پزشکیان فهمیده که مرتکب چه خریت بزرگی شد که کاندیدای ریاست جمهوری شد. حالا نه راه پیش دارد و نه پس! حتی اگر بخواهد استعفا دهد، می‌داند که سیستم با او‌ مثل یک خائن برخورد خواهد کرد.

ریاست جمهوری در ایران فقط برای فدا شدن است: بناست که هیچ قدرت خاصی نداشته باشد (حتی در حد رفع فیلترینگ تلگرام که فیلتر شدنش به طور غیرقانونی با رای یک قاضی چلغوز اجرایی شد، یا حتی در حد برداشتن رانت سیم‌کارت‌های سفید!)، ولی بناست همه کاسه کوزه‌ها سرش شکسته شود و همه چیز تقصیر او قلمداد شود. حتی در جاهایی که قانون به رئیس‌جمهور اختیار داده، در عمل رئیس‌جمهور اختیاری ندارد. یکیش مثلاً در انتخاب رئیس بانک مرکزی و نیز در تعیین سیاست‌های این بانک. همه اینها به فرموده انجام می‌شود.

خلاصه که با وخامت غیرقابل توصیفی که در چند ماه آینده پیش رویمان است، منتظر باشید که چپ و راست به این غضنفر حمله کنند و او را مقصر بدانند.

نظام ج.ا. چنان طراحی شده که در آخر اجر همه کارگزارانش و نوکرانش را می‌دهد. الحمدلله!

مطلب مرتبط:
https://t.me/jenabegav/2316

مکالمه صبحگاهی😥

با ایدئولوژی و شعار می‌شود در دنیای فانتزی جنگ‌ها را برد و قله‌ها را فتح کرد، ولی نمی‌شود غذای مردم، یا حتی علف گاوها و‌ گوسفندها، را فراهم کرد.

حالا که لیبرالیسمِ نئولیبرال‌هایی که ۵۰ سال است بر این کشور حاکمند و با آزادی اقتصادی لجام‌گسیخته‌شان مملکت را به این روز انداخته‌اند، شکست خورده، من هم از لیبرالیسم اقتصادی توبه کرده، و قصد دارم اینجا با تبعیت از آقای دکتر جلیلی و التجا به ایشان راهکاری در مورد مشکل غذای دام ارائه دهم.

حال که پیشنهاد ایشان مبنی بر صادرات ۱۱ میلیارد دلاری صیفی‌جات به روسیه غیرممکن به نظر می‌رسد بنده پیشنهاد می‌کنم این صیفی‌جات به عنوان غذای دام مصرف شود. این کار نه تنها مشکل غذای دام را حل می‌کند، بلکه فوائد دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها اشاره خواهم کرد.

تغذیه دام با صیفی‌جات، به خصوص هندوانه، در مقادیر زیاد موجب اسهال در دام خواهد شد. در این حالت می‌توان مدفوع دام را، که حالت مایع پیدا کرده، جمع‌آوری کرد و به جای مازوت در نیروگاه‌ها سوزاند. این کار مسأله کمبود برق را حل خواهد کرد و در ضمن می‌توان از برق اضافه برای شیرین‌سازی آب دریا برای کاشت صیفی‌جات در کویر لوت استفاده کرد.

می‌بینید که با یک راهکار ساده، اما تخصصی و کارشناسی‌شده که بنده جزییاتش را در ۴۰۰صفحه نوشته‌ام، می‌شود مشکل آب و برق و غذای دام را حل کرد. اما حیف که نئولیبرال‌ها نمی‌گذارند.

@jenabegav

فلاکت استثنایی

ضرب‌المثل معروف انگلیسی هست که می‌گوید:
Misery loves company!
یعنی «فلاکت دوست دارد همراه داشته باشد!». یعنی کسی دوست ندارد که بداند یا گمان کند که در فلاکتِ خود تنهاست و بقیه وضع‌شان بهتر از اوست. این ضرب‌المثل تا حدی نشان می‌دهد که چرا بعضی هموطنان ما کهیر می‌زنند از شنیدن اینکه ابومحمد الجولانی (همان احمد الشرع فعلی) در خیلی از کارها از انقلابیون ۵۷ و حاکمان فعلی ایران خیلی عاقلانه‌تر عمل کرد!

ولی فقط نکته فوق نیست که اینجور عکس‌العمل را موجب می‌شود. هر بار که احمد الشرع کاری عاقلانه می‌کند یا هر بار که کشورهای مختلف با او‌ دوستی می‌کنند، لیبرال ملی‌گرای ما انگار که تا اعماق وجودش آتش می‌گیرد. این علت عمیق‌تری هم دارد. این عقیده که ما ایرانی‌ها در کل خاور میانه همواره چیزی استثنایی بودیم و هستیم، از همه بهتر بوده‌ایم، روشنفکر داشته‌ایم، دانشمند بوده‌ایم، دو شاه داشتیم که این ایرانی استثنایی را از دست جهالت و ارتجاع قاجارها رهاندند،.... و اگر وضع‌مان امروزمان این است که هست، فقط به دلیل اسلامگرایی است که آمد و همه چیز را در دنیای گل و بلبل ایران خراب کرد!

حالا برای این ملی‌گرای ما سخت است که ببیند که وضع عقلی اسلامگرایان حتی در کشور ویرانی مثل سوریه به مراتب از ما و روشنفکران ما بهتر است!

اگر فردای روزگار اوضاع سوریه به هم بریزد و مردم سوریه باز دچار جنگ و بدبختی شوند، این گروه حتی بیشتر از جماعت ارزشی در دل شاد خواهد شد.

@jenabegav

پی‌نوشت: هدفم اینجا مسلماً تایید الجولانی و ایدئولوژیش نیست که در بهترین حالت یک اردوغان دیگر خواهد بود!

اشتباه است که بگوییم مثل سگ دروغ می‌گوید. سگ شرفی دارد بسی بیشتر!

درباره نابودی رودخانه وُلگا این مقاله را ببینید!

درباره نابودی دریاچه آرال نیز اینجا گفتیم.

دین‌ستیزان و آتئیست‌های عزیز! مداحان را ارج نهید و به آنها احترام گذارید! از آنها بهتر متحدی برای شکست دین و مذهب نخواهید یافت. آنها متحدانی حتی بهتر از آخوندها برای شمایند.

باران، تو چه عزیزی، چه مهربانی، وه که چه زیبایی! آیا از بر آن مهربانترین می‌آیی، ای زیبا؟!
https://t.me/jenabegav/2345

مسئولیت ناتمام

ای کاش مسئولیت نیروهای مسلح و دفاع را هم به طور صوری به رئیس‌جمهور داده بودند! درست مثل تقریباً هر چیز مملکت که به طور صوری دست رئیس جمهور است، ولی واقعاً در آن هیچکاره است! مثلاً بانک مرکزی و ریاستش و سیاست‌هایش! اگر مسئولیت نیروهای مسلح به طور صوری دست رئیس‌جمهور بود، الان لازم نبود مرتباً داستان پیروزی قدرتمندانه ایران در عرصه نظامی را بشنویم. بلکه همه اذعان می‌کردند که شکست خورده‌اند و فحشش را به پزشکیان می‌دادند.

حیف!

تصورش را بکن: مهندسی برق شریف قبول شوی، به اقتصاد علاقمند شوی، بروی در دانشگاه شیکاگو، یکی از مطرح‌ترین‌ دانشگاه‌های جهان در اقتصاد، دکترا بگیری، در دانشگاه شریف استاد شوی، رئیس دانشکده اقتصاد و مدیریت شریف شوی، همه به عنوان نخبه بشناسندت....

و آخرش بشوی نمای بیرونی یک سیستم اقتصادی که ابلهانی چون فرزین طراحی کرده‌اند و دقیقاً مطابق همان خزعبلات جبرائیلی و صمصامی است (ارز دولتی، کنترل ارز، تخصیص ارز، ....)، سیستمی که تماماً از بلاهت و رانت و فساد تشکیل شده است!

واقعاً باید دل سوزاند برای مدنی‌زاده! ولی من برایش دلسوزی ندارم. قاعدتاً می‌دانست که در این سیستم، حتی به صورت کاملاً قانونی آن، وزیر اقتصاد خیلی تاثیری در تصمیم‌گیری‌های مهم اقتصادی ندارد. تصمیمات اقتصادی مهم در وزارت صمت و در بانک مرکزی گرفته می‌شود. وزیر اقتصاد در حقیقت فقط داروغه ناتینگهام است: ماموریتش مالیات‌ستانی است.

ولی الان در سیستم فعلی کل دولت هیچکاره است. کماآنکه سیاست‌های دولت فعلی تقریباً به طور کامل ادامه همان سیاست‌های دولت رئیسی است. تصمیمات مهم جایی دیگر گرفته می‌شوند!

مدنی‌زاده می‌دانست، ولی حب مقام چشمانش را کور کرد و پذیرفت در جایگاهی قرار بگیرد که تا سال‌ها ابلهانی مثل جبرائیلی و صمصامی او را به خاطر وضعیت ویران اقتصاد مقصر قلمداد کنند. همان ویرانی که تزهای مشعشع همین آقایان یکی از دلایل اصلی آن بود.

مدنی‌زاده حقش است!

این را هم باید گفت: نظیر صمصامی و جبرائیلی و نیز کل دیوانه‌های ایدئولوژیک رانت‌خوار پایداری‌چی، اینها دیوانه‌هایی هستند که فقط در فضای دیوانه‌پروری چون ایران می‌توانند اینقدر رشد کنند.

با این حال، کسانی چون مدنی‌زاده و قبل از آن مثلاً مسعود نیلی، اینها هم آخر کار نوعی اقتصاد دولتی با آزادی‌های «مدیریت‌شده» می‌خواهند. کلاً دانشکده اقتصاد شریف جو مسموم «نخبه‌پروری» دارد که کارش پرورش کسانی است که می‌خواهند «اقتصاد» را به نحو صحیح «مدیریت» کنند، انگار که چنین چیزی ممکن است! اینها مسلماً به دیوانگی گروه اول نیستند، ولی ضرر بزرگ‌‌شان همواره این بوده که در سربزنگاه‌های مهم تاریخی (مانند دوران بعد از جنگ) که اقتصاد دولتی تمام تبعات خودش را نشان داده بود و فضا برای اقتصاد آزاد مهیا بود، اینها پایه یک اقتصاد ذاتاً دولتی و «سرمایه‌داری رفاقتی» را به اسم اقتصاد آزاد گذاشتند.

نکته قابل توجه، نبود فضای سبز و درختان در این قسمت شهر است. دلیلش هم البته دور بودن این قسمت از زاینده‌رود و‌ نیز نبود خطوط قنات و کاریز در این قسمت است. بعضی وقت‌ها به مدد آب لوله‌کشی یادمان می‌رود که آب چه متاع گرانبهایی در دل کویر است!

مانند هر شهر دیگر کویری، نبود فضای سبز و سایه حاصل از آن را با دیوارهای بلند و کوچه‌های باریک جبران می‌کردند. معابر باریک با دیوارهای افراشته، در تابستان سایه خنک، و در زمستان در امان ماندن از بادهای سرد را فراهم می‌کردند.

روش ساده دلارفروش‌های کف خیابان را، در تعیین قیمت سقف و کف و قیمت تعادلی دلار، شرح می‌دهد. البته این روش اهل بازار با کل تئوری‌های پولی کینزین و پیش‌کینزین و پساکینزین و نئوکینزین و «نظریه مدرن پول» (MMT) جور در نمی‌آید!

بامزه است که در ابتدا می‌گوید که روش‌شان علمی نیست! چیزی که من از نسیم طالب آموخته‌ام (که خود هم «آکادمیک» است و‌ هم سال‌ها تریدر کف بازار بوده)، این است که اکر روش تریدرهای واقعی کف بازار با تئوری‌های علمی اهل آکادمی مغایرت داشت، این روش‌های اهل بازار است که درست‌تر است!

آیا می‌شود گفت که

عقل هر بچه دلارفروش در سبزه‌میدان >>> میانگین عقل اساتید دانشکده‌های اقتصاد ایران
؟!

شکرخوری

آیا مسوولان ما نمی‌دانند که نیشکر چقدر آب مصرف می‌کند، نمی‌دانند یکی از عوامل عمده بحران آب در خوزستان است، و اینکه چقدر عوارض زیست‌محیطی دارد؟ آیا خبر ندارند که طی سالهای متمادی این شرکت ها بدون پشتیبانی سیاسی هرگز قادر به ادامه کار نبوده و نیستند؟  آیا از نادانی و ندانم‌کاری است که دولت‌ها تمام بحران‌های بی‌آبی و خشکسالی‌ها را به نفع نیشکر بر دوش کشاورزان بومی قرار داده اند؟! چیزی که در فلوریدای بسیار مناسب‌تر برای کشت نیشکر فهمیده شده و مطابق آن دارند کشت نیشکر را کاهش می‌دهند، چرا در خوزستان بسیار نامناسب‌تر فهمیده نمی‌شود؟

از کسی مانند پزشکیان، که سال‌ها در مجلس بوده، ولی طوری سخن می‌گوید که انگار تا دیروز چیزی از مشکلات مملکت نمی‌دانسته، بعید است در مورد نیشکر چیزی بداند. ولی خیل مسوولین رانتدار شرکت‌های مربوط و نیز  کارشناسان و اساتید دانشگاهی، به خصوص در دانشگاه چمران اهواز، به خوبی می‌دانند چه خبر است. کاملا از اوضاع باخبرند. اما شرکت های توسعه نیشکر با عناوین جعلی مدیریت اساتید دانشگاه شهید چمران اهواز را نمک گیر کرده و آنها را رسمٱ بکار گرفته و در اختیار دارند تا برای کشت نیشکر انواع توجیهات مسخره دست و پا کنند.... این اساتید یا با سکوت خود نقش محلل را بازی می‌کنند، یا رسماً و دانسته و فعالانه نقش قواد را!

مثلاً این خبر جالب را در نظر بگیرید: بعد از سال‌ها انکار یا سکوت در مورد اینکه چقدر نیشکر در مضیفه آبی خوزستان عاملی موثر بوده، الان که اوضاع آب از شرایط بحرانی گذشته و وارد عرصه فاجعه شده، حضرات که تا دیروز سکوت یا انکار می‌کردند، حالا به یکباره، و بدون اینکه اشاره‌ای به عمق بحران کنند، راه چاره جدید ارائه کرده‌اند، و راه چاره‌شان هم طبق معمول تکنیکی و‌ مهندسی است (مثلا اینجا را ببینید)!

کشت گسترده نیشکر در خوزستان هیچگاه کار درستی نبود. نه از لحاظ اقتصادی، و نه به خصوص از لحاظ زیست‌محیطی. این پروژه‌ای دولتی بود که با برنامه‌ریزی تکنوکرات‌های دولتی شروع شد و ادامه یافت، و همین الان اکر حمایت دولتی را از آنها برداری، دو ساله ورشکست می‌شوند.

ولی امان از وقتی که منافع حول چیزی شکل گیرد، و امان از وقتی که شرافت آنقدر باقی نمانده باشد که محیط زیست استانی را به راحتی فدای منافع حقیر خودت کنی!

مقصر تورم

در واکنشی نسبت به مطلب فوق که از جایی دیگر فوروارد کردم، در اینجا دوستی فرموده‌اند که

در این مطلب از نسخه بسیار ساده شده «نظریه مقداری پول» استفاده شده. در واقعیت، ارتباط میان مقدار عرضه پول و قیمت کالاها پیچیده‌تر است. جناب مستطاب گاو

که کاملاً درست است! منتهای مطلب، این کانالی است برای عموم مردم، و ما در اینجا نه ادعا و نه قصدش را داریم که وارد مباحث خیلی ظریف و فنی شویم!

در جایی که از بقال محل تا استاد دانشکده فنی بهترین دانشگاه تهران، گرانی لبنیات را تقصیر شرکت کاله می‌دانند، و فوق فوقش تقصیر دولت را در «عدم‌نظارت» می‌دانند، بد نیست با سخنی ساده به آنها و بقیه یاد دهیم که علت تورم، اول و آخر، سیاست‌های پولی است، و لاغیر.

فرهنگ نخبه‌کِشی (تولید نخبه)!

دوستی که خود از فارغ التحصیلان دانشکده برق شریف است و خود نیز در زمان دانشجویی به مباحث اقتصادی علاقمند شده بود، پیامی صوتی گذاشت که آن را با تغییراتی چند (که برای یک نوشتار مناسبش کند) اینجا می‌گذارم. فرمودند:

متن شما در مورد دکتر مدنی‌زاده رگه‌هایی از نخبه‌گرایی در خود داشت. شما در شریف نبوده‌اید و وضعیت مسموم آن دانشگاه را نمی‌دانید. وضعیت تراژیک مدنی‌زاده و امثال او علیرغم حضور در دانشگاه شریف نیست، بلکه خود دانشگاه شریف از دلایل آن است. از آنجایی که من با شریفی‌ها و تیپ‌های رده ممتاز، و بعد هم نمونه‌های آمریکایی آنها (مثل MBAخوانده‌های هاروارد)، بیشتر دمخور بوده‌ام، بهتر می‌دانم که این‌ها چگونه آدم‌هایی هستند. البته خود من نیز تحت تاثیر آن محیط آموزشی نخبه‌پرور بودم (اگرچه کمتر از خیلی‌های دیگر) و آسیب‌های جدی از آن خورده‌ام.

سیستم بی‌هدفی که هدفش جایزه دادن به مشق نوشتن بود! پرورش افرادی بسیار بسیار بسیار حقیر و کوچک، و در عین حال خودبزرگ‌بین و خودمرکزپندار، که همه هدفشان نمره گرفتن و نمره ۲۰ گرفتن و شاگرد اول شدن بود. به دنبال یادگیری واقعی چیزی نبودند، بلکه هدف همان نمره گرفتن و رزومه ساختن بود.

خلاصه که کل سیستم برای پروردن نخبه‌های حقیر است. نمی‌خواهم کسانی که به شریف یا امثال آن می‌روند را تحقیر کنم، بلکه منظورم سیستم و فضای اینجور مراکز نخبه‌پرور است.

وقتی مثلاً گفته می‌شود دانشجویان شریف باهوشند، باید مواظب بود معنی آن چیست!  شاگرد اول دانشکده برق یا مکانیک ممکن است حتی از لحاظ فنی و مهندسیِ واقعی نیز آنقدرها باهوش یا مستعد یا حتی علاقمند نباشد! از یک دانشجوی فارغ‌التحصیل رشته مکانیک شریف بپرسید که فرق برق تک‌فاز و سه‌فاز دقیقا چیست و چرا برق دوفاز نداریم! من پرسیدم و طرفم، فارغ‌التحصیل «ممتاز» مکانیک شریف، نمی‌دانست! ولی هوش خاصی در نمره گرفتن، مشق نوشتن، کنکور دادن و فرمول‌بازی کردن و مانند آن دارند که آنها را در محیط‌هایی مثل شریف بالا می‌برد و رزومه آنها را مناسب اقدام برای دانشگاه‌های مشابه در خارج از کشور می‌کند، چیزی که منتها خواسته این اشخاص است. مقاله‌نویسی این افراد در فضای آکادمیک نیز دنباله همان نمره بیست گرفتن‌شان و بلند کردن رزومه‌شان است، نه ناشی از علاقه‌ای عمیق به پژوهش علمی یا فهم مطلبی.

حالا شما مدنی‌زاده را هم از این قماش در نظر بگیرید همه چیز برایش رزومه‌سازی است حتی وزیر شدن! این وزارت هم دنباله همان شاگرد اول شدن و پذیرش گرفتن و مقاله چاپ کردن است، مقالاتی که حتی خود اقتصاددانان نیز نمی‌خوانند.

از چنین قماشی انتظار درک امور اجتماعی و سیاسی را نداشته باشید! نه علیرغم اینکه در شریف و شیکاگو بوده‌اند، بلکه درست به همین دلیل! دیگر انتظار اینکه شخصیتی آنچنان داشته باشند که بتوانند تغییرات مهم در سیستم‌های اداری و سیاسی به وجود آورند چیزی که شخصیتی محکم، شجاع، و با اراده می‌طلبد و نیاز به قاطعیت و تصمیمات سخت دارد، چنین چیزی را از این آدم‌ها طلبیدن کاملا بی‌معناست.

این نظام آموزشی است که تا عمق عبث است. به هیچ جا نمی‌رسد، به هیچ نقطه‌ای نمی‌انجامد، چه از لحاظ عملی، چه نظری، یا هر چیز دیگر! کل این نظام یک خودارضایی کامل است.


دوستمان درست می‌گوید! ولی درد ما که در این مملکت یکی و دو تا نیست. روزی، روزگاری، دوستی از اساتید دانشگاه سعی وافر کرد تا نظام مزخرف ارتقای دانشگاهی گرفتن در ایران را (که بر اساس تعداد مقالات دارای ISI و معیارهایی کمّی مشابه بود) اصلاح کند و آن را بیشتر کیفیت‌محور سازد. در وسط راه متوجه شد که تعدادی طرفدار پیدا کرده است: اساتیدی کم‌سواد یا تنبل (معمولاً از گروهی که با رابطه و رانت استخدام شده بودند) که همان مقالات بی‌ارزش را هم نمی توانستند بنویسند، ولی دنبال ارتقای دانشگاهی بودند!

حالا در این کشور، کافی است که در مورد فشل بودن «نخبگان» شریفی صحبت کنیم تا بلافاصله انواع پوپولیست‌های ناقص‌العقل و ابله، مثل رائفی‌پورها و جبرائیلی‌ها و صمصامی‌ها، برای ما عرض اندام کنند!

مصیبتی داریم به خدا!

کشورهای کاف‌دار

در دنیا سه کشورند که امر درمان و پزشکی در آنها کلاً و صددرصد دولتی است، و پزشکی خصوصی در آنها تقریباً ممنوع است: کوبا، کره شمالی، و کانادا!

در سال‌های بین ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰، بسیاری در آمریکا با حسرت به سیستم سلامت و‌ درمان کانادا نگاه می‌کردند‌. سیستمی کاملاً دولتی، که در آن همه افراد بیمه کامل درمانی داشتند و می‌توانستند بدون نگرانی از هزینه‌های درمانی از آن استفاده کنند. خیلی اوقات، یکی از دلائلی که برای توجیه مالیات‌های بسیار سنگین در کانادا ارائه می‌شد همین سیستم درمان و سلامت بود. الان هر چه جلوتر می‌رویم، سیستم درمانی کانادا، مثل هر سیستم دولتی دیگر، فشل‌تر، پرهزینه‌تر و ناکارآمدتر می‌شود. طرفداران این سیستم هر روز در آمریکا و کانادا کمتر می‌شود، و دیگر کمتر کسی در آمریکا توصیه می‌کند که «مثل کانادا شویم»!