‌فهمم! شاید چون گاوم، نمی‌فهمم. پس خواهش می‌کنم یک انسان باهوش سعی کند به من بفهماند! نمی‌فهمم که فوتبال، یا اصلاً هر ورزشی، چه کار به دولت و حکومت دارد؟ آخر مگر صلاح دنیامان به فوتبال بسته‌ است؟ یا رستگاری آخرتمان؟ کلی دنگ و فنگِ دولتی و بخور و ببر و فدراسیون دولتی و کوفت و زهرمار برای چه؟ که برویم جام جهانی؟! خوب، چرا باید این کار در حیطه مسئولیت‌های دولت باشد؟ حتی فرض کنید در دنیا اول هم شدیم! خوب که چه؟! برای اینکه دو روز مردم بدبختی‌هایشان یادشان برود؟

حتی، بر فرض، اگر دولت یک ریال هم خرج فوتبال نمی‌کرد و فقط بر آن نوعی تولیت داشت، باز هم این خطا بود. وقتی دولت در مسائل اساسی و اولیه جامعه، چون امنیت و رفاه نسبی، درمانده است، وقتی حکومت، در آن چیزهایی که مسلماً وظیفه حکومت است، چون خر در گل مانده است، چرا باید بارِ مسئولیت‌های کاملاً غیراساسی دیگر را به آن سپرد؟! یک الاغِ باربرِ خوب و گوش‌به‌حرف را هم اگر زیاد بارش کنی، یا کمرش می‌شکند یا جفتک‌اندازی می‌کند!

نگویید بقیه دنیا هم فلان و بهمان! کار احمقانه را تمام دنیا هم انجام دهند هنوز احمقانه است؛ در کشور ما که داریم هر روز فقیرتر و فقیرتر می‌شویم، حتی احمقانه‌تر است! و لطفاً از عبارتِ ملت‌خرکنِ #افتخار_ملی استفاده نکنید! دولت و حکومتی که کار ضروری و اساسی خودش را نمی‌تواند درست انجام دهد غلط می‌کند دنبال افتخار باشد.

آخر جای شرم‌ ندارد از جیب پیرمرد ایلامی و پیرزن سیستانی بزنیم و خرج فوتبال یا هر کوفت و زهرمار دیگری کنیم که ابداً برای مردم حیاتی و ضروری نیست؟ و نگویید اکثریت راضی به این است! حتی اگر تمام مردم متفقاً راضی باشند که از جیبِ بی‌بی‌عصمت‌بیگم برای فوتبال خرج شود، تا وقتی بی‌بی‌عصمت راضی نباشد این کار دزدی از بی‌بی‌عصمت حساب می‌شود! #افتخار_ملی آن وقتی است که کار غیراخلاقی نکنیم.

هَل تَفهَم؟!
@jenabegav
👍6
مستضعفان، و مستضعفان فکری

فتاح، رئیس بنیاد مستضعفان، تعدادی از مسئولان قبلی و فعلی را به غصب اموالِ این بنیاد متهم کرد (و البته بعدش به غلط کردم افتاد). بعضی‌ها نوشتند که این اموال باید فوراً به صاحبان اصلی آن یعنی #مستضعفان برگردد! به گمانم کسی که چنین چیزی طلب کند را باید به چشم مستضعف فکری نگاه کرد.

اولاً، صاحبان اصلی این اموال آنهایی‌اند که اموالشان مصادره شد و در اختیار این بنیاد یا سازمان‌های دیگر قرار گرفت.

ثانیاً، وقتی طلب می‌کنی به "مستضعفان" برگردد، در حقیقت به "بنیاد مستضعفان" برخواهد گشت، و فقط از دست یک رانتدار به دست رانتداری دیگر خواهد رسید.

ثالثاً، این داستان از کتاب "داستان راستان" به صورت خلاصه: در عصر امام صادق مردی به تقدس و تقوا شهرت یافته بود، اطوارِ عوام‌فریبانه او امام را متوجه کرد و روزی به دنبالش رفت تا اعمال او را از نزدیک ببیند. امام مشاهده کرد که این مرد 2 قرص نان و 2 عدد انار دزدید و سپس آنها را به فقیری صدقه داد! امام (ع) خود را به او نشان داده، توضیح خواست. آن مرد گفت: "چگونه تو، که فرزند پیامبری، چنین چیز ساده‌ای را نمی‌فهمی؟! من 4 گناه و 40 ثواب کرده ام (بنابر آیه 160 سوره انعام ، که ثواب کار خوب را ده برابر، ولی جزای کارِ بد را فقط برابرِ عمل ذکر می‌کند). چون 4 از 40 کم کنیم برای من 36 ثواب خالص می ماند."
امام، شگفت‌زده از این منطق، فرمود: "ولی خدا می‌فرماید إِنَّما یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقینَ، یعنی خدا فقط عملِ پرهیزکاران را می‌پذیرد. تو چهار معصیت مرتکب شدی که دزدی کردی و 4 گناه دیگر که بدون اذن صاحب اموال آنها را صدقه دادی؛ پس 8 گناه کردی، بدون هیچ حسنه ای!" و بعد از این گفتار امام او را رها کرد و رفت.

@jenabegav
👍3
جناب گاو
برده‌ی احساسات انسانِ مدرن، برخلافِ آنچه در مورد خود می‌پندارد، بیش از همیشه اسیرِ #احساساتِ خود است. او حتی در عقل‌گراییِ خود نیز احساساتی است (در احساساتِ غیرعقلانی که، برای تفوقِ عقلِ جزیی‌‌اش بر همه چیز، بروز می‌دهد!)؛ یا همچنین وقتی بر علیه این عقل‌گرایی…
corruptio optimi pessima
فسادِ بهترین بدترین فساد است.

 گفتیم که بشر مدرن احساساتِ خودش را آزاد از همه قیود می‌خواهد و در نتیجه خود اسیر و برده‌ی احساساتش است. متاسفانه، این عارضه حتی در میان دیندارانِ همه‌ی ادیان و مذاهب نیز نفوذ و رسوخ کرده، و بسیاری از مناسک دینی را طوری دچار احساسات‌گراییِ شخصی و فردگرایانه کرده که، در بهترین حالت، این مناسک را از زیبایی سنتی آن جدا کرده است، و در بدترین حالت (که بیشتر و بیشتر دارد اتفاق می‌افتد) آنها را کاملاً معوّج و حتی مبتذل و منحرف ساخته است. در مسیحیت کاتولیک، مثلاً، این تمایل به احساسات فردگرایانه از دوره رنسانس شروع به اوج گرفت و هنر مسیحی را از زیبایی شمایل‌نگارانه‌ی قدیمی آن به فرم‌های هر چه بیشتر دنیویِ باروک و روکوکو سوق داد، تا آنجا که هنر مسیحی کلاً و کاملاً دچار انحطاط شد. یا مثلاً در دنیای هندو، تفاوت مراسم مذهبی اکنونشان با همین چهل سال پیششان مایه تحیر است! آنقدر احساسات‌بازی، آن هم از نوعِ لوسِ بالیوودی را، داخلِ خواندن‌ها و مراسمِ عبادی‌شان کرده‌اند که تحمل ناپذیر شده.

یا مثلاً مقایسه کنید تلاوت‌های قرآن کنونی را با تلاوت قرآن ۵۰ سال پیش. در تلاوتِ مرحوم منشاوی حزن لطیفی وجود داشت، ولی انگار هیچ احساسات شخصی داخلش نبود. برعکسِ تلاوت‌های اکنون که قاری هر چه بیشتر و بیشتر احساسات فردی خود را داخلِ آن می‌کند.

اما شاید این گرفتاری در احساساتِ سطحی و مبتذل هیچ جا شدیدتر از مراسم سوگواری امام حسین در دهه‌های اخیر اتفاق نیفتاده باشد. مسلماً همیشه این مراسم همراه با احساسات شدید بوده، ولی چنان چه گفتیم سنت‌ها و صورت‌های سنتی نوعی مهار بر این احساسات و نحوه‌های ظهور این احساسات بود. مثلاً، تمامِ خواندن‌ها بر پایه اوزان شعر فارسی، و موسیقیِ آواز نیز بر پایه دستگاه‌های موسیقی ایرانی بود (استاد مجید کیانی زمانی در یک کاست یک ساعته، خیلی خوب این موسیقی‌های عزاداری را تحلیل کرده بود. در واقع، بعضی از خوانندگان قدیمی موسیقی و آوازِ مقامی را در این گونه مراسم یاد گرفتند). همین‌ها محدودیت زیادی روی فرمِ اعمال و ظواهر عزاداری اعمال می‌کرد. برای دیدن یک نمونه خوب از عزاداری سنتی بوشهر، این را ببینید.

ولی با غالب شدن موسیقی‌های پاپ و موسیقی‌های بدتر از پاپ، تمام این قیود از دست رفت. صنف جدیدی که در سه چهار دهه گذشته سر و کله‌اش پیدا شد و نام "مداحان" به خود گرفت، عزاداری را تبدیل کرد به مبتذل‌ترین شوهای نمایشی. به یُمن حمایتِ حکومتی، این جماعت تازه به دوران رسیده تا بخواهی ریا و نفاق را وارد عزاداری کردند و نیز آن را تبدیل به یک کسب‌وکار پول‌ساز کردند. (قبل از انقلاب روضه‌خوان و تعزیه‌خوان داشتیم، نه مداح! مداح و شیوه‌های آنان از صادرات سی سال اخیر است!)

بچه که بودم، پیرمردی داشتیم که نقش #شمر را در تعزیه‌ها بازی می‌کرد و در میان مردم لقب شمر گرفته بود. هر سال دقیقاً همان نقش و همان اشعار و همان نوع خواندن. اما چنان قلب نازکی داشت که همیشه موقعی که مثلاً بازیکن نقش سکینه را می‌زد، خود بیش از همه می‌گریست. یک ذره از ریا و نفاق در وجود آن پیرمرد ساده‌دل نمی‌توانستی بیابی.

به درستی که إِنَّما یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقینَ
👍10
ماموریت غیرممکن

این‌ کلیپ را در مذمت #دلالانِ حریص و طماع ببینید. خیلی راحت و تاثیرگذار در چند ثانیه پیامش را می‌دهد: "دلالان و واسطه‌ها و کاسبکاران کشاورز و مصرف‌کننده را می‌چاپند و استثمار می‌کنند و عامل گرانی و بدبختی‌اند."

حکماً چاره‌اش هم حذف این واسطه‌ها یا محدود کردنِ آنهاست. به علاوه اینکه این با تجربیات روزانه ما می‌خواند: چند بار فلان میوه‌فروشِ گرانفروش و بی‌انصاف ما را چزانده؟! از بچگی هم که همین را در گوشمان خوانده‌اند، و همه هم در این باره اتفاق نظر دارند (مگر چند نفری که حکماً یا سودشان در انکار این حقیقت است یا واقعیت‌ها را انکار می‌کنند)

حالا این متن را از کانال جناب اولاد بخوانید که می‌خواهد توضیح دهد که چرا دیدگاه‌هایی مثل دیدگاهِ فوق غلط و مشکل‌دار است: متنی است (برای اکثر مردم) حوصله‌سرببر، و اگر چه تلاش شده ساده و همه‌فهم نوشته شود، باز هم خواندنش راحت‌الحلقوم نیست. تازه، به خیلی از پیچیدگی‌های مسئله هم‌ اشاره نشده، و خیلی از سئوال‌هایی که ممکن است پیش بیاید را هم جواب نداده (چون در یک متن کوتاه نمی‌شود). حتی اگر می‌خواست همین حرف‌ها را در قالبِ یک انیمیشن هم بیان کند، باز هم فهمِ موضوع حوصله‌ی بیننده را می‌طلبید و نیز کمی تمرکزش را. تازه بعد هم، چه کسی به حرف اقتصاددانی اعتماد می‌کند که دارد از این دلالان از خدابی‌خبر و این استثمارکنندگانِ کشاورزان و کارگران و مصرف‌کنندگان دفاع می‌کند؟!

در این جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم، یعنی جهانِ کلیپ‌های یک دقیقه‌ای اینستاگرامی و کلیک کلیک کلیک‌های پی‌درپی و بمبارانِ تصویری تلویزیونی و فضای مجازی، رساندن دو کلمه حرف حساب به مردم در هر زمینه‌ای ماموریتی غیرممکن است!

انسان واقعاً برای این حجمِ وسیعِ #اطلاعاتِ مخلوط با #نویز (noise)، و این همه هَجمه‌ی احساسی-تصویریِ محیطی، ساخته نشده است.

https://t.me/Ajibvalivaghaei/101166
https://t.me/maolad/321

@jenabegav
👍2
آقازاده خوب!

حدس بزنید اولین "آقازاده‌"ای که زندگی در آمریکا را به زندگی در کشورش ترجیح داد چه کسی بود؟
.
.
.
.
.
.
.
.
من خودم هم نمی‌دانم. ولی احتمال می‌دهم دختر استالین بود که، در اولین فرصتی که برایش در خارج از شوروی پیش آمد، خود را به کنسول آمریکا رساند و تقاضای پناهندگی کرد.

و برعکسِ پدرِ جنایتکارش، این آقازاده ظاهراً آدم بدی نبود!

نتیجه: آقازاده‌ها لزوماً آدم‌های بدی نیستند!
@jenabegav
👍4
دستان مهر الهی

مرحوم سید جعفر شهیدی در کتاب ارزنده‌اش که به تحقیق در مورد زندگی امام حسین می‌پردازد، نکته جالبی را عنوان می‌کند: از لحاظ تاریخی، وقایعی که در روزهای پیش از عاشورا اتفاق افتاد نسبتاً روشن‌اند. هر چه به روز عاشورا نزدیک می‌شویم، انگار هاله‌ای از ابهام همه چیز را بیشتر و بیشتر می‌پوشاند. از منظر تاریخی محض که نگاه کنیم، از وقایع روز عاشورا تقریباً هیچ نمی‌دانیم الا اینکه امام و یارانش شهید شدند. جالب آنکه از روز بعد از عاشورا همه چیز دوباره روشن و قابل ردیابی است!

معمولاً مقدس‌ترین وقایع تاریخی اینگونه‌اند: از لحاظ تاریخی در هاله‌ای از ابهام‌اند، و فقط متون مقدس، یا متون سنتی تذکره‌نویسانه، یا داستان‌های اسطوره‌ای در باره آنها سخن می‌گویند! این ابهام تاریخی، مثلاً در مورد بنیان‌گذاران تمام ادیان بزرگ هست: زرتشت و بودا و مسیح و پیامبر اسلام. و این بی‌معنی نیست! اینها باید از کنجکاوی بیهوده و دنیوی انسان مصون باشند.

و چنین است که در وقایع عاشورا با اسطوره‌ها سروکار داریم. اسطوره نه به معنی "افسانه"، بلکه به معنی حقیقتی فراتاریخی که ریشه در حقیقت دارد و عمیق‌ترین لایه‌های نفس انسان را مورد خطاب قرار می‌دهد. به این ترتیب، نه فقط در روز عاشورای سال ۶۱ هجری، بلکه هر سال، عباس ابن علی، ملقب به ابوالفضل، راهی فرات می‌شود تا برای تشنگان آب آورد:
تا که آرد آب بهرِ تشنگان//
بحرِ غیرت شد به سوی شط روان!

و هر سال دستانش در این غیرتِ مقدس از بدنش جدا می‌شوند، و هر سال این دستان حامی و پناهِ پناهجویان و بیچارگان می‌شود.
👍7
#شوخی_جدی!

بی‌شک خیل خیل روشنفکران (از ملی و مذهبی و بیدین و سلطنت‌طلبشان) و دانشگاهیان و اهل حوزه و آخوندها و خیل عظیم بوروکرات‌ها در مناصب مختلف لشکری و کشوری و جمع مسئولان و جماعت متخصص و تکنوکرات، ونیز جماعت توسعه‌طلب و پیشرفت‌خواه و اهل ترقی، همه دلسوز مردم ایران‌اند (هر یکی بیش از دیگری) و همه‌شان کلی در مورد مشکلات ایران و مردم‌ِ ایران فکر کرده‌اند و کلی برنامه و راه‌حل دارند.

ولی می‌دانید کدام دسته حرفهایشان از همه دلپذیرتر و شیرین‌تر است؟

اهل بخیه! پای منقل که می‌نشینند و گرم و کیفور که می‌شوند مشکلات ایران و جهان را به شیرینی هر چه تمام‌تر تحلیل می‌کنند و برنامه‌های مورد نیاز را نیز ارائه می‌کنند.

البته اهل منقل در اینکه تحلیل و برنامه‌هایشان به درد عمه‌شان می‌خورد فرقی با بقیه اقشار نامبرده در فوق ندارند! ولی در این که شیرین‌ و بی‌ضررند کلاً با آنها متفاوتند!

کی می‌شود از دست همه نخبگان، به خصوص قشر برنامه‌ریزشان، خلاص شویم. بلند بگو الهی آمین!
👍3
شادی گاو بودن!

فرموده بودیم که هر از چندگاه یکبار نیاز داریم از گاو بودن خودمان احساس شادی کنیم. الحمدلله در این مملکت کم نیست مواردی که این شعف را به ما می‌دهد. مثلاً:

✅ جناب آقای دکتر صمصامی اقتصاددان عضو هیئت علمی دانشگاه بهشتی و داری سابقه دو خروار مسئولیت کشوری، فرموده‌اند که اگر خرید و فروش ارز آزاد (غیررسمی) را ممنوع کنید، ارز می‌شود پنج‌هزار تومان ناقابل!
آگاهان با شنیدن این مطلب صیحه‌ها زده، سرمست به سماع برخاسته و غوغاها شد! گویند چنان قیامتی از این سخن حکیمانه برخاست و چنان شوری شد که هزار نفر در جا جان سپردند.

✅ و اما نوبت روضه‌خوانی هم باشد، نوبت جناب سلطانی است، همان شاگرد و مریدِ استاد اعظم دکتر راغفر (که در امرِ شعف بخشیدن به جنابِ اینجانب استادالاساتید است). این شاگردشان آقای سلطانی، اولاً استعداد عجیبی دارد در این که روضه‌ها و نوحه‌های جانسوزش را با یک گراف و نمودار همراه کند، تا حقیقتاً علمی شود (مثل نقال‌های قدیمی که حتماً باید جلوی نقاشی قهوه‌خانه‌ای رستم و سهراب هنر می‌نمودند). ثانیاً، مثل روضه‌خوانانی که بالاخره باید از صحرای کربلا سر در آورند و دو کلمه‌ای هم که شده لعن و نفرینی به شِمر کنند، جناب سلطانی هم بالاخره باید آه و ناله‌ای کند از رهاسازیِ بازار توسط دولت (؟!!)، و لعن و نفرینی هم نثار کند به بازار آزاد!
این بار در کانال جوجه سوسیالیست شیعه😳، و داستان هم سر ماسک و الکل است. انگار نه انگار که در جریان ماسک، بازار این قدر سریع به مسئله کمبود جواب داد، و انگار نه انگار که الان بازار پر از ماسک و مواد ضدعفونی است، و انگار نه انگار که این بازاری که رها و آزاد می‌نامندش، این قدر رها و آزاد است که خود رئیس‌جمهور چند ماه پیش شاکی بود که چرا کانتینرهای حاوی الکل را گمرک ترخیص نمی‌کند (حُکماً این معنیش رها کردن بازار و آزاد بودن آن است البته، و احتمالاً ماموران گمرک هم نیروهای نفوذی نئولیبرالیسم‌اند، حُکماً!)

شما بفرمایید چه طور می‌شود بنده از گاو بودن خودم و این که جزو نخبگان نیستم احساس شعفی عمیق نکنم؟!

#خدا_را_شکر_که_ما_گاویم!
👍8
در دلش هوس‌ها دارد!

فریبرزخان رئیس‌دانا، اگر چه عمری عقاید مسموم ترویج کرد، ولی لااقل آدم یک‌رویی بود! دلش با لنین و فیدل بود و در باطن و ظاهر دوست داشت دنیا بشود مثل کوبا و کره شمالی. سبیل استالینی هم زده بود که بالاخره سمبل خیلی کمونیست‌های دوره جوانیش بود.

ولی بترسید از آن جماعت اقتصاددانانی، که مدعی‌اند که‌نه تنها کمونیست نیستند، حتی گرایش به چپ هم ندارند، ولی فقط یک کم دولت رفاه برای مردم می‌خواهند و یک کمی دخالت دولت اینجا و یک کم آنجا، و فقط دنبال عدالت اجتماعی‌اند! باور کنید، اینها ته دلشان هر کدام یک کمونیست یا یک فاشیست‌اند، ولی رویشان نمی‌شود صاف و صریح مثل رئیس‌دانا این را بگویند. والا اینها کمتر از تسلط و کنترل کامل دولت بر همه شئون اقتصادی به هیچ چیز راضی نیستند.

این دسته از اقتصاددانان از همه #بحران، یا شبه-بحران، و یا حتی نه-بحرانی استفاده می‌کنند تا تسلط و #کنترل دولت را بیشتر کنند. اگر همین فردا یک گروه از جوان‌های بیکار با هم قرار گذاشتند و در پنج شهر، نوعی میخ روی سطح خیابان‌ها ریختند که ماشین‌ها را پنچر می‌کرد، بلافاصله این گروه از اقتصاددانان در نامه سرگشاده‌ای ۱-خواستار نظارت دولت بر تمام فروشگاه‌های میخ‌فروشی خواهند شد و ۲-خواستار ملی شدن تمام پنچرگیری‌ها خواهند شد و ۳-خواستار ایجاد سامانه‌ای برای ثبت‌نام هر کسی که می‌خواهد میخ بخرد خواهند شد. اگر دولت یکی از این دو سه کار را نکرد، یا آن طور که دل حضرات را راضی کند کامل و تمام انجام نداد، آن دولت می‌شود لیبرال یا نئولیبرال (یا یکی دیگر از همین صفات که الان بیشتر به جای فحش به کار می‌رود).

فکر می‌کنید اغراق می‌کنم؟! یکیش همین مسئله ماسک! مسئله کمبودِ ماسک به طور جدی از اواسط اسفند شروع شد، و دولت هم به غیر از چهارتا شوی نمایشی و تهدیدات لفظی توخالی در مورد احتکار و سودجویی کاری نکرد (خدا را شکر!). تقریباً به آخر فروردین نرسیده، بازار خودش مسئله ماسک را حل کرده بود! من خود بشخصه تعدادی بازرگان می‌شناسم که به واسطه واردات ماسک از چین در اردیبهشت ضرر کردند، چون ماسک یکباره دوباره ارزان شد. ولی مگر اقتصاددان چپ‌زده ما دلش می‌آید که از همین بحران کوچولو (که واقعاً بحران نبود) بگذرد و از آن استفاده نکند؟ مسلماً نه! الان که شهریور است و در دکان هر یقنعلی بقالی ماسک پیدا می‌شود، این اقتصاددان اعلام می‌کند که مسئله ماسک وظیفه دولت بوده و دولت کوتاهی کرده و .....

و یک لحظه فرض کنید در همان اسفند دولت واقعاً در کار ماسک و بازار آن دخالت جدی کرده بود. می‌دانید چه می‌شد؟ در این صورت حتماً در ماه‌های بعدی کمبود شدید ماسک پیش می‌آمد و صف ماسک و مشکل کمبود ماسک و گرانی آن (در این مسئله شک دارید؟)! آن وقت بود که این نوع اقتصاددان‌ها می‌آمدند پشت تلویزیون، و مصاحبه می‌کردند که چه طور تعدادی سرمایه‌دار با احتکار ماسک دارند سودجویی می‌کنند، و در خواست مبارزه‌ی شدیدتر با سودجوها را می‌کردند، و حتی عنوان می‌کردند هر کس بیش از سه ماسک در خانه داشته باشد باید زندانی یا اعدام شود. بعد هم به خودشان تبریک می‌گفتند بابت این‌که همان اسفندماه بحران ماسک را پیش‌بینی کرده‌اند و از دولت خواسته‌اند دخالت کند! مدعی هم می‌شدند که اگر دولت به توصیه آنها عمل نکرده بود وضعیت بسیار بدتر می‌شد. چند ماه بعد هم که اوضاع دیگر کاملاً خراب می‌شد، علت را نئولیبرالیسم پنهان دولت و عدم اجرای توصیه‌های ایشان ذکر می‌کردند!

این جماعت قدرت دستشان بیاید از استالین در کنترل‌طلبی بدترند. خدا خر را شناخت و شاخش نداد!
👍7
صداقتی که مرا کشت!

در آمریکا با یک دانشجوی مارکسیست دوست شده بودم. مرد جوانی بود جهان‌دیده و مطالعه کرده، و دل را کامل به مارکسیسم داده. از آنجایی که الان برای چپ مُد شده، ایشان یک #فمینیست نیز بود.

دفترمان پهلوی یکدیگر بود و کارمان این بود که وقت و بی‌وقت، در دفتر و در رستوران و کافه و جنگل با هم بحث کنیم، سربه‌سر هم بگذاریم، و عقاید همدیگر را ریشخند کنیم (کاملاً ریلکس، البته!).

یک روز، در بحثی که در مورد فمینیسم و شکایت‌های تاریخی‌اش داشتیم، مثالِ #شطرنج را پیش کشیدم، که می‌دانید در آن ینگه دنیا، به جای مهره وزیر، مهره ملکه دارد. گفتم: "در شطرنج، همه قدرت در دستِ #ملکه است و اوست که باید از #شاه، که ناتوان و کم‌تحرک است، محافظت کند. اگر برعکسِ این بود، یعنی اگر نقش ملکه و شاه جابه‌جا بود، شما حضراتِ فمینیست الان کلی ادعا داشتید که چگونه این مسئله ذهنیت دنیای قدیم را نشان می‌دهد، ذهنیتی که باور داشت زنان ضعیف‌اند و باید از سوی مردان قوی حمایت شوند! و خزعبلاتی از این دست."

منظورم این بود که خیلی از داستان‌سرایی‌های فمینیسم از همین قماش "ننه من غریبم بازی" است. انتظار داشتم حرفم را رد کند، ولی خیلی راحت و ریلکس لبخندی زد و گفت: "مسلماً همین کار را می‌کردیم! جنگِ ایدئولوژیک است، و آن کسی برنده است که بلد باشد سر و صدای بیشتری کند!"

کلاً آچمز شدم! صداقت آن جوان مارکسیست-فمینیست مرا کُشت!
👍10
چندین بار در این کانال به مفهوم ساده، ولی بسیار مهم "پوست در بازی" پرداخته‌ایم، به خصوص در اینجا.
این مفهوم که: اشخاص باید در نتایج گفتار و کردار خود بشخصه شریک باشند و اگر آن رفتار عواقب بدی دارد از آن عواقب بد نه تنها مصون نباشند، بلکه بیشتر از بقیه از آن آسیب ببینند.

گفته زیر از نسیم طالب جالب است: "در نبودِ پوست در بازی، قاچاقچیان زرنگِ موادِ مخدر شرکت‌های داروییِ روانپزشکی راه خواهند انداخت، طالع‌بین‌هایِ زرنگ اقتصاددان خواهند شد، قاتل‌های زنجیره‌ایِ زرنگ ستون‌های روزنامه واشنگتن‌پست را خواهند نوشت، مزخرف‌بافان زرنگ روانشناسانِ "آزمون‌گرا" خواهند شد، و بانک‌زن‌های زرنگ بانکدار خواهند شد."

یعنی که، مثلاً کسانی که در تجارت داروهای روانپزشکی کار می‌کنند، دارند همان کار قاچاقچی‌های مواد مخدر را انجام می‌دهند، ولی، بر عکس قاچاقچیان که ممکن است بدجور تاوان تجارتشان را بدهند، اینها هیچ وقت تاوانی را نمی‌پردازند، حتی وقتی که مشخص شود دارویی می‌فروخته‌اند که کمتر از مواد مخدر مضر نبوده. یعنی پوستی در بازی ندارند!

Nassim Nicholas Taleb:

"Without skin in the game: Smart drug dealers become pharmacopsychiatrists; smart astrologists become economists; smart serial killers write for the Wash Post; smart bullshitters become "experimental" psychologists; and smart bankrobbers become bankers."

#مهم‌ترین_فیلتر
#پوست‌_در_بازی
#skin_in_the_game

@jenabegav
👍5
سئوال و جواب
قسمت دوم: #اقتصاد_آزاد

(قسمت اول را اینجا ببینید)

سئوال: آیا منظورتان از اقتصاد آزاد سیستمی مثل اقتصاد آمریکاست؟
جواب: خیر!

سئوال: ولی همیشه از اقتصاد آمریکا به عنوان اقتصاد آزاد صحبت می‌شود!
جواب: این بعضی دلایل تاریخی دارد: اولاً، اقتصاد آمریکا در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بسیار آزادتر از دهه‌های بعدی بود، و همین رشد سریع اقتصاد آمریکا در این دهه‌ها را می‌تواند توضیح دهد. ثانیاً، در تاریخِ آمریکا همیشه یک‌ جریان قوی که خواهان آزادی اقتصادی بوده وجود داشته و دارد. ثالثاً، در طولِ جنگ سرد، آمریکا قدرت اصلی در مقابلِ کمونیسم و اقتصادِ کاملاً برنامه‌ریزی‌شده‌ی آن بود. و آخر آنکه، هنوز هم اقتصادِ آمریکا نسبت به خیلی از کشورهای دیگر دنیا آزادتر است.
ولی حقیقت آن است که اکنون دولت آمریکا دخالت‌های بسیار زیادی در اقتصاد آن دارد، و این دخالت‌ها در یک قرن‌ گذشته همواره روال صعودی و افزایشی داشته است.

سئوال: مثلاً در چه مواردی دولت آمریکا در امور اقتصادی کشورش دخالت می‌کند؟
جواب: بارزترین و بزرگترینش در سیاست‌های پولی از طریق بانک مرکزی است. دیگر مثال‌ها: در مسائل مربوط به سلامت و درمان از طریق قانونگذاری‌های وسیع و خدمات درمانی، نوعی مرکانتالیسم در قالب سیاست‌های حمایتی از شرکت‌ها، دخالت در امور حمل و نقل با بسط‌دهی هر چه تمام‌تر جاده‌ها، ......

سئوال: پس اگر در آمریکا اینگونه است و در تقریباً هر کشوری دیگر نیز اینگونه است، پس چرا شما اقتصاد آزاد بدون دخالت دولت را بهتر می‌دانید؟
جواب: به دلایل مختلف! اولاً تجربه نشان داده که رشد سالم اقتصادی لازمه‌اش آزادی اقتصادی است. اگر ما می‌خواهیم الگوبرداری کنیم، قاعدتاً نباید کشورهای ثروتمند در زمان ثروت و رفاهشان الگوی ما باشند، بلکه وقتی در حال توسعه بودند. بایستی نگاه کنیم به انگلیس یا آمریکای قرن نوزده. یا به سنگاپور، یا به هنگ‌کنگ در پنجاه سال گذشته، یا به رشد سریع آلمان پس از جنگ جهانی، یا به نیوزیلند در دهه ۱۹۸۰ یا.......
اگرچه حتی در مقامِ مقایسه، همین کشورهای ثروتمند، همین امروز، هنوز از تقریباً تمام کشورهای فقیر اقتصاد آزادتری دارند (اگرچه نه کاملاً آزاد).
به علاوه، کشورهای پولدار وُسعشان می‌رسد که بعضی دخالت‌ها را در بازار انجام دهند، بدون آنکه آسیب جدی ببینند. در کشوری که ثروت و صنعت ندارند همان دخالت‌ها آسیب‌های خیلی جدی می‌رساند.
ولی همان دخالت‌ها حتی در همان کشورهای ثروتمند نیز، به گمانم، موجب بسیاری از مشکلات شده است. این شرح مبسوطی می‌طلبد، ولی به عنوان مثال، اگر دخالت‌های وسیع آمریکا در سیستم درمانی نبود (به صورت انواع قانونگزاری‌ها، سوبسیدها، ....)، شاید بسیاری از معضلات حاد سیستم درمانی آمریکا الان به این صورت نبود.

اما، به نظرم، سه نکته حتی اساسی‌تر هست: اول آنکه، دخالت دولت همیشه به نوعی نظام رجحان‌بندی منجر می‌شود که لزوماً بوروکرات‌ها مجری آن می‌شوند، و لزوماً به رانت و فساد می‌انجامد. یعنی غیراخلاقی است. بنابراین، بر فرض، اگر دخالتی از طرف دولت حتی به نوعی از رفاه موقت منجر شود، به خاطر غیراخلاقی بودنِ آن در اساس، باید از خیرِ آن گذشت.
ثانیاً، دخالتِ دولت متضمنِ پذیرش نوعی دانش از جانب بوروکرات‌ها و تکنوکرات‌هاست، ولی دیده‌ایم که اینها معمولاً توهم دانش دارند.
ثالثاً، در سیستم دولتی، بوروکرات‌ها و سیاستمداران و تکنوکرات‌ها، به خصوص در یک نظامِ تمرکزیافته، مصون از تاوان‌های خطاهای خودند، و این سرآغاز همه فسادها و حماقت‌هاست.


و نکته آخر آنکه دخالتِ دولت هیچ وقت تمامی ندارد: اگر یک ذره به آن اجازه دخالت دادی، بیشتر و بیشتر و بیشتر می‌طلبد. دولت را، اگر دنبال کلاه کسی فرستادی، مطمئن باش کلاه را با سر خواهد آورد!
👍3👎1