جناب گاو
14.7K subscribers
647 photos
375 videos
17 files
1.05K links
محافظه کاری در باب اقتصاد و فرهنگ
Download Telegram
عبث
بخش۱

برای آنکه ببینید چه قدر بحث‌ها و مجادله‌های ما بی‌معنا و حاصل عادی‌انگاری امورِ عبث و احمقانه است، بیایید یک سناریوی کاملاً تخیلی را تصور کنیم. شما هم می‌توانید تخیل خود را هر چه قدر دوست دارید در این سناریو دخیل کنید و به آن بیفزایید!

سازمان ملی تغذیه‌ ایرانی

قبل از انقلاب، تعداد رستوران‌ها و کافه‌ها و کبابی‌ها در شهرها خیلی محدودتر از امروز بود. فرض کنید که شاه سابق، با دیدن بعضی ناهنجارها و مسائل مختلف دستور داده بود که همه‌ی رستوران‌ها "ملی" شوند، و یک "سازمان ملی تغذیه‌ی ایرانی" هم برای مدیریت بهینه‌ی رستوران‌های مختلف پایه گذاشته بود (مثلاً در سال ۱۳۵۰ در اوج‌گیری درآمد نفتی). مقداری از درآمد نفت را هم صرف بهینه‌سازی کیفیت رستوران‌ها و مدیریت آن می‌کرد (می‌دانم! شاه احمق نبود، ولی داریم سناریویی فرضی تخیل می‌کنیم).

حال، قدرت تخیل خود را آزاد بگذارید و تصور کنید چه اتفاقاتی می‌افتاد!

احتمالاً اول کار تعدادی از رستوران‌ها کارشان بهتر از قبل می‌شد. کم‌کم البته سروکله‌ی مشکلات هر نوع دخالت دولتی پدیدار می‌شد، و مسئولان یا پیگیری می‌کردند یا قول پیگیری می‌دادند، ولی آهسته آهسته این مشکلات بیشتر و بیشتر می‌شد.....

تا این که انقلاب می‌شد و در اولین قدم اسم سازمان را به "سازمان ملی تغذیه‌ی ایرانی-اسلامی" تغییر می‌دادند. چندماه بعد هم بخشنامه می شد که قسمت خواهران و برادران در رستوران‌ها جدا شود..... بیست سال بعد از انقلاب چشم باز می‌کردیم و می‌دیدیم که، طبقِ معمولِ هر چیز دولتی، در هر شهر تعداد معدودی رستوران داشتیم با کلی پرسنل "رسمی"، هر یکی از دیگری تنبل‌تر، با تعداد معدودی غذا مثل گوجه‌پلو، خورشت قیمه، املت، کوکوی پخته شده از سبزی خشک.... و همه‌ی رستوران‌ها هم ضررده، همه زیر نظر سازمان ملی تغذیه با کلی قوانین و مقررات و بخشنامه و بازرس و ....

حال تعدادی از چیزهای خنده‌داری که اتفاق می‌افتاد را تصور کنید:

➖نماینده‌ی مجلس از اینکه بعضی‌ها می‌خواهند پیتزا را وارد منوی رستوران‌ها کنند به شدت انتقاد می‌کرد و این را سعی در وارد کردن فرهنگ منحط غربی می‌دانست، و خواستار ایجاد یک‌کمیته‌ی فقهی برای نظارت سازمان می‌شد.

➖با خراب‌تر شدن هرروزه‌ی وضعیت رستوران‌ها و ضررده شدنشان، پیشنهاداتی برای "خصوصی‌سازی" رستوران‌ها ارائه می‌شد. نه تنها سازمان ملی تغذیه، بلکه بسیاری از اقتصاددانان با این مسئله مخالفت، و آن را حاصل نفوذ نئولیبرالیسم می‌نامیدند.

➖اقتصاددانان "نهادگرا"ی وطنی در جواب اینکه در بقیه دنیا رستوران‌ها خصوصی‌اند، طرف مقابل را به لحاظ نکردن تفاوت‌های سیاسی و فرهنگی و دینی ایران با بقیه‌ی کشورها متهم می‌کردند و می‌گفتند نباید انتظار داشته باشید که ایران یکروزه سوییس شود.

➖با این حال، به خاطر ضررده بودن رستوران‌ها، تعدادی از آنها خصوصی‌سازی می‌شدند. مسئولین تاکید می‌کردند که رستوران‌های خصوصی نبایستی برای سودجویی و منفعت‌طلبی به کار روند! آنهایی که رستوران‌های خصوصی شده را در اختیار می‌گرفتند بعد از چند هفته متوجه می‌شدند که با کلی پرسنل رسمی و تنبل و اخراج‌نشدنی سروکار دارند و با کلی مقررات عجیب و غریب از طرف سازمان تغذیه و قیمت‌گذاری دستوری، و نیز بازرسانی که هر لحظه مترصد باج‌گیری و تیغیدن از آنهایند! در نتیجه برای آنکه ضرر نکنند شروع به تقلب در کار می‌کردند. سروصدای مخالفان "خصوصی‌سازی" بلند شده، می‌گفتند که "دیدید نئولیبرالیسم با رستوران‌های اصیل ما چه کرد؟!"

➖اقتصاددانان چپی تعداد زیاد دکه‌های خصوصی فلافل‌فروشی و لبوفروشی و پولساز بودن آنها برای صاحبانشان (در کنار رستوران‌های دولتی ضررده) را نشانه‌ی استیلای کاپیتالیسم می‌شمردند.

➖ملی‌گرایان خواهان آن می‌شدند که پسوند "اسلامی" از نام سازمان حذف شود و کلمه‌ی عربی "تغذیه" به "خوراک‌دهی" تبدیل شود تا مشکلات این رستوران‌ها حل شود.

➖قوم‌گرایان خواستار تشکیل سازمان‌های قومی تغذیه به همراه منوهای قومی در استان‌های مختلف می‌شدند.

➖ایرانشهری‌ها با آوردن مثال‌های زیادی از غذاهای مشترک اقوام ایرانی، به خصوص کتلت و گوجه‌پلو که معتقدند از زمان ساسانیان در ایران پخته می‌شده، با این امر مخالفت می‌کردند و با لطف فراوان اجازه می‌دادند هر رستوران فقط یک غذای قومی را ارائه دهد.

➖باستان‌گرایان در یکی از جدیدترین ترجمه‌های لوح کوروش قسمتی پیدا می‌کردند که در آن کوروش دستور داده بود در رستوران‌ها بهترین غذا سرو شود.

➖بر اساس همین حرف‌های ایرانشهری‌ها و باستان‌گرایان، تعدادی از روشنفکران لیبرال رستوران‌داری دولتی را جزو "فرهنگ منحط ایرانی" از ساسانیان به اینطرف دانسته، می‌گفتند که ایرانی‌ها هیچ وقت نخواهند توانست رستوران به معنای واقعی آزاد داشته باشند، مگر آنکه تمام سنت‌های خود را ترک، و حتی زبانشان را عوض کنند.

ادامه دارد....

@jenabegav
👍172👎4
جناب گاو
عبث بخش۱ برای آنکه ببینید چه قدر بحث‌ها و مجادله‌های ما بی‌معنا و حاصل عادی‌انگاری امورِ عبث و احمقانه است، بیایید یک سناریوی کاملاً تخیلی را تصور کنیم. شما هم می‌توانید تخیل خود را هر چه قدر دوست دارید در این سناریو دخیل کنید و به آن بیفزایید! سازمان ملی…
عبث
بخش۲

➖فمینیست‌ها تعدد اسامی مردانه برای رستوران‌ها در مقابل نام‌های زنانه را دلیلی بر یک جامعه‌ی مردسالار می‌آوردند و خواستار تصدی ریاست سازمان تغذیه توسط یک زن می‌شدند.

➖نماینده‌ی معمم مجلس می‌گفت که درخواست خانواده‌ها برای کنار هم نشستن در رستوران تحت تاثیر ماهواره‌ها و فرهنگ منحط غرب است.

➖دکتر عبدالملکی می‌گفت که باید دیگ‌هایی برای رستوران‌ها فرستاد که فقط قادر به پخت قرمه‌سبزی باشند، و موفقیت رستوران‌های کره‌ی جنوبی در مورد غذاهای اصیل‌شان را مثال می‌زد.

➖دکتر درودیان تز می‌داد که وقتش است که دولت در هر شهری چند تا رستوران توپ با چند غذای جدید احداث کند تا مردم احساس امید کنند. او همچنین ارائه غذای ایتالیایی در بعضی رستوران‌ها را خلاف عدالت اجتماعی مد نظر حضرت علی می‌دانست.

➖دکتر راغفر به همراه احسان سلطانی گرافی ارائه می‌دادند که نشان دهد چگونه خصوصی‌سازی موجب شده که غذاهای رستوران‌ها در ده سال قیمتشان پنج برابر شده است (البته اشاره‌ای نمی‌کنند که در همان بازه قیمت چیزهای دیگر بر اثر تورم ده برابر شده).

➖تعدادی اقتصاددان با توجه به کوچک بودن سهم دولت از gdp، خواستار این می‌شدند که حتی ساندویجی‌ها و لبوفروش‌ها هم دولتی شوند.

➖دکتر نیلی چندین پروژه بزرگ دولتی با بودجه‌ی خوب می‌گرفت برای بررسی چگونگی خصوصی‌سازی پله‌پله به نحوی که اقشار آسیب‌پذیر آسیب نبینند! همه جا هم از خصوصی‌سازی رستوران‌ها، ولی با نظارت دولتی، طرفداری می‌کرد. سعید لیلاز هم از اینکه دولت می‌تواند روی قطر کباب‌های رستوران‌های خصوصی‌شده مالیات (متناسب با قطر) ببندد، ابراز خوشنودی می‌کرد. 

➖بعضی اقتصاددانان لغو قیمت‌گذاری دستوری برای منوی رستوران‌های دولتی را از واجبات می‌شمردند و بعضی دیگر لغو قیمت‌گذاری را فاجعه‌ای برای مردمی می‌دانستند که در رستوران فقط می‌توانند املت دولتی با رب گوجه‌ی بی‌کیفیت بخورند.

➖مجید حسینی با ناعادلانه خواندن فعالیت‌های غذایی خارج از کادر سازمان تغذیه (که موجب تفاوت غذای ثروتمند و فقیر می‌شد)، خواستار برخورد (حتی به زور اسلحه) با کسانی می‌شد که غذای خانگی تهیه کرده، آن را می‌فروشند!

➖بسیاری از مردم نوستالژی نسبت به زمان شاه و رستوران‌های خوبش که در آن کوکو با سبزی تازه پخت‌می‌شد و زرشک‌پلو با مرغ هم جزو منو بود احساس می‌کردند و در این باره داستان‌ها برای بچه‌هایشان تعریف می‌کردند‌. داستان‌هایی از رضاشاه گفته می‌شد که چگونه رضاشاه یک کبابی که طول کباب یک‌متریش را به ۹۵سانتی‌متر تغییر داده بود را روی ذغال کباب کرد!

مطالب بالا به نظرتان جُک و اغراق‌آمیز می‌آید؟ ولی مگر اوضاعمان در خیلی چیزهای دیگر به غیر از این است؟ در مسائل آموزش و پرورش، صنعت نیشکر، در صنعت فولاد، در خودروسازی، در مسئله‌ی پول و بانکداری..... بحث‌هایی می‌کنیم که در ذات خود به غیر از لاطائلات هیچ نیست و بیشتر نتیجه‌ی سیستم‌های احمقانه است!

@jenabegav
👍240👎5
دوستان، این فایل pdf شماره دوم فصلنامه‌ی مالکیت و بازار! اگر از لاطائلات معمول فضای سمی روشنفکری ایران و انواع ایدئولوژی‌های احمقانه و تمام بلاهت‌های اقتصاددانان دولت‌گرا خسته شده‌اید و دنبال چهار کلام حرف حساب در عرصه‌ی اقتصاد و تاریخ و سیاستید، خواندن این فصلنامه را جداً توصیه می‌کنم.

مطالب این شماره بسیار خواندنی است: از سرمقاله‌ی تاریخی سردبیر گرفته تا بقیه مقالات در زمینه های اقتصادی و تاریخی، که عمدتاً به مقوله‌ی #توسعه‌ی_دولتی پرداخته‌اند. نسخه‌ی چاپی هم‌ این بار خیلی خوب و باکیفیت‌تر از شماره‌ی اول درآمده است.

به جرات می‌توانم بگویم که در میان انواع و اقسام مجلاتی که امروز در ایران منتشر می‌شود، این فصلنامه که حاصل کار چند جوان باسواد و پرشور و باهمت است، جایگاه بسیار ممتازی دارد. توصیه می‌کنم نسخه‌ی چاپی را اگر نخرده‌اید بخرید (قیمت کمتر از یک #پیتزا برای یک مجموعه از مقالات بسیار خوب!)

همچنین، اگر چه این دوستان جوان دارند داوطلبانه این پژوهشگاه را اداره و این فصلنامه را منتشر می‌کنند، ولی باور کنید این‌کارها خرج دارد! از شما می‌خواهم (چه نسخه‌ی چاپی را خریداری کرده‌اید یا می‌خواهید بکنید، و چه فقط می‌خواهید از فایل pdf استفاده کنید) حتماً حتماً حتماً به لینک زیر مراجعه کنید و از آنها حمایت مالی کنید (حتی شده به اندازه پول یک کاپوچینو در یک کافه‌ی خوب!):
🟡  https://hamibash.com/iifom

بالاخره شما هم باید قدمی مثبت بردارید!

برای خریدن نسخه‌ی چاپی فصلنامه هم لینک زیر را ببینید:
https://t.me/IIFOM_CO/262

🔶 @IIFOM_CO

🌐 iifom.com
👍65
قانون اساسی یا انشای دبستانی

اخیراً باب شده که افراد مختلف پیشنهاداتی برای یک "قانون اساسی" جدید می‌دهند. بد نیست به این بهانه نگاهی کنیم به قانون اساسی فعلی. ولی بگذارید در ابتدا مثالی از یکی از قدیمی‌ترین قانون اساسی‌های دنیا، یعنی قانون اساسی ایالات متحده‌ی آمریکا بیاوریم.

بند۳ از بخش ۱۰ از فصل اول قانون اساسی آمریکا در مورد روابط ایالت‌های آمریکا با دولت‌های خارجی است: "هیچ ایالتی نباید بدون موافقت کنگره، .... با ایالت دیگر و یا با یک قدرت خارجی موافقتنامه یا میثاقی امضا نماید یا وارد جنگ شود، مگر اینکه عملاً مورد تهاجم قرار گیرد یا در معرض خطر قریب‌الوقوعی باشد که درنگ در برابر آن جایز نباشد."  در اینجا این قانون نحوه‌ی قرارداد بستن یک ایالت با یک کشور خارجی را منوط به گرفتن اجازه از کنگره می‌کند. یعنی روال کار و حدود آن به صورتی نسبتاً دقیق مشخص شده است.

ولی فرض کنید به جای آن، این را گفته بود: "ایالت‌ها باید در بستن قرارداد با کشورهای خارجی منافع ملی آمریکا را لحاظ کنند و قراردادی نبندند که با سیاست‌های کلی دولت فدرال در تناقض باشد!" این دیگر قانون نبود، بلکه یک انشای یک بچه مدرسه‌ای بود که نه تنها به‌دردبخور نبود، بلکه سرچشمه‌ی انواع مناقشات و سوءاستفاده‌ها می‌شد: این که منافع ملی چیست، سیاست‌های کلی یعنی چه، تناقض با آن به چه معناست....

قانون، برای آنکه فی‌الواقع قانون باشد، باید شفاف، مشخص، معین‌کننده‌ی روال‌ها و مسئولیت‌ها و دقیق باشد.

حال پیشنهاد می‌کنم نگاهی به قانون اساسی کشور خودمان و بقیه کشورها (از جمله آمریکا که متن فارسیش را راحت می‌توانید بیابید) بیندازید، فارغ از محتوای آن‌ها و فقط با این چشم که کدام از اصول آن یک "روال" مشخص و معلوم، یا یک مسئولیت مشخص و معلوم، را تعیین می‌کند و کدام اصول انشاهای در حد یک بچه راهنمایی است.
یک اصل از اصول قانون اساسی خودمان را اینجا ذکر می‌کنم:

اصل‏ سوم: دولت‏ جمهور اسلامی‏ ایران‏ موظف‏ است‏ برای‏ نیل‏ به‏ اهداف‏ مذکور در اصل‏ دوم‏، همه‏‌ امکانات‏ خود را برای‏ امور زیر به‏ کار برد:‌‌‌‌‌‎
۱- ایجاد محیط مساعد برای‏ رشد فضایل‏ اخلاقی‏ بر اساس‏ ایمان‏ و تقوی‏ و مبارزه‏ با کلیه‏ مظاهر فساد و تباهی‏.
۲- بالا بردن‏ سطح‏ آگاهی‏ های‏ عمومی‏ در همه‏ زمینه‏ ها‏ با استفاده‏ صحیح‏ از مطبوعات‏ و رسانه‏ های‏ گروهی‏ و وسایل‏ دیگر.
۳-آموزش‏ و پرورش‏ و تربیت‏ بدنی‏ رایگان‏ برای‏ همه‏ در تمام‏ سطوح‏، و تسهیل‏ و تعمیم‏ آموزش‏ عالی.
۴-  تقویت‏ روح‏ بررسی‏ و تتبع و ابتکار در تمام‏ زمینه‏ های‏ علمی‏، فنی‏، فرهنگی‏ و اسلامی‏ از طریق‏ تأسیس‏ مراکز تحقیق‏ و تشویق‏ محققان‏.
۵- طرد کامل‏ استعمار و جلوگیری‏ از نفوذ اجانب‏
۶- محو هر گونه‏ استبداد و خودکامگی انحصارطلبی‏.
۷- تأمین‏ آزادیهای‏ سیاسی‏ و اجتماعی‏ در حدود قانون‏.
۸- مشارکت‏ عامه‏ مردم‏ در تعیین‏ سرنوشت‏ سیاسی‏، اقتصادی‏، اجتماعی‏ و
فرهنگی‏ خویش‏.
۹- رفع تبعیضات‏ ناروا و ایجاد امکانات‏ عادلانه‏ برای‏ همه‏، در تمام‏ زمینه‏‌های‏ مادی‏ و معنوی‏.
۱۰- ایجاد نظام‏ اداری‏ صحیح‏ و حذف‏ تشکیلات‏ غیر ضرور
۱۱- تقویت‏ کامل‏ بنیه‏ دفاع‏ ملی‏ از طریق‏ آموزش‏ نظامی‏ عمومی‏ برای‏ حفظ استقلال‏ و تمامیت‏ ارضی‏ و نظام‏ اسلامی‏ کشور.
۱۲- پی‏ ریزی‏ اقتصادی‏ صحیح‏ و عادلانه‏ بر طبق‏ ضوابط اسلامی‏ جهت‏ ایجاد رفاه‏ و رفع فقر و برطرف‏ ساختن‏ هر نوع‏ محرومیت‏ در زمینه‏ های‏ تغذیه‏ و
مسکن‏ و کار و بهداشت‏ و تعمیم‏ بیمه‏.
۱۳- تأمین‏ خودکفایی‏ در علوم‏ و فنون‏ و صنعت‏ و کشاورزی‏ و امور نظامی‏
و مانند اینها.
۱۴-تأمین‏ حقوق‏ همه‏ جانبه‏ افراد از زن‏ و مرد و ایجاد امنیت‏ قضایی‏
عادلانه‏ برای‏ همه‏ و تساوی‏ عموم‏ در برابر قانون‏.
‌‌‌‌ ۱۵- توسعه‏ و تحکیم‏ برادری‏ اسلامی‏ و تعاون‏ عمومی‏ بین‏ همه‏ مردم‏.
۱۶- تنظیم‏ سیاست‏ خارجی‏ کشور بر اساس‏ معیارهای‏ اسلام‏، تعهد برادرانه‏
نسبت‏ به‏ همه‏ مسلمانان‏ و حمایت‏ بی‏ دریغ از مستضعفان‏ جهان‏.


این را و این را هم در مورد قانون اساسی فعلی ببینید!

@jenabegav
👍136👎2
جناب گاو
قانون اساسی یا انشای دبستانی اخیراً باب شده که افراد مختلف پیشنهاداتی برای یک "قانون اساسی" جدید می‌دهند. بد نیست به این بهانه نگاهی کنیم به قانون اساسی فعلی. ولی بگذارید در ابتدا مثالی از یکی از قدیمی‌ترین قانون اساسی‌های دنیا، یعنی قانون اساسی ایالات متحده‌ی…
قانون اساسی و آرزوهای بزرگ
نویسنده: ح.د.

۱-بحث قانون اساسی از آن بحث‌هاست که مهم است و مهم نیست. یا شاید بگوییم اهمیت منفی دارد، مثل هر خطر دیگر. به این معنا که، اگر قانون اساسی متنی شاعرانه و متوهمانه باشد، یا برای حکومت نقش‌آفرینی و خیال‌پردازی کند، مانند قانون اساسی فعلی کشورمان،  اسباب هزار دردسر می شود. اما، از طرف دیگر، اگر بالفرض قانون اساسی خوب و مختصر و  شفاف و موثری نیز نوشته شود ولی بازیگران سیاسی بد باشند، متن قانون اساسی به خودی خود واضحاً راه به جایی نمی‌برد.  در شرایط فعلی کشورمان، خطر قانون اساسی بد حتی بیشتر است، به دلیل اینکه  نهادهای سنتی وجود ندارند و حتی خاطره‌ی آنها نیز از یادها رفته است، و صحنه‌ی سیاست پر است از انقلابیون و ایده‌فروشان و بهشت‌آفرینان و حقه‌بازان؛ و همه آنها می‌خواهند خیالات خود و انشاهای کودکانه و مردم‌فریبانه‌ی خود را بسان سال ۵۷ وارد قانون آینده کنند و در تاریخ نقش‌آفرینی کنند، و بعد هم از تاریخ ‌و ملت طلبکار که "با آرمان های ما چه کردید؟"  یعنی همان بازی صدبار تکرار شده‌ی قرن اخیر! به عبارت دیگر بازار تفکر سیاسی از هر زمان  آشفته‌تر و بازار ایده‌فروشان متوهم (اسلامیست‌های اخوانی، ملی‌گرا، فمینیست ، قوم‌گرایان، تکنوکرات‌های دولت‌پرست، چپی‌ها…) از هر زمان داغ‌تر. 

خلاصه اینکه نگارش قانون اساسی یک امر خطرناک و ناشگونی است که ای کاش اصلا لازم نبود بحث شود. ای کاش ما نیز آنقدر ثبات سیاسی و اجتماعی داشتیم و از شرارت ایده‌فروشان در امان بودیم که احتیاجی به تدوین قانون اساسی نداشتیم. 

۲-یک مطلب مهم اینجا بیان شده و آن لزوم شفافیت روال‌ها و مسئولیت‌هاست. قانون باید روال‌ها را مشخص کند، و نه ارزوها را!  

۳-شاید مهم‌تر از همه شفافیت مسئولیت‌ها باشد.  همان شفافیتی که در قراردادهای تجاری وجود دارد باید در قانون اساسی باشد.  باید مشخص باشد یقه‌ی چه کسی را باید گرفت.  مسئولیت باید حتی‌الامکان متوجه اشخاص باشد، نه نهادها و شوراها که وسیله گم‌شدن و گم‌کردن مسئولیت‌اند.

۴--مطلب آخر اینکه تمام اقدامات حکومت در بودجه‌بندی سالانه منعکس می شود.  مفید است اگر در تدوین قانون اساسی این مطلب و شفافیت  اجرایی آن در نظر گرفته شود، به جای آنکه فهرست بزرگی از آرزوها  باشد. 

البته در عصر حاضر هر آرزویی در قالب «حقوق» ابراز می‌شود (حقوق این عده یا آن عده). همه‌ی این آرزوها و «حقوق» بعداً می شوند تکلیف دولت و ابزار دولت‌محوری. از آرزوها و از این گونه "حقوق"ها باید دوری جست، به خصوص در قانون اساسی یک کشور. این مطلب ساده‌ را نمی‌توان به لشکر روشنفکران و منجیان و ایده‌فروشان فهماند.

@jenabegav
👍113👎3
جناب گاو
قانون اساسی و آرزوهای بزرگ نویسنده: ح.د. ۱-بحث قانون اساسی از آن بحث‌هاست که مهم است و مهم نیست. یا شاید بگوییم اهمیت منفی دارد، مثل هر خطر دیگر. به این معنا که، اگر قانون اساسی متنی شاعرانه و متوهمانه باشد، یا برای حکومت نقش‌آفرینی و خیال‌پردازی کند، مانند…
مشکلات اساسی یک بیانیه‌ی سیاسی
نویسنده: ح.د

ورای نکاتی چون ولایت فقیه و نظارت استصوابی که در موردشان خیلی بحث شده (و ما نمی‌خواهیم وارد این‌مقولات شویم)، کمتر کسی به بقیه‌ی اصول قانون اساسی فعلی می‌پردازد. در اینجا به برخی اشکالات قانون اساسی فعلی ایران می‌پردازیم:

۱- اصلی‌ترین و مهم‌ترین هدف قانون اساسی باید محدود کردن قدرت حکومت باشد! در هر قانون اساسی باید فرض بر آن باشد که آن کسانی که قدرت را به دست می‌گیرند آدم‌های جاه‌طلب و قدرت‌طلب و شروری خواهند بود و از قدرتشان برای مداخله و شرارت استفاده خواهند کرد؛ مهم‌ترین هدف قانون اساسی، در حقیقت تنها هدف آن، باید کنترل اینها باشد، و نه کنترل مردم. قانون اساسی فعلی دقیقاً برعکس عمل می‌کند: بنا را بر حکومت صالح و خیرخواه می‌گذارد، و مردمی که همواره باید برایشان "صلاح‌اندیشی و خیراندیشی" شود، و متناسب با این فرض همه‌ی قدرت را به حکومت تفویض می‌کند.

۲-به یک بیانیه‌ی ایدئولوژیک و خیال‌پردازی می‌ماند تا یک سند حقوقی.

۳-تمرکز قدرت به انواع مختلف.  چه در قالب نهادهای مختلف غیر انتخابی و  چه در سطح جغرافیایی ‌و چه در سطوح تشکیلات قضایی.

۴- بر اساس اصول سوسیالیستی و دولتِ برنامه‌ریز و همه‌کاره (به جای دولت حداقلی) طراحی شده.

۵-پیچیدگی خارق‌العاده و کثرت نهادها و شوراها و عدم شفافیت متن.  در واقع متنی بوده که بر اساس روح حقه‌باز و سهم‌خواه انقلابیون، و تمایل آنها به گل‌آلود نگاه داشتن اوضاع و پرهیز از تن دادن به واقعیات و مصالح، شکل گرفته. 

۶-تفصیل و روده‌درازی بیش از اندازه!
اصولاً قانون اساسی باید ساده و مختصر باشد: چه کسی رئیس صوری و محدود کشور است(مثلاً شاه)،  محدودیت‌های قدرت بازیگران اصلی (مثلاً رئیس‌جمهور یا مجلس...)، تضمین های آزادی افراد و محدود کردن قدرت حکومت، روند تشکیل دولت و‌بودجه‌ی سالانه، روال کنترل منابع طبیعی و تعیین سفرا و  چند مورد دیگر.  
حجم قانون اساسی فعلی ده برابر میزان لازم است.

۷-عدم استقلال بانک مرکزی و  یا حداقل تضمین آزادی مردم در استفاده از پول‌های خصوصی. این امر منجر به تورم مزمن و مالیات پنجاه‌ساله بر فقرا شده.  مهم‌ترین عنصر اقتصادهای نوین "پول" است، و قدرت بی‌حد دولت در تولید پول و انحصار پولی قدرت بی‌سابقه‌ای به حکومت می‌دهد که خواه‌ناخواه به استبداد و به فساد می‌انجامد.

۸-عدم هرگونه مکانیسم درست برای کنترل کسر بودجه، و بنابراین تفویض قدرت به حکومت برای بی‌بندوباری و شلختگی مالی.

۹-اختصاص منابع طبیعی از قبیل نفت و گاز به دولت که تا ابد جلوی آزادی و حکم‌رانی عاقلانه را خواهد گرفت.
درآمدهای نفتی یا باید مستقیماً (و به صورت طلا، یا ارزی که فروش نفت با آن صورت گرفته) بین مردم پخش شود و یا توسط نهادی انتخابی و کاملاً مستقل از دولت مدیریت و توزیع شود.  بحث دولت را باید از بحث تجارت جدا کرد. 

۱۰-عدم مکانیسم جلوگیری و یا کنترل انحصار، چه در دولت چه در سایر نهادها (مثلا آستان قدس رضوی) و چه توسط اتحادیه‌ها و سندیکاهای صنفی و کارگری.

۱۱- عدم تضمین آزادی اقتصادی افراد و امنیت سرمایه‌ها.

۱۲-انقطاع بی‌دلیل از سنت‌های ایران، مانند پرچم شیروخورشید و  شورای مِهان و نهاد پادشاهی و غیره. جایگزینی این‌ها با نهادهای اختراعی و بی‌فایده. 

۱۳- استفاده از تعابیر افیونی و بچه‌گانه نظیر «رییس قوه‌ی قضاییه»، رئیس فلان و بهمان.  انگاری کودکان برای اولین بار حکومت طراحی می‌کردند.  

۱۴- نهادهای خصولتی و دولت‌های موازی بدترین شیوه‌ی اداره‌ی جامعه است که توسط قانون اساسی فعلی کاملاً پشتیبانی می‌شود.

@jenabegav
👍119👎1
جناب گاو
زندگی تورمی گرچه در مورد مسائل اقتصادی می‌نویسم، ولی معمولاً توصیه‌های اقتصادی نمی‌کنم، ولی این بار می‌خواهم یکی دو تا توصیه‌ی ساده و نسبتاً بدیهی بکنم. با وضع موجود و با در نظر گرفتن روال‌های سیاسی و اقتصادی، به نظر می‌رسد یک دوره‌ی شدید تورمی در پیش رو…
رئیس کل بانک مرکزی: نرخ‌ ارز حتما تعدیل می‌شود.

صالح‌آبادی:
🔹"علت افزایش نرخ دلار در افزایش نرخ بهره در بیش از ۹۰ کشور دنیا، نوسانات فصلی و ناآرامی‌های اخیر در کشور بوده است."
🔹"افزایش نرخ در بازار آزاد ارز واقعی نیست و حتما تعدیل خواهد شد و ما به عنوان بازارساز برای آن برنامه داریم."


♦️حالا، شما سرِ درست بودن حرف کدام‌یک حاضرید شرط ببندید: رئیس بانک مرکزی یا شخص شخیص جناب گاو؟

@jenabegav
👍109
جناب گاو
این عکس نمونه‌ای برای این که ایرانی‌ها تقریباً همه‌شان دایی‌جان ناپلئون‌اند! چه این طرفی‌شان، چه آن طرفی‌شان، چه پوزیسیون، چه اپوزیسیون! چه سلطنت‌طلب، چه چپی، چه طرفدار نظام! چه روشنفکر، چه عامه‌ی مردم! انگار فاتحه عقل در این مملکت خوانده شده! به غیر از…
ایران، قلب جهان!

شکی نیست که سیاست‌های خارجی چند دهه‌ی اخیر کشورمان به شدت مخرب و ضد منافع مردم ایران بوده است. ولی نکته‌ای که کمتر به آن اشاره می‌شود این نکته‌ی تلخ است که: این سیاست‌ها حاصل ذهنیتی است که در اکثریت قاطع ایرانی‌ها (از عوام و خواص و روشنفکر و مسئولین و....) وجود دارد (و متاسفانه در میان مسئولان و سیاستمداران به صورت تشدید و تغلیظ شده، و حتی می‌توان گفت به صورت جنون‌وار آن).

این ذهنیت دو جنبه دارد:
۱- نوعی بیگانه‌هراسی نادر، همراه شده با توهم توطئه از هر طرف (هر ایرانی یک دایی‌جان ناپلئون!).
۲- یک‌ احساس مرکزیت ایران در دنیا، نوعی نارسیسیسم جمعی برای کشورِ ایران. و مانند هر نوع نارسیسیسم دیگری، این تمرکز روی "ایران" و مستثنا پنداشتن ایران و ایرانی،  نه فقط در اغراق در "خوبی‌ها"، بلکه خیلی وقت‌ها در اغراق‌های روشنفکرانه در مورد "بدی‌ها"ی ایران نیز خودش را نشان می‌دهد.

ترکیب دو عامل فوق (یعنی توهم توطئه‌ی خارجی و توهم نوعی استثناء بودن برای ایران و ایرانی) است که موجب شده هر ایرانی فکر کند تمام دنیا نشسته‌اند دارند حساب و کتاب می‌کنند ببینند چه جور برای ما توطئه کنند! یک روز انگلیسی‌ها، یک روز آمریکایی‌ها، یک روز چینی‌ها، یک روز "اروپایی"ها، همیشه‌ی خدا هم یهودی‌ها،  آن قوم خبیثی‌اند که نمی‌خواهند "ایران" پیشرفت کند، یا چشم طمع به نفت ما دوخته‌اند! این آمریکایی‌ها (و انگلیسی‌ها) بودند که "شاه را بردند"، چون نمی‌خواستند ایران جلویشان عَلَم شود! این آمریکایی‌ها و انگلیسی‌هایند که هر روز فقط کارشان این است که بنشینند توطئه کنند که یک وقت ایران (و فقط هم ایران!) پیشرفت نکند!

همین ذهنیت است که موجب احمقانه‌ترین روش‌های دیپلوماتیک و سخیفانه‌ترین دیدگاه‌ها نسبت به روابط کشورها و کنش‌های بین‌المللی شده است.

آدمی که پارانویا دارد، همه چیز را مطابق با ترس موهومی‌اش تفسیر می‌کند: اگر همسایه‌اش بیل بخرد، فرض را بر آن می‌گذارد که همسایه بیل را خریده تا با آن قبر او را حفر کند! اکر همسایه در باغچه‌اش گل هم بکارد، دلیلش حتماً این است که می‌خواهد به او ضربه‌ای بزند!

و مشکل با آدم پارانوییک این است که بحث با او هم بی‌فایده است! اگر به او بگویی که همسایه بیل خریده فقط برای کار باغچه‌اش و با آن دارد گل‌کاری می‌کند، می‌گوید گل‌کاریش فقط برای گول زدن بقیه و پنهان کردن مقصد اصلی‌اش است..... و اگر اصرار کنید که این خبرها نیست، شما را به ساده‌انگاری و ناتوان بودن در دیدن نقشه‌های پیچیده‌ی پشت صحنه متهم می‌کند! هر پارانوییک فکر می‌کند که در دیوانگی محضش نوعی نبوغ نهفته است که می‌تواند ظواهر را خرق کند و به اعماقِ واقعیت چیزها نفوذ کند!

اینکه در صحنه‌ی جهانی مرتب دلقک‌بازی درمی‌آوریم حاصل ذهنیت‌های فوق است.

@jenabegav
👍142👎16
سخن تلخ امروز صبح: مملکت‌مان دیگر تاب اشتباهات را ندارد؛ حتی تاب اشتباهات کوچک را! از همه طرف بسیار شکننده شده‌ایم: محیط زیست، اقتصاد، فرهنگ، .....

ایران ویرانکده‌ای خواهد شد اگر اشتباهات صدساله گذشته را تکرار کنیم، و اگر هنوز دنبالِ این یا آن ایده‌فروش بیفتیم.

ای کاش لازم نبود مرتباً در شیپور هشدار دمید. و بسیار تلخ است وقتی می‌دانی صدایت را کسی نخواهد شنید!

نوشته شده در آذر ۱۴۰۱

@jenabegav
👍215👎7
در باب مداخلات وطن‌پرستانه
بخش۱، مداخلات فرهنگی

شخصی به نام مسعود صالحی در توییتی به قیاس گرفتن "میهن‌پرستی" با "امت‌گرایی" و "ناسیونالیسم" اعتراض کرده، از دستاوردهای دخالت‌های دولتی میهن‌پرستانه اینها را ذکر می‌کند: "تبدیل ایرانی از رعیت به شهروند، تامین حقوق اساسی مردم از جمله حق رای زنان،کشف حجاب و آزاد کردن کَسر قابل توجهی از زنان ایرانی از قید روبنده و چادر، تامین امنیت کشور و خالی کردن کشور از راهزنان، گردن‌کشان و خوانین مرتجع قومی که آحاد مردم را چون تیول و نوکر خود می‌دیدند، برقراری نظام حقوقی و دادگستری مترقی، شکل دهی به اقتصادی با رشد اقتصادی دو رقمی،زمینه سازی برای حفظ محیط زیست، احراز سمت‌های ارزشمند همچون ریاست ملل متحد وقت،گردگیری از چهره ژولیده و عقب افتاده ایرانی." به عبارت دیگر، همان "دستاوردهایی" که معمولاً به پهلوی اول و دوم منسوب می‌شود.

آقای مهرپویا علا جواب خواندنی زیر را در توییتر نوشت، که با اجازه‌ی ایشان با کمی ویراستاری در اینجا می‌آورم:

یک بدبختی بشر این است که گفتن و باوراندن حرف بیهوده ساده است، ولی برای نشان دادن بیهوده بودن آن حرف، باید ده‌ها برابر انرژی صرف کرد و دست آخر هم کسی نمی‌شنود و فقط چند تا ناسزا نصیب آدم می‌شود.

۱. تا سال ۱۳۵۷ و حتی تا همین بیست سال پیش،  کسرِ بزرگی از جمعیت زنان ایرانی چادری بودند. البته در مناطق کرد و لر و گیلک‌نشین محدودیت زنان کمتر از مناطق شهری بود -- یعنی همان مناطقی که، در ادبیاتِ دولت‌گرای روشنفکرانِ ناسیونالیست، دولت مرکزی همواره رسالتِ «مدرن» ساختن آنها را بر عهده داشته است. ایران اما چند دانشگاه در مرکز استان‌ها و چند کازینو در رامسر نیست. دخالت‌های پهلوی، آتاترک و امان الله در امر حجاب این موضوع را در منطقه سیاسی کرد، تا در ایران به دست بنیادگرایان دینی افتاد و به معضل بدل شد. وگرنه جامعۀ ایران سنتی‌تر از امارت‌های عربیِ جنوب خودش نبود.

به واقع، در اواخر قاجار، جمعیت‌های آگاه‌سازی زنان  به مرور در حال شکل‌گیری بودند که البته بساط همه‌شان را اعلی‌حضرت [رضاشاه] جمع فرمود. امروز بافت جمعیت سنتی کشورهایی مثل امارات و کویت حضور زنان بیکینی‌پوش را در شهرهای خودشان پذیرفته‌اند و تنش شدیدی هم با دولت بر سر این موضوع ندارند. این تخم لق را که، دولت می‌تواند و باید برای پوشش افراد تعیین تکلیف کند، امثال فروغی و نشریات روشنفکری ناسیونالیست در ایران - به تقلید از همتایان ترک خود - کاشتند؛ و وقتی آن دستگاه در ۵۷ به دست بنیادگرایان دینی افتاد، برای همه طبیعی به نظر می‌رسید که از همان اقتدارِ نامشروعِ دولتی این‌بار برای تحمیلِ طرزِ فکر و سبک زندگی که خودشان مطلوب می‌دانستند استفاده کنند. وقتی نقض حق مالکیت فرد بر بدن خودش که بنیادی‌ترین حق است در جامعه‌ای رویه می‌شود، طبیعی است که هر کس زورش برسد از این شرایط به نفع خودش استفاده کند.

امروز آنچه بچۀ چهاردۀ سالۀ دبیرستانی را به این حد از آگاهی رساند که خطر کند و حجاب بسوزاند، برنامۀ «سیویلیزاسیون» فروغی یا «حرکت به سمت دروازۀ تمدن بزرگ» (آن هم با لگد) پهلوی دوم نبود. جالب اینجاست که رژیمِ کنونی هم اگر در این موضوع دخالت نمی‌کرد کار به موجودیتش گره نمی‌خورد.

‏۲. حق رأی به زنان را اولین بار در ایران جعفر پیشه‌وری داد. پیشه‌وری و توده‌ای‌ها هم پوپولیست‌هایی همچون محمدرضا پهلوی، و از جهاتی همچون پروگرسیوهای امروزی غربی، بودند، که از یک طرف کوچک‌ترین ارزشی برای آزادی فردی قائل نبوده و نیستند، ولی از طرف دیگر روی بعضی پیامدهای جانبی آزادی فردی بی‌جهت مانور می‌دهند. آن زمان حق رأی زنان مُدِ روز بود، همان‌گونه که امروز ازدواج همجنس‌گرایان سکۀ رایج شده است. از لحاظ تاریخی سوئیس دیرتر از ایران و پاکستان به زن‌ها حق رأی داد، ولی هیچ عاقلی از این نتیجه نمی‌گیرد که ایران و پاکستان از سوئیس مترقی‌تر بودند.

ادامه دارد.....

@jenabegav
👍86👎13
در باب مداخلات وطن‌پرستانه
بخش۲: مداخلات اقتصادی

ادامه‌ی رشته توییت آقای علا:
۳. رشد اقتصادی شوروی در دورۀ استالین تا زمان خودش سابقه نداشت! زمانی شوروی دومین اقتصاد بزرگ دنیا پس از ممالک متحد آمریکا بود. اینگونه رشدهای اقتصادی، همچون رشد اقتصادی ایران در دهۀ پنجاه خورشیدی، یا آلمان در دهۀ سی میلادی (دوران هیتلر)، یا عراق در دهۀ هفتاد میلادی (دوران البکر-صدام)، مصداق‌های بارز پدیده‌ای است که لودویگ فون میزس آن را "mal-investment" می‌نامد. به طور مختصر یعنی سرمایه‌گذاری غلط بر مبنای قیمت‌های دستکاری شده که در نهایت به اتلاف منابع می‌انجامد، و اگر متوقف نشود، بحران‌های ادواری را موجب می‌شود. اغراق نکرده‌ایم اگر انقلاب ۵۷ را به همان رشدِ بیمار نسبت دهیم. پهلوی کوشید با روی کار آوردن جمشید آموزگار مسیر را اصلاح کند، ولی علیرغم تمام اولدروم بلدروم‌های دوران حکومتش، آدم روزهای سخت و اهل ایستادن نبود. فرار را بر قرار ترجیح داد و عرصه را به آدم فرصت‌طلبی مثل بختیار واگذار کرد. ردۀ میانی دستگاه بروکراسی ایران پس از انقلاب و تا دو دهه پس از آن فرق عمده‌ای با پیش از انقلاب نداشت. «میزان حال افراد است» را اتفاقاً برای به کارگیری مجدد همان بروکرات‌ها ساخته بودند. پیامدهای آن پروژه‌های صنعتی دولتی - که تعدادی از آنها بعداً در دورۀ رفسنجانی اجرا شدند - هنوز گریبان محیط زیست ایران را رها نکرده است و رها هم نخواهد کرد. در سال‌های ۱۹۷۷ و ۱۹۷۸ رشد اقتصاد ایران منفی بود. ۱۹۷۹ انقلاب شد. پس از آن، تا چند سال ابتدای حاکمیت جمهوری اسلامی دوباره رشد مثبت شد. کوتاه سخن: این عددها بیانگر هیچ چیز نیستند. هر کس به نفع خود از آن استفاده می‌کند و آن بخشی را که به نفعش نیست نمی‌بیند.

اقتصاد اما بازی با عدد و آمار نیست. اقتصاد «اینجا تونل ساختم اونجا ذوب‌آهن ساختم» نیست. اقتصاد تأمین نیاز انسان است با استفادۀ بهینه از منابع کمیاب؛ و به جز استفاده از قیمت‌ها در بازار آزاد هیچ مکانیسم دیگری برای تشخیص نیاز آدم‌ها و تشخیص چگونگی تخصیص بهینۀ منابع در سطح کلان وجود ندارد.

هرچه برنامه‌ریزی دولت در اقتصاد افزایش یابد، قیمت‌ها غیرواقعی‌تر می‌شوند و منابع به شکل غلط‌تری سرمایه‌گذاری می‌شوند، تا آنجا که کل سیستم فرو می‌پاشد؛ مگر آنکه با ریاضت‌کشی چرخه متوقف شود.
هیچ مغز متفکر و تکنوکرات و نابغه‌ای و هیچ ابرکامپیوتری نمی‌تواند جای قیمت در بازار آزاد را بگیرد. شوروی را کمبود نابغۀ ریاضی نابود نکرد، بلکه کمبود آزادی نابود کرد. بازار آزاد هم به نوبۀ خود نیاز به پایۀ حقوقی دارد که حق مالکیت و آزادی فرد در آن تثبیت شود و ملی‌گرایی (که اسلام‌گرایی هم صورت دیگری از آن است) و چپ‌گرایی به یک اندازه و از اساس در نفی این حق شکل گرفته‌اند.
بی‌تناقض‌ترین و صادق‌ترین حزب سیاسی دشمن آزادی در تاریخ «حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان» بود. در تحلیل نهایی هیچ تفاوتی میان ناسیونالیسم و سوسیالیسم وجود ندارد.

جنبش کنونی در ایران هم اگر می‌خواهد کشور را به مسیر درست یا دست‌کم درست‌تری بیاندازد، باید در نفی این دو ایدئولوژی در تمام اشکال آن و در تأکید بر آزادی حداکثری شکل بگیرد. یک جنبۀ امیدوار کننده آن است که کشور اساساً ظرفیت مادی برای ارتکاب بیشتر حماقت ندارد. اصرار بر تداوم منطق صد ساله کشورداری در نهایت به بالکانیزه شدن کشور می‌انجامد و این به نفع هیچ‌کس نیست. خود دانید!

@jenabegav
👍133👎10
قانون و قضاوت

آقای مرتضی کاظمی خیلی خوب و ظرف سه چهار دقیقه‌ی کوتاه، داستانِ قانون خودجوش (در مقابل مقررات دولت‌ساخت و تصنعی) را و دادگستری مستقل (در مقابل محکمه‌ی حکومتی) را توضیح داده است👇
https://t.me/mortezakazemii/47

نکته‌ی حائز اهمیت این است که در احادیث شیعه، شیعیان از رجوع به قاضیِ منصوبِ حکومت‌های وقت نهی شده‌اند، و از آنها خواسته شده که در اختلافاتِ بینشان، خودشان بر یک نفر به عنوان قاضی توافق کنند. این در حالی است که حتی قضات منصوب حکومت در آن زمان استقلال خیلی بیشتری از حکومت داشتند تا قوه قضاییه کنونی ما (و اکثر قاضیان هم منصوب حکومت نبودند).

دستگاه قضا برای آنکه خودجوش، مستقل و "مردمی" باشد، لازم‌ نیست که حتماً طی سازوکارهای دموکراتیک انتخاب شده باشد (مثل مثال سوئیس یا خیلی از دادگاه‌های آمریکا). در دنیای قدیم و در جاهای مختلف سازوکارهای متفاوتی برای این منظور به طور خودجوش در جامعه به وجود آمده بود.

در کشور ما متاسفانه تقریباً تمام نهادهای سنتی مستقل از دولت طی صد سال گذشته نابود شدند، و این ما را در وضعیت فعلی گذاشته که راهکاری به غیر از قوه قضاییه دولتی نمی‌شناسیم. شاید در آینده راهکار خودجوشی پیدا شود یا راه‌های دموکراتیک و کاملاً مستقل از حکومت برای این منظور بسط یابد. تا آن موقع، به نظرم بهترین کار در مورد اختلافات، در صورت امکان همان است که احادیث گفتند: سعی کنیم اختلافات را با توافق بر سر یک داور عادل حل و فصل کنیم و به قوه‌ی قضاییه مراجعه نکنیم. شاید از همین راه کم‌کم و به صورت خودجوش اولین جوانه‌های یک نهاد قضایی مستقل سرزد.

@jenabegav
👍86👎4
نکته‌ی خیلی مهم:

#بازار_آزاد نه تنها جایی است که افراد می‌توانند در نبودِ دخالت دولتی و با ریسک‌پذیری و قبول خطر ثروتمند شوند، بلکه، حتی مهم‌تر، جایی است که افراد به خاطر ریسک‌هایشان شکست می‌خورند و حتی ورشکست می‌شوند، بدون آنکه دولت حتی انگشتی برای کمک به آنها بلند کند!

در اکثر کشورهای دنیا یکی از بیزینس‌هایی که کمترین دخالت دولتی را دارد صنعت رستوران‌داری است (حتی به نسبت در ایران خودمان!). نتیجه‌اش یک بیزینس خیلی پولساز برای تعداد کمی از خوش‌شانس‌ها بوده، تعداد زیادی رستوران با درآمد نه چندان زیاد، و عده‌ی زیادی از کسانی که وارد این بیزینس شدند و شکست خوردند! و نتیجه‌ی دیگرش تعداد زیادی رستوران با قیمت‌ها و کیفیت‌های مختلف برای انواع مشتری ها بوده. یعنی برنده‌ی اصلی صنعت رستوران‌داری مشتریان بوده‌اند.

تمام شاهکار آزادی اقتصادی در همین است: ریسک آنترپرانورها، ثروتمند شدن یا شکست خوردنشان، و منفعت مشتری از ریسک کردن آنها.

@jenabegav
👍141👎3
جناب گاو
سود و زیانِ #جنگ گفته می‌شود که در طی هشت سال جنگ #عراق و #ایران، همه‌ی دنیا به خصوص آمریکا و اروپا تمام‌قد پشت عراق ایستادند. گفته می‌شود که منتفع و برنده‌ی اصلی این جنگ آمریکا و اروپا بودند، به خصوص کارخانه‌های تسلیحاتی آنها. این دو عکس (این و این) آمار…
از سایت رسمی مقام رهبری.
نقل قول از ایشان: شوروی، در حالی که همه گونه تسلیحات و کمکی در اختیار عراق قرار می‌داد، به ایران حتی اجازه‌ی عبور سیم خاردار را نمی‌داد!

در واقع تقریباً تمام سلاح عراق از بلوک کمونیستی (شرق) تهیه می‌شد. این مطلب را ببینید👇
https://t.me/jenabegav/861

@jenabegav
👍102👎2
رزق حلال و طیب و پاک

انقلاب ۱۳۵۷ خیال خیلی از مذهبی‌های جامعه را از یک چیز راحت کرد: قبل از انقلاب، عموم دینداران سنتی اعتقاد داشتند که حقوق و دستمزد دولتی حرام و یا لااقل شُبهِه‌ناک است؛ حالا در مورد بعضی شغل‌ها، مانند معلمی، کمتر، و در مورد بعضی شغل‌های دولتی مثل کارمند اداره‌ی مالیات، بیشتر!

بعد از انقلاب، دیگر خیال مذهبیون از این حیث راحت شد! نه تنها حقوق دولتی حلال و مباح گشت، انواع رانت‌ها نیز حلال شد. دیگر حتی نمی‌توانستند تشخیص دهند که دارای رانتی شده‌اند، بلکه همه چیز را حق‌شان می‌دانستند: حلال و طیب و پاک!

حتی کارمندی بانک‌ها، که یکی از بزرگترین عوامل اصلی افزایش نقدینگی، فساد، تورم، نابرابری، و ایجاد فقر در جامعه‌اند نیز حلال گشت. همان بانک‌هایی که، در عین ضررده بودن، وام‌هایی با سود بسیار پایین و شرایط عالی در بازپرداخت برای کارمندانشان (و نه بقیه‌ی مردم) مهیا می‌کنند! ضرر بانک‌ها از جیب مردم می‌رود (به صورت تورم)، و وام‌های خوبِ آن را رانتداران و کارمندان بانک‌ها می‌گیرند، حلال و طیب و پاک!

یا حلال شد که اموال تملیکی، مثلاً اموالی که به عنوان کالای قاچاق مصادره شده، را به کارمندانِ اداره‌های مختلف دولتی با قیمت بسیار نازل بفروشند، اگرچه خودِ قانون ج.ا. می‌گوید که این اموال باید در مزایده فروش رود و صاحب اصلی کالا اولویت خرید دارد (حالا بگذریم که در هر صورت این اموال غصبی است)! محال بود که قبل از انقلاب، یک دیندار سنتی به این اموال دست بزند. کارمندان می‌دانند این اموال از کجا آمده و شرایطش چیست، ولی حتی مذهبی‌هایشان هم آن را می‌خرند و می‌خورند، حلال و طیب و پاک!

حالا دیگر وارد بحث زمین‌ها و خانه‌های مصادره‌ای نمی‌شوم، همان‌هایی که خیلی خوب‌هایش در شمال تهران را می‌دانید که در اختیار چه کسانی قرار گرفت! یا کارخانه‌های مصادره‌ای را......

@jenabegav
👍255
مالیات عایدی سرمایه و دلال‌ها!
✍محمود اولاد

✅من قصد دارم خانه‌ام را بفروشم و خانه دیگری بخرم. خانه‌ی موردِ نظرم را پیدا کرده‌ام، اما مشتری برای خانه‌ام هنوز پیدا نشده. نگرانم آن خانه به فروش برسد. بیعانه داده‌ام و باید تا 1 ماه بقیه‌ی پول را بدهم. اما مشتری برای خانه‌ام نیست. یک دلال حاضر است خانه‌ی 5 میلیاردی را 4.8 بخرد!  200 میلیون ضرر می‌کنم. اما اگر قبول نکنم بابت فسخ اون معامله، تقریبا همین مقدار باید ضرر و زیان دهم. ضمن اینکه باز باید چند ماه بگردم تا خانه دلخواهم را پیدا کنم که هزینه‌ی زمانی بالائی برام داره و مهمتر اینکه اون خونه که خیلی دلم می‌خواست بخرم را از دست می‌دم، و تازه توی این فاصله، ممکنه خونه باز گرون بشه و نتونم بخرم! با رضایت خاطر، حاضر می‌شم 200 زیر قیمت بفروشم به دلال. اگر این دلال نبود، قطعا ضررم زیاد می‌شد؛ مهم‌ترینش، خونه‌ی مورد دلخواهم از دست می‌رفت و باید باز چند ماه کفش آهنی به پا از این بنگاه به اون بنگاه سر می‌زدم و خونه می‌دیدم.
➖➖➖➖➖➖
✅من دلالم! اون خونه را 4.8 می‌خرم و جای اون فرد، پول من منتظر مشتری برای خانه می‌مانَد. در فاصله‌ای که مشتری پیدا بشه، اگر پولم را توی بانک می‌گذاشتم، از سود بانکی 20 درصد برخوردار بودم. یعنی ماهی حدود 80 میلیون! اینجا ریسک داره! ممکنه یک‌ماهه مشتری پیدا بشه و ممکنه 3 ماه طول بکشه! اگر بیش از 3 ماه شود، عملاً ضرر می‌کنم. حتی اگر ماهی 2  درصد هم قیمت بره بالا و تورم هم ماهی1.5درصد باشه! اما اگر بتونم سریع بفروشم، سود خوبی می‌کنم. من هم مثل هر فعالیت دیگری دارم ریسک می‌کنم. ممکنه در چند معامله سود و در برخی ضرر کنم. سود، پاداش ریسک کردنم است.
➖➖➖➖➖➖
❌من دولتم! دلالی را شغل کاذب می‌دونم. اونها دارند از عدم تقارن اطلاعات سود می‌برن. معاملات سوداگرانه می‌کنند. من باید با تنظیم‌گری بازار، دست اینها را از بازار قطع کنم. سرمایه‌ی اینها باید بره سمت تولید نه سوداگری! هرکسی که در کمتر از یک‌سال مدام خونه بخره و بفروشه، سوداگر محسوب می‌شه و باید مالیات عایدی سرمایه بده! با این راه، باعث می‌شم اینها سرمایه را بردارند برن سمت تولید.
➖➖➖➖➖➖
✅من اقتصاددانم! اقدام دولت را تنظیم‌گری نمی‌دانم، بلکه مداخله‌ی غلط در بازار می‌دانم. چون اگر اون دلال نباشد، اون فروشنده و خریدار متحمل هزینه‌ی مبادلاتی سنگین می‌شن. می‌شه هزینه مبادلاتی را کم کرد. مثلاً از طریق همین سایت‌های اینترنتی فروش خونه، که این کار را کرده. البته لزومی به دخالت دولت هم نیست و اگر بذاره، خود بازار از همین شیوه‌ها با رشد تکنولوژی استفاده می‌کند. اما نمیشه کلاً هزینه مبادلاتی را حذفش کرد. در نتیجه، دلالی کمتر میشه، ولی از بین نمیره. دلالی فعالیت سودمندی برای جامعه است. هرچند، اینجا هم مثل همه بخش‌های اقتصادی، مشکل داریم. اما اون مشکل دلیل بر کلاً بی‌فایده و غیرمولد دانستن این فعالیت نیست. اینجا باید دید دولت چه نقشی در پیچیده شدن فرآیند معاملات در بازار دارد! خود دولت خیلی مواقع، با قوانین و مقرراتی که می‌ذاره، باعث میشه هزینه‌ی مبادلاتی به شدت افزایش یابد و اون هم خُب، باعث گسترده شدن فعالیت دلالی میشه. به دولت می‌گم: اگر میخواهی بخشی از سرمایه‌ی دلالها به سمت تولید بره، ببین چه نقشی در افزایش هزینه‌ی مبادله داری و اون را کم کن! ضمنا به دولت می‌گم: طرف دیگر قضیه را هم ببین! سرمایه را بخوان ببرن سمت تولید، آیا فضای کسب و کار مناسب است؟ ریسک سرمایه گذاری تولیدی پائین و قابل پذیرش هست؟ با قوانین عجیب و غریبت حقوق مالکیت سرمایه‌گذار را زیر پا نمیذاری؟ با انواع مجوزها، زمینه‌ی ایجاد انحصارها را باعث نشدی؟ سیستمت رانتی نیست؟ اینها را باید حل کنی تا بشه گفت داری تنظیم‌گری می‌کنی!
http://t.me/maolad

@jenabegav
👍126👎2
توهمات

دلار ۳۲ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت خودش قیمت را بالا برده تا نقدینگی را از بازار جمع کند و بعد دلار را پایین بیاورد.

دلار ۳۶ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

دلار ۳۸ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

دلار ۴۰ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

دلار ۴۲ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

دلار ۴۴ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

دلار ۵۰ تومان!
بعضی‌ها: دلار قیمتش این نیست! دولت....

پس‌فردایش، دلار ۴۸ تومان!
بعضی‌ها: هاااا! دیدید گفتیم کار خود دولت است!

نتیجه‌ی۱: معتقد به توطئه همیشه برحق است و هیچگاه اشتباه نمی‌کند (فرق نمی‌کند که معتقد باشد همه‌اش کار انگلیسی‌هاست، یا همه‌اش کار صهیونیست‌هاست، یا همه‌اش دست خود دولت است.... هیچ گاه نمی‌توانید اثبات کنید اشتباه می‌کند.)

نتیجه‌ی۲: دولت قادر مطلق است! اگر هر چیز بدی اتفاق افتد به خاطر ناتوانی یا جهل یا حماقتِ دولت نیست! ابداً! اصلاً دولت خود خداست!

@jenabegav
👍185👎4
جناب گاو
مالیات عایدی سرمایه و دلال‌ها! ✍محمود اولاد ✅من قصد دارم خانه‌ام را بفروشم و خانه دیگری بخرم. خانه‌ی موردِ نظرم را پیدا کرده‌ام، اما مشتری برای خانه‌ام هنوز پیدا نشده. نگرانم آن خانه به فروش برسد. بیعانه داده‌ام و باید تا 1 ماه بقیه‌ی پول را بدهم. اما مشتری…
دلالی

این متنی که آقای اولاد در مورد دلالی و نقش مثبت آن نوشته، هرگز به این معنی نیست که هر دلالی آدم خوبی است، یا خیلی از دلالی‌ها در ایران مشکلات خاص خود را ندارد! اصولاً شغل دلالی شغلی است که شاید بیش از همه‌ی شغل‌های "معمولی" جاذب افراد دروغگو و حقه‌باز است! صد البته این به این معنا نیست که هر کس نقش دلال را در معامله‌ای بازی کرد فریبکار و دروغ‌گوست! من خودم کسانی را می‌شناخته‌ام که دلال بودند و بسیار راستگو و شریف! نیز، توجه کنید که گفتم که در میان شغل‌های "معمولی"، شغل دلالی بیشتر جاذب آدم‌های دروغگوست! در واقع، دنیای سیاست و سیاستمداری خیلی خیلی بیشتر جاذب شارلاتان‌هاست.

آنچه که آقای اولاد سعی دارد در این متن و متن‌های خوب مشابه (مثلاً این یا این) جا بیندازد، به نظرم این نکات است:

۱- دلال و شغل دلالی در هر بازاری مورد نیاز است! خواه آن بازار آزاد یا کمتر آزاد و کنترل شده باشد، و یا سالم یا ناسالم باشد.

۲- آنچه که نیاز به دلال را ایجاد می‌کند عدم دسترسی به اطلاعات است، مثلاً این نکته که خریدار و فروشنده‌ی یک کالا از وجود هم بی‌خبرند، یا نمی‌دانند طرف مقابل حاضر به چه معامله‌ای و با چه نرخی است. این مشکل اطلاعات را نمی‌شود کاملاً حذف کرد، و بنابراین دلال را نمی‌شود حذف کرد. هر چه این مشکل بیشتر، نیاز به دلال هم در بازار بیشتر می‌شود.

۳- حذف کامل دلال از اقتصاد نه شدنی است و نه مطلوب. نشدنی است، به این علت که مشکل دسترسی به اطلاعات و نیز عدم تقارن اطلاعات هیچ‌گاه کاملاً از بین نمی‌رود. مطلوب نیست، چون دلال هزینه‌ی مبادله را خیلی اوقات برای افراد پایین می‌آورد، به خصوص در نبود اطلاعات لازم. دلال این کار را یا با دسترسی بهتر به اطلاعات انجام می‌دهد یا با دور زدن بعضی مقررات، یا با ریسک‌پذیری. در هر صورت، حذف او مسئله‌ای را برای دیگران حل نمی‌کند و فقط هزینه‌ی مبادله را برای آنان بالا می‌برد.

۴- خود مقررات دست‌وپاگیر دولتی و انحصارات دولتی و کنترل‌گری‌های دولتی از مهم‌ترین عوامل عدم تقارن اطلاعات است و بنابراین همین‌ها مهم‌ترین عامل در نیاز به دلالی، و نیز عامل اصلی بسیاری از فسادهایی‌اند که در این شغل به چشم می‌خورند. حال، مقررات جدید که برای حذف دلالی وضع شود، دقیقاً به همین دلیل مشکل را بدتر و حادتر می‌کند!

@jenabegav
👍59👎1
فرار مغزها

داستان واقعی: سال ۱۳۸۰ بود و بحث بر سر "فرار مغزها" داغ بود، و خود رهبر انقلاب هم در یک سخنرانی نسبت به این مسئله هشدار داده بود.

دوستم از دانشگاهی در آمریکا پذیرش و بورس تحصیلی گرفته بود، و برای اخذ ویزا به ترکیه رفته بود. در بازگشت به ایران، در مرز زمینی ترکیه، مامورِ یکی از نهادهای امنیتی وارد اتوبوس شد و شروع کرد به سؤال از مسافران. بسیاری از مسافران چیزهای ممنوعه‌ای چون مشروبات الکلی با خودشان داشتند و بنابراین نگران بودند لو بروند. دوست من اما این نگرانی‌ها را نداشت. افسر به او که رسید از او پرسید که چرا به ترکیه رفته است. دوستم جواب داد که برای اخذ ویزای تحصیلی آمریکا!

"ها! فرار مغزها! تو پیاده شو ببینم!"

دوستم را از اتوبوس پیاده کرد، او را به کنار دیواری برد و گفت: "رو به دیوار، دست‌ها بالا سر،  دست‌هایت را بذار روی دیوار!" دوستم اطاعت کرد. "حالا هر چی تو جیب‌هایت داری را بریز بیرون!" دوستم خواست این کار را بکند که با اعتراض مامور مواجه شد: "مگر نگفتم دست‌ها روی دیوار؟"
--"خوب پس چه طوری جیب‌هایم را خالی کنم؟!"
--"آها! از اون لحاظ! دست‌هایت را یکی‌یکی بردار!"

بعد از این صحنه‌ی کمدی، بازجویی برای دو سه ساعت شروع شد، این که چرا رفتی ترکیه و آنجا در سفارت چه کردی و چرا می‌خواهی "فرار مغزها" کنی و .... آخرش هم دوربین فیلمبرداری دوستم را از او گرفت و به او گفت که بعد از دیدن فیلم‌هایش اگر موردی نداشت آن را برایش می‌فرستند (و واقعاً هم بعد از چند هفته فرستادند). دوستم بعد از تحمل خفت و خواری بازجویی( برای جلوگیری از "فرار مغزها"!)، کلی هم از مسافرین اتوبوس برای معطل کردنشان فحش و متلک شنید.

حالا شاید این داستان کاملاً واقعی به نظرتان جُک بیاید، ولی مگر بقیه‌ی کارهایمان به غیر از این است؟

مدیونید اگر به نظرتان دستورالعمل‌هایی چون "فلان چیز گران می‌شود، پس رویش مالیات بر عایدی سرمایه ببندید،" یا "اجناس دارند گران می‌شوند، پس سامانه راه می‌اندازیم و بازرس می‌فرستیم،" یا "بی‌حجابی زیاد شده، پس پاساژ می‌بندیم و جریمه می‌کنیم" واقعاً فرق و توفیری دارد با "دست‌ها روی دیوار، جیبت را خالی کن!"   آن دستورات کذایی همان‌قدر برای کنترلِ قیمت‌ها و تورم و حجاب کارایی دارد که این یکی برای جلوگیری از فرار مغزها داشت! تفاوتش این است که این یکی دسته‌گلِ یک مامورِ ساده‌دل بود و ضررش فقط معطل کردن دوستم و تحقیر چند ساعته‌ی او بود، ولی آن "تمهیدات" تراوشات مغزی تعدادی بوروکرات متفرعن یا اقتصاددان پشگل‌فروش است، و ضررشان برای کل کشور بسیار اساسی‌تر و بادوام‌تر است.

اخبار چند وقت اخیر را بخوانید و ببینید که در مورد انواع و اقسام مشکلات، اعم از تورم و قیمت ارز و مسئله‌ی حجاب و مسئله‌ی فضای مجازی و مشکل نارضایتی‌ها و اعتراضات و مسئله استارلینک و .....، آیا فوج‌فوج نمایندگان مجلس، وزرا، معاونان، فرماندهان، اقتصاددانان دولت‌گرا، و بقیه‌ی اصحاب و اذناب، به غیر از بگیر و ببند و می‌گیریم و کنترل می‌کنیم، چیز دیگری در چنته دارند؟ به تمام امور نگاه امنیتی و کنترل‌گر دارند!

دوست من در ماجرای فوق الان در یک دانشگاه آمریکایی استاد است. اگر ایران مانده بود، برای کشور توفیر چندانی نداشت. مشکل ما هیچگاه "فرار مغزها" نبوده، بلکه سیطره‌ی "مغز خرها" بوده، با این تبصره که اولاً آن حیوان آرام و گوش‌مخملی هیچ‌گاه دچار توهماتِ اینها نمی‌شود، و ثانیاً شهوت اینها برای کنترل به مراتب بیشتر است از شهوت جنسیِ آن زبان‌بسته که به آن معروف است!

@jenabegav
👍288👎2
دزد گوسفندان، همان دزد معاش مردمان!

متن جالب زیر چند وقت پیش در فضای مجازی منتشر شد. آن را به همراه جواب دوستم، آقای آدینه، در اینجا می‌آورم:

چه کسی گوسفندان پدرم را دزدیده است؟

سال ۱۳۹۲ پدرم را تشویق کردیم که به علت کهولت سن گوسفندان خود را فروخته، پول آن را نزد بانک سپرده‌ی بلند مدت بگذارد. تعداد ۴۰ راس دام به قیمت روز هر راس دویست هزار تومان. کل پول حاصل از فروش مبلغ هشت میلیون شد که آن را نزد یکی از بانک‌ها سپرده بلند مدت با سود تقریبی بیست درصد سپرده‌گذاری کردیم. طی هشت سالِ گذشته حدود دوازده میلیون و هشتصد هزار تومان سود گرفته که با جمع سپرده خودش بیست میلیون و هشتصد هزار تومان می‌شود.

حالا پدرم تا حدودی دچار کهولت سن شده و ایراد گرفته که من سود نمی‌خواهم، لطفاً گوسفندانم را پس بدهید! با کل پول حاصل از سپرده خودش و سود حاصله ما فقط حداکثر پنج راس گوسفند می‌توانیم برایش خریداری کنیم. یعنی تعداد ۳۵ راس گوسفند کم می‌آوریم.

این موضوع فرزندان را دچار چالش عجیبی نموده و خواستار به کار گرفته شدن بهترین کارآگاهان پلیسی شده‌اند که دزد آن تعداد ۳۵ راس گوسفند را مشخص کنند و یک قاضی عادل و آگاه نیز حکم عادلانه صادر کرده و علاوه بر تعداد ۳۵ راس گوسفند سود حاصل از شیر و پشم و زاد و ولد آن را محاسبه و به پدر برگرداند و اگر نه پدر به فرزندان شک نموده، آنها را دزد گوسفندان خود قلمداد خواهد کرد.

لذا از حاذق‌ترین کارآگاهان حوزه اقتصاد و عادل‌ترین قضات حاضر در کشور خواهشمند است این موضوع را مورد بررسی و این مرد پیر کم شنوا را به حقوق خویش برسانند.

جواب آقای آدينه:

دزد گوسفندانِ ایشان و اموال سایر مردم دولت است! اما چون این دزدی به شکل بالا رفتن از دیوار انجام نشده است، شرحِ چگونگی آن سخت است. این دزدی واقعاً چطور رخ می‌دهد؟ شرحش به طور ساده (و با صرفنظر کردن از پیچیدگی‌های تکنیکی) این گونه است که در زیر می‌آید:

بانک مرکزی (که در واقع بانک اختصاصی خود دولت است) به همراه شبکه‌ی بانکی، تولید کنندگان پول از هیچ‌اند (به این پول، پول دفتری یا حسابداری می‌گویند). بعد از خلق پول (که در سیستم تورمی کشورمان هر روزه انجام می‌شود)، بانک‌ها این پول را در حجم‌های بسیار عظیمی به اقتصاد تزریق می‌کنند. در واقع دولت و بانک‌ها با این پول، از منابع موجود در اقتصاد خرید می‌کنند و آن منابع را تصاحب می‌کنند. وقتی که کم‌کم پول جدید دست‌به‌دست می‌شود و در دست دیگران هم وارد می‌شود، آنها هم شروع به خرید می‌کنند (اثر کانتیلون). به این شکل موج‌هایی از تقاضا برای تمام کالاها شکل می‌گیرد و قیمت آن کالاها دائم بالا می‌روند. در چنین وضعیتی که قیمت‌ها بالا می‌روند آن کسی که پول نگه‌داری می‌کند و نه کالا (مثل این پدر) عقب می‌ماند. اگر تا دیروز با پولش می‌توانست ۴ کالا بخرد اکنون بخاطر افزایش قیمت‌ها می‌تواند ۲ کالا بخرد. در واقع ارزش پول او حالا در مقایسه با سایر کالاها کم شده است. پولش بی‌ارزش شده است. پول هم مانند هر کالای دیگری وقتی حجمش زیاد شود ارزشش کم می‌شود!

این بالا رفتن قیمت‌ها با تاخیر اتفاق می‌افتد، بنابراین در این فرایند، آنهایی که زودتر به پول جدید دسترسی پیدا می‌کنند و کالاها را با قیمت پایین‌تری درو می‌کنند، منابع درون اقتصاد را به نفع خود تصاحب کرده‌اند. در راس این هرم، دولت و شبکه‌ی بانکی آن و سایر افراد نزدیک به این موسسات قرار دارند که پول جدید را قبل‌ از همه دریافت می‌کنند و با آن منابع درون اقتصاد را به تملک خود در می‌آورند.

آیا یک قاضی، هر چند عادل و توانا، اولاً امکان در افتادن با این دزدان را دارد؟ و ثانیاً، اصلاً امکان بازپس‌گیری اموال دزدیده شده و برگرداندن آن اموال به مالباختگان را دارد؟ (چه‌طور؟ با چه مکانیسمی؟)

@jenabegav
👍167