با سوم اسفندی‌ها چند سال دیگر تسویه‌حساب می‌شود؟

اوایل قرن بیستم از ما چندان دور نیست. در این مملکت مجلس با حمایت امپراتوری روسیه و به فرماندهی مستقیم افسری روس به توپ بسته شد و انگلیس که پیش‌تر مدافع مشروطه بود، این‌بار تنها سری به نشانهٔ تأسف تکان داد. اینکه یگانه مقصر آن ماجرا محمدعلی‌شاه نبود و اینکه دعوای نمایندگان تبریز با او هنگام ولیعهدی و حکومت آذربایجان بر سر چه موضوعاتی بود، بماند.

در شرایطی که ظاهراً هیچ عاملی به نفع هواداران مشروطه نبود، از به توپ بسته شدن و تعطیلی مجلس تا ورود نیروهای مشروطه‌خواه از نواحی بختیاری و گیلان به تهران، پناه بردن محمدعلی‌شاه به سفارت روسیه، تسلیم فرمانده روسی و اعادهٔ مشروطه حدود یک سال طول کشید.

پس از فتح تهران، موارد اعدام و انتقام‌گیری بسیار اندک بودند. فاتحان تهران دیپلماسی و واقعیت توازن قوا در نظام بین‌المللی را درک می‌کردند: با روسیه در نیفتادند، لیاخوف را اعدام نکردند و کسی از دیوار سفارت روسیه بالا نرفت که چرا به شاه معزول پناه دادید. مشروطه‌خواهان پیروز قاجاریه را برکنار نکردند، علی‌رغم آنکه بختیاری‌ها از دیرباز با قاجار کشمکش داشتند. رهبران آن انقلاب تشخیص و درک سیاسی داشتند و «ملی» نگاه می‌کردند نه قبیله‌ای، بی‌آنکه «ملی» چماقی برای کوبیدن بر سر مخالف سیاسی شده باشد و نیز بی‌آنکه ابزار یکدست‌سازی هویتی شده باشد. ترجیح دادند پادشاهی را به احمدشاه واگذارند تا ثبات سیاسی بر هم نخورد. مرحوم احمدشاه کودک بود، اما در نظام مشروطه این ایرادی نیست؛ اصلاً مشروطه برای این بود که به قول امروزی‌ها «سیستم» بسازند و قانون حکومت کند و امور کشور لنگ «مرد» مقتدری نباشد که مالیات بستاند تا برای «میهن»، «آبادی» بیاورد.

از کجا آمده بودند؟

از همین خاک. از قشری بودند که در این صد سال به ما یاد داده‌اند که با تحقیر از آنان یاد کنیم. این‌ها بختیاری بودند، گیلک بودند، ترک بودند، ارمنی بودند، حتی قاجاری مشروطه‌خواه بودند، پشتیبانی عرب‌ها را در جنوب داشتند، در میان‌شان قفقازی شهروند روسیه یافت می‌شد که هنوز خود را ایرانی می‌دانست. مسلمان بودند، بابی بودند، بی‌دین بودند. چپ سوسیالیست بودند، راست مذهبی هم بودند. نایب‌السلطنه‌ای که مشروطه‌خواه‌هان تعیین کردند، لیبرال انگلیسی‌مأب بود. یکی از فرماندهان اصلی‌شان که پیشاپیش وارد تهران شد و دست به تفنگ برد، زن بود! فکرش را بکنید، حدود ۱۲۰ سال پیش در جامعهٔ سنتی و «غیرتی» ایران، زنی فرمانده بود.

کجا رفتند؟

در این صدوخورده‌ای سال، «دولت مدرن ایران» دقیقاً همان نیروهای اجتماعی را از میان برد که مشروطه را اعاده کرده بودند و سپس آن‌طور متمدنانه رفتار کردند. ایالت‌های تاریخی ایران را از بین برد؛ انحصار سلاح را در دست گرفت؛ بر معادن و منابع طبیعی مسلط شد یا در ازای منافعی به خودی‌ها واگذارشان کرد؛ بر صادرات و واردات چنبره زد؛ ظرف دههٔ ۱۳۰۰ خورشیدی با افتخار بساط تمام مدارس خارجی و اکثر مدارس خصوصی جمع شد. به نام تأسیس دانشگاه تهران، کالج‌های مستقل در هم ادغام شدند و استقلال‌شان از میان رفت و شعبه‌ای از وزارت معارف شدند. مستشاران نظامی تربیت‌شدهٔ کشورهای اروپایی از ایران اخراج شدند و جای‌شان را با قزاق‌های ایرانی با طرز فکر و تربیت روسی گرفتند. مستشاران مالی آمریکایی اخراج شدند، بانک‌های خارجی جمع شدند و انحصار چاپ پول به دست دولت افتاد. «ملی» دیگر معنای مدنی نمی‌داد.

امروز طرف ما دولتی است که با «خلق پول از هیچ» به سادگی می‌تواند هر کالایی را که در بازار ایران اراده کند صاحب شود؛ با «خلق قانون» هر کسب‌وکاری را که اراده کند می‌بندد یا مصادره می‌کند؛ بساط هر جمعی را در هر نقطه از کشور که نپسندد بر می‌چیند؛ با دوشکا به خیابان می‌آید، درحالی‌که محافظ تن طرف مقابلش سه دست لباسی است که روی هم پوشیده؛ هر کسی را بخواهد به دانشگاه راه می‌دهد و هر کس را نخواهد راه نمی‌دهد؛ دانش‌آموز و زیر هجده سال نمی‌شناسد؛ وارد هر خانه‌ای بخواهد می‌شود و هر کجا را بخواهد تفتیش می‌کند. خلاصه اینکه کوچک‌ترین مانعی برای انجام هیچ کاری با سکنهٔ این قلمرو در برابرش نیست. آیا این وضعیتی جز بردگی است که سکنهٔ این قلمرو در برابر دولت دارند؟ این وضع چگونه به وجود آمد؟

جامعه‌ای که احمدشاه برایش نماد حاکم بی‌کفایت و رضاشاه برایش نماد حاکم باکفایت است، به نظرم عاقبت خوشی ندارد. عملکرد احمدشاه را کاملاً تأیید نمی‌کنم. نباید از کشور خارج می‌شد و نمی‌شد از دور با «تلگراف» از پادشاهی مشروطه دفاع کرد. ازاین‌لحاظ قابل سرزنش است؛ ولی نمی‌شود پدر را سرنگون کنی که چرا مشروطه را نقض کردی و پسر را هم سرنگون کنی که چرا شاه مشروطه باقی ماندی! این نسل «سوم اسفندی» (۳ اسفند ۱۲۹۹) با خودشان چند چند بودند؟! فعلاً که دور دور ستایش آن‌هاست. ما ولی حرف‌مان را می‌گوییم. مختارند که نشنوند.

آقای اشکان زارع بر این متن نقدی نوشته‌اند و آقای مهرپویا علا بر آن نقد جوابی.

هم نقد اشکان و هم پاسخ مهرپویا را می‌توانید با شروع از این پست در کانال مهرپویا بخوانید:
https://t.me/alamehrpouia/918

و خدا به همه ما مردم عادی رحم کند!

هرگز در عدالت خداوند شک نکنید، حتی اگر آنچه رخ می‌دهد را نمی‌فهمید!

امروز خبر مرگی رسید که بسیار غمگینم کرد. مرگ مردی که به ایران تعلق خاطر واقعی داشت. استاد جلال خالقی مطلق به رحمت خدا رفت.

می‌توان به قطع و یقین گفت که پیراسته‌ترین و علمی‌ترین چاپ موجود از شاهنامه، تصحیح دکتر خالقی مطلق است.

خدایش رحمت کُناد.

شکوفه‌های میناب چنان در غرقاب اخبار گم شدند، انگار که هفته‌ها از مرگ‌شان گذشته است.

برای اینها، برای این بی‌گناه‌ترین‌ها، حتی یک روز عزای عمومی هم اعلام نمی‌شد. آنها از یک سو فقط برای فراموش شدن خوب بودند، و از طرف دیگر فقط برای پروپاگاندا.

حتی به‌حق‌ترین جنگ‌ها هم نکبت فراوان دارد. دعا کنیم نکبت این جنگ دامن مردم عادی را نگیرد.
#تاملات_جنگ

«وطندوستان تاخیری» گذاشتند دو روز به جنگ مانده یادشان آمد «نه به جنگ» بگویند. داداش، یک‌کم صبر می‌کردی!

نه به جنگ را باید آن زمان می‌گفتند که شینزو آبه، نخست‌وزیر فقید ژاپن، کاملاً دلسوزانه و خیرخواهانه به ایران آمد تا با شخص رهبر ملاقات کند، بلکه بتواند ایران را از افتادن در سرازیری نجات دهد. آن زمان، مقام عظما، سرمست از «پیروزی در سوریه»، همان سخنرانی‌های متداول خودش را برای او ایراد کرد. در همه این سال‌ها باید «نه به جنگ» می‌گفتیم. (نمونه‌اش دوست‌مان آقای مسعود قدک‌پور را در نظر بگیرید که دو سال بود چپ و راست داشت هشدار بعد از هشدار می‌داد که «این راه به جنگ تمام‌عیار می‌انجامد!». همانقدر در این مورد حرفش شنیده شد که در مورد فاجعه نیشکر در خوزستان).

عراقچی گفته:

زدن عمان انتخاب ایران نبود و قبلاً به نیروهای مسلح گفته بودیم که در مورد اهدافی که انتخاب می‌کنند مراقب باشند. واحدهای نظامی ما در حال حاضر در واقع مستقل و تا حدودی منزوی هستند و بر اساس دستورالعمل‌های کلی که از قبل به آنها داده شده عمل می‌کنند!!

می‌بینید! اداره یک جنگ بزرگ به همان نحوی که کشور را اداره می‌کنند: شلخته و هیئتی!

حالا هی به گزافه‌گویی و لافزنی و‌ گنده‌گوزی ادامه می‌دهند. شرط می‌بندم که کمترین خسارت این جنگ برای نیروهای مسلح از بین رفتن تمام ناوگان دریایی نظامی ج‌.ا. و به احتمال زیاد از دست رفتن همیشگی جزایر سه‌گانه مورد مناقشه با امارات خواهد بود.

#تاملات_جنگ

آیا چپ و راست حمله کردن به کشورهای اطراف (و نه فقط به پایگاه‌های آمریکا در آنجا) به عمد برای آن صورت می‌گیرد که آنها هم شروع کنند زدن زیرساخت‌های اقتصادی ایران؟ آیا اذناب ج.ا. در آخرین نفس‌های این نظام می‌خواهند از مردم ایران انتقام بگیرند و کشوری ویران را به میراث بگذارند؟ و الا چه معنی دارد زدن آرامکو در عربستان یا نیروگاه قطری، وقتی آنها اجازه استفاده آمریکا از پایگاه‌هایش در آن کشورها برای حمله به ایران را نداده‌اند؟ اگر آنها هم شروع کنند زیرساخت‌های برق و‌ نفت ما را بزنند، چه فلاکتی در انتظار ما خواهد بود؟
#تاملات_جنگ

بیا:
https://t.me/cataphract1/59685?single

ج.ا. چه بماند (که با شرایط فعلی و با خریت‌شان در موشک‌پرانی به آدم و عالم بعید می‌نماید) و چه برود، در یک نکته شکی نیست: بعد از این جنگ، هیچ گونه قدرت نظامی برای ایران نمی‌ماند. تمام ناوگان نظامی غرق خواهد شد، هیچ چیز از برنامه موشکی برجا نخواهد ماند، نیروی هوایی و‌ پدافندی و نیز نیروی زرهی قابلی هم که از قبل نداشتیم. لخت و عور خواهیم بود. حاصل چند دهه گنده‌گوزی از یک طرف و آروغ گنده زدن از طرف دیگر.

#تاملات_جنگ

وقتی فرض را بر این می‌گذاری که همه دشمنت هستند طوری رفتار می‌کنی که همه دشمنت می‌شوند. انگلیس که در ابتدای این جنگ، حمله آمریکا و‌اسرائیل را سرزنش کرد، حالا خودش دارد به آنها می‌پیوندد. قطر امروز دو‌ هواپیمای نظامی ایران که به سوی قطر می‌رفتند را منهدم کرد، عربستان اعلام کرده دیگر صبرش تمام شده....

#تاملات_جنگ

قدیم می‌گفتند که از کنّاس‌ها* باید حذر کرد، چون اگر تو به آنها برخورد کنی یا آنها به تو، این تویی که آلوده می‌شوی!

نظام ج.ا. همیشه برای همه، از جمله همسایگان، قلدربازی درمی‌آورد. آنها هم او را به چشم کنّاس نگاه می‌کردند و از او‌ حذر می‌کردند، و این موجب شده بود که حضرات احساس قدرت کنند.

حالا که بالاخره با همسایه‌ها دست به یقه شد، آنها دیگر آلوده شده‌اند و نگرانی ندارند!

تازه دو روز و نیم از جنگ گذشته. این را از من بشنوید: ج.ا.، بعد از آن همه لاف و‌ گزاف و گنده گوزی، فوق فوقش ۲ روز دیگر بتواند به موشک‌پرانی موثر ادامه دهد (مگر شاید تک و توکی)، و حداکثر یک هفته دیگر به پهپادپرانی! آیا من اطلاعات نظامی خاصی دارم؟ نه! من شاید فقط بلد باشم واقعیت‌ها را آنگونه که هستند ببینم.

*کناس: کسی که در قدیم چاه‌های فاضلاب را با دلو خالی می‌کرد و از آن کود می‌ساخت.

#تاملات_جنگ
➖➖➖➖➖➖➖
پی‌نوشت: اشتباه می‌کردم!

تو عمان یه پزشکِ فوق‌العاده با‌سوادِ سوری بود که کارهای درمانی پدر و مادرم رو انجام می‌داد.
رفیق شده بودیم. همیشه با حسرت می‌گفت:
"حکومت شما کشور زیبای ما رو کرد حیاط خلوتِ خودش و ویرانش کرد... من رو هم آواره کرد تقریبا‌ هر بار اینو میگفت.

--یک‌کاربر شبکه ایکس(در اینجا)

میزان نفرتی که بسیاری از مردم سوریه از ج.ا. دارند را نمی‌توان بیان کرد.

و حق دارند!