علی لاریجانی و سلیکن ولی

| محمدرضا اسلامی

انتشار نامه شورای نگهبان مبنی بر دلایل رد صلاحیت علی لاریجانی برای انتخابات ریاست جمهوری بدون شک از اوراقی است که در تاریخ معاصر ایران ماندگار خواهدشد. چندسطر نامه که سوالات زیادی برانگیخت. به این نامه از منظری دیگر نگاه کنیم:

1- از خیابان بهارستان تهران، به سلیکن ولی برویم و گشتی در پیرامون ساختمان فیس بوک بزنیم. انرژی عجیبی که در فضای پیرامون این ساختمان نوساز حس می شود. بله انرژی و نوساز بودن!
نوساز به این مفهوم که نوعی بی هویت بودن، نوعی تازه به دوران رسیدن (به تعبیر ما ایرانیها) در مشاهده این ساختمان قابل حس است. سازه ای که عمرش حتی به بیست سال هم نمی رسد!
اما سوال اینجاست که چطور چنین قدرت شگفت آوری در درون این ساختمان متمرکز شده؟
اطلاعات(Data) چاه نفتِ دنیای جدید محسوب می شود و تیم مدیریت فیس بوک/اینستاگرام/واتس اپ به خصوصی ترین اطلاعات شخصی بیش از دومیلیارد نفر جمعیت روی زمین (روزانه!) دسترسی دارند. عجب قدرتی!

2- یک اشتباه کلیدی در مورد سلیکن ولی این است که گمان کنیم شرکتهای عظیمی که در آن منطقه حضور دارند بر مبنای "تکنولوژی" شکل گرفته اند، حال آنکه آن شرکتها برمبنای "روابط انسانی پایدار" بنا می شوند.

ابتدا باید هسته ای از روابط انسانی بین چند نفر (اعضای هیات مدیره) شکل بگیرد تا که بر بستر آن، امکان گسترش/تجاری سازیِ تکنولوژی فراهم شود.
هر چندماه یکبار میانشان کودتا نشود. هر یکسال یکبار مدیرعامل عوض نکنند. هر دوسال یکبار دادگاه و دادگاه کشی میانشان رخ ندهد. سلیکن ولی، رقصِ غولهاست، ولی نه رقص تکنولوژی بلکه رقص روابطِ پایدار انسانی، آنهم وقتی که در وسط میز میلیاردها دلار ثروت تلمبار شده.

هیات مدیره ای که اعضایش پیوسته با هم در حال درگیری و منازعه هستند چطور می توانند یک شرکت چند نفره را به جایی برسانند که گردش مالی آن از گردش مالی فروش نفت عربستان بزرگتر شود؟

هیات مدیره ای که مدام یک نفر با چند نفر، یا چند نفر با چند نفر در حال گلاویز شدن هستند، چگونه توان حفظ اطلاعات (Data) چند میلیارد نفر انسان روی کره زمین را خواهد داشت؟‌

3- سلیکن ولی نه بر مبنای تکنولوژی، و نه حتی بر مبنای اصول اقتصادی، که بر مبنای اصول انسانی و روابطِ پایدارِ انسانی شکل گرفته است. بر مبنای این واقعیت شکل گرفته که یک دفتر کار (شامل چند میز و صندلی چوبی) مانند اوبر می تواند در عرض چندسال گردش مالی معادل آرامکو عربستان پیدا کند ولی آدمهایی که روز اول پشت آن "سه چهار میز و صندلی بودند" خصمِ جان هم نشوند و رفاقت/همکاری شان (یا هر چیزی که اسمش را بگذاریم) "برقرار" بماند.

4- زمانی که محمد سرافراز کتاب خاطراتش از مدیریت صدا و سیما را منتشر کرد، در یادداشتی بحث شد که این کتاب "نماد و تجلی" اوجِ منازعه های داخلی ما ایرانیان با یکدیگر است. بسیاری از افراد با انکار این واقعیت گفتند که آن کتاب نماد منازعه بینِ ارکان قدرت است. ولی واقعیت تلختر از این حرفهاست. چه در حکومت پهلوی و چه در جمهوری اسلامی رخ نداده (پیش نیامده) که پنج نفر ایرانی بتوانند با همدیگر شرکتی تاسیس کنند و آن شرکت (به عنوان نمادِ همراهی و همکاری) عمری چند ده ساله پیدا کند.
بلافاصله این موضوع را به حکومت نسبت می دهیم و گفته می شود که حکومتها مانع شکلگیری شرکتها می شوند اما نگاهی کنیم به برادران خیامی و سرگذشت شکلگیری ایران خودرو!
حتی آن دو برادر در حکومت پهلوی (به محض آنکه شرکتشان بُرو بیایی پیدا کرد) نتوانستند با هم سازگاری داشته باشند و با هم ادامه بدهند! نگاه کنیم به مثلا شرکت بلندپایه که برج میلاد را ساخت (میلاد به عنوان نماد جدید) و هر سال یا هر دوسال یکبار مدیرارشد عوض می کند. طنز تلخ روزگار اینکه برادران خیامی حتی پس از فرو افتادنِ حکومت پهلوی و رفتن به خارج، در روزگار غربت هم با یکدیگر همراه وهمدم نشدند!

5- نامه شورای نگهبان به علی لاریجانی ادامه کتابِ محمد سرافراز است. نمادی از "اوج" منازعه های داخلی.
و این یک اشتباه کلیدی است که گمان کنیم که این منازعه و زد و خورد، صرفا میان ارکان قدرت است بلکه ماجرا جدی تر و عمیقتر از این حرفهاست.
ماجرا واقعی تر از آن است که بخواهیم آن را به یک امر حاکمیتی تقلیل دهیم.

امروز، روزگارِ محمدباقر قالیباف است و او دربرابر این یک برگ کاغذ سکوت می کند. می دانیم که فردا نوبت آسیاب به قالیباف می رسد ولی آن روز، روز شادمانی نخواهد بود. اینکه مَحرمترین فرد در "هیات مدیره یک شرکت" به زننده ترین شکل ممکن به بیرون پرتاب شود، نه مایه خوشحالی، بلکه نمادی از شکننده بودن(Fragility) در آن "ساختار" است.

تنها بارقه امید، نسل جوان بعد است. شاید (شاید!) آنها عاقلانه تر به مفهومِ "قدرت" نگاه کنند. آنچه که امروز میان ما جاری است هیچ جای امیدی در آن نیست. و این حقیقت بسیار تلخ است.

✅ @karkhone

برادر محجوب'

همانقدر که امکان دارد در جهت ملی کردن کارخانجات تندروی یا احیاناً خلاف شرعی شده باشد، تلاش برای بازگرداندن این کارخانجات به صاحبان اصلی‌شان عین خلاف شرع است.

اول ماه می روز برخاستن و خیزش کارگران آمریکایی علیه چپاولگرها، تراستها و سرمایه‌دارانی است که هدف و راهی جز سود و سوداگری برای زندگی کردن نمی‌دانند.

-روزنامه اطلاعات-اردیبهشت ۱۳۶۲
'دبیر کل خانه کارگر

✅ @karkhone

نقش آفرینی اسپک ها در توسعه استارت آپ ها و رونق بورس

| امیرعباس زینت بخش

در اخبار بورس نیویورک، هفته پیش اعلام شد؛ سهام شرکت هواپیمایی Joby Aviation Inc با نماد JOBY پس از ادغام با یک "شرکت به مقصد خاص تصاحب" یا Special Purpose Acquisition Company یا SPAC با جهش ٢٠ درصدی به ١٠.۶٢ دلار رسید.

تاکسی های برقی هوایی عمودپرواز یا eVTOL این شرکت قادر به حمل ۴ مسافر و یک خلبان و به مسافت ٢۴٠ کیلومتر با هر بار شارژ و با سرعت ٣٢٠ کیلومتر در ساعت می باشد.

بویینگ، ایرباس، هیوندای و تویوتا؛ بازیگران و رقیبان اصلی این صنعت می باشند که سهام این شرکت ها به جهت سرمایه گذاری آنها در صنعت eVTOL مورد استقبال سرمایه گذاران قرار گرفته است.

نا گفته نماند که شرکت آمازون هم هواپیماهای ترابری برقی عمودپرواز یا eVTOL خود را با نام Alia توسعه داده که ادعا می کند خیلی زودتر از عمومی شدن تاکسی های eVTOL؛ تجاری و عمومی شوند. این کارگوهای هوایی تماما برقی و شارژی قادر خواهند بود تا وزن ۵٧٠ کیلوگرم بار را تا مسافت ٣٢٠ کیلومتر و با سرعت ۴٠٠ کیلومتر در ساعت جابجا کنند!

سهام رقیب شرکت جابی؛ یعنی آرکر یا Archer Aviation Inc هم پس از انجام معامله با یک اسپک در ماه سپتامبر امسال در بورس نیویورک با نماد ACHR لیست گردید.

اسپک چیست؟
اسپک ها یا شرکت های چک سفید (به این جهت که سرمایه گذاران، ایده ای در خصوص اینکه سرمایه آنها در چه شرکتی بکار گرفته خواهد شد) در بورس ها به منظور تصاحب یا ادغام با یک استارت آپ، توسط افراد خبره در یک حوزه، تاسیس و در بورس عرضه اولیه و لیست می شوند و به محض انجام موفق معاملات، شرکت های ادغام یا تصاحب شده؛ در واقع عرضه اولیه می شوند! موسسان و بانیان اسپک ها، در ابتدا شرکت هایی را برای تصاحب یا ادغام مد نظر دارند اما به منظور عدم افشای اطلاعات محرمانه در فرایند عرضه اولیه، در خصوص اهداف مورد نظر، نامی اعلام نمی کنند.

نکته قابل توجه اینکه SPAC ها بیش از سه دهه است که در بازارها وجود دارند اما اخیرا تعداد آنها به شکل فزاینده ای رو به گسترش می باشد.
به عنوان مثال؛ در سال ٢٠١٠ تنها ٢ اسپک وارد بازار شدند و در سال ٢٠٢٠ تعداد ٢۴٧ اسپک وارد عرصه شده اند و توانسته اند ٨٠ میلیارد دلار سرمایه گذاری جذب کنند و تنها در فصل اول ٢٠٢١ تعداد ٢٩۵ اسپک توانسته اند ٩۶ میلیارد دلار سرمایه جذب نمایند!
اسپک ها هیچ عملیات اجرایی ندارند و همانگونه که گفته شد، در خصوص شرکت مورد هدف هم هیچ اظهار نظر علنی و رسمی صورت نمی گیرد!
رنج سرمایه گذاران در این شرکت ها؛ از پی ای ها (Private Equities) گرفته تا سرمایه گذاران خرد می باشند.
پس از تامین مالی، اسپک ها نهایتا ٢ سال فرصت دارند تا وجوه بدست آمده را برای ادغام یا تصاحب استفاده کنند و طی این دو سال و قبل از سرمایه گذاری، وجوه را در حساب سپرده سرمایه گذاری کرده (سود بدست آمده می تواند به عنوان سرمایه در گردش آنها بکار گرفته شود) و در صورت عدم انجام معامله، وجوه را به سرمایه گذاران بر می گردانند.

در پایان ذکر سه نکته حائز اهمیت است:

اولا؛ دوران نفت و انرژی های فسیلی به سرعت در حال اتمام است و هر کشوری بتواند از این تله خارج شده و پارادایم شیفت درستی به سمت انرژی های جایگزین و مبتنی بر فن آوری های نوین داشته باشد، خواهد توانست در عرصه تجارت بین الملل، سهم مناسبی داشته باشد. اینکه عمده توان مدیریتی کشور صرف فروش نفت و چانه زنی برای بدست آوردن پول آن می شود؛ زمانی نه چندان دور دیگر سالبه به انتفاء موضوع خواهد شد!

عمده نوآوری ها و پیشرفت های فن آوری جهان، مدیون استارت آپ ها و شرکت های خطرپذیر می باشد و راه های سرمایه گذاری سنتی با انتظار دریافت سود ثابت؛ جز به ترویج بانک ها و موسسات مالی شکننده در مقابل سیکل های رونق و رکود اقتصادی و عقب افتادن سرمایه از تورم و نقش آفرینی در رشد و توسعه نمی انجامد!

استارت آپ ها بدون تبادل فن آوری ها و مزیت های رقابتی بین المللی؛ نمی توانند منجر به جهش اقتصادی پایدار و کسب سهم در بازارهای بین المللی گردند.

و در پایان اینکه امید است به زودی شاهد لانچ شدن اولین اسپک در بورس تهران باشیم.


✅ @karkhone

| محمد ایمانی

مسئله «خوب یا بد بودن» کار کردن زن در بازار و اجتماع به جای خانه و در فضای خانواده نیست. یکی از بزرگ‌ترین کلاه‌هایی که نه فقط سر زن‌ها، بلکه سر نهاد خانواده گذاشته شده، طرح مسئله اشتغال زنان ذیل «خوب یا بد بودن» و پیشاپیش طراحی دو اردوگاه/جبههٔ مخالف و جهت دادن آدم‌ها به سمت این دو اردوگاه است.

بدیهی است که هر انسانی اعم از زن یا مرد حق دارد «آزادانه» دست به انتخاب بزند که ترجیح می‌دهد بیرون خانه کار کند یا داخل خانه یا هر دو. طرح درست صورت مسئله این است که آیا همهٔ زنانی که اشتغال بیرون خانه را انتخاب می‌کنند، «آزادانه» دست به انتخاب می‌زنند یا «بالاجبار»؟! بالاجبار یعنی دیگر مثل هزاران سال گذشته کار مرد در بیرون خانه کفاف تأمین هزینه‌های یک خانواده را نمی‌دهد و زن هم مجبور است بیرون خانه کار کند تا هزینه‌های زندگی خانوادگی تأمین شود.

کلاه بزرگی که دولت‌های مدرن سر نهاد خانواده گذاشتند غارت زمان زنان است. هر چقدر هم مرد مسئولیت‌هایی داخل خانه بپذیرد، بلحاظ فیزیولوژیک و روانی بخش اعظم تربیت عاطفی کودک هنر مادر است. حتی یک مرد هم نمی‌تواند هم ۸ ساعت بیرون خانه کار کند هم کارهای خانه را انجام دهد. دولت‌های مدرن زندگی خانوادگی را غارت کردند و نهاد خانواده را در معرض نابودی قرار دادند، فقط چون می‌خواستند نیمی از جمعیت را به کار بیرون خانه وادار کنند، چون: ۱. کار زن در خانه سودی (مالیاتی) برای دولت‌ها نداشت، ۲. با دزدی‌های وسیعی که دولت‌های مدرن در قالب مالیات‌های گوناگون و چاپ پول بدون پشتوانه -که منجر به بی‌ارزش‌شدن روز به روز پول کاغذی می‌شود- از جیب و دارایی مردم می‌کنند، دیگر مثل قدیم کار کردن یک نفر کفاف هزینه زندگی یک خانواده را نمی‌داد! و تداوم این وضع می‌توانست به شورش و انقلاب علیه دولت‌ها بیانجامد.

تا حالا از خودتان پرسیده‌اید چرا پدربزرگ‌ها و پدران ما کار می‌کردند و خانه می‌خریدند و یک زندگی خانوادگی بزرگ را به تنهایی تأمین مالی می‌کردند، اما امروز اگر یک زن و شوهر هر دو دو شیفت هم کار کنند برای خریدن یک آپارتمان ۵۰ متری باید ۲۰-۳۰ سال کار کنند؟

طرح درست مسئله را یک بار دیگر باید تکرار کنیم: آیا همهٔ زنان «آزادانه» اشتغال کامل بیرون خانه را انتخاب می‌کنند؟ (و باز هم تکرار یک نکته: مسئله ردّ یا پذیرش کار زنان در بیرون خانه نیست، هر زنی همچون هر مردی به عنوان یک انسان صاحب اراده و اختیار و آزادی، حق دارد انتخاب کند که بیرون خانه کار بکند یا نکند و کسی حق ندارد اختیار و‌ آزادی او را سلب کند! اما وقتی مجبور به کار کردن باشد، اینجاست که آزادی و اختیار او برای انتخاب سلب شده است! او چاره‌ای ندارد جز کار کردن و این بیچارگی را دولت مدرن ایجاد کرده است!)

✅ @karkhone

عواقب جدال و بازی با شیطان بزرگ


| علی مرادی مراغه ای


می گویند بازی با شیطان، تنها بازی است که هیچ بردی ندارد و باخت در آن، حتمی است، اما در واقعیت امر نیز چنین است: بیش از چهار دهه است که در این بازی می بازیم. گیریم که شیطان بزرگ است و گیریم که کودتای 28مرداد را راه انداخته و غیره...
اما با کدام عقلانیتی می توان با نیم درصد اقتصاد کشور ایران به جنگ این شیطانی بزرگ رفت که 23 درصد اقتصاد دنیا را تشکیل می دهد یعنی 46 برابر اقتصاد ما...!

گریزی از امروزمان می زنم به تاریخ 200 سال پیش مان که شبیه همین بلا بر سرمان نازل شد و هرگز قابل جبران نشد، یعنی آنجا که شور و احساسات بجای عقل و خرد نشست و تعیین کننده شد یعنی به آن جلسه شوم چمن سلطانیه که ایرانیان می خواستند جنگهای دوره دوم با روسها را آغاز کنند، در آنجا نیز شور و احساسات بر عقلانیت چربید و پراگماتیسم، فدای ایدئولوژی گردید، هنگامیکه طرفداران جنگ مخصوصا علما بر طبل جنک با کفار روس می کوبیدند در آن ميان اما در گوشه ای، مردى فرهيخته و انديشناك حضور داشت كه سخنى نمی ‏گفت و همواره ساكت بود. اين مرد دانا، قائم مقام فراهانى بود. فتحعلیشاه متوجه سكوت او شد و احتمال داد كه مخالف جنگ باشد. از او رأى خواست و جواب شنيد:
«اهل قلم هستم، سران سپاه بيش از من در اظهار عقيده صلاحيت دارند.»
شاه عذر قائم مقام را نپذيرفت و با جديت از او نظر خواست.
قائم مقام با صراحت لهجه ‏اى كه از خصايص وى بود، گفت:
«اعليحضرت چه مبلغ ماليات می ‏گيرند؟»
شاه جواب داد: «شش كرور»
قائم مقام گفت: «دولت روس چه مبلغ ماليات می ‏گيرد؟»
شاه جواب داد: «شنیده ام ششصد كرور»
قائم مقام گفت: «به قانونِ حساب، كسى كه شش كرور ماليات می ‏گيرد با كسى كه ششصد كرور می ‏گيرد، از در جنگ در نمی ‏آيد!»

اما نه تنها سخن حكيمانه مرد دانا ناشنيده ماند بلكه موجبات طرد و تبعيدش شد، حتى انگ دوستى با روسهای کفار نيز بر او زده شد!
بدين ترتيب، آن جنگ شوم و منحوس با پيامدهاى منحوس‏ترش آغاز شد. اما در عرض سه ماه، هنگامی که ایرانیان در تمام جبهه ها شکست خوردند و لشکر روس از ارس گذشت و شهرهای آذربایجان یکی پس از دیگری را به تسخیر خود درآورد و آمد تا زنجان، و نشست بر سینه ایرانیان. و تهدید میکرد که اگر تمام خواسته های روسیه را نپذیرند تهران را فتح خواهند کرد...!

به دستور عباس میرزا، رفتند دنبال آن مرد خردمند یعنی قائم مقام فراهانی و او را از تبعیدگاهش آوردند تا با آن عقل و درایتی که داشت با روسها بر سر قرارداد ترکمنچای سرو کله بزند تا بلکه روسها، شهرهای ایران را تخلیه کنند اما این قرارداد و مذاکره میان دو کشور نبود بلکه قرارداد بین یک غالب و فاتح با یک مغلوب و شکست خورده بود و در نتیجه، حریف پر زور و فاتح، بند بند آن قرارداد شوم را دیکته می کرد و تحمیل می کرد...

قائم مقام كه پس از این شكست سهمگين ايران در مذاكرات تركمنچاى طرف مذاكره بود در جمادى الآخر 1244 در نامه ‏اى به ميرزا موسى به تحسر نوشت:
«.. خدا روى جنگويان ايران را سياه كند كه جنگ به راه انداختند و در ميدان نايستادند. دو سال است مرارت با ماست و باز راحت و فراغت با آنها...»(بنگرید به: سالهای زخمی، علی مرادی مراغه ای...ص210)

جدایی کامل شهرهای آنسوی رودخانه ارس و همچنین غرامت کمرشکن ده کرور که بر ایران به عنوان آغاز کننده جنگ، تحمیل گردیده بود کل خزانه را تهی ساخت. شهرهای آنسوی ارس جدا شد و شهرهای اینسوی ارس نیز که تا زنجان به اشغال روسها در آمده بود حتی پس از عقد ترکمنچای نیز تخلیه نمی کردند روسها تضمینی میخواستند برای پرداخت به موقع غرامت! و تضمین نبود...
کارد چنان به استخوان رسید که عباس ميرزا مجبور شد حتی طلاجات و جواهرآلات خانواده اش را نیز بفروشد...!

و ایران، با این شکست کمرشکن و زخمی و لنگ لنگان پای به تاریخ مدرنِ جهانی نهاد! بطوریکه پس از قرارداد ترکمنچای و غرامت سنگین آن، دیگر هرگز نتوانست کمر راست کند. آنچه از ایران ماند، قحطی، گرسنگی، تخریب دهات و شهرها و بالاتر از آن، تضعیف و اضمحلال فضایل اخلاقی ایرانیان، مخصوصا رجال سیاسی بود. فردریک انگلس به راستی، گفته بود:
«قرارداد ترکمنچای، ایران را به تابع و دست نشانده روسیه بدل کرده است».
و این، ماحصل در افتادن با حریف پرقدرت بود، این بازی با شیطان بود...!

✅ @karkhone

محمدرضا پهلوی: ما کار انقلابی می‌کنیم

اصلاحات ارضی انقلابی‌ترین عملی است که در زندگی یک ملت ممکن است پیش بیاید. کاری که ما ظرف مدت کوتاهی کرده‌ایم در کشورهای دیگر یا در قرنها و یا با انقلابات خونین انجام گرفته است. ما این کار را ظرف دو سال در تمام کشور انجام می‌دهیم. در مملکت ما و در قوانین ما "مالکیت" محترم است ولی مالکیت بر افراد و زارع صحیح نیست...من تصورم میکنم که بی‌احتیاطی نکرده باشم اگر بگویم با اجرای "قانون اصلاحات ارضی" میزان تولیدات این منطقه[قزوین] تا ۵ برابر افزایش خواهد یافت. البته این صحبت‌ها شاید به گوش عده‌ای انقلابی و ظالمانه باشد. این صحیح است که ما کار انقلابی می‌کنیم ولی باید گفت این کار هرگز ظالمانه نیست زیرا ما پول مالکین را می‌دهیم.

روزنامه اطلاعات، یکم مهر ۱۳۴۱، ص۱۹

✅ @karkhone

هاشمی‌ رفسنجانی: امیدواریم که برنامه‌ریزان موفق شوند برنامه‌ای بریزند که در آینده و به سرعت به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم برای جامعه چیزهایی بسازیم که از ضرورت‌ها هم بالاتر باشد ولی فعلا کار ما ساختن اسکلت جامعه است.


جمعی از مهندسین و کارکنان کارخانجات پارس‌خودرو با آقای هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار کردند.

در این دیدار ابتدا یکی از مسوولان، گزارشی از میزان و شکل تغییریافته تولیدات کارخانجات پارس‌خودرو پس از انقلاب را ارائه کرد و گفت: اکنون ۶۰ درصد از تولیدات این کارخانجات در کشور ساخته می‌شود و کارخانجات پارس‌خودرو قادرند هر نوع اتومبیلی را که سیاست دولت اقتضا کند به سادگی و در اسرع وقت به ارگان‌ها تحویل دهند.

آقای هاشمی رفسنجانی در این جلسه گفت: داشتن مرکب خوب یکی از موارد سعادت انسان است که ازسوی پیامبر اسلام ترویج شده است و این نشان می‌دهد که اسلام به‌طور اصولی نه‌تنها با تهیه وسایل خوب برای زندگی مردم مخالفتی ندارد بلکه آن را تشویق می‌کند و در دیدگاهش جزو سعادت‌ها به حساب می‌آورد.

رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به سیاست رژیم منفور گذشته در این زمینه گفت: از بدترین سیاست‌های غلط شاه این بود که فقط گروه خاصی از مردم را از همه امکانات خوب بهره‌مند می‌ساخت، ولی اکثریت مردم از وسایل ضروری زندگی نیز محروم بودند.

هاشمی رفسنجانی گفت: شاه به مونتاژ اتومبیل‌های آمریکایی افتخار می‌کرد، ولی ما این را نه‌تنها افتخار نمی‌دانیم بلکه ننگ، و نشان ظلم و بریدگی از خلق و دزدی می‌دانیم.

وی افزود: در زمان شاه همه امکانات از فروش نفت تامین می‌شد و ما معتقدیم که آن بچه روستایی سیستان نیز به همان میزان آقازاده شمال تهران در نفت تملک دارد و امیدواریم که برنامه‌ریزان موفق شوند برنامه‌ای بریزند که در آینده و به سرعت به مرحله‌ای برسیم که بتوانیم برای جامعه چیزهایی بسازیم که از ضرورت‌ها هم بالاتر باشد ولی فعلا کار ما ساختن اسکلت جامعه است.

۱ دی ۱۳۶۱

✅ @karkhone

‍ مکس ۲۰ سال پیش در اروپا ۱۶۲ اونس (حدود ۵۰۴۶ گرم) طلا با ۵۰.۰۰۰ یورو خریداری می‌کند. امروز ۱۶۲ اونس طلای او ارزشی معادل ۲۵۹.۲۰۰ یورو را دارد، یعنی در طول ۲۰ سال حدود ۵.۲۰ برابر.

مارتین ۲۰ سال پیش ۵۰ هزار یورو به یک حساب پس‌انداز در بانکش واریز می‌کند. امروز که به بانک آلمانی مراجعه کرده، بانک به او ۴۰.۸۹۵ یورو بیشتر پرداخت نمی‌کند! (۱ درصد نرخ منفی بهره اکثر بانک‌های آلمانی) یعنی یک‌پنجم ارزش دارایی‌ بیست سال پیش‌اش هم سوخته.

بین این یک‌پنجم با آن پنج برابر یک رابطه‌ای وجود دارد: ارزش طلا در این بیست سال نسبتاً ثابت بوده است، چیزی که ارزش‌اش طی بیست سال ۵۰۰٪ سقوط کرده یورو بوده است.

الکس ۲۰ سال پیش با ۵۰ هزار یورو یک کافه باز کرده و با آن کار کرده است. او امروز ۵ کافه دارد و از ۵۰ هزار یورو توانسته یک سرمایهٔ در حال گردش دو میلیون یورویی ایجاد کند.

دنیس ۲۰ سال پیش با ۵۰ هزار یورو در بازار مسکن سرمایه‌گذاری کرده است. او با ۵۰ هزار یورو نخست ۵ خانه خریده! بله درست است: او فقط پول دفتر اسناد و مالیات خرید خانه را در آلمان پرداخت کرده و کل پول خانه را از بانک وام گرفته و اقساط بانک را با پول اجاره خانه‌ها پرداخت کرده. دنیس با گذشت هر پنج سال خانه‌ها را به قیمت گرانتر فروخته و خانه‌های بزرگ‌تری را با وام بانکی خریده. «دنیس می‌داند ارزش پول کاغذی محتوم به سقوط است، اما کالاهای واقعی کمیاب‌اند و با سقوط ارزش پول، گرانتر می‌شوند.» ارزش املاک دنیس امروز حدود ده میلیون یورو است.

✅ @karkhone

جزییات جالبی در مورد شکل‌گیری اصل ۴۴ هست (بخش چهارم)

جالبتر اینکه که معمم‌ها بیشتر طرفدار مالکیت خصوصی بودند تا مکلاها

| حسین حقگو


متنی که تغییر کرد
بررسی تصویب اصل ۴۴ قانون اساسی پردة آخری نیز دارد که هنوز نیز پس از گذشت قریب به ۳۵ سال همچنان ناروشن باقی مانده است. به شهادت متن منتشر شدة مشروح مذاکرات در زمان رأی‌گیری نهایی، بحث‌های داغی درباره حدود و ثغور مالکیت از دیدگاه اسلام و فقه شیعه در ‌گرفت به نحوی که نایب‌رئیس مجلس با حالتی سرزنش‌آمیز به نمایندگان گفت «اجازه بفرمائید مثل اینکه باز جلسه ما تبدیل می‌شود به یک سمینار مفصل پیرامون اینگونه مسائل گسترده» . در خلال همین بحث بود که صحبت از تغییر متن پیش آمد. زمانی که برای خاتمه دادنِ بحث‌هایی که طولانی می‌شد ربانی شیرازی گفت که «پنجاه و یک نفر صبح امضا کردند که این را قبول داریم دیگر خواندن اینها لزومی ندارد» ؛


اما محمد خامنه‌ای در پاسخ گفت: «شما می‌فرمائید چرا بعد از مذاکرات صبح دوباره بحث می‌شود‌، برای اینکه این متن آن چیزی که صبح بحث و توافق شد نیست. و پرسشِ نایب رئیس مجلس: «مگر این متن همانی که صبح بحث شد نیست؟» و پاسخ خامنه‌ای: «نه اینطور نبود‌، چون من صبح در جلسه بودم و متن به این صورت نبود و آقایان هم شاهدند». نایب رئیس: «پس شما برای چه رأی دادید‌؟». جلال طاهری اصفهانی نیز حرف محمد خامنه‌ای را تائید کرد: «متن خوانده شد و رأی آورد و این متن غیر از آن است». نایب رئیس: «چطور چنین چیزی می‌شود؟»
سپس بحث و جدل‌هایی درگرفت تا اینکه محمد خامنه‌ای توضیح مفصلی داد: «اولاً نباید وانمود شود که اینجا اتفاقی افتاده و این مسئله در بیرون مورد سوء‌استفاده واقع شود چون ما صبح‌ها در جلسات مشترک کار می‌کنیم و در جلسه علنی بر اساس آن تصویب می‌کنیم و اگر تغییری هم کرده باشد باز جلو اظهارنظر ما را نگرفته‌اند و اظهار هم می‌کنیم اما اینکه من این حرف را زدم و شما دنبالش را گرفتید‌، زیاد درباره این اصرار نداشته باشید چون یک مورد حتی مورد مخالفت همه واقع شده و حتی منتهی به ترک جلسه از طرف آقای طاهری اصفهانی شد و آقای مکارم فرمودند این را اختصاصاً آقای دکتر بهشتی نوشته‌اند و ما هم چیزی نگفتیم به دلیل اینکه سوء نیتی احراز نمی‌شد و من هم سوء‌نیتی نداشتم (نایب رئیس - من اصلاً توجه نداشتم که شما گفتید) ثانیاً صبح آقایانی که تشریف داشتند و به قول خودشان بیرون نرفتند و من هم خودم در تمام جلسه حضور داشتم و اصل پیشنهاد دو تا بود جدا از هم‌، یکی سه نحو مالکیت و یکی آن حدودی که ما اول بحث کردیم و گفتیم آخرش ولایت فقیه هم بگذاریم هر دو جداگانه دست آقای منتظری بود بر اساس دومی بحث شد و رأی‌گیری شد و بعد تنفیذ کردند».
شجاعت محمد خامنه‌ای در توضیح وقایع گویا به دیگران نیز این جرأت را داد که حرف دل‌شان را بزنند. صافی یادآور شد: «ما صراحت را از دست داده‌ایم. اینجا هر متنی که می‌نویسیم باز هم تحت تأثیر جو خارج خراب و خلاف شرع می‌شود [...] آن اصلی که اول نوشته بودیم مختصر بود‌، نظام مالیکت دولتی را وقتی که شرح می‌دهید می‌بیند که اینها درست نمی‌شود». وی علیرغم آن که رأی‌گیری صورت گرفته بود همچنان اصرار داشت که «بیائید همان صراحت را پیشه کنید و اسلام را بنویسید و عرضه بکنید این اشکالات هم مرتفع می‌شود. وقتی امضاء می‌کنیـم باز می‌آئیم مطابقت می‌کنیم و می‌بینیم درست نیست آخر واقعاً یک فکری بکنید».
با توضیحاتی که آیت‌الله منتظری داد مسلم می‌شد که متنی که برای رأی‌گیری به مجلس ارائه شده است با متنی که گویا صبح آن روز مورد موافقت بوده است واقعاً تفاوت دارد: «اول من خودم راجع به این سه بخش متنی تهیه کرده بودم، وقتی برای آقایان خواندم اصلش مورد موافقت آقایان قرار گرفت‌، منتها سر جزئیات اختلافاتی بود و آن وقت هم که من خواندم اولش آقای ربانی تشریف نداشتند، بعد هم مطابق آنچه خواندم رأی گرفتیم، ‌رأی دادند و بعد آقای ربانی آمدند و متنی را از یک کتاب خواندند و بعد آقای دکتر بیت اوشانا و آقای ربانی املشی آمدند و خواندند و گفتند این بهتر است و دادند به آقای ربانی، آقای مکارم هم آنجا بود من هم یک مقدارش را بودم و بعد رفتم که اینها با هم آن سه بخش را تنظیم کردند بعد من دیگر نبودم که آنچه را که تنظیم کردند برای آقایان خواندند یا نه، این را نمی‌دانم ... آن را که من اول خواندم و رأی گرفتیم کمی با این فرق می‌کرد». هر چه بود، بالاخره همان متنی که آن روز در مجلس خوانده شد، به رأی گذاشته و تصویب شد.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

مخالفت خیامی با افزایش تعرفه بر واردات ماشین های خارجی:

"به عالیخانی گفتم اضافه کردن 2500 تومان به قیمت پیکان هیچ اثری در فروش آن نخواهد داشت ولی جلوگیری از واردات اتومبیل موقعیت انحصاری برای محصولات داخلی محسوب میشود و هرکاری که انحصاری شود تلاش برای ارتقای کیفیت و رقابت با محصولات مشابه را منتفی میکند و این به زیان کارخانه سازنده اتومبیل است. برنامه ما این است که محصولات خود را از نظر مرغوبیت به پایه محصولات بزرگترین کارخانه های دنیا برسانیم و شاید بهتر از آنها بشویم تا بتوانیم محصولاتمان را صادر کنیم."

سال مشخص نیست ولی یحتمل باید سال 52 باشه که "ایران ناسیونال" سودای رقابت با شرکت های بزرگ را در برنامه های آینده خود لحاظ میکرده.

✅ @karkhone

صادرات خوب ، صادرات بد
بیاندیشیم که صادرات خوب چیست و صادرات بد چگونه صورت میگیرد؟!

| علیرضا مهدیه


ایران بزرگترین صادرکننده هندوانه دنیاست، صادرات آب در کشوری کم آب که نزدیک است آب مجازی باعث خشکسالی واقعی شود و سیل های خانمان برانداز هم به کار نیایند ! ما بیش از ده درصد خیار جهان را صادر می کنیم و نیم درصد از خیارشور جهان را !

دلتمردان ما می گویند " درست نیست که کارگران ما بدلیل صادرات مواد خام معدنی بیکار شوند و باید تعرفه های گمرکی بازنگری شده و در صورت عدم موثر بودن افزایش پیدا کنند "
صادرات سنگ آهن و امثال آن وقتی در داخل و جهت تولید محصولی با ارزش افزوده بالاتر نیاز هست خوب نیست ، ولی آیا صادرات شمش فولادی مورد نیاز صنایع افتخار و صادرات خوب است ؟! وقتی صنایع تکمیلی در زنجیره های پایانی مواد اولیه ندارند ، صادرات مواد اولیه معدنی یا پتروشیمی مورد نیاز آنها کدام یک از انواع صادرات است ؟!

صادرات بلوک سنگ تزئینی شامل افزایش عوارض شده و سالهاست که به خام فروشی محکوم می شود و جالبتر اینکه در خام بودن این محصول و حتی خام بودن این تفکر اختلاف نظرهای بسیاریست! در اینکه صادرات سنگ فرآوری شده بنام و با برند ایران صادرات خوب است ، شکی نیست ولی آیا صادرات بلوک سنگهای ویژه و بعضا منحصر به فرد ایران ارزش افزوده نمی تواند داشته باشد ؟! سنگهایی که با توجه به شرایط مصرف نه در داخل بازاری دارند ، نه قدرت خریدی برای بسیاری از آنها هست و نه توان تحقیقا بالفعلی که بتواند سریعا شروع به صادرات محصول فرآوری شده آنها نماید! اشتباه ممنوعیت های عجیب قبل و از دست دادن بیشتر بازار نیز اشتباهی راهبردی بود که با همین اهداف صورت گرفت. پس بد بینانه و غیر کارشناسیست که صادرات این نوع محصول صادرات بد نام بگیرد.

مشخص است که هندوانه با پسته متفاوت است و سنگ آهن و سنگ مرمر ماهیت ، بازار ، روش عرضه و تقاضایشان یکی نخواهد بود ، پس شایسته است هر محصول طی نگاهی راهبردی صادر شود که بتوان به هدف اصلی صادرات و کسب ارزش افزوده بیشتر و قابل امکان دست یافت.

چه باید کرد ؟!

یکی از روشهایی که در کشورهای توسعه مدار در نظر گرفته می شود مشورت ستادی و اجرایی با بخش خصوصی واقعی و فعالان آن صنعت و خدمات است که می توانند دولت را در تصمیم گیری ها راهنمایی عملیاتی کنند.

روش دیگر استفاده از تجربیات این کشورهاست که با توجه به برآورد ، تقابل شرایط و پتانسیل ها می توان به نتایج خوب اجرایی رسید مثلا در مورد سنگ تزئینی ، کشور لیدر این صنعت ایتالیاست که صادرات بلوک های ویژه هم دارد و کشور نوظهور موفق ، ترکیه است که آن هم چنین روندی را ادامه می دهد.

دیگر روش ایجاد اتاق های فکر و اجرای مدون و سیستم مند می باشد که با توجه به موارد بالا خروجی کارشناسی تولید می کنند و می توانند محتوای حاصله را در اختیار تصمیم گیران قرار دهند.

✅ @karkhone

تورم یعنی افزایش عرضهٔ پول یا حجم نقدینگی

قیمت یک کالا تابعی از میزان «کمیابی» آن است. ممکن است یک کالا کمیاب شود و گران شود، ولی فقط همان کالا گران می‌شود. وقتی همهٔ کالاها گران می‌شوند، نام آن را «تورم» می‌گذارند! درکی که دولت‌ها و مستخدمان رسانه‌ای و‌ دانشگاهی‌‌شان از تورم جا انداخته‌اند این است که تورم یعنی گرانی عمومی کالاها! بی‌معنی‌ترین تعریف ممکن از تورم! آیا سُرفه یا تب علّت بیماری است؟ وقتی می‌خواهیم یک بیماری را تعریف کنیم آن را با علایم‌اش «تعریف» می‌کنیم یا با علل آن که مثلا فلان ویروس است؟

تورم در حقیقت کاهش یافتن ارزش پول کاغذی است. چرا ارزش پول کاغذی یا قدرت خرید آن سقوط می‌کند؟ خیلی ساده: چون دولت‌ها انحصار چاپ پول را با خشونت از آن خود کردند و با فشار یک دکمه پول بدون پشتوانه چاپ می‌کنند. به مثال ابتدایی برگردیم: وقتی چیزی کمیاب شود گران می‌شود. وقتی چیزی زیاد مثلا ده برابر شود چه اتفاقی می‌افتد؟ دقیقاً! ارزش‌اش کم می‌شود. چه صد هزار میلیارد فلان پول وجود داشته باشد چه صد میلیون از همان پول، فرقی در میزان کالاها و خدمات واقعی نمی‌کند. فرقش این است که در مثال اول هر واحد از فلان کالای واقعی قیمتش ۱.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ از آن واحد پول است، در مثال دوم ۱ واحد از آن پول…

✅ @karkhone

نامه تاریخی و خواندنی میرزا ملكم خان به ناصرالدین شاه


جناب رفيق، فدايت شوم، ميخواهيد بدون طول و تفصيل بنويسم كه چه بايد كرد؟ جواب بنده از اين قرار است: از خلق فرنگستان صد كرور پول بگيريد. از دول فرنگستان صد نفر معلم و محاسب و مهندس و صاحب منصب و اقتصاددان و كارشناس امور اداری بخواهيد. اين صد نفر معلم و صاحب منصب را در تحت ده نفر وزير ايرانی مامور نماييد كه وزارتخانه‌ها و كل شقوق اداره دولت را موافق علوم اين عهد نظم بدهند.

از ممالك فرنگستان بيست كمپانی بزرگ به ايران دعوت نماييد و به آنها امتيازات بدهيد كه صد كرور تومان ديگر به ايران بياورند و مشغول شوند به آن احداثات معظم كه در زبان فارسی اسم هم ندارند.

به راهنمايی اين اقتصاددانان و به توسط اين كمپانی‌ها راه‌های آهنی ايران را از چندين جا شروع كنيد. در هر يك از ممالك ايران بانك‌های تجارتی و بانك‌های ملكی و بانك‌های زراعت بسازيد. معادن و آب‌ها و جنگل‌های ايران را موافق همان اصول كه در جميع دول معمول است، به كار بيندازيد. ديوان خانه‌هاي تجارتی ما را موافق قواعدی كه مقتضی تجارت اين عهد است، نظم بدهيد....

....هزار نفر شاگرد به فرنگستان بفرستید نه اینکه مثل سابق هر کدام دو سه زن بگیرند! بلکه تا ده سال در مدرسه‌های اینجا محبوس بمانند؛ به طوری که ثلث آنها در زیر کار بمیرند و باقی دیگر آدم شوند.اصول کار اینها هستند.کارهای کردنی اینها هستند.تنظیماتی که فرنگستان از سفر همایون متوقع بود اینها هستند

ما می‌خواهیم در ایران بدون هیچ زحمت و به هوش و ذهن طبیعی خود در آن واحد درک کنیم این طرز تحقیق ما یک وقتی چندان عیب نداشت، اما حالا به کلی معیوب است.کارهای دنیا یک وقتی ساده بود و هر کس معنی آنها را به حکم هوش و ذهن طبیعی می‌توانست به سهولت درک کند.

مهندسی عهد هوشنگ «حسابدانی حسن صباح» و وزارت کریم‌خان زند چندان عمق و امتیازی نداشت که فراست طبیعی نتواند معنی آنها را بفهمد، ولیکن در این عهد تازه به واسطه ترقیات علوم چنان اسباب و معانی عجیب بروز کرده که هوش طبیعی بدون علم کسی هرگز قادر به ادراک آنها نخواهد بود.

هیچ لازم نیست از وزرای ما بپرسند که این علوم و کمالات را در چه زمان و در چه کتاب تحصیل کرده‌اند. چون هوش و ذهن دارند کافی است. جمیع علوم را نخوانده می‌دانند «نمی‌دانم» و «نخوانده‌ام» در زبان ایشان کفر است. دانستن جزو منصب است. خیال می‌کنند که اگر احیانا در یک مساله بگویند نمی‌دانم شأن و منصب شخص آنها به کلی خواهد رفت.

قسم می‌خورم که در میان این صد نفر فرنگی که در تهران هستند یک نفر نیست که جرات بکند بگوید من اکونومی پولتیک[اقتصاد سیاسی] می‌دانم، اما جمیع اهل درب خانه ما کل این علوم را در سینه خود مضبوط دارند!

ارسطو که یکی از اعظم عقول دنیا محسوب می‌شود هرگاه حالا زنده بشود با جمیع علوم و عقل خود نمی‌تواند بدون تحصیل علوم تازه بفهمد استقراض دولتی یعنی چه، اما شهاب‌الملک مرحوم و امثال غیر مرحوم او با علم نخوانده همه نکات این عمل را کاملا می‌دانند.

دول فرنگستان به جهت ترقی علوم اکونومی پولتیک کرورها خرج می‌کنند و چندین هزار نفر عمر خود را در تحصیل این علوم تلف می‌نمایند تا اینکه چند نفر اکونومیست پیدا می‌‌شوند. در ایران هیچ احتیاج به این نقل‌ها نیست ما همه اکونومیست کامل هستیم بانک و راه‌آهن و علوم مالیه و علوم اداره همه در نظر ما مثل آب سهل و روشن است.

مادامی که در ایران وضع تحقیق ما این است، مادامی که وزرای ما همه علوم را نخوانده می‌‌دانند، بدیهی است که در ایران هیچ کار تازه ممکن نخواهد بود، پس چه باید کرد؟

پ.ن
این نامه به قلم ملکم‌خان، به تاریخ ۲۹ آذر ۱۲۵۶ در لندن تحریر یافته و به عنوان نامه رسمی به طهران ارسال شده است، در پشت آخرین صفحه نامه ناصرالدین شاه قاجار به خط خود نوشته است: "انشاالله تعالی این پاکت را در حضور ملکم‌خان باز نمایید و خوانده شود، در ایران فهمیده نمی‌شود"

✅ @karkhone

اقتصاد دستوری هیچ کجا جواب نمیدهد، حتی با نیت خیر، حتی در اروپا

بحران انرژی در اروپا ادامه دارد و کشورهای تیره رنگ گروهی هستند که قیمت برق فردایی آنها در روز پنجشنبه ... بالاترین سطح تاریخ است.

دلیل موضوع چیست؟ تمرکز بیشتری از حد بروی انرژی های تجدیدپذیر ... و محدودیت تامین گاز طبیعی که عامل جهش قیمت آن شده است.

این مشکل باعث شد، بخش عمده ای از صنایع انرژی بر اروپا که گاز طبیعی را بعنوان خوراک مصرف می‌کنند، تعطیل شده و بازار را به شرکتهای آمریکایی واگذار شده است.

✅ @karkhone

ژاپن شکست‌خورده

در مقابل هر انسان موفقی در دنیا یک انسان شکست‌خورده وجود دارد. کتاب‌های زیادی درباره‌ی انسان‌های موفق نوشته و خوانده می‌شوند، اما تجربه‌ی شکست‌خوردگان به دست فراموشی سپرده می‌شود. نام نوآفرینان موفقی نظیر بیل گیتس و استیو جابز در ذهنمان نقش بسته است، اما نوآفرینان ناموفقی نظیر «دن بریکلین» و «چارلز گودیِر» برایمان ناآشناست. کوشایی و نوآفرینی این دو شخص چیزی کم از بیل گیتس و استیو جابز نداشت، اما شرایطی دست به دست هم دادند تا ثروتشان به پای جابز و گیتس نرسد.

همین موضوع را می‌توانیم با اندکی تقریب به تجربه‌ی کشورهای جهان در توسعه‌ی اقتصادی نیز بسط دهیم. همانطور که در مقابل هر استیو جابزی یک چارلز گودیِر وجود دارد، در مقابل هر «ژاپن» نیز یک «آرژانتین» قرار گرفته است. آرژانتین را می‌توان یک ژاپن شکست‌خورده نامید، چرا که با سیاست‌هایی مشابه ژاپن در راه پرپیچ‌وخمِ توسعه‌ی صنعتی گام گذاشت، اما در نیل به مقصد ناکام ماند.

ناکامی آرژانتین را می‌توان به تصمیم‌سازی‌های اشتباه دولت‌هایش نسبت داد، اما مثل هر انسان شکست‌خورده‌ای، عوامل خارج از کنترل نیز در ناکامی آرژانتین مؤثر بودند. برای مثال، دولت آرژانتین در نیمه‌ی دوم دهه‌ی ۷۰ میلادی سرمایه‌های سنگینی از نهادهای مالی خارجی وام گرفت و حتی دست بخش خصوصی را در وام گرفتن از خارج باز گذاشت. تنها در سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۰، بدهی خارجی بخش خصوصی ۲۰۰ درصد افزایش یافت.

دردسر آرژانتین زمانی شروع شد که در اوایل دهه‌ی ۸۰ میلادی، بانک مرکزی آمریکا با هدف مهار تورم، نرخ بهره را افزایش داد. این سیاست به افزایش بهره در بازارهای مالی بین‌المللی نیز دامن زد و کشورهای آمریکای لاتین را به بحران بدهی دچار کرد. بهره‌ی وام‌های آرژانتین به قدری افزایش یافت که عملاً به مرز ورشکستگی کشیده شد و ناچار بود که سرمایه‌های جدیدی وام بگیرد تا هزینه‌ی وام‌های پیشینش را بازپرداخت کند.

این همان «بداقبالی» و عامل خارج از کنترل است که آرژانتین را در باتلاق رکود تورمی فرو برد. ژاپن به چنین معضلی برخورد نکرد، چرا که در دهه‌ی ۷۰ میلادی وام خارجی سنگینی نگرفت تا چند سال بعد با افزایش بهره‌های بین‌المللی به بحران بدهی دچار شود.

دهه‌ی ۸۰ میلادی، یک 'دهه‌ی از دست رفته' برای آرژانتین به شمار می‌رود، چرا که تولید سرانه‌ی اقتصادی آرژانتین سال به سال کاهش می‌یابد. دولت آرژانتین ده سالِ تمام دردسرش این شده بود که چگونه بدهی‌های خارجی عمومی و خصوصی را بازپرداخت کند. گفته می‌شود که هزینه‌های بازپرداخت بدهی حدود ۸ درصدِ حجم اقتصاد آرژانتین را در بر می‌گرفت. در این دوره موتور توسعه‌ی صنعتی کشور از نفس افتاد، چرا که وام‌های خارجی جدیدی گرفته می‌شدند تا صرفاً وام‌های قبلی بازپرداخت شوند. در نتیجه، منابع ‌کمیاب ارز کشور دیگر نمی‌توانست صرف واردات نهاده‌های تولید صنعتی و فناوری‌های بروز شود.

اگر تراز بازرگانی آرژانتین در وضعیت مثبت پایدار قرار داشت، می‌شد منابعی برای بازپرداخت بدهی‌ها کنار گذاشت و این معضل را راحت‌تر مدیریت کرد؛ مشکل اینجا بود که در آن دوره 'نسبت قیمت کالاهای صادراتی آرژانتین، به قیمت کالاهای وارداتی' (موسوم به رابطه‌ی مبادله) در حال کاهش بود. در کنار افزایش ناگهانی بهره‌های بین‌المللی، افول قیمت صادرات به واردات آرژانتین، دومین وجه سیاه اقبال آرژانتین بود که دریافتی‌های ارزی کشور را سرکوب کرد و موتور توسعه‌ی صنعتی را از کار انداخت.

ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone

آیا چین نیمی از تولید غلات دنیا را انبار کرده؟

در چند روز اخیر خبری پخش شده بود به این مضمون:

بر اساس داده‌های وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا، انتظار می‌رود چین در نیمه اول سال زراعی 2022، 69 درصد ذخایر ذرت جهان، 60 درصد ذخایر برنج و 51 درصد از ذخایر گندم دنیا را در اختیار داشته باشد.
این بدان معناست که کمتر از 20 درصد از جمعیت جهان موفق شده اند بیش از نیمی از ذرت و سایر غلات جهان را ذخیره کنند، که منجر به افزایش شدید قیمت در سراسر جهان شده و ممکن است کشورهای بیشتری را به قحطی بکشاند.

اما خبر فوق نتیجه ترجمه غلط است؛ و منبع اصلی خبر چیز دیگری را بیان کرده است.

چین ۶۹٪ انبارهای ذخیره استراتژیک ذرت، ۶۰٪ انبارهای برنج، و ۵۱٪ انبارهای گندم دنیا را دارد.[1]

طبعاً کشورهای تولیدکننده غلات، کمتر به ذخیره استراتژیک غلات می‌پردازند؛ و انبارهای کمتری دارند. میزان «انبار کردن غلات» مساوی «تولید کل غلات دنیا» نیست؛ و کشورهایی که مصرف آن‌ها از تولیدشان بالاتر است به ذخیره کردن غلات بیشتر تمایل دارند.

کل تولید غلات دنیا در سال گذشته حدود ۲۲۰۰ میلیون تن بوده است.[3] اما میزان غلات موجود در انبارها در کل دنیا باید حدود ۱۰۰ میلیون تن باشد.

تمایل چین برای ذخیره کردن غلات کاملاً قابل درک است. چین باید برای احتمال رخداد جنگ با تایوان، و محاصره و تحریم اقتصادی متعاقب آن، آماده باشد. قحطی ناشی از چنین اتفاقی برای فروپاشی حکومت در چین کافی است.

اما لینک [2] از سال پیش در این باره بحث میکند که آمارها درباره میزان ذخایر غلات چین چندان هم قابل اعتماد نیستند.

[1] https://thebl.com/world-news/china-is-quietly-hoarding-food-from-around-the-world-according-to-imports-data.html

[2] Does China Really Have 63% Of World Corn Inventories? Probably Not.
https://www.forbes.com/sites/salgilbertie/2020/10/27/does-china-really-have-63-of-world-corn-inventories-probably-not/?sh=67bd70a12a0b

[3] https://www.statista.com/statistics/271943/total-world-grain-production-since-2008-2009/

✅ @karkhone

برای اولین بار چند روز پیش دیدم که صحبت از تامین مالی مبتنی بر زنجیره‌ی تامین شد.
وزیر اقتصاد از رفع موانع و تعهدات صادرات و مجوز زدایی حرف زد و عمل کرد. به علاوه‌ی رفع خیلی مشکلات گمرکی.
وزیر صمت شورای رقابت رو از قیمت‌گذاری حذف کرد و تصمیم درست افزایش قیمت خودرو رو گرفت.
شنیدم که خرده‌شرکت‌های عمدتا صوری زیر نظر تامین و و هلدینگ‌های بزرگ دولتی دارن بررسی و منحل میشن و امیدوارم که به زودی خرج‌کرد شرکت‌های دولتی شفاف بشه.

توی کتاب مالازان بود فکر کنم یه جمله‌ی خوبی داشت. می‌گفت رنگ قلاده چه فرقی داره وقتی سر زنجیر تمام قلاده‌ها دست یک نفر باشه؟
هر کدوم از اون نقاطی که در بند بالایی مطرح کردم، یک گلوگاه بزرگ و قدیمی فساده. اغلب هم متاسفانه ساختارهای قدیمی دوران پهلوی حفظ شده و صرفا نیروهای جدید در سایه‌ی نبود شفافیت اومدن و دارن توش می‌لولن و ارتزاق می‌کنن.

مثلا فقط در بحث خودرو طی ٢٠ ماه گذشته ١٢٠هزار میلیارد تومن رانت اختلاف قیمت بازار و کارخونه رفته توی جیب دلال‌ها!
وقتی میگم "دلال" طبیعتا منظورم چهارتا پیاده مثل خودم و شما نیست! منظور اون کسیه که به‌خاطرش سایت ثبت نام بعد ۵ دقیقه بسته می‌شد!
چون مدتی کارم بود می‌دونم که فقط در مقوله‌ی ثبت سفارش و ترخیص از گمرک چه رشوه‌هایی که افراد مجبور به پرداختنش هستن! در یه موردی ما می‌خواستیم یه میزان ماده‌ای رو بیاریم داخل کشور. فرض کنید اگر ١٠ میلیارد هزینه‌ی ورود اون ماده به کشور بود چیزی حدود یک میلیارد تومن متقاضی واردات مجبور شد رشوه بده که ماده‌ی درخواستی‌ش قبل تاریخ انقضا آزاد بشه.
اگر هم اعتراض کنی می‌گه پس بره توی روال قانونی و عملا پول شما از بین میره چون محموله‌ی شما رو تحویل نمیدن یا در شرایطی نگه می‌دارن که تباه بشه.

حالا این‌ها رو گفتم که در جریان باشید که چرا یهویی یه موج گنده علیه فلان وزیر و مسئول شکل می‌گیره.
هر کدوم از این نقاطی که ذکر کردم نون‌دونی یه عده است که در ظاهر شاید همدیگه رو فحش بدن ولی در باطن امر نون‌شون رو توی یه کاسه می‌زنن و می‌خورن و به ریش من و شما می‌خندن.

احمدی‌نژاد یه دوره‌ای اومد با این جریانات برخورد کنه ولی خب وقایع سال ٨٨ و یه سری اقدامات غلط بانک مرکزی‌ش کلا تمام تلاش‌هاش رو به باد داد و در ادامه با اتکا به اتاق بازرگانی و خیانتی که اتاق بهش کرد کلا زمین خورد.
دوره‌ی روحانی هم که تکلیف روشنه !
حالا شاید من و شما با مشی سیاسی رییسی یا خودش یا فلان وزیر و منصوب‌ش حال نکنیم ولی خب به نظر من مسیری که در جاده‌ی اقتصاد داره میره این دولت تا حد خوبی درسته. برخی اقدامات‌ش ممکنه مطلوب نباشه ولی با توجه به فشاری که روی اقشار ضعیف با این وضع تورم هست چاره‌ای نداره. یا در بحثی مثل ارز ۴٢٠٠ واقعا یه بازی دو سر باخت برای دولته اما خب فکر می‌کنم که راه درست‌تر رو برای مدیریت روبه‌حذف این قضیه انتخاب کرده.

اما نکته‌ی جالب‌تر از نظرم اون‌جاست که یهویی یه نیروها و افراد و گروه‌هایی که اصلا هیچ سنخیتی با هم ندارن یادشون میفته در مورد وضعیت فلان وزیر و وزارت‌خونه اظهار تاسف کنن.
این‌جاست که مشخص می‌شه شاید رنگ قلاده‌ها متفاوت باشه اما نهایتا سر زنجیر هر چند دسته می‌رسه دست یه نفر/جریان!
طبیعتا این حرف به معنی این نیست که انتقاد نباید کرد و...
ولی به نظرم برای اهل معرفت تفاوت بین انتقاد و لگد زدن ناشی از کوتاه شدن دست از سفره‌ی بیت‌المال روشن باشه.
مخصوصا وقتی که اون دست، دست آلوده به خون کلونی‌های منحوس امنیتی کشور باشه!

✅ @karkhone

سال ۱۹۴۸، دکتر اسکینر یک آزمایش علمی ترتیب داد.
او چند کبوتر را داخل یک سری محفظه قرار داد و دری که از این محفظه به سمت ظرف غذا باز می‌شد.
اسکینر، یک دکمه داخل محفظه تعبیه کرده بود که کبوتر با نوک زدن به آن می‌توانست به دانه‌های غذا دسترسی پیدا کند.
نتیجه قابل پیش‌بینی بود؛ کبوترها خیلی زود متوجه رابطه بین نوک زدن به دکمه و پاداش گرفتن شدند. مثل همه موجودات دیگر در چنین آزمایش‌هایی.

اما اسکینر، برای دسته‌ای دیگر از کبوترها، برنامه دیگری چید؛
دکمه‌ای تعبیه نکرد بلکه دری که به سمت دانه بود، هر ۲۰ ثانیه یکبار به صورت خودکار باز می‌شد!
نتیجه؛ هر کبوتر با توجه به آخرین کاری که کرده بود، تصور می‌کرد آن کارش موجب باز شدن در شده؛ یکی بال می‌زد، یکی بغبغو می‌کرد، یکی فضله می‌کرد، و خلاصه هر کاری که در آخرین لحظه انجام داده بود را علت باز شدن در تصور می‌کرد و مدام آن را تکرار می‌کرد. اسکینر، نام این کشف را «خرافات کبوتر» گذاشت!
کمی به اطرافمان نگاه کنیم خواهیم دید بسیاری از رفتارهای ما، درست مثل خرافات کبوتر است!
برندگان این دنیا کسانی هستند که رابطه علیت بین پدیده‌ها را درست فهمیده باشند.
/تاریخ عکس 1373
✅ @karkhone

تز«شی»: اول حزب؛ دوم تجارت


سرکوب شرکت‌های خصوصی چین در سال ۲۰۲۱ بیش از یک‌تریلیون دلار از ارزش سهام برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های چین را کاهش داد. تشدید تسلط پکن بر اقتصاد زمانی رخ داد که مقام‌ها بر اهمیت اولویت دادن به رشد «با کیفیت بالا» تاکید کردند که بیشتر به نفع جمعیت عمومی است تا به حداکثر رساندن تولید ناخالص داخلی.

الجزیره نوشت، «رونق و رفاه مشترک» بخش‌های هدفمندی را شامل می‌شود: از املاک و مستغلات و آموزش گرفته تا فناوری و سرگرمی، سرکوب قیمت سهام نام‌های بومی و معروفی مانند علی‌بابا، تنسنت هلدینگ، دیدی چاشینگ، تکنولوژی کو و گروه New Oriental Education and Technology و کنترل یا مهار نفوذ شخصی شرکت‌های کله‌گنده‌ای مانند جک ما و پونی ما. این سرکوب بسیاری از کسب‌وکارها و سرمایه‌گذاران را نگران آینده رشد و نوآوری در چین کرده است.

«کایل جاروس» دانشیار مسائل جهانی در دانشگاه نوتردام، به الجزیره گفت که حزب کمونیست چین به صراحت اعلام کرده که «حزب- دولت می‌تواند شرایط را برای تجارت دیکته کند، نه برعکس.» جاروس می‌افزاید: «این به معنای کاستن از شهرت و اعتبار علی بابای «جک ما» و وادار کردن بخش خصوصی به ابراز تسلیم (همچون تنسنت «پونی ما» و شیائومی «لی جون») و نشان دادن این مساله است که حزب- دولت حق تعیین استانداردهای فنی و پارامترهای اخلاقی برای فعالیت تجاری را دارد.»

در آگوست ۲۰۲۰، پکن سیاست «سه خط قرمز» را برای جلوگیری از گرفتن وام‌های جدید توسط سازندگان بخش خصوصی که دارای اهرم بیش از حد هستند، معرفی کرد. این سیاست با این منطق که «خانه‌ها برای زندگی هستند، نه برای سفته‌بازی»، به دنبال سرد کردن بازار املاک بود؛ بازاری که در دهه گذشته در بحبوحه خریدهای سوداگرانه به سرعت گسترش یافته بود. محدودیت‌های وام‌دهی به‌عنوان محرک اصلی بحران نقدینگی ذکر شده است که منجر به عدم بازپرداخت وام‌های دو تا از بزرگ‌ترین سازندگان خصوصی چین یعنی «گروه اورگراند» (Evergrande Group) و «کایسا» (Kaisa) شد.

✅ @karkhone

در تصویر مارکت کپ بنز رو با تسلا مقایسه کنید. BENZ شده ۷۳ میلیارد ، BMW هم حدود ۵۷ میلیارد دلاره. یعنی جمع این دو غول خودروساز آلمان میشه یک دهم تسلا! اینکه تسلا پروژه داره و فقط خودروساز نیست و این حرفا، انقدری نیست که بتونه دهها برابر ارزش بازاری بگیره. بابای بابابزرگ تسلا نبود که بنز و فورد خودرو میزدن و اگه بریم دارایی هاشون رو در بیاریم معلوم میشه فورد یا بنز چی داره. در ضمن همین پروژه های بلند پروازانه، تهش میتونه باعث زیان تسلا و سهامداراش بشه. اما خب امان از پروژه بازی و اقبال مردمی.

از یجا به بعد آدم قشنگ یاد یسری شرکتهای خودمون میفته که سالهاست با صحبتایی مث، قراره فلان سهم زیرمجموعه رو بفروشه یا محصول جدید عرضه کنه، سهم میندازن به مردم! ولی باید بگم خدای سفته بازی اونوریان و ما بچه ایم پیششون. نکته قشنگش اینه که با همه این شارلاتان بازیا، بورسشون محدودیت ایجاد نمیکنه و فقط یه نهاد ناظر بسیار پرقدرت مثل SEC گذشته و میرن جلو. محدودیت بیجا، پول و اقبال رو فراری میده و مدیران بورس که برای ما دل میسوزونن، بهتره دایه مهربانتر از مادر نشن !

✅ @karkhone