| کِوان هریس

از سال ۴۰ تا ۴۲ استراتژی بیسمارکی شاه برای اجرای "انقلاب سفید" اجرا شد. حسن ارسنجانی کارشناس کشاورزی، روزنامه‌نگار چپ‌گرا و وزیرکشاورزی، مسئول اجرای آن شد. انقلاب سفید، جبههء ملی و احزاب چپ را مقهور کرد چرا که آنها نیز خواهان اصلاحات ارضی بودند! از طرفی دیگر هدف اصلاحات ارضی شاه، بهبود معیشت کشاورزان نبود. زمینی که به اکثر کشاورزها رسید به قدری کوچک بود که جوابگوی آنها نبود. این امر موجب کالایی شدن نیروی کار و تشدید مهاجرت آنها بسوی شهر شد. اصلاحات ارضی نه طبقهء روستایی خودکفا به وجود آورد و نه کشاورزی را مولد کرد. سود واقعی آن نصیب دولت شد زیرا قدرت، بیش از پیش در تهران متمرکز شد و نخبگان محلی، استقلال خود را از دست دادند. مکانیزاسیون کشاورزی و جابه‌جایی روستائیان نیز اکثر آنها را سرخورده و آواره کرد. این روستازدایی پیامد منفی اصلاحات ارضی و در تضاد با اهداف آن بود. این طرح معلول مطالبات کشاورزان نبود بلکه ریشه در چشم‌انداز توسعهء دولتی داشت.

✅ @karkhone

چطور موبایل در سیل جان انسانها را نجات می دهد؟

این گزارش‌ ۴ سال‌ پیش تولید شده بود (یعنی فروردین ۱۳۹۷) و در زمان تولید این گزارش‌، ژاپنیها حدود ۱۰ سال‌بود که از این تکنولوژی استفاده می‌کردند. یعنی ما داریم درباره تکنولوژی ۱۰+۴=۱۴ سال قبل صحبت می کنیم.

یازده سال پیش این تکنولوژی باعثِ حفظ جانهای بسیاری از شهروندان ژاپن در زمان سونامی بزرگ توهوکو (در ۱۱ مارس ۲۰۱۱) شد.

سوال اینجاست که هشدارِ سیل/زلزله روی موبایل «به صورت اَمبر الرت» در‌ ایران چقدر عملیاتی شده؟‌

این فن آوری چقدر باعثِ حفظ جانهای مردم در مناطق سیل زده شده است؟

افرادی که منزل آنها در پیرامون مسیر آب است باید در همان لحظاتِ حرکتِ سیل از بالاست «هشدار‌ روی موبایل» را دریافت کنند.

در سیلِ این روزهای خیر کشورمان، افرادی که در معرض خطر بودند چقدر با سامانه هشدار روی موبایلشان از خطر مرگ آگاه شدند؟

«مدیریت بحران با استفاده از فن آوری» یک ضرورت است. چقدر به این موضوع مهم پرداخته ایم؟

چرا تکنولوژی چهارده سال پیش هنوز به طور جدی عملیاتی و اجرایی نشده است؟


✅ @karkhone

قانون خدمت نظام اجباری

در سال ۱۳۰۶ علمای اصفهان در اعتراض به اجرای "قانون نظام اجباری" در آن شهر، به قم مهاجرت نمودند. عبدالکریم حائری[موسس حوزه قم] از همراهی علنی با آنها خودداری کرد تا از بحرانی شدن رابطه شاه[رضاخان] و علما جلوگیری نماید...وی طی تلگرافی به شاه از او خواست وزیر دربار[تیمورتاش] را به قم بفرستد. تیمورتاش بلافاصله به قم رفت و با حائری مذاکره کرد. ظاهراً دربار، نخست این مهاجرت را جدی نگرفت بطوریکه تیمورتاش در تلگرافی به حائری گفت که "طول اقامت آقایان در قم برای دولت ایجاد هیچ نگرانی ندارد..." شاه نیز در تلگرافی که به امضای رئیس دفتر مخصوص شاهنشاهی رسید به حائری اعلام داشت: "به حضرت آیت‌الله...خاطرنشان فرمایید که اگر نماینده به قم فرستاده شد فقط و فقط برای رعایت احترام و تقاضای شخص ایشان بوده نه برای ورود در مذاکره با سایرین..." علمای مهاجر قم اما در چهارم آبان تلگرافی بسیار محترمانه به تهران مخابره کردند که مطلع آن با عبارت "ساحت مقدس اعلی‌حضرت اسلام‌پناه شهریاری پهلوی..." آغاز می‌شود و از او می‌خواهند قانون نظام اجباری را برای "رعایت رفاهیت رعیت" تعطیل نماید. پاسخ شاه[رضاخان] نیز به آنها مودبانه اما منفی است بطوریکه قول مساعدت در تسهیل امر نظام اجباری را می‌دهد. وی خطاب به جنابان مستطابان حجج‌الاسلام و علمای اعلام دامت تاییداتهم می‌نویسد: "از مدلول تلگراف آن ذوات شریفه استحضار حاصل گردید. از تذکار این کلمه متاسف هستم که آقایان هنوز متذکر نیستند که هیچ مورد و مقامی در مملکت ایران، حق ندارد که در مواد قوانین مصوبهء مجلسِ شورای ملی عموماً اعمال نظر یا تجدیدنظر نموده و یا در الغاء و اصلاح آن ابراز عملی نمایند." در واقع استناد اصلی شاه به "قانون مجلس" است!

با این وجود و برخلاف تصور دربار، مسئله مهاجرت علما به قم حل نشد. از سراسر کشور تلگرافاتی خطاب به شاه و در حمایت از علما مخابره شد. ابعاد ماجرا گسترش یافت بطوریکه تیمورتاش به فکر توپ بستن قم افتاد که با مخالفت شیبانی، فرمانده لشکر مواجه شد. شاه در حمایت از قانون نظام اجباری متزلزل و آماده عقب‌نشینی شد اما در این زمان مخبرالسلطنه به یاری او آمد. سرخود شرحی به قم نوشت و به جای استناد به قوانین ملل اجنبی، آیهء "واعدوالهم مااستطعتم من قوه.." را حجت قرار داد و نوشت: "مملکت خانهء ملت است...اگر شب دزدی به خانه بیاید، جوانان خانه را می‌رسد که دفاع کنند یا پیرمردان را؟" مخبرالسلطنه علمای مهاجر را به تهران دعوت نمود و به مکاتبه با سایر ولایات ادامه داد و چون شاه را مستعد پذیرش خواسته آنها دید اعلان داشت: "نظام اجباری، اسم غلطی است. خدمت نظام، وظیفه هر جوانی است و مصلحت مملکت و من مسئول، تغییری در امر داده نمی‌شود مگر اینکه شاه، مسئولیت را از من سلب کند." حائری نیز در تلگرافی به وزیر دربار از او می‌خواهد "اگر به جای مشمولین، عوض نفس، پولی گرفته شود، بهتر است". در ادامه شاه به مخبرالسلطنه پیشنهاد میکند به قم برود و تیمورتاش را هم با خود همراه ببرد. مخبرالسلطنه بعنوان رئیس‌الوزرا در پاسخ به ابراز تردید تیمورتاش در مورد موفقیت این سفر نوشته: "مطمئن باشید، می‌رویم موفقیت هم حاصل می‌شود، فرق است بین تمسک به تمدن اروپایی و تمسک به قرآن". اسناد موجود نیز حاکی از آن است که پس از مذاکرات حضوری علما پذیرفتند به مهاجرت خود پایان دهند. مهاجرت پایان یافت اما شاه و دولت به فکر مقابلهء جدی با قم افتادند.

✅ @karkhone

در واقع اقتصاد روسیه در حال فروپاشی از درون است


۹ افسانه درباره انعطاف پذیری اقتصاد روسیه در برابر تحریم های اقتصادی

پنج ماه از حمله روسیه به اوکراین گذشته و بسیاری از سیاست‌گذاران و مفسران غربی از ابعاد اقتصادی تهاجم پوتین و پیامدهای اقتصادی آن برای روسیه چه در داخل و چه در سطح جهانی، آگاهی دقیقی ندارند. بسیاری استدلال کرده‌اند، تحریم‌های بین‌المللی و از بین رفتن کسب‌وکار‌های این کشور تأثیر مخربی بر اقتصاد روسیه داشته است. بدین ترتیب، اقتصاد رو به وخامت، مکمل قابل توجهی برای چشم انداز سیاسی رو به وخامت پوتین بوده است.

با توجه به فقدان داده‌های اقتصادی، ادامه این سوءتعبیرها مایه تعجب نیست. بسیاری از تحلیل‌ها و پیش‌بینی‌ها از اقتصاد روسیه که در ماه‌های اخیر رایج شده، دارای یک نقص روش‌شناختی مهم هستند: این تحلیل‌ها عموما بنای خود را بر انتشار دوره‌ای آمار دولت روسیه قرار داده اند. این آمار‌ها به طور فزاینده‌ای گزینشی هستند -از جمله آمار مربوط به صادرات و واردات، به ویژه با اروپا؛ داده‌های خروجی ماهانه نفت و گاز؛ مقادیر صادرات کالا؛ ورود و خروج سرمایه؛ صورت‌های مالی شرکت‌های بزرگ؛ داده‌های پایه پولی بانک مرکزی؛ داده‌های سرمایه گذاری مستقیم خارجی؛ داده‌های وام و منشاء وام؛ و سایر داده‌های مربوط به در دسترس بودن اعتبار.

افسانه های متداول روسی
از آنجایی که کرملین انتشار اعداد به روز شده را متوقف و در دسترس بودن داده‌های اقتصادی را برای پژوهشگران محدود کرد، بسیاری از پیش بینی‌ها، تصویر جذاب اقتصاد روسیه در روز‌های اولیه پس تهاجم را ادامه می‌دهند -زمانی که تحریم‌ها و عقب نشینی تجاری تاثیر کامل نداشتند.

تیم کارشناسان ما -با توجه به مخاطرات پذیرش آمار رسمی کرملین- با استفاده از منابع داده خصوصی به زبان روسی و مستقیم از جمله داده‌های مصرف، آمار شرکای تجاری بین‌المللی روسیه، و داده‌کاوی مجتمع‌ها، داده‌های کشتیرانی، یکی از اولین تحلیل‌های جامع اقتصادی را منتشر کرده است که فعالیت اقتصادی فعلی روسیه را در پنج ماه پس از تهاجم را اندازه‌گیری می‌کند. از تحلیل ما مشخص می‌شود: عقب‌نشینی‌های تجاری و تحریم، اقتصاد روسیه را در کوتاه‌مدت و بلندمدت درهم می‌کوبد. ما بر اساس این تحقیقات 9 افسانه رایج، اما گمراه کننده در مورد انعطاف پذیری اقتصاد روسیه را به چالش بکشیم.

افسانه اول: روسیه می‌تواند مسیر صادرات گاز خود را تغییر و به جای اروپا آن را به آسیا بفروشد. این یکی از محبوب‌ترین و گمراه‌کننده‌ترین نکات در سخنان پوتین بویژه خطاب به کشور‌های شرقی است.

با این حال، گاز طبیعی، کالای صادراتی قابل جایگزینی برای روسیه نیست. کمتر از ۱۰ درصد از ظرفیت گاز روسیه را گاز طبیعی مایع تشکیل می‌دهد، بنابراین صادرات گاز روسیه همچنان به سیستم خطوط لوله ثابت وابسته است و اکثریت قریب به اتفاق خطوط لوله روسیه به سمت اروپا است. این خطوط که از غرب روسیه سرچشمه می‌گیرند، قابل اتصال به یک شبکه مجزای نوپای خطوط لوله که سیبری شرقی را به آسیا متصل می‌کند، نیست که تنها ۱۰ درصد از ظرفیت شبکه خطوط لوله اروپا را شامل می‌شود.

پروژه‌های خط لوله آسیایی که از مدت‌ها قبل در حال ساخت هستند، هنوز سال‌ها با عملیاتی شدن فاصله دارند - پروژه‌های جدیدی که با عجله شروع شده و تامین مالی پرهزینه آنها با توجه بو وضعیت کنونی روسیه در هاله ای از ابهام قرار دارند.

در واقع نیاز روسیه به بازار‌های جهانی بسیار بیشتر از نیاز جهان به منابع روسیه است. اروپا ۸۳ درصد از صادرات گاز روسیه را دریافت می‌کند، اما تنها ۴۶ درصد از نیاز خود در سال ۲۰۲۱ را از روسیه دریافت کرد. این در حالی است که داده‌های منتشر شده شرکت گازپروم نشان می‌دهد که تولید در این ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از ۳۵ درصد کاهش یافته است. با وجود تمام باج‌خواهی پوتین از اروپا در حوزه انرژی، در حقیقت او این کار را با هزینه مالی قابل توجه و صرفا برای پیشبرد اهداف آنی خود انجام می‌دهد.

افسانه دوم: از آنجا که نفت امکان تغییر مسیر بیشتری در مقایسه با گاز دارد، پوتین می‌تواند نفت بیشتری به آسیا بفروشد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

دانشگاه عامل صنعتی‌شدن نیست

صنعتی‌شدن غرب و بطور کلی پیشرفت‌های تکنولوژیکی و صنعتی کمترین ارتباط را با دانشگاه و بیشترین ارتباط را با تجربه‌های عملی در بازار آزاد دارد.

چهار غول صنعت آمریکا یعنی ادیسون و فورد در گذشته و مایکل دل و جابز در چند دهه اخیر هیچکدام تحصیلات دانشگاهی نداشتند در حالیکه نامشان در صنایع الکتریسیته، اتومبیل و رایانه تا ابد ماندگار است. اینان مخترعین بزرگ و کارآفرینانی ثروتمند بودند.

اما این سوال پیش می‌آید که با این وجود چه کسانی از آموزش‌و‌پروش و دانشگاه قارچی سود می‌برند؟

✅ @karkhone

دیوار نگرانی

| پیتر لینچ

«اخیراً مجبور شده‌ایم با اثر صدای ضربه درام مواجه شویم. یک پیام شوم مشخص بارها و بارها تکرار می‌شود تا جایی که دور شدن از آن غیرممکن باشد. چند سال پیش صدایی در مورد حجم پول (M1) شنیده شد. زمانی که من در ارتش بودم، اِم 1 یک تفنگ بود و آن را می‌فهمیدم. ناگهان اِم 1 رقمی حیاتی بود که کل آینده وال استریت به آن بستگی داشت و من نمی‌توانستم به شما بگویم که این رقم چیست. «وان اَور مارتینیزینگ» را به خاطر دارید؟ هیچ کس نمیتواند به شما بگوید که آن نام به چه معنی است و میلیون‌ها نفر از مشتریان خشک‌شویی‌ها هرگز درباره آن نپرسیده‌اند. شاید اِم 1 در واقع مخفف مارتینیزینگ وان باشد و یکی از اعضای شورای مشاوران اقتصادی قبلاً یک تجارت خشک‌شویی را اداره می‌کرده است. به هر حال، برای ماه‌ها اخباری در مورد رشد سریع اِم 1 وجود داشت و مردم نگران بودند که اقتصاد ما را غرق کند و جهان را تهدید کند. برای فروش سهام چه دلیلی بهتر از این که «اِم 1 در حال افزایش است» - حتی اگر مطمئن نبودید که اِم 1 چیست.

سپس ناگهان هیچ چیز دیگری در مورد افزایش وحشتناک حجم پول نشنیدیم و توجه ما به نرخ تنزیلی که فدرال رزرو از بانک‌های عضو دریافت می‌کند معطوف شد. چند نفر می‌دانند که این نرخ چیست؟ یک بار دیگر می‌توانید من را کنار بگذارید. چند نفر می‌دانند که فدرال رزرو چه می‌کند؟ ویلیام میلر، رئیس سابق فدرال رزرو، گفته بود که 23 درصد از جمعیت ایالات متحده فکر می‌کنند که فدرال رزرو یک منطقه اختصاصی هندی است، 26 درصد فکر می‌کنند که این یک منطقه حفاظت شده حیات وحش است و 51 درصد فکر می‌کنند که این نام تجاری یک نوع ویسکی است.

با این حال، هر جمعه بعدازظهر (قبلاً بعد از ظهر پنجشنبه بود تا زمانی که افراد زیادی به ساختمان فدرال رزرو می‌رفتند تا پیش از باز شدن بازار سهام جمعه، اعداد مشخصی را به دست آورند) نیمی از جمعیت سرمایه‌گذاران حرفه‌ای تحت تأثیر اخبار آخرین ارقام حجم پول قرار می‌گرفتند و قیمت سهام در واکنش به آن بالا و پایین می‌شد. چه تعداد از سرمایه گذاران از سهم‌های خوب خارج شدند زیرا شنیده بودند که نرخ رشد عرضه پول بالاتر بازار سهام را غرق می‌کند؟

اخیراً (بدون ترتیب خاصی) به ما هشدار داده شد که افزایش قیمت نفت چیز وحشتناکی است و کاهش قیمت نفت چیز وحشتناکی است. دلار قوی نشانه‌ای بد و دلار ضعیف نشانه‌ای بد است. کاهش عرضه پول مایه نگرانی و افزایش عرضه پول مایه نگرانی است. دل مشغولی به ارقام عرضه پول با ترس‌های شدید در مورد کسری بودجه و کسری تجاری جایگزین شده است و هزاران نفر دیگر باید به خاطر هر یک از این‌ها از سهام خود خارج شده باشند.

من هر روز می‌شنوم که ایدز ما را را از بین می‌برد، خشکسالی ما را از بین می‌برد، تورم ما را را از بین می‌برد، رکود اقتصادی ما را از بین می‌برد، کسری بودجه ما را از بین می‌برد، کسری تجاری ما را از بین می‌برد، و دلار ضعیف ما را از بین می‌برد. آه! تقویت دلار هم ما را از بین می‌برد. به من می‌گویند که قیمت املاک و مستغلات سقوط خواهد کرد. ماه گذشته مردم در این باره نگران شدند. این ماه آنها نگران لایه اوزون هستند. اگر این ضرب المثل قدیمی سرمایه گذاری را باور دارید که بازار سهام از «دیوار نگرانی» بالا می‌رود، توجه داشته باشید که دیوار نگرانی اکنون اندازه نسبتاً خوبی دارد و هر روز هم در حال رشد است.»
/بر بلندای وال استریت

✅ @karkhone

اشتباه تفکیک یک وزارتخانه

| دکتر علینقی مشایخی

مجددا بحث تقسیم وزارت صمت به دو وزارتخانه «صنعت و معدن» و «بازرگانی» مطرح شده است. تقسیم مذکور اشتباهی است که قبلا کشور مرتکب آن شده است؛ اشتباهی برخلاف سیاست‌‌‌های کلی نظام، برخلاف تجربه کشور‌های موفق در زمینه اقتصاد و برخلاف تجربه موفقی که کشور در گذشته داشته است. برخی از دلایل این اشتباه به شرح زیر است.
۱) برای توسعه صنعتی باید سیاست‌‌‌های صنعتی و بازرگانی کشور به‌طور هماهنگ و یکپارچه در جهت تقویت تولید طراحی و اعمال شوند و بازرگانی باید در خدمت تولید قرار گیرد. اگر اصل تولید و افزایش تولید در کشور حاصل شود، بازرگانی نیز رشد می‌کند و رونق می‌‌‌یابد؛ ولی اگر بازرگانی رشد کند و در خدمت تولیدکنندگان خارجی باشد، تولید زمین می‌خورد و به‌دنبال، آن بازرگانی نیز از رشد بازمی‌ماند. طراحی سیاست‌های هماهنگ و یکپارچه برای دو بخش در یک وزارتخانه، ساده‌تر و سریع‌تر امکان‌پذیر می‌شود. طراحی سیاست‌‌‌های هماهنگ و یکپارچه نیازمند دستگاه‌های بزرگ و عریض طویل نیست که بخواهیم یک وزارتخانه را به دو وزارتخانه تبدیل کنیم. ایجاد دو وزارتخانه، طراحی سیاست‌های هماهنگ و یکپارچه را مشکل و پیچیده می‌کند. ستادی کوچک ولی با دانش، تخصص و تجربه مناسب برای سیاستگذاری و اعمال آن کافی است. باید فکرها و تلاش‌‌‌ها در جهت ایجاد ستاد کارآمد متمرکز شوند.
۲) قرار نیست دولت به عملیات بازرگانی که شامل واردات، صادرات و توزیع کالا در داخل کشور است، بپردازد. بازرگانی داخلی و خارجی توسط مردم انجام می‌‌‌شد و باید توسط آنها انجام شود. آنچه بر عهده دولت است تنظیم سیاست‌‌‌های بازرگانی و تولیدی است که با انجام عملیات بازرگانی و تولیدی متفاوت است و نیاز به دستگاه اجرایی عریض و طویل در قالب یک‌وزارتخانه ندارد. ایجاد وزارت بازرگانی جداگانه ضمن آنکه طراحی سیاست‌های هماهنگ را مشکل می‌کند، گرایش به ورود دولت در عملیات بازرگانی را نیز افزایش می‌دهد.


۳) ایجاد مجدد وزارت بازرگانی در جهت توسعه تشکیلات دولت و نه کوچک‌‌‌سازی آن، در جهت افزایش بودجه جاری و نه کاهش آن و در جهت زمینه‌‌‌سازی دخالت عملیاتی و اجرایی دولت در امور بازرگانی و نه محول کردن کاری که مردم می‌‌‌توانند انجام دهند به آنهاست. همه این نکات مخالف جهت‌‌‌گیری‌‌‌های دولت و سیاست‌‌‌های کلی نظام است.
۴) نیروهای زیادی در کارند که انگیزه دارند بازرگانی کشور را از طریق واردات و صادرات در خدمت تولیدکنندگان کشورهای دیگر قرار دهند که این امر به سرکوب تولید داخل منجر خواهد شد. این نیروها شامل نمایندگان تولیدکنندگان خارجی، دلال‌‌‌ها و واسطه‌‌‌ها و همچنین برخی نابسامانی‌‌‌ها و عدم‌تعادل‌‌‌های مقطعی بین عرضه و تقاضای کالا در بازار داخلی است. نیروهای مزبور به‌خصوص با سیاست‌‌‌های ارزی نامناسب که قیمت ارز را به طور دستوری پایین نگه‌دارد، موجب نابودی و ضعف صنعت کشور می‌‌‌شوند. نگاهی به گذشته و نابودی صنایعی نظیر نساجی، کفش، و لوازم‌خانگی گویای این تجربه تلخ است. ایجاد وزارت بازرگانی، میدان عمل نیروهای مزبور را بازتر کرده و دور از چشم مسوولان صنعت سیاست‌هایی را طراحی و اجرا می‌کند که موجب خسران صنعت می‌شود.
۵) از تجربه جهانی نیز باید آموخت. در کشورهای موفق در حوزه اقتصاد، امور صنایع، معادن و بازرگانی تحت مدیریت و هدایت یک وزارتخانه است. فقط در کشورهای کمونیستی سابق که دولت‌‌‌ها متولی انجام امور اقتصادی بودند، تعداد وزارتخانه‌‌‌های بازرگانی، انواع صنایع سبک و سنگین و معادن از هم جدا بودند. در ایران براساس سیاست‌‌‌های کلی قرار نیست دولت متولی امور اجرایی اقتصاد باشد. فعالیت‌‌‌های اقتصادی را باید مردم انجام دهند و دولت سیاستگذاری و تنظیم‌‌‌گیری را عهده‌‌‌دار باشد. تفکیک وزارت صمت به وزارت‌‌‌های «بازرگانی» و «صنعت‌ومعدن» بر خلاف تجارب موفق جهانی و سیاست‌‌‌های کلی است.
۶) از تجربه موفق کشور در گذشته نیز باید آموخت. درخشان‌ترین دوره توسعه صنعتی و اقتصادی ایران در دهه ۱۳۴۰ بوده است. در سال ۱۳۴۱ دو وزارتخانه بازرگانی و صنایع ادغام شدند و وزارت اقتصاد ایجاد شد. وزارت اقتصاد به رهبری علینقی عالیخانی با طراحی سیاست‌‌‌های صنعتی و بازرگانی هماهنگ و یکپارچه برای تقویت بخش تولید طی سال‌های ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸ به بالاترین نرخ رشد صنعتی و اقتصادی کشور دست یافت.

دهه ۱۳۴۰ قبل از افزایش قیمت نفت و پروزن شدن نقش نفت در اقتصاد ایران بود. یکی از خط‌مشی‌‌‌های مهم دوران وزارت عالیخانی «تقویت بخش صنعت در مقابل سیاست تقویت تجارت» و ایجاد انگیزه و تشویق تجار به ورود به تولید صنعتی بود. کشور نباید تجربه گرانبهای دهه ۱۳۴۰ را ندیده بگیرد و مجددا با تفکیک وزارت صمت به سوی تجربه‌‌‌های ناموفق گذشته حرکت کند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

روایت محسن رفیقدوست از گذشته نه چندان دور
امام فرمودند کار‌ مردم را به دست‌ کارمند ندهید

رفیقدوست، مانند دیگر هم‌نسلان خود در موتلفه، ازجمله افرادی به‌شمار می‌رود که از اولین روزهای انقلاب اسلامی در بطن حوادث انقلاب حاضر بوده است و همین مساله سبب شده تا او شاهد بسیاری از اتفاقات و تصمیم‌گیری‌های انقلاب از نزدیک باشد. با این حال رفیقدوست مدعی است اولین فردی بوده که به خاطر همین شناخت قبلی در موتلفه از احمدی‌نژاد انتقاد کرده است «سهام عدالت، هدفمندی یارانه‌ها، مسکن مهر، وام‌های زودبازده و هرکار دیگری که کردند برای اقتصاد ایران فلج کننده بود. یکی از کارمندان خود بنده در بنیاد 10 هزار واحد مسکونی در یکی از شهرستان‌ها ساخته است، می‌گفت این پروژه برای من خیلی خوب است. گفت اینهایی که داریم می‌سازیم اولین مسکن‌هایی هستند که در 4 سال آینده جز بافت فرسوده شهر می‌شوند چراکه کیفیت ندارند. 40هزار میلیارد تومان از خزانه برداشتند، 10درصد تورم را بالا بردند و مشتی خانه بی‌کیفیت ساختند.

من روز سوم تیرانتخاب آقای احمدی‌نژاد در سال 84، خدا رحمت کند مرحوم عسگراولادی و مرحوم ابوالفضل حیدری را، گفتم این آقا سادات ایران است. همه گفتند این سید نیست. گفتم نه، .... همه به من حمله کردند». رفیقدوست خود معتقد است که وی در زمان دولت سابق نیز به دولت احمدی‌نژاد انتقاد کرده است. «من همواره انتقادات زیادی در آن زمان مطرح کردم و این انتقادات را به رهبری هم منتقل می‌کردم. در آن دوره نمی‌توانستیم بگوییم باید دولت برکنار شود، مردم باید در انتخابات دولت را انتخاب کنند. من مسکن مهر را زیر سوال بردم و همچنین با مدرک و سند، اجرای هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت سهام عدالت به مردم را در زمان اجرا زیر سوال بردم؛ این درحالی است که در این مدت کمتر هم‌صدا پیدا کردم. رهبری واقعاً نظام را حفظ می‌کند. ایشان مسئولیتی فراتر از نظارت و انتقاد به دولت دارند.

اصولگرایان منتقد احمدی‌نژاد

بعد از روی کارآمدن دولت یازدهم، هر چند فضا برای اظهار نظرهای سیاسی اصلاح‌طلبان بیش از گذشته فراهم شد اما به نظر می‌رسید اعضای یک حزب اصولگرا نیز توانستند در فضای جدید از گفتمان خود که در هشت سال دولت احمدی‌نژاد به محاق رفته بود دفاع کنند. هر چند اعضای این حزب در این سال‌ها همواره انتقادات تلویحی خود را از احمدی‌نژاد نشان داده بودند چنانچه بعضی مواضع برادران عسگراولادی در مباحث سیاسی و اقتصادی بازتاب فراوانی در رسانه‌های مختلف پیدا کرد.

حمایت از گفتار درمانی روحانی

صحبت‌های رفیقدوست با ماهنامه 42 نکات خواندنی دیگری هم دارد. در قسمتی از این مصاحبه رفیقدوست روش دولت روحانی را تا اینجای کار «گفتاردرمانی» تعریف کرده است: «ما فعلا چیزی نمی‌بینیم. ما امیدواریم که اوضاع بهتر شود اما مشکلی که من به‌عنوان یک آدم تجربی در همه دولت‌های بعد از انقلاب می‌بینم، این است که دوران گذشته را زیر سوال می‌برند. البته من بین آدم‌های انقلابی بیشترین انتقاد را به دولت احمدی‌نژاد داشتم. اما برخورد دولت‌ها با مشکل اصلی جامعه همواره یک نوع بوده است. رفیقدوست درباره غیبت بخش خصوصی در سیاست کلان ایران نیز می‌گوید: «هرکسی که رئیس‌جمهور می‌شود باید اقتصاد را رها کند.

من موضوعی را از قول امام(ره) صدها بار تکرار کردم و از تکرارش هم ناراحت نیستم. بنده سال 62 تازه به دولت رفته بودم که به همین علت خدمت امام رسیدم. صحبت ملتی دولتی بود. من عرض کردم که آقا در دولت بحثی است، من اعلام رای نکردم، آمدم سوال کنم کشاورزی، صنعت و تجارت دست چه کسی باشد؟ دولت یا مردم؟ امام(ره) مسکن را هم به کشاورزی، صنعت و تجارت اضافه کردند و گفتند همگی را به دست مردم بدهید. من عرض کردم که آقا، دولت گندم را با 90درصد سوبسید به دست مردم می‌دهد. این را به مردم بدهیم؟ فرمودند اگر فساد ندارد بدهید. من پیوسته سوال کردم، امام یک جمله گفتند.

گفتند کار مردم را دست کارمند ندهید. الان بخش خصوصی گیر دولت است. دامپرور ما باید از 17 جا مجوز بگیرد. مسئول ما برگشته به او گفته مگر بیکاری؟ از خارج می‌آوریم. دولت باید موانع فعالیت‌های اقتصادی را بردارد. دولت تنها باید هدایت‌گر، برنامه‌ریز، کنترل‌کننده، مالیات‌گیرنده و ناظر باشد. اگر دولت بگذارد مردم خودشان آنچه را نیاز دارند تولید کنند مشکلی نداریم. تحریم یعنی چه؟ هر چقدر نفت ارزان شود، کمتر از چین و تایوان اجناس بی‌کیفیت وارد می‌کنیم. در این حالت مجبور می‌شوند که امکان تولید را برای مردم راحت‌تر کنند. از ابتدای دارسی تا سال 84، 594 میلیارد دلار و در هشت سال دولت احمدی‌نژاد 700 میلیارد دلار ارز به دست آوردیم. این 700 میلیارد دلار چه شد؟»

ادامه مطلب


✅ @kakhone

سوغاتی من از قطر برای ایران

| رایزن اقتصادی ایران در قطر، عباس عبدالخانی

معمولا هر کشوری یک سوغاتی معروفی دارد. دقیقا نمی دانم سوغاتی قطری ها چیه! ولی زمانی که قصد سفر به ایران را داشته باشم، برای بستگانم از قطر زعفران و ماکارونی ایرانی می برم. هم پولم را برای حمایت از تولیدات کشورمان دادم و هم نصف قیمت تهرانند! ایکاش می توانستم هندوانه ببرم برایم به صرفه تره! پدیده ارزان فروشی، عامل نابودی صادرات است. وقتی جلوی چشمانت هندوانه مراکشی را کیلویی ۸۰ هزار تومان می فروشند پس چرا هندونه ایرانی را ۱۵ هزار تومان می فروشی؟

✅ @karkhone

‏"۲۳۰۰۰۰۰۰۰ درصد" این عدد تورم زیمباوه در سال ۲۰۰۸ تحت دیکتاتوری سوسیالیستی رابرت موگابه بود. در حالی که او کشور را به خاک سیاه نشانده بود، حتی از خیر یک جایزه مسابقه بانک هم نمی‌گذشت. ژانویه سال ۲۰۰۰، بانک زیمبانک مسابقه‌ای با جایزه‌ی ۱۰۰ هزار دلارِ زیمباوه را برگزار کرد که ‏حدودا ۵ برابر درآمد سرانه هر فرد زیمباوه‌ای در آن سال بود و قرار بود فیلم مراسم نیز به طور مستقیم از شبکه ملی پخش شود‌. وقتی فالوت چاووا مجری مراسم اسم موگابه را از قرعه‌ها بیرون کشید، به پهنای صورت اشک میریخت و میگفت: "ببینید کی برنده شده باورکردنی نیست. پدر مردم، رهبر بزرگمان".
‏دیکتاتوری که ده‌ها سال، کل کشور در مشتش بود، از خیر یک جایزه بانک هم نمیگذشت. آن هم زمانی که چندی قبل از برگزاری مسابقه، افزایش حقوق ۲۰۰ درصدی را برای کابینه‌ خودش اعمال کرده بود. درست زمانی که مردم زیمباوه از هیچ خدمات عمومی درستی بهره‌مند نبودند. آمارها ضد و نقیض است، لیکن ‏در یک نگاه کلی درآمد سرانه هر فرد در دهه ۲۰۰۰ کاهش چشمگیری نسبت به دهه ۸۰؛ دوره‌ای که موگابه قدرت را به دست گرفت داشت و حدودا نصف شده بود. آیا موگابه به پول این جایزه احتیاج داشت؟ بی‌شک، نه. حقیقتا نه. فقط چیزی در نهاد دیکتاتورها هست که به همین اندازه طنز تلخی دارد.
تحت رهبری خردمندانه جناب موگابه، تا قبل از سال ۱۹۹۵ نرخ تورم حدودا ۲۲ درصد بود. سال ۲۰۰۲ این رقم به ۱۴۰ درصد، سال ۲۰۰۳ حدودا ۶۰۰ درصد، در سال ۲۰۰۷ حدودا ۶۶۰۰۰ درصد و در سال ۲۰۰۸ به عدد افسانه‌ی ۲۳۰ میلیون درصد رسید. تا جایی که ارزش پول ملی از پهن گاوی که هنوز گرم است نیز کمتر شد.
اندیشه‌ی حکومت‌داری‌اش طوری که خودش می‌گفت مارکس‌یست-لنین‌یست-مائوتسه‌تونگ‌یست بود‌، به همین مضحکی. درست به مانند دیگر دیکتاتورها، میگفت که قدرت را مردم به او داده‌اند و در ذهن مردم، من یک رهبر مقتدرم که هیچکس در دل مردم جایم را نمی‌گیرد (مصاحبه‌ای با تلویزیون ملی در سال ۲۰۱۷). ‏در همان مصاحبه گفته بود: «در ذهن قسمت اعظمی از مردم هیچ‌کس به اندازه من رهبری موفق، مشروع و پذیرفته شده نیست». و در سخنی عجیب در سال ۲۰۱۶ در برابر اتحادیه آفریقا گفته بود: «من آن‌قدر رهبر زیمباوه می‌مانم تا وقتی که خدا بگوید: بیا پیش من وقتش شده».

‏این مقاله نیویورک تایمز در باب مرگ او در سال ۲۰۱۹ را هم بخوانید اگر وقت داشتید.

✅ @karkhone

پدر ملّت و چاپ مخفیانهء پول

| خاطرات رضا نیازمند

همه تحصیلکرده‌ها مصدق را می‌خواستند...او در سوئیس تحصیل کرده بود. از یک خانواده اشرافی بود. سوسیالیست هم بود. در مجلس مبارزه با انگلیس را شروع کرد...مصدق محکم ایستاد و گفت یگانه راه‌حل مشکلات مملکت این است که ما نفت را ملّی کنیم...حزب توده نخست‌وزیری مصدق را پذیرفت...کاشانی هم پشتیبان مصدق شد، بعد تمام بازار به مصدق پیوستند. به این ترتیب تمام مملکت افتاد در دست مصدق...اما وقتی نماینده زاهدی حکم عزل او از نخست‌وزیری را ابلاغ کرد، مصدق آن را به اطلاع مردم و حتی هیئت دولت خود نرساند و ارتش را کشید توی خیابان‌ها...این مخفی‌کاری از شخصیتی که خود را "پدر ملّت" می‌دانست بعید بود. پدر ملّت[!] اشتباه کرد و به ملت خودش دروغ گفت و خیانت کرد و نگفت که شاه من را عزل کرده و دیگر نخست‌وزیر نیستم...این از مصدقِ تحصیلکردهء سوسیالیست بعید بود...او پشت سر هم اشتباه کرد، کاری کرد که تمام قدرتمندان، قبلِ سقوط‌شان می‌کنند. ولی بالاخره به زور برکنار شد. ابتدا فرار کرد و مخفی شد. در نهایت دستگیر شد. دادگاه نظامی برای او حکم اعدام صادر کرد اما شاه به دلیل خدمات او به ملی شدن نفت حکم او را به تبعید در ده احمد‌آباد[ملک مصدق] تقلیل داد...چند سال بعد که من[رضا نیازمند] سازمان برنامه کار می‌کردم... مهندس زنگنه[رئیس وقت سازمان] به من گفت یک پروندهء محرمانه‌ای به تو می‌دهم، نگاهش‌دار...مدتی گذشت مهندس من را صدا کرد. گفت اون پرونده که پهلوی توست بیاور...گفت میدانی این پرونده مربوط به چیست؟ گفتم نه!...گفت این پرونده شامل تمام مصوبات هئیت دولت است که مصدق اسکناس چاپ کرد تا بتواند حقوق کارمندان دولت را بدهد. در زمان مصدق وقتی نفت ایران را نخریدند، دولت بی‌پول شد و اسکناس چاپ میکرد...چاپ اسکناس بدون موافقت مجلس و از مصدق دموکرات[!] و پدر ملّت[!] بعید بود.

✅ @karkhone

برای حفظ امنیت ملّی باید از تولید ملّی "حمایت" کنیم؟!


زمانی کابینه‌ی دونالد ترامپ تصمیم گرفت برای «حمایت از نیروی کار» و البته «امنیت ملّی» عوارض واردات فولاد و آلومینیوم را به ترتیب ۲۴ و ۱۰ درصد افزایش دهد؛ حرفش این بود که چینی‌ها که به استفاده از دامپینگ(فروش با قیمت پایین‌تر از بهای تمام شده محصولات صادراتی در کشور مقصد با هدف از بازار خارج کردن شرکت‌های محلی و بعد سپس به دست گرفتن قدرت بازار) شهرت دارند، با اغراض سیاسی حمایت‌های مشابهی از شرکت‌های فولادی و معدنی خود می‌کنند پس باید کلاه‌مان را بچسبیم که از سرمان بر ندارند.

می‌دانیم که فولاد را از محصولات استراتژیک به حساب می‌آورند که به‌ویژه در صنایع نظامی اهمیت زیادی دارد و در صورت بروز جنگ وابستگی به خارج به ویژه چینی‌ها عاقبت خوبی ندارد. تولید فولاد از ده سال پیش ۱۸ درصد کاهش یافته است و در چند دهه اخیر از هر ۴ شرکت استخراج آلومینیوم آمریکایی ۳تای آن تعطیل شده‌اند، این هم معنایش از دست رفتن هزاران هزار شغل در ایالات متحده آمریکاست، از سال ۲۰۰۰ به این سو در صنایع آلومینیوم ۱۳۰۰۰ شغل و در فولاد تنها در دو سال اخیر ۱۴۰۰۰ شغل از بین رفته است.

ولی رندان می‌گویند که تاکید روی تلافی اقدامات چین نارواست، بیشتر واردات آمریکا از کشورهایی است که متحد این کشور به حساب می‌آیند، در همین فقره‌ی اخیر از قضا واردات فولاد از کانادا، کره جنوبی، مکزیک، آلمان، ژاپن و برزیل بیشتر از چین است. راه‌حل بهتر برای کالاهای «استراتژیک» تنوع‌بخشی به طرف‌های تجاری است نه به اصطلاح خودکفایی و "حمایت" از تولید ملّی! در این حالت محصول با کیفیت بالاتر و هزینه نسبی پایین‌تر تامین می‌شود و ریسک قطع واردات هم کاهش می‌یابد.

ولی ایراد مهمتر این قبیل "حمایت‌ها" این است که دیگر طرف‌های تجاری هم دست به اقدامات تلافی‌جویانه خواهند زد و جنگ تجاری راه میفتد. فولاد و آلومینیوم ماده اولیه بسیاری از صنایع به شمار می‌روند و "حمایت" تعرفه‌ای از فولاد معنایش این است که بسیاری صنایع دیگر آمریکا هم باید فولاد را با قیمت بالاتری خریداری کنند و در برابر کالاهای وارداتی رقیب قدرت رقابت نخواهند داشت. مشتریان نهایی باید پول بیشتری برای خرید محصولات وطنی خرج کنند یا به سراغ کالاهای مشابه ارزان‌تر بروند که انتخاب خیلی‌ها دومی است. کار برای صادرکننده‌ها که دشوارتر هم هست؛ آن‌ها با توجه به اقدامات تلافی‌جویانه کشورهای دیگر رقابت‌پذیری خود را از دست می‌دهند.

پیامد آنچه آمد هم کاهش بیشتر اشتغال است، در واقع آنچه که می‌خواستیم از در بیرون کنیم از پنجره بر می‌گردد. در دوره جرج بوش هم اقدامات حمایتی مشابهی انجام گرفت و برآورد می‌کنند که حاصل آن از بین رفتن ۲۰۰ هزار شغل در آمریکا بود! می‌بینم که بسیاری از کسانی‌که ایران را دوست می‌دارند همه استدلال‌هایی مشابه ترامپ تکرار می‌کنند، ولی باور کنید میهن‌دوستی نیازمند عقلانیت است. بشر در دو سه قرن اخیر دریافته است که می‌شود جنگ را با تجارت درمان کرد و سود متقابل برد، راه رشد مملکت ما هم مانند دیگر جاهای دنیاست، مولفه‌هایش هم روشن است: اقتصاد آزاد، حقوق مالکیت قوی، حکومت قانون و نهادهای مدنی.


✅ @karkhone