جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش سوم)

جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها

| حسین حقگو

خارج از مجلس
پیش از تشکیل مجلس خبرگان و آغاز بررسی اصول اقتصادی قانون اساسی و همزمان با این بحث‌ها‌، در سطح جامعه نیز گفتگوهایی جدّی بین افراد و نیروهای سیاسی در جریان بود. اما پیش از آنکه این بحث‌ها را پی بگیریم‌، باید به اقداماتی اشاره کنیم که فارغ از این بحث‌ها و جلوتر از آنها یک به یک رخ می‌داد و ساختار اقتصاد کشور را دگرگون می‌ساخت.
اولین این اقدامات را می‌توان «ملی شدن بانک‌ها» دانست. اقدامی که مهندس مهدی بازرگان، نخست وزیر دولت موقت خبر آن را در یک پیام تلویزیونی اعلام کرد. وی گفت: «بر می‌خوریم به اینکه سر و ته همه کارهای اقتصادی در بانک‏هاست و تا تکلیف بانک‌ها معلوم نشود و نگرانی از آن بابت وجود نداشنه باشد؛ بلکه اطمینان و هماهنگی با برنامه‌های دولت داشته باشیم. این بود که از بانک‌ها شروع کردیم». وی در همین نطق تلویزیونی خبر از لایحه صنایع ملی را نیز داد و به فاصله دو هفته بعد یعنی در ۱۶ تیر ماه ۵۸ در پیامی قانون «حفاظت و توسعه صنایع ایران» را که به تصویب شورای انقلاب رسیده بود اعلام کرد. در این قانون از جمله آمده بود:

صنایع ایران بر پایه صنعت و اقتصاد وابسته به سرمایه‌داری غارتگر جهانی به وجود آمده بود و طبیعی بود که دیر یا زود دچار نابسامانی شود. اینک نجات صنعت و اقتصاد کشور ایجاب می‌کند اقدامی قاطع در جهت احیا و اداره صحیح و توسعه آنها به منظورهای ذیل بعمل آید: رعایت نظام اسلامی در مورد حقوق کار‌، خروج اقتصاد ایران از وابستگی به نفت، قطع امید از عمال نظام استبدادی و استعمارگران، احتراز از دولت‌سالاری و تشویق و حمایت از فعالیت‌های غیردولتی و ابتکار در بخش خصوصی.

در این میان «تشویق بخش خصوصی» در زمانی که دولت خود در حال مصادرة اموال و بنگاه‌های تولیدی بخش خصوص بود به خوبی اغتشاش فکری را که در این دوران حاکم بود نشان می‌دهد.

به اینها، دو اقدام مهم دیگر یکی، «ملّی کردن تجارت خارجی» بود و دیگری طرح لغو مالکیت اراضی بزرگ را نیز باید افزود. وزیر مسکن دولت موقت با اعلام این خبر گفت : « برای آباد کردن این اراضی مهلتی به مالکین داده نمی‌شود و فقط مالکین اراضی کوچک موات مهلت خواهند داشت اراضی خود را آباد کنند. پس از تصویب این قانون روزنامه اطلاعات تیتر زد «قیمت زمین صفر شد».
با اعلام ملی شدن بانک‌ها‌، افراد و احزاب و جمعیت‌ها از جریان‌ها و طیف‌های مختلف از این اقدام حمایت کردند. جبهه دمکراتیک ملی، نهضت آزادی، جنبش مسلمانان مبارز، حزب جمهوری اسلامی و حزب جمهوری خلق مسلمان‌، حزب توده‌، حزب پان ایرانیست و دیگران، بنی‌صدر دربارة این اقدام اظهار داشت: «طرحی که به اجرا گذاشته شده است را چهار ماه قبل در بدو ورودم به ایران پیشنهاد کردم ولی آن روز استدلال این بود که اگر چنین کاری صورت گیرد انقلاب شکست خواهد خورد. اکنون هم مدیریت و هم مالکیت بانک‌ها ملی شده و دولت مستقیماً بانک‌ها را در دست خواهد گرفت».
این اقدامات را البته باید در چارچوب یافتن پاسخ‌هایی برای نابسامانی‌های اقتصادی جامعه و از جمله گرانی کالاهای مختلف نیز ارزیابی کرد. چنانکه گرانفروشی‌، اقدامی ضد انقلابی لقب گرفت و مسئول کمیته امور صنفی امام خمینی در این باره گفت:
مصرف‌کنندگان تهرانی در صورتی که مشاهده کردند فروشنده‌ای بر خلاف آرمان‌های انقلاب اسلامی اقدام به احتکار، گرانفروشی و دیگر تخلفات صنفی کرده است می‌توانند با یکی از کمیته‌های ۱۴ گانه در سطح تهران تماس بگیرند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

'سرطان اقتصادی' در آرژانتین

در دهه‌ی ۵۰ و ۶۰ میلادی، برخی از شرکت‌های دولتی در آرژانتین درآمدشان از مخارجشان جا مانده بود و گرفتار کسری‌های بزرگ مالی شدند. وضعیت طوری بود که یک مجله‌ی آرژانتینی (تصویر فوق) آن شرکت‌ها را سرطان اقتصاد آرژانتین نامید. این شرکت‌ها عمدتاً در بخش حمل‌ونقل کار میکردند و کسری‌هایشان بخش بزرگی از بودجه‌ی عمومی را می‌بلعید. نتیجه‌ی کار نیز کسری بودجه‌ی عمیق دولت، تورم‌زایی و فشار بر تراز پرداخت ارزی کشور بود.

عواملی که به این کسری‌ها دامن زد تا حدی خارج از کنترل دولت بود. مثلاً، در نتیجه‌ی گسترش حمل‌ونقل موتوری، تقاضای خدمات حمل‌ونقل ریلی کاهش یافت و درآمد شرکت‌های راه‌آهن دولتی کم شد. این کاهش تقاضا همزمان بود با افزایش استخدام کارکنان این شرکت‌ها، که درآمد و مخارجشان را از توازن خارج کرد.

یکی از بزرگ‌ترین موانع توسعه‌ی صنعتی در آرژانتین، همین مدیریت ناکارآمد شرکت‌های راه‌آهن دولتی بوده. چرا که هر یک 'پِزو'ای (پول آرژانتین) که صرف کسری مالی آنها میشد، همان پزویی بود که دیگر به پروژه‌های توسعه‌محور و مشوق‌های مالی و... تخصیص نمی‌یافت.

✅ @karkhone

‍ گزارش نابرابری جهانی- ۲۰۲۲
ثروتمندان ثروتمندتر و دولت‌ها فقیرتر شده‌اند

| رضا امیدی

اخیراً گزارش نابرابری جهانی- ۲۰۲۲ توسط مرکز مطالعات نابرابری جهانی منتشر شده است (متن کامل گزارش). این گزارش را توماس پیکتی و گروهی متشکل از ۱۰۰ تحلیل‌گر از سراسر جهان تهیه کرده‌اند و حاوی داده‌هایی به‌روز و کامل در ابعاد مختلف نابرابری در جهان است: ثروت، درآمد، جنسیت، و محیط زیست. مانتلی ریویو یادداشتی به قلم مایکل رابرتز در تحلیل گزارش نابرابری جهانی منتشر کرده که بخش‌هایی از آن‌را در ادامه می‌خوانید:

این گزارش نشان می‌دهد که چگونه در سال ۲۰۲۱ و پس از ۳ دهه از جهانی‌سازی تجاری و مالی، نابرابری‌های جهانی در همان سطحی که در دوران اوج امپریالیسم در اوایل قرن ۲۰ بود، باقی مانده‌اند. هرچند گزارش نشان می‌دهد که نابرابری بین کشورها از پایان جنگ سرد (عمدتاً به‌دلیل افزایش استانداردهای زندگی در چین) کاهش یافته، اما نابرابری در درون بسیاری از کشورها افزایش یافته است.

تمرکز جهانی ثروت شخصی بسیار زیاد است به‌طوری‌که ۱۰ درصد ثروتمندترین افراد بزرگسال جهان ۶۰ تا ۸۰ درصد ثروت جهان را در اختیار دارند، درحالی‌که سهم ۵۰ درصد پایین، کمتر از ۵ درصد است. این مشابه نتیجۀ پیمایش سالانۀ مؤسسۀ کردیت سوییس است که آن هم نشان می‌دهد ۱ درصد بزرگسالان جهان ۴۵ درصد ثروت را در اختیار دارند، درحالی‌که سهم ۳ میلیارد نفر هیچ است.

نابرابری ثروت بسیار بیش از نابرابری درآمد است، اما بااین‌وجود نابرابری درآمد هم بالا است. ۱۰ درصد ثروتمندتر جهان ۵۲ درصد درآمد جهانی را در اختیار دارند درحالی‌که سهم ۵۰ درصد پایین تنها ۸ درصد است. به‌طور متوسط یک فرد در گروه ۱۰ درصد ثروتمندتر در سال ۲۰۲۱ بیش از ۱۲۲ هزار دلار درآمد داشته و یک فرد در ۵۰ درصد پایین حدود ۳۹۲۰ دلار؛ یعنی یک سی‌ام. سهم درآمدی ۵۰ درصد پایین معادل نصف مقداری است که در ۱۸۲۰، یعنی قبل از واگرایی بین کشورهای غربی و مستعمرات آنها وجود داشته است. یعنی سهم این ۳ میلیارد نفر نصف میزان درآمدی است که در سال ۱۸۲۰ داشته‌اند.

طی ۴۰ سال اخیر کشورها به‌طور قابل‌توجهی ثروتمندتر، اما دولت‌ها به‌شدت فقیرتر شده‌اند. در کشورهای ثروتمند سهم بازیگران عمومی و دولتی از ثروت نزدیک به صفر است، به این معنی که کل ثروت در دستان بخش خصوصی است. لوکاس چنسل از دانشکدۀ اقتصاد پاریس و از نویسندگان گزارش می‌گوید: «آنچه ما برای افزایش برابری، مبارزه با شرایط اضطراری آب و هوا، و ایجاد شرایط زندگی خوب برای همه نیاز داریم عبارت است از زندگی شخصی شایسته و در حد کفایت و بخش عمومی مرفّه و مجلّل، اما آنچه در عمل اتفاق افتاده عکس این بوده است».

در قرن ۲۱ نابرابری ثروت به‌شدت افزایش یافته است. درواقع ثروت ۵۰ نفر از ثروتمندترین افراد جهان بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۱ سالانه ۹ درصد و ثروت ۵۰۰ نفر ثروتمندترین سالانه ۷ درصد بیشتر شده، درحالی‌که میانگین رشد ثروت کمتر از نصف این مقدار بوده یعنی ۳.۲ درصد در مدت مشابه. از سال ۱۹۹۵، ۱ درصد ثروتمندتر ۳۸ درصد از ثروت جهانی را کسب کرده‌اند و سهم ۵۰ درصد پایین تنها ۲ درصد بوده است. یک‌صدم درصد ثروتمندتر هم سهم خود را از ۷.۵ درصد به ۱۱ درصد رسانده‌اند. افزایش طبقۀ متوسط هم بیشتر به‌دلیل کاهش فقر در چین بوده است.

در موج‌های اول پاندمی کووید-۱۹ ثروت میلیاردرهای جهان ۳.۷ تریلیون دلار افزایش یافته است. این مبلغ تقریباً معادل هزینه‌های سالانۀ همۀ دولت‌های جهان برای سلامت عمومی پیش از شیوع پاندمی است. در همین مدت حدود ۱۰۰ میلیون نفر از جمعیت جهان به زیر خط فقر شدید افتاده‌اند.

هم پاندمی و هم تغییر اقلیم سهم ثروتمندان را افزایش می‌دهند. لوکاس چنسل می‌گوید: «نابرابری اقتصادی جهانی به بحران اکولوژیکی دامن می‌زند و مقابله با آنها را سخت‌تر می‌کند. پیداکردن راه‌حلی که بتوانیم بدون توزیع مجدد درآمد و ثروت تلاش‌ها برای مقابله با تغییر اقلیم را تسریع کنیم، بسیار دشوار است». همۀ نهادهای بین‌المللی دخیل در این موضوع با نظر چنسل موافق‌اند. تدروس آدهانوم؛ مدیرکل سازمان جهانی سلامت، در نشست ویژۀ مجمع عمومی این سازمان گفت: «امنیت سلامت جهانی بسیار مهم‌تر از آن است که بخواهیم آن را به شانس، یا مصلحت، یا تغییر جریان‌های ژئوپلتیکی، یا منافع اختصاصی شرکت‌ها واگذار کنیم». و هفتۀ گذشته گروهی متشکل از نزدیک به ۴۰ گزارشگر ویژۀ سازمان ملل طی بیانیه‌ای گفتند که «برخورد عادلانه با بحران سلامت باید بر حداکثرکردن سود شرکت‌ها و احتکار واکسن توسط کشورهای پردرآمد اولویت داشته باشد». اما هیچ کاری برای رفع نابرابری‌های ثروت، درآمد، و سلامت نخواهد شد.

✅ @karkhone

شاه به خارجی‌ها می‌گفت: "من مشاوره می‌کنم"، یعنی این‌ها[نخست‌وزیر و وزرا] منشی‌اند؛ هویدا هم تایید می‌کرد که ما [فقط] "اجرای امر می‌کنیم". خب این وسط نخست‌وزیر، وزیر یا مجلس کجاست؟ فقط یک نفر وجود دارد و آن، شاه است. این اوضاع تدریجاً باب شد. آن وقت به من هم [شاه]می‌گفت: من یا باید حکومت کنم یا بروم! شاه نمی‌توانست در کارها دخالت نکند. بنده هم به ایشان می‌گفتم، آقا این کار غلط را کنار بگذارید. این‌ها از زمان اقبال شروع شد که پا بیافتند و از این کارها بکنند. بعد هم علم و بعد رسید به هویدا...بعد از آن دیگر شاه همه کاره شد و همه هم تشویق کردند که ایشان خدایگان و فلان هستند. می‌گفتند شاه اشتباه نمی‌کند!

پروژه تاریخ شفاهی هاروارد
خاطرات علی امینی

✅ @karkhone

| احسان محمدی

‍ پدرم بیماری قلبی داشت. دکترش گفت کار زیادی نمی‌شود برایش کرد. فقط مواظب استرسش باشید. تشکر کردم و رفتم طرف در. دکتر صدایم کرد. آرام گفت: ببین!
همیشه توی جیب روی قلبش پول بیشتری بذار که هر وقت درد گرفت حس کنه اونقدر پول داره که بتونه بره بهترین بیمارستان شهر.
این حرف را هجده‌سال پیش استادم گفت. هجده‌سال عمری است. اما الان بیشتر از هر وقت دیگری قبولش دارم.
اینکه آدم «ایمان، تقوا و عمل صالح» داشته باشد خوب است اما این روزها اگر بخواهم به یک نفر توصیه‌ای بکنم می‌گویم سعی کن پولدار بشی!
گول‌مان زدند که پول خوب نیست.
علم بهتر است و آدم‌های پولدار آخرش بدبخت میشن و بچه‌هاشون معتاد میشن.
پولدارها خیلی افسردن، قرص می‌خورن و خودکشی میکنن و اصلاً پول چرک کف دسته و ... اما افسانه است.
ساخته‌اند که دست زیاد نشود.
وقتی پول دارید احترام اجتماعی دارید، روی سبیل شاه هم می‌توانید نقاره بزنید.
وکیل و وزیر و نظمیه‌چی که سهل است. غذای سالمتری می‌خورید، کمتر مریض می‌شوید، لازم نیست تا بوق سگ برای یک لقمه نان بدوید، آب میوه می‌خورید، پوست‌تان بهتر می‌شود، ورزش می‌کنید، روز به روز به اذن الهی خوش‌تیپ‌تر می‌شوید.
کار خیر می‌کنید، جاهای خوب بهشت را رزرو می‌کنید.
لازم نیست اخبار گوش بدهید، هیچ اهمیتی ندارد چه کسی رئیس‌جمهور است.
شما پول دارید. هوا پس شد بچه‌هایتان را می‌فرستید جای امن، بدتر شد خودتان هم می‌روید.
وقتی پول دارید، خیابان که بوی خون گرفت می‌روید پاریس خرید می‌کنید.
می‌شوره میبره به خدا!
گرم‌تان شد می‌روید سوئیس اسکی می‌کنید، سردتان شد می‌روید دبی حمام آفتاب می‌گیرید. ایران بهشت پولدارهاست. پولدار شوید.
اینکه می‌گویند همه می‌میرند هم خیلی حقیقت ندارد. همه می‌میریم اما تفاوت در کیفیت مدت زندگی است. آدم اسهال بگیرد و در سی‌سالگی ریق رحمت سر بکشد، فرق دارد با اینکه در نود سالگی وقتی پرستارهای زیبارو دورش را گرفته‌اند به ملکوت اعلی بپیوندد.
آمار نشان می‌دهد پولدارها بیشتر عمر می‌کنند. گول چند نفری که زود می‌میرند را نخورید. اینها مثل چند دیکتاتوری هستند که در همین جهان تاوان داده‌اند.
باقی‌ دیکتاتورها سُر و مُر و گنده حالشان را کرده‌اند.
اینکه چطور پولدار شویم داستان دیگری است. هر وقت یاد گرفتم یادتان می‌دهم.

✅ @karkhone

یلدای شما نیز مبارک!

خاطرم هست از مسافرت که برگشتیم به تهران خیابان های محل کلا دگرگون شده بود.
تعطیلی عید قربان بود و خالی شدن چند روزه شهر طبیعی. خیابان های محلمان اما بعد از آن چند روز شبیه سابق نبود. خیابانی که تا دیروز دو طرفه بود یکطرفه شده بود. جهت یک خیابان را کلا برعکس کرده بودند و قص علی هذا.
تایمینگ خوب دوستان قابل تقدیر بود و در غیاب ما و در ایام تعطیل این حرکت ظریف را پیاده کردند.

حالِ قصه، حالِ فرمانده ماست که خبر از اخبار خوب در آذر میدهد.
شنیده های مبنی بر حذف ارز 4200 در دی ماه حالا تایید شده و تو نمیدانی کدام یک بین خبر افزایش یارانه یا حذف ارز ترجیحی خبرِ خوب است،
اما نیک میدانیم که اگر نرخ تعدیلی مناسبی برای این حرکات لحاظ نشود خبرخوب به یکباره میشود بلای‌جان که این نه گفته من بلکه صحبت کاردانان است.

در پس شب طولانی، زمستان در راه است...

پ.ن: تصویر؛ نامه حذف ارز 4200 نهاده های دامی از اول دی ماه

✅ @karkhone

مخالفت بروجردی با اصلاحات ارضی

دلیل مخالفت آیت‌الله بروجردی با اصلاحات ارضی، اصالت و حتی تقدس مالکیت در فقه و شریعت اسلام است. یعنی در فقه و شریعت که از قرن دوم-سوم شکل گرفته، در اندیشه‌ی فقها، مسئله‌ی مالکیت بسیار جدی، مهم و محوری است و به یک اصل مقدس تبدیل شده است. به همین دلیل در فقه، قاعده‌ای به نام “قاعده‌ی ید” بر اساس حدیث “الناسَ مسلَّطون علی اموالِهِم” وجود دارد؛ یعنی هر کسی هر چیزی که در اختیار دارد، تا زمانی که خلاف آن ثابت نشده، جزو اموال آن شخص محسوب می‌شود.

فرض کنید من کتابی در اختیار داشته باشم؛ تا وقتی که شما می‌بینید این کتاب در دست و یا در کتابخانه‌ی من است، قاعده این است که آن کتاب را مال من بدانید؛ مگر این‌که کسی بیاید شکایت کند و بگوید این کتاب مال من نیست و این ادعا را ثابت کند. در آن صورت، یعنی وقتی ثابت شد که من از کسی دزدی کرده‌ام یا مال دیگری را تصاحب کردم، داستان متفاوت می‌شود. بر این اساس، قاعده‌‌ی فقهی ید در طول تاریخ بسیار نقش آفرین بوده، چرا که در گذشته و قبل از آن‌که قوانین و مقررات عرفی به وجود بیاید، این قاعده بر قوانین حکومت‌ها، دولت‌ها و کسانی که داوری می‌کردند، بسیار موثر بوده است.

اما برخی از روحانیون و روشنفکران مسلمان در طی شصت-هفتاد سال اخیر بوده‌اند که قاعده‌ی مالکیت را چندان مقدس و محترم نمی‌شمارند. مثلاً علی شریعتی از همین حدیث، تفسیر کاملاً متفاوتی داشت. او معتقد بود که “الناسَ” چون اسم جمع است، این معنا را می‌دهد که جامعه و مردم به اعتبار هویت جمعی‌شان بر اموالشان مسلط هستند و نه فرد؛ که به هر حال این یک تفسیر چپ‌گرایانه و سوسیالیستی است و در چند دهه‌ی اخیر در برابر قاعده‌ی فقهی ید به وجود آمده است.

اما همان طور که نقل شد، علما و فقها، اصل مالکیت خصوصی را بسیار مقدس می‌شمردند و به همین دلیل در زمان طرح اصلاحات ارضی آن را مغایر اصول فقهی، شرعی و اسلامی می‌دانستند و با آن مخالفت می‌کردند. وقتی که می‌دیدند حکومت و دولت قصد دارد مالکیت را جابه‌جا کند و زمین‌هایی را که در اختیار افراد... به طور خاندانی و ارثی بوده است، از آن‌ها بگیرد، در برابر آن موضع می‌گرفتند و می‌گفتند بر اساس قاعده‌ی ید، این زمین‌ها متعلق به آنان است و هیچ کسی حق ندارد از آن‌ها بگیرد.

✅ @karkhone

همانطور که میدانید در ایران به اشتباه به عرضه اولیه به سبک فعلی IPO می گویند. این سبک از عرضه با توجه به اینکه سهام جدیدی منتشر نمی شود؛ listing نام دارد.

بناست تپسی از محل سلب حق تقدم و به صورت افزایش سرمایه برای سهامداران واجد شرایط و حرفه ای عرضه شود. در واقع معاملات عرضه اولیه در نماد #تپسیح اتفاق خواهد افتاد. ظاهرا سهامداران فعلی نیز متعهد هستند که تا ۳ سال سهام خود را نگه داشته و نفروشند.

با کاهش سهم دارایی های نامشهود در ترازنامه تا یک سقف مشخص، نماد قابلیت معامله عمومی پیدا خواهد کرد.

✅ @karkhone

مزرعه حیوانات اثری تمثیلی

اتفاق‌ها و شخصیت‌های داستان مزرعه حیوانات همگی اشاره به اتفاق‌ها و شخصیت‌هایی در خارج از داستان دارند. به طور خاص خیلی‌ها اعتقاد دارند این داستان اشاره‌ای به انقلاب روسیه و مشکلات بعد از آن دارند. اورول می‌خواست داستان انقلاب روسیه را جوری بنویسد که همه بتوانند بفهمند، حتی اگر جزئیات دقیق تاریخی را ندانند. برای همین این داستان را نوشت. مزرعه حیوانات تنها داستان تمثیلی تاریخ روسیه نیست. علاوه‌براین رمان قلعه حیوانات بحث بزرگتری درباره‌ی قدرت سیاسی و ظلم را به طور کلی باز می‌کند.


ناپلئون، اسنوبال و اسکویلر ایده‌ی میجر پیر را، اینکه حیوانات هم حق آزادی و برابری برای داشتن دستگاه فکری کامل دارند، مطرح کردند. این ایده را آن‌ها تحت عنوان حیوان‌گرایی (اصطلاحی در برابر انسان‌گرایی) گفتند. به مرور زمان که خوک‌ها توانستند قدرت بیشتری به دست آورند، فرمان‌هایی را که روی انبار کشیده بودند، تغییر دادند، تا جایی که حیوان‌گرایی به اندک قواعدی تقلیل یافت که کاملا با ایده‌ی کلی و اصلی تناقض داشت:

همه‌ی حیوانات با هم برابرند، اما بعضی حیوانات از دیگران برابرترند!

چگونه ناپلئون توانست قدرت را تصاحب کند؟
ناپلئون تعدادی توله سگ را تربیت می‌کرد که در آینده برای او احترام بیشتری قائل شوند. زمانی که آن‌ها کاملا بزرگ شدند، او از سگ‌ها استفاده کرد تا اسنوبال، رقیب اصلیش را تعقیب کنند. ناپلئون عملکرد خودش را پیش حیوانات دیگر اینطور توجیه کرد که اسنوبال یک خائن است و برای انسان‌ها جاسوسی می‌کند. اسکویلر استدلال‌های گیج‌کننده‌ای استفاده می‌کرد که همه‌ی حیوانات باور کنند ناپلئون حقیقت را می‌گوید. در حالی‌که ترس از سگ‌های ناپلئون باعث می‌شد کسی حتی جرئت حرف زدن نداشته باشد.

بوکسر نماد چه چیزی بود؟
اگر قبول کنیم که مزرعه حیوانات استعاره‌ای از اتحاد جماهیر شوروی است، بوکسر نماد طبقه‌ی کارگر روسی بود. بوکسر اکثر کارهای مزرعه را انجام می‌داد، زور و اندازه‌ی او باعث می‌شد قدرتی به دست آورد. در عین حال او بی‌سواد و زودباور است. برای همین خوک‌ها خیلی راحت توانستند او را فریب دهند که در برابر قدرتش تسلیم شوند. اورول باور داشت چیزی شبیه به این برای طبقه‌ی کارگر در اتحاد جماهیر شوروی اتفاق افتاد. کارگران قدرتمند بودند، همه‌ی کارهای اتحاد جماهیر شوروی بر عهده‌ی آن‌ها بود، اما روشنفکران روسی آن‌ها را فریب دادند و به آن‌ها خیانت کردند.

آقای فردریک قبول کرد که بابت چوب‌های مزرعه حیوانات پول زیادی بپردازد و ناپلئون را تشویق کرد به آقای پلینگتون توهین کند. آقای فردریک می‌دانست حیوانات چندان با پول آشنایی ندارند. برای همین به جای پول به آن‌ها مقداری اسکناس جعلی داد. زمانی که همه فهمیدند که پول‌ها جعلی است، آقای فردریک به مزرعه حمله کرد و آسیاب‌های بادی را از بین برد. اقای پلینگتون هم به خاطر توهینی که به او شده بود، حاضر نشد به حیوانات در دفاع از مزرعه کمک کند. این اتفاقات پشت سر هم دقیقا با مانند اتفاقاتی بود که برای شوروی (ناپلئون)، آلمان نازی(فردریک) و بریتانیا (آقای پلینگتون) در جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد.


در ادامه چند بخش جالب از کتاب رو باهم بخونیم:

1.همه حیوانات برابرند، اما بعضی حیوانات از دیگران برابرترند.
2.فقط آدم مرده، آدم خوب است.
3.اسکوییلر به سرعت اعدادی پشت سر هم ردیف می‌کرد تا به حیوانات نشان دهد حالا از زمان آقای جونز، جوِ بیش‌تر، یونجه‌ی فراوان‌تر و شلغم زیادتری دارند، ساعات کم‌تری کار می‌کنند، و آب آشامیدن‌شان گواراتر، عمرشان طولانی‌تر و بهداشت نوزادان بهتر شده است؛ در طویله کاه بیش‌تر دارند و مگس کم‌تر آزار می‌دهد.
4. حیوانات تمام این مطالب را باور می‌کردند. در واقع خاطره‌ی دوره‌ی آقای جونز تقریباً محو شده بود. می‌دانستند که زندگی امروزشان سخت و خالی‌ست. غالباً گرسنه‌اند، سردشان است و به طور معمول جز خواب، کار می‌کنند. ولی بی‌شک روزهای قدیم از امروز هم بدتر بوده است.

کتاب مزرعه حیوانات یا همان قلعه حیوانات در فهرست صد کتاب برتر مجله تایم قرار دارد.

✅ @karkhone

‍ ارزشگذاری گروه انتخاب (اسنوا)

گروه انتخاب الکترونیک آرمان، امسال با نماد "#انتخاب" در تابلوی فرابورس درج شده و احتمالا به زودی شاهد عرضه اولیه این گروه عظیم لوازم خانگی باشیم.

1. به دنبال تغییر ساختار مالکیت، شرکت گروه انتخاب الکترونیک آرمان (سابقا حایر آسا) واحد اصلی و سایر شرکت‌ها واحد فرعی گروه انتخاب الکترونیک آرمان هستند. رشد قابل توجه درآمدهای این شرکت‌ها که به دنبال رشد قیمت‌ها و افزایش فروش بوده، از نکات جالب صورت‌های مالی این شرکت است. شرکت‌های اصلی، سپید مطهر و حایر پلاست، سه شرکتی هستند که طرح توسعه آن‌ها در تیرماه 1401 به سرانجام خواهد رسید.

2. نگاه به روند تولید داخلی از سال 97 به بعد نشان می‌دهد که با ممنوعیت واردات و افزایش نرخ ارز، محصولات داخلی در بازار جذابیت بیشتری پیدا کرده و شرکت‌ها تولیدات خودشان را افزایش دادند و انتخاب هم از این امر مستثنی نبوده است. با وجود این، ابهامات سیاسی و اقتصادی سال‌های آینده ایران و کاهش قابل توجه قدرت خرید خانوار، موید این نکته است که نمی‌توان نرخ‌ رشد‌هایی به اندازه رشد‌های سه سال اخیر را برای این صنعت متصور شد و حتی رقابت در صنعت افزایش خواهد یافت.

3. برای ارزشگذاری گروه، از دو روش DCF و روش ضرایب ( EV/R و P/E) استفاده شده است که به نظر ما ارزشگذاری قبل از عرضه این شرکت احتمالا حوالی 25.3 همت (با کسر بازارپذیری 21.5 همت) خواهد بود.


پ.ن : از اقبال و یا ادبار روزگار برند حاضر علاوه بر دست داشتن در زدن بیلبرد های مجهول الهویه (استخدام های هزاران هزار نفری) و پیگیری مصرانه برای ایجاد انحصار در بازار لوازم خانگی در مرقومه ای جدید استارتاپ خَر شده اند و یکجا چکتون رو میکشن با استخون و کلیه هاتون روهم. کافیه بگید چند؟!

✅ @karkhone

داستان بنزین، حقوق آن‌ها و فوب خلیج فارس!

| صابر گل عنبری

بنزین در شش کشور عربی همسایه جنوبی ایران تقریبا نرخ‌های مشابهی دارد. البته ناگفته نماند که بنزین عرضه شده هم انواع متفاوتی دارد از بنزین با اکتان 91 که همان بنزین معمولی در ایران است تا با اکتان 95 و 98 که اکتان 98 آن کیفیت بسیار بهتری دارد.
قیمت فوب (FOB) بنزین خلیج فارس حدودا 50 سنت یعنی حدود 15 هزار تومان است. فوب به زبان ساده به معنای قیمت تمام شده کالا تا لحظه تحویل روی کشتی است. تمام هزینه‌های کالا تا انتقال آن به کشتی بر عهده فروشنده است و هزینه‌های بعدی بر عهده خریدار است. از این رو، نرخ بنزین عرضه شده برای شهروندان کشورهای عربی حوزه خلیج فارس معمولا بیشتر از نرخ فوب است.
ناگفته هم نماند که خودروهای مورد استفاده در این کشورها از کیفیت خیلی خوبی برخوردار بوده و سوخت کم‌تری مصرف می‌کنند.
دستمزدهای مشار الیه ذیل در شش کشور عربی جنوب ایران مربوط به همین سال 2021 است. در این کشورها حداقل دستمزدها حداقل سه برابر حقوق خط فقر در آن‌هاست. اقتصاد و قیمت‌های کالا و خدمات در کل در وضعیت ثبات بوده و میانگین نرخ تورم در این کشورها 3.5 درصد است. بالاترین نرخ تورم مربوط به عربستان با 5.3 درصد است. تورم در کویت 3.1 درصد، در عمان 1.6 درصد، در قطر 1.1 درصد، در بحرین و امارات تورم منفی است. البته تورم منفی (Deflation) پیامدهای خاص خود را هم دارد و این شکل تورم زمانی است که عرضه کالا و خدمات بیشتر از تقاضاست و به همین خاطر قیمت‌ها کاهشی می‌‍شوند. ولی با توجه به این که شهروندان امارات قدرت خرید و منابع مالی بالایی دارند، علت وقوع تورم منفی در این کشور ارتباطی با نبود قدرت خرید کافی ندارد.

دستمزدها در شش کشور جنوب ایران

1ـ عربستان سعودی: در این کشور، میانگین حقوق ماهانه یک کارمند 16700 ریال یا حدود 6200 دلار است که معادل 187 میلیون تومان ایران است. همچنین حداقل حقوق در آن 4230 ریال معادل 47 میلیون تومان و حداکثر حقوق نیز 74600 ریال معادل 835 میلیون تومان (حدود 28 هزار دلار) است.
2ـ قطر: در این کشور، میانگین دستمزدها 15600 ریال قطری معادل 181 میلیون تومان است. حداقل دستمزد ماهیانه هم 3970 ریال معادل 46 میلیون تومان و حداکثر حقوق نیز 812 میلون تومان است.
3ـ امارات: میانگین دستمزدها در این کشور 19600 درهم معادل 147 میلیون تومان، حداقل آن 4370 درهم معادل 33 میلیون تومان و حداکثر دستمزدها نیز 90100 درهم یعنی 676 میلیون تومان است.
4ـ كويت: در کویت، میانگین دستمزد ماهیانه 1260 دینار معادل 126 میلیون تومان است. حداقل حقوق نیز 320 دینار (32 میلیون تومان) و حداکثر نیز 5640 دینار (564 میلیون تومان) است.
5ـ سلطنت عمان: در این کشور سلطنتی، میانگین دستمزدهای ماهیانه 1770 ریال (138 ميليون تومان)، حداقل آن 450 ریال (35 ميليون تومان) و حداکثر حقوق نیز 7900 ریال (616 میلیون تومان) است.
6ـ بحرین: در این کشور کوچک، میانگین دستمزدها 1480 دینار معادل 119 میلیون تومان، حداقل آن 370 دینار معادل 30 میلیون و حداکثر هم 6600 دینار معادل 528 میلیون تومان است.

✅ @karkhone

ابن سعود (١٨٧۶-١٩۵٣) پادشاه و بنیان گذار عربستان سعودی، وقتی می دید که علمای سنت گرا با نظراتش موافقت نمی‌کنند بجای اینکه آنها را نادیده بگیرد سخت تلاش می‌کرد تا نظرشان را تغییر دهد. مثلاً هنگامیکه او قصد داشت نظام ارتباطی رادیویی را در عربستان تأسیس کند، علمای سنت گرا با این استدلال که در دوران پیامبر اسلام رادیو وجود نداشته با آن مخالفت کردند، اما ابن سعود که به اهمیت رادیو واقف بود طی نمایشی نشان داد که می‌توان کلام قرآن را بوسیله رادیو پخش کرد، در نتیجه علما با تغییر نظرشان با تأسیس رادیو موافقت کردند. ابن سعود همواره مراقب بود که دشمن تراشی نکند و تلاش می‌کرد تا دشمنان را به متحدان تبدیل نماید، او برای از بین بردن عداوت های قدیمی تاکید داشت.


ویلیام گودوین

✅ @karkhone

علی لاریجانی و سلیکن ولی

| محمدرضا اسلامی

انتشار نامه شورای نگهبان مبنی بر دلایل رد صلاحیت علی لاریجانی برای انتخابات ریاست جمهوری بدون شک از اوراقی است که در تاریخ معاصر ایران ماندگار خواهدشد. چندسطر نامه که سوالات زیادی برانگیخت. به این نامه از منظری دیگر نگاه کنیم:

1- از خیابان بهارستان تهران، به سلیکن ولی برویم و گشتی در پیرامون ساختمان فیس بوک بزنیم. انرژی عجیبی که در فضای پیرامون این ساختمان نوساز حس می شود. بله انرژی و نوساز بودن!
نوساز به این مفهوم که نوعی بی هویت بودن، نوعی تازه به دوران رسیدن (به تعبیر ما ایرانیها) در مشاهده این ساختمان قابل حس است. سازه ای که عمرش حتی به بیست سال هم نمی رسد!
اما سوال اینجاست که چطور چنین قدرت شگفت آوری در درون این ساختمان متمرکز شده؟
اطلاعات(Data) چاه نفتِ دنیای جدید محسوب می شود و تیم مدیریت فیس بوک/اینستاگرام/واتس اپ به خصوصی ترین اطلاعات شخصی بیش از دومیلیارد نفر جمعیت روی زمین (روزانه!) دسترسی دارند. عجب قدرتی!

2- یک اشتباه کلیدی در مورد سلیکن ولی این است که گمان کنیم شرکتهای عظیمی که در آن منطقه حضور دارند بر مبنای "تکنولوژی" شکل گرفته اند، حال آنکه آن شرکتها برمبنای "روابط انسانی پایدار" بنا می شوند.

ابتدا باید هسته ای از روابط انسانی بین چند نفر (اعضای هیات مدیره) شکل بگیرد تا که بر بستر آن، امکان گسترش/تجاری سازیِ تکنولوژی فراهم شود.
هر چندماه یکبار میانشان کودتا نشود. هر یکسال یکبار مدیرعامل عوض نکنند. هر دوسال یکبار دادگاه و دادگاه کشی میانشان رخ ندهد. سلیکن ولی، رقصِ غولهاست، ولی نه رقص تکنولوژی بلکه رقص روابطِ پایدار انسانی، آنهم وقتی که در وسط میز میلیاردها دلار ثروت تلمبار شده.

هیات مدیره ای که اعضایش پیوسته با هم در حال درگیری و منازعه هستند چطور می توانند یک شرکت چند نفره را به جایی برسانند که گردش مالی آن از گردش مالی فروش نفت عربستان بزرگتر شود؟

هیات مدیره ای که مدام یک نفر با چند نفر، یا چند نفر با چند نفر در حال گلاویز شدن هستند، چگونه توان حفظ اطلاعات (Data) چند میلیارد نفر انسان روی کره زمین را خواهد داشت؟‌

3- سلیکن ولی نه بر مبنای تکنولوژی، و نه حتی بر مبنای اصول اقتصادی، که بر مبنای اصول انسانی و روابطِ پایدارِ انسانی شکل گرفته است. بر مبنای این واقعیت شکل گرفته که یک دفتر کار (شامل چند میز و صندلی چوبی) مانند اوبر می تواند در عرض چندسال گردش مالی معادل آرامکو عربستان پیدا کند ولی آدمهایی که روز اول پشت آن "سه چهار میز و صندلی بودند" خصمِ جان هم نشوند و رفاقت/همکاری شان (یا هر چیزی که اسمش را بگذاریم) "برقرار" بماند.

4- زمانی که محمد سرافراز کتاب خاطراتش از مدیریت صدا و سیما را منتشر کرد، در یادداشتی بحث شد که این کتاب "نماد و تجلی" اوجِ منازعه های داخلی ما ایرانیان با یکدیگر است. بسیاری از افراد با انکار این واقعیت گفتند که آن کتاب نماد منازعه بینِ ارکان قدرت است. ولی واقعیت تلختر از این حرفهاست. چه در حکومت پهلوی و چه در جمهوری اسلامی رخ نداده (پیش نیامده) که پنج نفر ایرانی بتوانند با همدیگر شرکتی تاسیس کنند و آن شرکت (به عنوان نمادِ همراهی و همکاری) عمری چند ده ساله پیدا کند.
بلافاصله این موضوع را به حکومت نسبت می دهیم و گفته می شود که حکومتها مانع شکلگیری شرکتها می شوند اما نگاهی کنیم به برادران خیامی و سرگذشت شکلگیری ایران خودرو!
حتی آن دو برادر در حکومت پهلوی (به محض آنکه شرکتشان بُرو بیایی پیدا کرد) نتوانستند با هم سازگاری داشته باشند و با هم ادامه بدهند! نگاه کنیم به مثلا شرکت بلندپایه که برج میلاد را ساخت (میلاد به عنوان نماد جدید) و هر سال یا هر دوسال یکبار مدیرارشد عوض می کند. طنز تلخ روزگار اینکه برادران خیامی حتی پس از فرو افتادنِ حکومت پهلوی و رفتن به خارج، در روزگار غربت هم با یکدیگر همراه وهمدم نشدند!

5- نامه شورای نگهبان به علی لاریجانی ادامه کتابِ محمد سرافراز است. نمادی از "اوج" منازعه های داخلی.
و این یک اشتباه کلیدی است که گمان کنیم که این منازعه و زد و خورد، صرفا میان ارکان قدرت است بلکه ماجرا جدی تر و عمیقتر از این حرفهاست.
ماجرا واقعی تر از آن است که بخواهیم آن را به یک امر حاکمیتی تقلیل دهیم.

امروز، روزگارِ محمدباقر قالیباف است و او دربرابر این یک برگ کاغذ سکوت می کند. می دانیم که فردا نوبت آسیاب به قالیباف می رسد ولی آن روز، روز شادمانی نخواهد بود. اینکه مَحرمترین فرد در "هیات مدیره یک شرکت" به زننده ترین شکل ممکن به بیرون پرتاب شود، نه مایه خوشحالی، بلکه نمادی از شکننده بودن(Fragility) در آن "ساختار" است.

تنها بارقه امید، نسل جوان بعد است. شاید (شاید!) آنها عاقلانه تر به مفهومِ "قدرت" نگاه کنند. آنچه که امروز میان ما جاری است هیچ جای امیدی در آن نیست. و این حقیقت بسیار تلخ است.

✅ @karkhone

برادر محجوب'

همانقدر که امکان دارد در جهت ملی کردن کارخانجات تندروی یا احیاناً خلاف شرعی شده باشد، تلاش برای بازگرداندن این کارخانجات به صاحبان اصلی‌شان عین خلاف شرع است.

اول ماه می روز برخاستن و خیزش کارگران آمریکایی علیه چپاولگرها، تراستها و سرمایه‌دارانی است که هدف و راهی جز سود و سوداگری برای زندگی کردن نمی‌دانند.

-روزنامه اطلاعات-اردیبهشت ۱۳۶۲
'دبیر کل خانه کارگر

✅ @karkhone

نقش آفرینی اسپک ها در توسعه استارت آپ ها و رونق بورس

| امیرعباس زینت بخش

در اخبار بورس نیویورک، هفته پیش اعلام شد؛ سهام شرکت هواپیمایی Joby Aviation Inc با نماد JOBY پس از ادغام با یک "شرکت به مقصد خاص تصاحب" یا Special Purpose Acquisition Company یا SPAC با جهش ٢٠ درصدی به ١٠.۶٢ دلار رسید.

تاکسی های برقی هوایی عمودپرواز یا eVTOL این شرکت قادر به حمل ۴ مسافر و یک خلبان و به مسافت ٢۴٠ کیلومتر با هر بار شارژ و با سرعت ٣٢٠ کیلومتر در ساعت می باشد.

بویینگ، ایرباس، هیوندای و تویوتا؛ بازیگران و رقیبان اصلی این صنعت می باشند که سهام این شرکت ها به جهت سرمایه گذاری آنها در صنعت eVTOL مورد استقبال سرمایه گذاران قرار گرفته است.

نا گفته نماند که شرکت آمازون هم هواپیماهای ترابری برقی عمودپرواز یا eVTOL خود را با نام Alia توسعه داده که ادعا می کند خیلی زودتر از عمومی شدن تاکسی های eVTOL؛ تجاری و عمومی شوند. این کارگوهای هوایی تماما برقی و شارژی قادر خواهند بود تا وزن ۵٧٠ کیلوگرم بار را تا مسافت ٣٢٠ کیلومتر و با سرعت ۴٠٠ کیلومتر در ساعت جابجا کنند!

سهام رقیب شرکت جابی؛ یعنی آرکر یا Archer Aviation Inc هم پس از انجام معامله با یک اسپک در ماه سپتامبر امسال در بورس نیویورک با نماد ACHR لیست گردید.

اسپک چیست؟
اسپک ها یا شرکت های چک سفید (به این جهت که سرمایه گذاران، ایده ای در خصوص اینکه سرمایه آنها در چه شرکتی بکار گرفته خواهد شد) در بورس ها به منظور تصاحب یا ادغام با یک استارت آپ، توسط افراد خبره در یک حوزه، تاسیس و در بورس عرضه اولیه و لیست می شوند و به محض انجام موفق معاملات، شرکت های ادغام یا تصاحب شده؛ در واقع عرضه اولیه می شوند! موسسان و بانیان اسپک ها، در ابتدا شرکت هایی را برای تصاحب یا ادغام مد نظر دارند اما به منظور عدم افشای اطلاعات محرمانه در فرایند عرضه اولیه، در خصوص اهداف مورد نظر، نامی اعلام نمی کنند.

نکته قابل توجه اینکه SPAC ها بیش از سه دهه است که در بازارها وجود دارند اما اخیرا تعداد آنها به شکل فزاینده ای رو به گسترش می باشد.
به عنوان مثال؛ در سال ٢٠١٠ تنها ٢ اسپک وارد بازار شدند و در سال ٢٠٢٠ تعداد ٢۴٧ اسپک وارد عرصه شده اند و توانسته اند ٨٠ میلیارد دلار سرمایه گذاری جذب کنند و تنها در فصل اول ٢٠٢١ تعداد ٢٩۵ اسپک توانسته اند ٩۶ میلیارد دلار سرمایه جذب نمایند!
اسپک ها هیچ عملیات اجرایی ندارند و همانگونه که گفته شد، در خصوص شرکت مورد هدف هم هیچ اظهار نظر علنی و رسمی صورت نمی گیرد!
رنج سرمایه گذاران در این شرکت ها؛ از پی ای ها (Private Equities) گرفته تا سرمایه گذاران خرد می باشند.
پس از تامین مالی، اسپک ها نهایتا ٢ سال فرصت دارند تا وجوه بدست آمده را برای ادغام یا تصاحب استفاده کنند و طی این دو سال و قبل از سرمایه گذاری، وجوه را در حساب سپرده سرمایه گذاری کرده (سود بدست آمده می تواند به عنوان سرمایه در گردش آنها بکار گرفته شود) و در صورت عدم انجام معامله، وجوه را به سرمایه گذاران بر می گردانند.

در پایان ذکر سه نکته حائز اهمیت است:

اولا؛ دوران نفت و انرژی های فسیلی به سرعت در حال اتمام است و هر کشوری بتواند از این تله خارج شده و پارادایم شیفت درستی به سمت انرژی های جایگزین و مبتنی بر فن آوری های نوین داشته باشد، خواهد توانست در عرصه تجارت بین الملل، سهم مناسبی داشته باشد. اینکه عمده توان مدیریتی کشور صرف فروش نفت و چانه زنی برای بدست آوردن پول آن می شود؛ زمانی نه چندان دور دیگر سالبه به انتفاء موضوع خواهد شد!

عمده نوآوری ها و پیشرفت های فن آوری جهان، مدیون استارت آپ ها و شرکت های خطرپذیر می باشد و راه های سرمایه گذاری سنتی با انتظار دریافت سود ثابت؛ جز به ترویج بانک ها و موسسات مالی شکننده در مقابل سیکل های رونق و رکود اقتصادی و عقب افتادن سرمایه از تورم و نقش آفرینی در رشد و توسعه نمی انجامد!

استارت آپ ها بدون تبادل فن آوری ها و مزیت های رقابتی بین المللی؛ نمی توانند منجر به جهش اقتصادی پایدار و کسب سهم در بازارهای بین المللی گردند.

و در پایان اینکه امید است به زودی شاهد لانچ شدن اولین اسپک در بورس تهران باشیم.


✅ @karkhone

| محمد ایمانی

مسئله «خوب یا بد بودن» کار کردن زن در بازار و اجتماع به جای خانه و در فضای خانواده نیست. یکی از بزرگ‌ترین کلاه‌هایی که نه فقط سر زن‌ها، بلکه سر نهاد خانواده گذاشته شده، طرح مسئله اشتغال زنان ذیل «خوب یا بد بودن» و پیشاپیش طراحی دو اردوگاه/جبههٔ مخالف و جهت دادن آدم‌ها به سمت این دو اردوگاه است.

بدیهی است که هر انسانی اعم از زن یا مرد حق دارد «آزادانه» دست به انتخاب بزند که ترجیح می‌دهد بیرون خانه کار کند یا داخل خانه یا هر دو. طرح درست صورت مسئله این است که آیا همهٔ زنانی که اشتغال بیرون خانه را انتخاب می‌کنند، «آزادانه» دست به انتخاب می‌زنند یا «بالاجبار»؟! بالاجبار یعنی دیگر مثل هزاران سال گذشته کار مرد در بیرون خانه کفاف تأمین هزینه‌های یک خانواده را نمی‌دهد و زن هم مجبور است بیرون خانه کار کند تا هزینه‌های زندگی خانوادگی تأمین شود.

کلاه بزرگی که دولت‌های مدرن سر نهاد خانواده گذاشتند غارت زمان زنان است. هر چقدر هم مرد مسئولیت‌هایی داخل خانه بپذیرد، بلحاظ فیزیولوژیک و روانی بخش اعظم تربیت عاطفی کودک هنر مادر است. حتی یک مرد هم نمی‌تواند هم ۸ ساعت بیرون خانه کار کند هم کارهای خانه را انجام دهد. دولت‌های مدرن زندگی خانوادگی را غارت کردند و نهاد خانواده را در معرض نابودی قرار دادند، فقط چون می‌خواستند نیمی از جمعیت را به کار بیرون خانه وادار کنند، چون: ۱. کار زن در خانه سودی (مالیاتی) برای دولت‌ها نداشت، ۲. با دزدی‌های وسیعی که دولت‌های مدرن در قالب مالیات‌های گوناگون و چاپ پول بدون پشتوانه -که منجر به بی‌ارزش‌شدن روز به روز پول کاغذی می‌شود- از جیب و دارایی مردم می‌کنند، دیگر مثل قدیم کار کردن یک نفر کفاف هزینه زندگی یک خانواده را نمی‌داد! و تداوم این وضع می‌توانست به شورش و انقلاب علیه دولت‌ها بیانجامد.

تا حالا از خودتان پرسیده‌اید چرا پدربزرگ‌ها و پدران ما کار می‌کردند و خانه می‌خریدند و یک زندگی خانوادگی بزرگ را به تنهایی تأمین مالی می‌کردند، اما امروز اگر یک زن و شوهر هر دو دو شیفت هم کار کنند برای خریدن یک آپارتمان ۵۰ متری باید ۲۰-۳۰ سال کار کنند؟

طرح درست مسئله را یک بار دیگر باید تکرار کنیم: آیا همهٔ زنان «آزادانه» اشتغال کامل بیرون خانه را انتخاب می‌کنند؟ (و باز هم تکرار یک نکته: مسئله ردّ یا پذیرش کار زنان در بیرون خانه نیست، هر زنی همچون هر مردی به عنوان یک انسان صاحب اراده و اختیار و آزادی، حق دارد انتخاب کند که بیرون خانه کار بکند یا نکند و کسی حق ندارد اختیار و‌ آزادی او را سلب کند! اما وقتی مجبور به کار کردن باشد، اینجاست که آزادی و اختیار او برای انتخاب سلب شده است! او چاره‌ای ندارد جز کار کردن و این بیچارگی را دولت مدرن ایجاد کرده است!)

✅ @karkhone

عواقب جدال و بازی با شیطان بزرگ


| علی مرادی مراغه ای


می گویند بازی با شیطان، تنها بازی است که هیچ بردی ندارد و باخت در آن، حتمی است، اما در واقعیت امر نیز چنین است: بیش از چهار دهه است که در این بازی می بازیم. گیریم که شیطان بزرگ است و گیریم که کودتای 28مرداد را راه انداخته و غیره...
اما با کدام عقلانیتی می توان با نیم درصد اقتصاد کشور ایران به جنگ این شیطانی بزرگ رفت که 23 درصد اقتصاد دنیا را تشکیل می دهد یعنی 46 برابر اقتصاد ما...!

گریزی از امروزمان می زنم به تاریخ 200 سال پیش مان که شبیه همین بلا بر سرمان نازل شد و هرگز قابل جبران نشد، یعنی آنجا که شور و احساسات بجای عقل و خرد نشست و تعیین کننده شد یعنی به آن جلسه شوم چمن سلطانیه که ایرانیان می خواستند جنگهای دوره دوم با روسها را آغاز کنند، در آنجا نیز شور و احساسات بر عقلانیت چربید و پراگماتیسم، فدای ایدئولوژی گردید، هنگامیکه طرفداران جنگ مخصوصا علما بر طبل جنک با کفار روس می کوبیدند در آن ميان اما در گوشه ای، مردى فرهيخته و انديشناك حضور داشت كه سخنى نمی ‏گفت و همواره ساكت بود. اين مرد دانا، قائم مقام فراهانى بود. فتحعلیشاه متوجه سكوت او شد و احتمال داد كه مخالف جنگ باشد. از او رأى خواست و جواب شنيد:
«اهل قلم هستم، سران سپاه بيش از من در اظهار عقيده صلاحيت دارند.»
شاه عذر قائم مقام را نپذيرفت و با جديت از او نظر خواست.
قائم مقام با صراحت لهجه ‏اى كه از خصايص وى بود، گفت:
«اعليحضرت چه مبلغ ماليات می ‏گيرند؟»
شاه جواب داد: «شش كرور»
قائم مقام گفت: «دولت روس چه مبلغ ماليات می ‏گيرد؟»
شاه جواب داد: «شنیده ام ششصد كرور»
قائم مقام گفت: «به قانونِ حساب، كسى كه شش كرور ماليات می ‏گيرد با كسى كه ششصد كرور می ‏گيرد، از در جنگ در نمی ‏آيد!»

اما نه تنها سخن حكيمانه مرد دانا ناشنيده ماند بلكه موجبات طرد و تبعيدش شد، حتى انگ دوستى با روسهای کفار نيز بر او زده شد!
بدين ترتيب، آن جنگ شوم و منحوس با پيامدهاى منحوس‏ترش آغاز شد. اما در عرض سه ماه، هنگامی که ایرانیان در تمام جبهه ها شکست خوردند و لشکر روس از ارس گذشت و شهرهای آذربایجان یکی پس از دیگری را به تسخیر خود درآورد و آمد تا زنجان، و نشست بر سینه ایرانیان. و تهدید میکرد که اگر تمام خواسته های روسیه را نپذیرند تهران را فتح خواهند کرد...!

به دستور عباس میرزا، رفتند دنبال آن مرد خردمند یعنی قائم مقام فراهانی و او را از تبعیدگاهش آوردند تا با آن عقل و درایتی که داشت با روسها بر سر قرارداد ترکمنچای سرو کله بزند تا بلکه روسها، شهرهای ایران را تخلیه کنند اما این قرارداد و مذاکره میان دو کشور نبود بلکه قرارداد بین یک غالب و فاتح با یک مغلوب و شکست خورده بود و در نتیجه، حریف پر زور و فاتح، بند بند آن قرارداد شوم را دیکته می کرد و تحمیل می کرد...

قائم مقام كه پس از این شكست سهمگين ايران در مذاكرات تركمنچاى طرف مذاكره بود در جمادى الآخر 1244 در نامه ‏اى به ميرزا موسى به تحسر نوشت:
«.. خدا روى جنگويان ايران را سياه كند كه جنگ به راه انداختند و در ميدان نايستادند. دو سال است مرارت با ماست و باز راحت و فراغت با آنها...»(بنگرید به: سالهای زخمی، علی مرادی مراغه ای...ص210)

جدایی کامل شهرهای آنسوی رودخانه ارس و همچنین غرامت کمرشکن ده کرور که بر ایران به عنوان آغاز کننده جنگ، تحمیل گردیده بود کل خزانه را تهی ساخت. شهرهای آنسوی ارس جدا شد و شهرهای اینسوی ارس نیز که تا زنجان به اشغال روسها در آمده بود حتی پس از عقد ترکمنچای نیز تخلیه نمی کردند روسها تضمینی میخواستند برای پرداخت به موقع غرامت! و تضمین نبود...
کارد چنان به استخوان رسید که عباس ميرزا مجبور شد حتی طلاجات و جواهرآلات خانواده اش را نیز بفروشد...!

و ایران، با این شکست کمرشکن و زخمی و لنگ لنگان پای به تاریخ مدرنِ جهانی نهاد! بطوریکه پس از قرارداد ترکمنچای و غرامت سنگین آن، دیگر هرگز نتوانست کمر راست کند. آنچه از ایران ماند، قحطی، گرسنگی، تخریب دهات و شهرها و بالاتر از آن، تضعیف و اضمحلال فضایل اخلاقی ایرانیان، مخصوصا رجال سیاسی بود. فردریک انگلس به راستی، گفته بود:
«قرارداد ترکمنچای، ایران را به تابع و دست نشانده روسیه بدل کرده است».
و این، ماحصل در افتادن با حریف پرقدرت بود، این بازی با شیطان بود...!

✅ @karkhone

محمدرضا پهلوی: ما کار انقلابی می‌کنیم

اصلاحات ارضی انقلابی‌ترین عملی است که در زندگی یک ملت ممکن است پیش بیاید. کاری که ما ظرف مدت کوتاهی کرده‌ایم در کشورهای دیگر یا در قرنها و یا با انقلابات خونین انجام گرفته است. ما این کار را ظرف دو سال در تمام کشور انجام می‌دهیم. در مملکت ما و در قوانین ما "مالکیت" محترم است ولی مالکیت بر افراد و زارع صحیح نیست...من تصورم میکنم که بی‌احتیاطی نکرده باشم اگر بگویم با اجرای "قانون اصلاحات ارضی" میزان تولیدات این منطقه[قزوین] تا ۵ برابر افزایش خواهد یافت. البته این صحبت‌ها شاید به گوش عده‌ای انقلابی و ظالمانه باشد. این صحیح است که ما کار انقلابی می‌کنیم ولی باید گفت این کار هرگز ظالمانه نیست زیرا ما پول مالکین را می‌دهیم.

روزنامه اطلاعات، یکم مهر ۱۳۴۱، ص۱۹

✅ @karkhone

هاشمی‌ رفسنجانی: امیدواریم که برنامه‌ریزان موفق شوند برنامه‌ای بریزند که در آینده و به سرعت به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم برای جامعه چیزهایی بسازیم که از ضرورت‌ها هم بالاتر باشد ولی فعلا کار ما ساختن اسکلت جامعه است.


جمعی از مهندسین و کارکنان کارخانجات پارس‌خودرو با آقای هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار کردند.

در این دیدار ابتدا یکی از مسوولان، گزارشی از میزان و شکل تغییریافته تولیدات کارخانجات پارس‌خودرو پس از انقلاب را ارائه کرد و گفت: اکنون ۶۰ درصد از تولیدات این کارخانجات در کشور ساخته می‌شود و کارخانجات پارس‌خودرو قادرند هر نوع اتومبیلی را که سیاست دولت اقتضا کند به سادگی و در اسرع وقت به ارگان‌ها تحویل دهند.

آقای هاشمی رفسنجانی در این جلسه گفت: داشتن مرکب خوب یکی از موارد سعادت انسان است که ازسوی پیامبر اسلام ترویج شده است و این نشان می‌دهد که اسلام به‌طور اصولی نه‌تنها با تهیه وسایل خوب برای زندگی مردم مخالفتی ندارد بلکه آن را تشویق می‌کند و در دیدگاهش جزو سعادت‌ها به حساب می‌آورد.

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به سیاست رژیم منفور گذشته در این زمینه گفت: از بدترین سیاست‌های غلط شاه این بود که فقط گروه خاصی از مردم را از همه امکانات خوب بهره‌مند می‌ساخت، ولی اکثریت مردم از وسایل ضروری زندگی نیز محروم بودند.

هاشمی رفسنجانی گفت: شاه به مونتاژ اتومبیل‌های آمریکایی افتخار می‌کرد، ولی ما این را نه‌تنها افتخار نمی‌دانیم بلکه ننگ، و نشان ظلم و بریدگی از خلق و دزدی می‌دانیم.

وی افزود: در زمان شاه همه امکانات از فروش نفت تامین می‌شد و ما معتقدیم که آن بچه روستایی سیستان نیز به همان میزان آقازاده شمال تهران در نفت تملک دارد و امیدواریم که برنامه‌ریزان موفق شوند برنامه‌ای بریزند که در آینده و به سرعت به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم برای جامعه چیزهایی بسازیم که از ضرورت‌ها هم بالاتر باشد ولی فعلا کار ما ساختن اسکلت جامعه است.

۱ دی ۱۳۶۱

✅ @karkhone

‍ مکس ۲۰ سال پیش در اروپا ۱۶۲ اونس (حدود ۵۰۴۶ گرم) طلا با ۵۰.۰۰۰ یورو خریداری می‌کند. امروز ۱۶۲ اونس طلای او ارزشی معادل ۲۵۹.۲۰۰ یورو را دارد، یعنی در طول ۲۰ سال حدود ۵.۲۰ برابر.

مارتین ۲۰ سال پیش ۵۰ هزار یورو به یک حساب پس‌انداز در بانکش واریز می‌کند. امروز که به بانک آلمانی مراجعه کرده، بانک به او ۴۰.۸۹۵ یورو بیشتر پرداخت نمی‌کند! (۱ درصد نرخ منفی بهره اکثر بانک‌های آلمانی) یعنی یک‌پنجم ارزش دارایی‌ بیست سال پیش‌اش هم سوخته.

بین این یک‌پنجم با آن پنج برابر یک رابطه‌ای وجود دارد: ارزش طلا در این بیست سال نسبتاً ثابت بوده است، چیزی که ارزش‌اش طی بیست سال ۵۰۰٪ سقوط کرده یورو بوده است.

الکس ۲۰ سال پیش با ۵۰ هزار یورو یک کافه باز کرده و با آن کار کرده است. او امروز ۵ کافه دارد و از ۵۰ هزار یورو توانسته یک سرمایهٔ در حال گردش دو میلیون یورویی ایجاد کند.

دنیس ۲۰ سال پیش با ۵۰ هزار یورو در بازار مسکن سرمایه‌گذاری کرده است. او با ۵۰ هزار یورو نخست ۵ خانه خریده! بله درست است: او فقط پول دفتر اسناد و مالیات خرید خانه را در آلمان پرداخت کرده و کل پول خانه را از بانک وام گرفته و اقساط بانک را با پول اجاره خانه‌ها پرداخت کرده. دنیس با گذشت هر پنج سال خانه‌ها را به قیمت گرانتر فروخته و خانه‌های بزرگ‌تری را با وام بانکی خریده. «دنیس می‌داند ارزش پول کاغذی محتوم به سقوط است، اما کالاهای واقعی کمیاب‌اند و با سقوط ارزش پول، گرانتر می‌شوند.» ارزش املاک دنیس امروز حدود ده میلیون یورو است.

✅ @karkhone