چند وقت پیش با جناب قدک‌پور (کانال پرهیز از پرتگاه توسعه)، که در زمینه کشاورزی و برنامه‌های توسعه بسیار تجربه و دانش خوبی دارند و از منتقدان همیشگی تخریب محیط زیست برای توهم توسعه بوده‌اند، در مورد روش‌های بهینه آبیاری صحبت می‌کردم. چیزی گفت که شگفت‌زده‌ام کرد! می‌گفت که روش‌های آبیاری تحت فشار، مثل آبیاری قطره‌ای و‌ مانند آن، که همیشه (در مقابل آبیاری غرق‌آبی) راهکار جلوگیری از هدر شدن آب به شمار می‌روند، در حقیقت خود عامل بحران‌اند؛ می‌گفت که در اقلیم ایران بهترین روش آبیاری همان روش سنتی غرق‌آبی است! چرا؟! چون که ما انسان‌ها تا آنجا که بتوانیم از طبیعت به هر طریقی که بتوانیم آب برداشت می‌کنیم. در روش غرق‌آبی بسیاری از این آب را به طبیعت (به سفره‌های زیرزمینی) برمی‌گردانیم؛ یعنی در روش غرق‌آبی مالیات طبیعت را می‌دهیم! در حالی‌که، در روش‌های دیگر، همه آب را برمی‌داریم و با آنچه به گمان‌مان «صرفه‌جویی» می‌آید، تمام آن آب را صرف بسط کشاورزی می‌کنیم که در نهایت به بحران محیط زیستی خواهد انجامید!
@jenabegav

نوشته‌ای از شخص شخیص جناب گاو:

این نوشته‌ای است که سرشتی شخصی دارد، یعنی برای این نوشته‌ام که وظیفه‌ای شخصی را به جا آورم: وظیفه وفاداری مردانه به دوستان، و دفاع از آنان وقتی که می‌دانی برحق اند و باید از آنان دفاع کرد.

در طول چند سال گذشته، به علت نزدیکی آرا، با عوامل اصلی پژوهشگاه مالکیت و بازار دوستی صمیمی به هم رساندم. دو سه روز گذشته دیدم که در جریان خط سفید اینترنت به آنها کلی هجمه شده است. خودشان در پستی کوتاه داشتن اینترنت سفید و یا هر رانت دیگری را محکم رد کردند.

تعداد قابل توجهی اشخاص دیگر هم بودند که به خاطر اینکه لوکیش‌شان در توییتر «ایران» خورده به همین برخورداری متهم شدند، ولی خودشان داشتن اینترنت بی‌فبلتر را منکر شدند. لااقل در دو سه مورد، تقریباً همه به این نتیجه رسیدند که راست می‌گویند. نمی‌دانم آیا در چنین مواردی آیا راهی برای کشف حقیقت هست یا نه!

ولی موظفم این را گزارش کنم: در چند ماه گذشته، ادمین اصلی کانال‌ها و اکانت‌های پژوهشگاه، چند بار از من تقاضای کمک برای یافتن وی‌پی‌ان کرد (بک بار مستاصلانه!). در جریان جنگ ۱۲روزه که خیلی اوقات فقط اینترنت داخلی کار می‌کرد، او‌ نیز مشکل وصل شدن داشت. یعنی من مطمئنم که او‌ نیز مانند من از فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌های رایگان استفاده می‌کرد.

بچه‌های خوب پژوهشگاه کلا چهار شماره از فصلنامه خود را چند سال پیش منتشر کردند که کارهای واقعاً خوبی بود. بعد از آن، به دلیل اینکه هیچ اسپانسر درخوری نیافتند و خودشان هم از نظر مالی بسیار در مضیقه بودند، کار را علیرغم شوق‌شان رها کردند. سه سالی هم دنبال آن دویدند که مجوز قانونی برای فصلنامه بگیرند، که چون کار تعطیل شد پس از اخذ آن دیکر چیزی منتشر نکردند! فعالیت‌شان محدود شده بود به همین پست‌های تلگرامی و توییتری که اکثراً هم فنی بود و مخاطب چندانی نداشت! حالا کسانی که عمری رانت‌خور بوده‌اند، به این دوستان که ثانیه‌ای در عمرشان رانت یا رابطه حکومتی نداشته‌اند انگ رانتخواری می‌زنند!

بعید بدانم که این شهادت من کسی را متقاعد کند، ولی وظیفه‌ام می‌دانستم که بگویم.

حالا خیلی از کسانی که حمله کردند و انگ زدند را من اصلاً داخل آدم حساب نمی‌کنم. ولی از آقای تدینی که این واکنش سخیف و سخره‌آمیز را داشت در عجبم! هرچه باشد، وقتی که ایشان اصلاً شهرت امروز را نداشت، بچه‌های پژوهشگاه در گروه تلگرامی خود برای معرفی کتاب «اسلامگرایی» که به تازگی ترجمه کرده بود دعوتش کردند. روابط‌شان با او هم دوستانه بود. کتاب‌هایش را در کانال خود معرفی می‌کردند (اینجا و اینجا). در درگذشت مرحوم مادرشان در اکانت‌های پژوهشکاه آگهی تسلیت دادند. می‌دانم که به ملاقاتش در جلسات معرفی کتاب‌هایش می‌رفتند و خوش‌و‌بش داشتند... ولی گویا جناب تدینی به خاطر بعضی اختلافات فکری (مثلا در مورد اصلاحات ارضی یا راه‌آهن) همه اینها را نادیده گرفتند!

سوالی از آقای تدینی دارم: جناب آقای تدینی! نمی‌توانستید سه چهار روزی صبر کنید و بعد آن واکنش را نشان دهید؟ چگونه فقط بر اساس چنان اطلاعاتی که لااقل در مورد بعضی اکانت‌ها معلوم شد چندان دقیق نبوده، بلافاصله در جای قاضی نشستید و حکم صادر کردید؟ شما که دوستان ما را می‌شناختید، لااقل نمی‌شد یک تماس با ایشان بگیرید و از خودشان پرسشی کنید؟ حالا خود آنها هیچ، لااقل از دوستان مشترک‌تان می‌پرسیدید تا به شما بگویند که اینها بعد از انتشار فقط ۴ شماره چاپی از مجله پژوهشگاه، به دلیل مشکلات مالی کار مجله را تعطیل کردند! تا به شما بگویند که سه سال آزگار دنبال مجوز رسمی برای مجله بودند تا دچار مشکلات قانونی نشوند! آن وقت رانت اینها کجا بود؟! کدام از این دوستان حتی به مدت یک روز کار دولتی داشته یا با یک نهاد حکومتی رابطه‌ای داشته؟ آیا چنین حمله‌ای که مبتنی بر قضاوتی عجولانه و بدون شواهد کافی است،  بیشتر دال بر شکست شما در قسمت منطق و شواهد در مباحث مورد اختلاف نیست؟!
@jenabegav

پی‌نوشت: من خودم هیچگاه دخیل در کارها و امور پژوهشگاه نبوده‌ام.

حتی به من هم گهگاه تهمت «وصل بودن به نظام» زده شده. علتش؟ انتقادهایی که از دو پهلوی داشته‌ام! (بله، همینقدر احمقانه!). حالا بماند که صد برابر انتقادهای هزار بار تندتری به رژیم فعلی داشته‌ام!

اما جالب است که ببینید ما (خودم و رفقایم در پژوهشگاه) در چه مواردی منتقد دو پهلوی بوده‌ایم و در چه مواردی آنها را ستوده ایم! خلاصه بگویم: مواردی که به نظرمان در کارنامه پهلوی قابل ستایش آمده دقیقاً همان مواردی است که سیاست‌هایشان با سیاست‌های اتخاذی ج.ا. در تعارض کامل بوده! مهم‌ترینش سیاست خارجی بسیار معقول مرحوم محمدرضاشاه، عدم دخالت روحانیون در سیاست، و نیز آزادی اجتماعی نسبی در آن دوره.

اما چیزهایی که منتقدش بودیم، همان سیاست‌هایی است که در ج.ا. نیز به قوت و قدرت ادامه پیدا کرد: توسعه صنعتی دولتی، سیاست‌های سوسیالیستی مانند اصلاحات ارضی و ملی‌سازی صنایع و دولتی‌سازی تجارت خارجی (در زمان رضاشاه)، تمرکزگرایی و برنامه‌ریزی و تحمیل فرهنگی و ..... شاید تنها چیزی از پهلوی‌ها که به آن انتقاد داریم و ج.ا. آن را ادامه نداد، داستان باستان‌گرایی و جعل هویت #آریایی و مانند آن بود! اگرچه ج.ا. هم در هویت‌سازی و جعل تاریخی و مصادره اسطوره‌های ملی دست کمی از پهلوی که نداشت، بلکه خیلی هم شدیدتر عمل کرد.
@jenabegav

پی‌نوشت. یک مورد از سیاست‌های مشترک دو نظام را یادم رفت بگویم: تخریب بی‌امان قاجار و به خصوص ناصرالدین‌شاه شهید! این در ج.ا. با شدتی صدبرابر ادامه یافت.

دیدید گفتم:
https://t.me/uttweet/113295

جناب تدینی لطف کردند و پاسخی نوشتند که اینجا می‌توانید بخوانید! در آخر کلام هم فرموده‌اند که اگر ما اینترنت سفید نداشته‌ایم، ایشان عذر می‌خواهند. البته توقع من این بود که حرف ما را بدون اگر بپذیرند! ولی به هر حال، کاچی به از هیچی!

ابداً نمی‌خواهم وارد «کل‌کل کردن» با ایشان شوم. ولی چند نکته را لازم می‌دانم روشن کنم:
۱- در گروه مورد بحث ایشان که معمولا هزار نفر عضو دارد که می‌آیند و‌می‌روند، به خود ادمین‌ها (و به من) هم اهانت‌های زیادی شده بود. معمولا ادمین‌ها تا جایی اینها را تحمل می‌کردند و از جایی به بعد نه! سوال این است که آیا از طرف خود ادمین‌ها هیچگاه اهانتی صورت گرفت؟ بعد هم، تا آنجایی که من به خاطر دارم، تقریبا همه آنهایی که در گروه تقریبا با همه (و نه فقط آقای تدینی) درشتی می‌کردند از گروه اخراج شدند، و تعدادشان آنقدر زیاد بود که که برای خودشان گروهی مستقل با تعداد زیادی افراد تشکیل دادند.
۲-تمام حرفم این بود که تمام سعی خود ادمین‌ها در همه این سال‌ها در رفتار متمدنانه و حفظ رابطه خوب با آقای تدینی بود! حتی اگر این ادمین‌ها قاجاردوست و حتی چون من طرفدار سرسخت ناصرالدین‌شاه شهید باشند (که همه‌شان نبودند و نیستند)، این نکته ربطی به روابط انسانی ندارد.
۳- حرف خطرناکی است ما را متهم به تجزیه‌طلبی کردن یا ما را به تجزیه‌طلبان ربط دادن! من صراحتا به لوکالیسم (و نه حتی فدرالیسم) و تمرکززدایی معتقدم و آن را بارها خیلی شفاف گفته‌ام. ولی این که تجزیه‌طلبی از حرف من خوشش بیاید، نه به من ربطی دارد و نه به ادمین‌های پژوهشگاه! اگر بواسطه اینکه تجزیه‌طلبی از حرف من خوشش بیاید، من را باید بد حساب کرد، آیا به همان دلیل، چون من از اکثر حرف‌های آقای تدینی خوشم می‌آید و‌چند بار در همین کانال آنها را منعکس کرده‌ام، نباید آقای تدینی را بد حساب کرد؟ حالا هر چه بخواهیم کل‌کل کنیم، ولی لااقل یادمان باشد که برای هم دردسر درست نکنیم. در آخر کار در این سرزمین همه باید در کنار هم زندگی کنیم. حتی در مواجهه با یک هموطن مارکسیست-لنینیستِ تجزیه‌طلب هم باید اصول اخلاقی را رعایت کنیم.

باز از جناب تدینی برای پاسخ‌شان سپاسگزارم.

حالا این را هم بگویم: پست آقای تدینی که مرا برآشفت حالا چندان هم ناجور نبود، و سخن من هم بیشتر گلایه‌ای دوستانه بود. مشکل کمی هم اخلاق شخصی من است که در مورد دوستانم غیرتی‌ترم تا نسبت به خودم!😁

اما کسانی بودند که در این ماجرا حرامزادگی تمام کردند. روزی باید به خدمت آنها برسم.

هنر تبتی «ترسیم» ماندالا با ماسه‌های رنگی. این البته هنری است که عموماً توسط راهبان بودایی تبتی انجام می‌شود، و معمولاً پس از اتمام این کار زیبا و شگرف که ساعت‌ها زمان می‌برد، بلافاصله ماسه‌ها را (چنانچه در این کلیپ می‌بینید) جارو‌ کرده و با مراسمی آئینی در آب می‌ریزند. نمودی از گذرا بودن صورت‌ها در این جهان، چیزی که آیین بودا (و‌نیز بقیه ادیان الهی به زبان‌های مختلف) بر آن تاکید دارند.

در آخر، همه صورت‌ها به نیروانه، به آن «جوهر» بیصورت و بی‌چون و خلأوار برمی‌گردد، جوهری که در عین حال در بردارنده تمام صورت‌هاست!

در این جهان‌بینی است که زهد و حتی رهبانیت کاملاً معنا می‌یابد.

مسلماً برای کسی که جهان‌بینی مدرن امروزی را دارد، تمام اینها بی‌معناست. ولی چه معیاری هست که بتوان یک جهان‌بینی را بر دیگری رجحان نهاد؟ ممکن است بگویید که «آن جهان‌بینی که رفاه مادی بیشتری می‌آورد!» ولی این اصل شمردن رفاهِ این دنیا دقیقاً همان نگرشی است که جهان‌بینی سنتی آن را رد می‌کند (نه لزوماً جستجوی رفاه را، بلکه اصل شمردن آن را)! یعنی اگر دیدگاه کسی جهان‌بینی سنتی باشد، این برایش معیار خوبی نیست.

یک نکته‌ی کاملاً بدیهی، که البته بسیاری از روشنفکران از فهمیدنش عاجزند: وقتی نهادی، به مددِ قانون یا حکم حکومتی، کاملاً انحصاری یا متمرکز شد، دیگر نمی‌تواند مستقل از حکومت باشد! غیرممکن است که باشد!

چه "اتاق بازرگانی" باشد، چه "بانک مرکزی"، و چه "قوه قضائیه"!

آنهایی که از یک طرف ایجاد یک دستگاه دادگستری کاملاً متمرکز و انحصاری (صد البته از طرف "مستبدان منور") را می‌ستایند و برایش هورا می‌کشند، و از طرف دیگر از عدم استقلال قوه‌ی قضائیه و سیاسی بودن احکام قضایی می‌نالند، باید کمی به عقل سلیم خود مراجعه کنند، البته اگر چیزی مانده باشد!

مطلب مرتبط

#الاشارات_و_التنبیهات
@jenabegav

دور چون با ابلهان افتد، تسلسل بایدش!

ابلهان بوروکرات و تکنوکرات!

قانون بقای بلاهت در ایران: از بین نمی‌رود، و حتی شکلش هم عوض نمی‌شود!

کلیپی از گروه چراز

@jenabegav

در باب سرمایه‌داری آمریکایی

۱- همیشه به دوستان طرفدار بازار آزاد و آزادی اقتصادی توصیه کرده‌ام که از به کارگیری کلمه «سرمایه‌داری» یا «کاپیتالیسم» برای سیستم اقتصاد آزاد بپرهیزند! این کلمات به راحتی بد فهم می‌شوند.

۲- نکته دیگر آنکه، کاملاً اشتباه است که وقتی سخن از «نابرابری» عظیم در تقسیم ثروت در آمریکا سخن به میان می‌آید، آن را حاصل طبیعی اقتصاد آزاد دانست! در یک اقتصاد واقعاً و کاملاً آزاد، بعید بود که چنین نابرابری شکل بگیرد. مهم‌ترین رکن سرمایه‌داری آمریکایی که قسمت فایننس و بانکداری آن باشد، را مشکل بتوان آزاد نامید. بارها در بحران‌های مختلف، دولت آمریکا به کمک بانک‌های ورشکسته یا در مرز ورشکستگی رفته و آنها را نجات داده است. اگر فی‌المثل در بحران ۲۰۰۸ دولت آمریکا این کار را نکرده بود، الان تقسیم ثروت در آمریکا چیزی کاملاً متفاوت بود. یک قسمت مهم آزادی اقتصادی همانا عدم دخالت دولت برای نجات دادن سرمایه‌گذاری‌هایی است که به هر دلیل دچار شکست شده‌اند.

خود بانکداری مرکزی دخالت مستقیم دولت در مهم‌ترین رکن اقتصاد، یعنی پول و نیز نرخ بهره است. می‌شود بحث کرد که آیا وجود بانکداری مرکزی در اقتصادهای جدید لازم است یا نه. ولی اولاً، «بانک مرکزی مستقل» همه جای دنیا یک دروغ است (بعضی جاها دروغ بزرگ‌تر، بعضی جاها کوچک‌تر!)، و ثانیاً، وجود بانکداری مرکزی خود در تضاد با اقتصادی کاملاً آزاد است.

سخنم بر سر درست یا نادرست بودن سیاست دولت آمریکا یا بقیه دولت‌ها در این زمینه‌ها نیست ( فعلاً!). سخن این است که ارجاع نابرابری های موجود در ثروت به آزادی اقتصادی اصلاً درست نیست.

۳- دخالت‌های دولتی در آمریکا فقط منحصر به قسمت فایننس و بانکداری نیست. آیا بدون «سوسیالیسم آسفالتی»، وضعیت حمل و نقل در آمریکا همین بود که الان هست؟ یا در زمینه درمان و پزشکی، انحصارسازی‌های عیان دولتی و انواع دخالت‌های دیگر از یک طرف، و نیز غرامت‌های سنگینی و بی‌معنایی که دادگاه‌ها معمولاً برای پزشک یا بیمارستان برای کوچک‌ترین خطایی وضع می‌کنند، هزینه‌های پزشکی را در آمریکا به شدت افزایش داده است.

البته می‌توان دلائل بسیار زیادی ارائه کرد بر اینکه اقتصاد آمریکا نسبت به اکثر قریب به اتفاق کشورها آزاد است و اینکه قدرت اقتصادی آمریکا تا حد زیادی از همین آزادی می‌آید. فقط وقتی از چیزی دفاع می‌کنید یا آن را رد می‌کنید، بدانید آن چیز دقیقاً چیست!

مطلب مرتبط
@jenabegav

روز قانون اساسی

امروز ۱۲ آذر، روز قانون اساسی، را به همه مردم ایران تسلیت عرض می‌کنم!

قانون اساسی ما را جماعتی از انقلابیون چپی، بیسواد، نفهم و ایدئولوژی‌زده نوشتند. اکثر قسمت‌هایش با انشانویسی بچه دبیرستانی‌های دهه شصت تفاوتی ندارد. کلاً مغشوش است، و به جرات می‌توان گفت که علت‌العلل تقریباً تمام دردهای مملکت است.

به قوه مجریه همه گونه مسئولیتی داده، بدون هیچ قدرتی واقعی! به ولی فقیه همه گونه قدرتی داده، بدون مسوولیتی واقعی در قبال هیچ نهادی! به مجلس قدرت این را داده که در فساد هر چه خواهد شراکت کند. فقط همین نکته که مجلس می‌تواند با نصف آرا، هر وزیری که خواست را عزل کند، همین نکته کافی است که هر مجلسی و هر وزیری را بی‌بروبرگرد به دو طرفِ یک بده-بستان فاسد تبدیل کند (و همانطور که اینجا بروبچه‌های چراز شرح دادند، چنین چیزی فقط مختص قانون اساسی ایران است، حاصل عقل انقلابیون بی‌عقل!)....

هر نظام سیاسی خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد، اما قانون اساسی ما تضمین کامل و گریزناپذیر این است که نظامی داشته باشیم که بدی‌های هر سیستم سیاسی را در خود جمع کند و از خوبی‌های همه بی‌بهره باشد: از دیکتاتوری و دموکراسی و الیگارشی و سیستم پارلمانی و سیستم جمهوری و .....

قانون اساسی خوب به خودی خود نمی‌تواند ضامن یک سیستم سیاسی خوب باشد (نقش نهادها اینجا بسیار حائز اهمیت است)، ولی یک قانون اساسی بد صد درصد ضامن یک سیستم سیاسی بد است.

برای نگاهی به آشفته‌بازاری که اسمش را قانون اساسی گذاشته‌اند به این پست (که اصلا از کانال «صاحبقرانیه» است) و پست‌های بعدش نگاهی بیندازید.

@jenabegav

پی‌نوشت: منظورم از صفت «بیسواد» برای انقلابیون نداشتن سواد دانشگاهی یا حوزوی نبود! اینها اتفاقاً اکثراً دانشگاه‌رفته بودند. بلکه منظور نداشتن دانش در مورد چیزی بود که در موردش تصمیم می‌گرفتند.

در کف ندارم سنگْ من، با کس ندارم جنگ من،

با کس نگیرم تنگْ من، زیرا خوشم با گلستان!

@jenabegav

چیزی که مسلماً در این مملکت تکراری است همین «توطئه‌پنداری» ایرانی است، بیماریی که امیدوار بودیم نسل جدید کمتر دچارش باشد، ولی گویا امیدمان واهی بوده.

نه پسرم! سناریویی در کار نیست! همه چیز هم زیر سر انگلیس، یا صهیونیسم، یا رفسنجانی، یا سپاه، یا مجتبی خامنه‌ای، یا «خودشون» نیست!

این مطرح شدن‌های ناگهانی هم خاصیت مدیاهای جدید در دنیای جدید است که در آنها ناگهان امری یا خبری همه را هیجان‌زده می‌کند، ولی دو روز بعد همه یادشان رفته است.

یاد بگیر به جای جستجوی هوش و برنامه‌ریزی و توطئه در پشت اینها، حماقت و بلاهت و سردرگمی و‌ گیجی را ببینی. این نگرش خیلی بیشتر به دردت می خورد.
@jenabegav

اگر دری که مزدک به روی ایران گشود، بسته نشده بود، و پیش رفته بود امروز هیچیک از ملل متمدنهٔ دنیا به پایهٔ ترقی ایران نمی‌رسیدند و این ملت را در منتهی درجهٔ نقطه ترقی و مدنیت مشاهده می‌کردیم. باید دانسته شود که آنارشیست‌ها و سوسیالیست‌ها و نهیلیست‌ها و کمونیست‌های اروپا و آمریکا تازه به مقام مزدک آن «حکیم حکمت بنیان» رسیده‌اند.

--میرزا آقاخان کرمانی (پدر ملی‌گرایی ایرانی)

«یک روز هم پیدا مى ‏شود که همین انوشیروان‏- که سعى کردند اسم او را عادل بگذارند- به ‏خاطر یک کینه شخصى از دوره جوانى، در یک روز ده ها هزار مزدکى را به قتل مى ‏رساند! نقل مى ‏کند که در دوره جوانى، پدرم- قباد- گفت به پاى مزدک بیفت (چون قباد، مریدِ مزدک بود)؛ هنوز بوى گند پاىِ مزدک در شامّه من هست و اکنون که به سلطنت رسیده‏ ام، انتقام مى ‏گیرم؛ نه از خودِ مزدک، از ده ها هزار مزدکى!»

از بیانات مقام معظم رهبری در تاریخ ۱۳۸۰/۸/۱۲

و چون پادشاهی به کسریٰ نوشیروان خَفف الله عنه رسید - که صیت عدل و رأفت او بر وجه روزگار باقی است و ذکر بأس و سیاست او در صدور تواریخ مثبَت ، تا بدان حد که سلاطین اسلام را در نیکوکاری بدو تشبیه کنند، و کدام سعادت ازین بزرگتر که پیغامبر او را این شرف ارزانی داشته است که وَلَدتُ فی زَمَن المَلِک العادِل[در زمان پادشاه دادگر زاده شدم]؟

متن از کلیله و دمنه

داستان‌های مربوط به مزدک و‌ مزدکیان از لحاظ تاریخی چندان روشن نیستند و خیلی از این داستان‌ها چند قرن بعد از انوشیروان و در زمان خلافت اسلامی نوشته شدند. نیز، روایت‌های مربوط به دادگری انوشیروان از پیامبر اکرم شاید از لحاظ روایی چندان اعتباری نداشته باشند.

هدف اینجا نشان دادن تفاوت دید سنتی با دیدگاه ایدئولوژیک جدید نسبت به این داستان‌هاست.

ملی‌گرای باستان‌گرای ما گمان می‌کند می‌تواند با کوروش و داریوش و‌ هخامنشیان و ساسانیان به جنگ ج.ا. برود! نمی‌داند که ج.ا. اگر فردای روزگار لازم بداند، یک ضریح در پاسارگاد دور مقبره کورش می‌گذارد و سر جاده پاسارگاد تابلو می‌زند: «به سمت مزار مطهر حضرت ذوالقرنین کورش کبیر»!

بعد هم ایادیش دو قسمت می‌شوند: رسایی و فاطمی صدر و‌ مانند آنها این را نمودِ غلبه نئولیبرال‌ها، و ضد اسلام ناب محمدی خواهند دانست! طرف دیگر استدلال خواهند کرد که این‌ کاری است هم مطابق اسلام و تشیع، و هم حکومت را به مردم نزدیک می‌کند!

با باطل نمی‌شود به جنگ باطل رفت، و با ملی‌گرایی نمی‌توان به جنگ برادر همزادش اسلامگرایی رفت.

چین کمونیست با نفی هر آنچه در چین مربوط به گذشته بود آغازید: سلطنت را به کلی لغو‌ کردند، اشراف را اعدام کردند یا به اردوگاه‌ها و‌ مزارع برای کار فرستادند، اکثر معابد را تعطیل کردند، راهبان بودایی و زاهدان گوشه‌گیر تائویی را به زور برای کار مزارع فرستادند، حتی سعی کردند بسیاری از ادبیات قدیمی را نابود کنند.... (شاید تنها چیز سنتی که مائو سعی در حفظش کرد پزشکی سنتی چینی بود).

اما از چند دهه پیش، و با پوست انداختن حزب کمونیست، ملی‌گرایی چینی ایدئولوژی جدید حزب حاکم شد. اکنون تمام آن نمادهای قدیمی تبدیل به نمادهای جدید ملی شده‌اند. در فیلم‌ها و سریال‌ها امپراتوران قدیمی و راهبان و حکما و شاعران قدیمی چون اسطوره‌هایی ملی بر مردم عرضه می‌شوند. چین به چین قدیم باز نگشت، و هنوز همان حزب کمونیست حکم می‌راند و سعی بر آن دارد که تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی هر چینی را کنترل کند.

حالا گمان می‌کنید ج.ا.، فردا یا پس‌فردا، همین کار را با تمام نمادهای «ملی» نمی‌کند؟ از دو دهه پیش تلاش کردند که صفویه‌ای که قبلاً در موردشان بدوبیراه می‌گفتند را بازسازی کنند.

قول می‌دهم حتی رضاشاه و محمدرضاشاه را هم به راحتی و مثل آب خوردن در زمره گذشته درخشانی می‌آورند که حکومت فعلی ادامه آن است. مگر وقتی زیباکلام، در تلویزیون ج.ا.، رضاشاه را ستود، مخالفت عمده‌ای با او شد؟ همین الان بسیاری از جماعت وفادار به نظام پهلوی‌ها را در دل و زیر لب می‌ستایند! ج.ا. خیلی راحت خواهد گفت که آن دو شاه، علیرغم اشتباهات‌شان، آدم‌های بدی نبودند و کارهای خوبی شروع کردند که ج.ا. با شدت هر چه تمام‌تر ادامه داد: از راه‌آهن و جاده‌سازی و توسعه صنعتی دولتی و طرح‌های عظیم کشت و صنعت و سدسازی و اولویت زبان فارسی، و حتی دخیل کردن زنان در امور اجتماعی! به علاوه خواهد گفت که ج.ا. بر عکس آن دو خطرهای خارجی را بهتر می‌فهمید و با آنها مقابله می‌کرد!

ترجیحی!

امروز بحثی با تعدادی از دوستان داشتیم در مورد وضعیت مملکت و نزول هرروزه اقتصاد. یکی از دوستان که چند سال پیش برای تفریح به کوبا رفته بود، گفت: «بعد از سفر کوبا، تصوراتم در مورد اینکه یک کشور تا چه حد می‌شود دچار فلاکت و‌ نابودی شود کاملاً عوض شد و مرزهای جدیدی پیدا کرد!»

بارها و بارها خواستم در مورد این ارز لعنتی ترجیحی، این رانت و فساد بزرگ، و لوازم اداری و قانونی و‌ گمرکی که برای اجرای آن وضع کرده‌اند چیزی بنویسم (از ثبت سفارش و بهینه‌یابی و تخصیص ارز و کوفت و زهرمار و غیره). اما ابعاد فاجعه آنقدر بزرگ است که دستم به نوشتن نمی‌رود. به علاوه، دوستان دیگر (مثل گروه چراز) گفته‌اند و نوشته‌اند، و من چیز زیادتری برای گفتن ندارم.

فقط این را بگویم: همین یک فقره برای نابودی مملکت کافی است! حتی اگر تحریم‌ها و حماقت‌های دیگر اقتصادی نبود، همین یک فقره اقتصاد را به لجن می‌کشید. همه هم این را می‌دانند، ولی دامنه رانت و فساد در این مساله آنقدر گسترده است که با تمام زور و توان آن را حفظ کرده‌اند.

و‌ جالب است که ببینید که سیاستگذار اصلی ارز که بانک مرکزی باشد از زمان رئیسی تا حالا در دست چه کسی است: ابله اعظم، جناب دکتر فرزین! و برای آنکه ببینید این سیاست‌های رانتی چه ذینفعانی دارد، فقط بنگرید که چگونه تلویزیون و مجلس هیچ اشاره‌ای به کارنامه دکتر فرزین نمی‌کنند. مجلس همتی را به بهانه بالا رفتن قیمت ارز از وزارت اقتصاد برکنار کرد، در حالیکه مسائل پولی و‌ ارزی یکسره در دست بانک مرکزی است و وزارت اقتصاد در این مساله نقشی ندارد. حالا چرا هیچیک از دلواپسان عدالتجو اشاره‌ای به فرزین نمی‌کنند‌؟ طبق معمول، رد پای پول حرام را دنبال کن تا حرام‌لقمه‌های خبیث را بیابی‌.

تمام بهانه‌ها برای این داستان ارز ترجیحی چیزی نیست جز بهانه! برنج وارد شده با ارز ترجیحی از برنج وارد شده با ارز آزاد گران‌تر به فروش می‌رسد، کسی که می‌خواهد داروهای کمیاب سرطان کودکان را وارد کند هنوز نتوانسته تخصیص ارز بگیرد.... داستان بیکربنات آمونیوم که اینجا گفتم، دارد در مورد خیلی از کالاهای دیگر اتفاق می‌افتد. ارز ترجیحی بنا نیست برای ما آب و نان شود، ولی بناست مافیای کثیفی را ثروتمند و قدرتمند کند که حتی اکنون که کشور در حال نابودی است ذره‌ای از رانت و دروغگویی و ایدئولوژی دست برنمی‌دارد.

گویا نتانیاهو هم به همان نتیجه من رسیده!

الان با مکانیسم ماشه کم‌کم همان یک ذره ارزی که حاصل می‌شد دارد آب می‌رود. همان‌ چیزی که حاصل می‌شود را هم دارند صرف بازسازی قدرت موشکی و خرج نیابتی‌های خود می‌کنند، چون هر لحظه ممکن است جنگ دوباره درگیرد.

اضمحلال کلمه‌ی کمی است!