#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز خور ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

چهار شنبه ۱۰ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۳۰ آپریل سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ خور = (خیر) ، خورشید.

✔️ نخستین روز گاهنبار چهره مَیدیوزَرِم گاه.

@khashatra

#خور_ایزد

خور یا هْوَر به چم (: معنی) خورشید، نام یازدهمین روز از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است.
آفتاب‌خوان خور، خوان خور در گات ها به چـم خورشید آمده و در اوستا هْوٓر آمده، در پارسی خُور و هور یا خورشید مى‌گویند.
هَورَخْشَئِتَو در پهلوى خْوَرَشتٓ در گات ها بدون شئت آمده است.

خراسان  نیز از واژه‌های كهن و سرزمین‌ های خاوری بوده و به خورآسان مى‌خواندند به چم بر آینده و بالا رونده همان خورشید را گویند.

«ویس و رامین نوشته‌ی فخرالدین گرگانی»

بر آمدن گاه خورشید هركس سر آید،
خراسان آن بود كز وی خور آید.

خراسان پهلوی باشد خور آید،
عراق و پارس را زو خور بر آید.

خراسان هست معنی خور آبان،
كجا زو خور بر آید سوی ایران.


«سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش»

روز خور است ای به دو رخ هم چو خور،
تافت خور از چرخ فلک باده خور.

باده خور و نیز مرا باده ده،
افسوس احوال زمانه مخور.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به دبیرستان کن تا دبیر فرزانه بود.

اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خور) روز، کودک به استاد ده،
که گردد دبیری خردمند و به.

گل مرو سپید نماد خور ایزد است.

@khashatra

#خورشید_نیایش

با آوای روان شاد ؛ موبد مهربان فیروزگری

@khashatra

#خلیج_همیشه_پارس

دهم اردی بهشت ماه خورشیدی
روز خلیج  همیشه پارس خجسته باد.

@khashatra

#نمآهنگ_زیبای_شاخاب_همیشه_پارس

شعر و خوانش : بانو هما ارژنگی

تدوین : نگین

دهم اردی بهشت خورشیدی روز ملی شاخاب همیشه پارس بر همه ی ایرانیان و ایران دوستان فرخنده و همایون باد.

@khashatra

#گاهنبارها

گاهانبار هااز جشن و آیین های باستانی ایرانند
واژه ی «گَهنبار» یا «گاهنبار» در گویش پهلوی به ریخت گاسانبار بیان شده است.
آن چه بر سفره س گاهنبار گذاشته می شود و از مهمانان نیز پذیرایی می گردد همه ریشه در پیشه ی کشاورزی و دامداری دارد.
آیین گاهنبار به هنگام های ویژه که در کشاورزی کاشت، داشت و برداشت نام داشته و زمانی که چارپایان برای چریدن به دشت و دامنه ها می رفتند، هنگام برگشت و زایش گوسپندان و دیگر رویدادهای نیک زندگی برگزار می شده است.
این جشن با داد و دهش همراه است و هرخانواده نسبت به توانمندی مالی خویش، بخشی از داشته های خود را به دیگران می بخشد که شامل خوراکی ها و خشکبار و آجیل و میوه است که گاهی با نان و آش ویژه نیز همراه خواهد بود.
گاهنبارها در ۶ هنگام که "چهره" نام دارد در گذر یک سال بر پا می گردد و هر دوره نیز پنج روز ادامه دارد تا خانواده هایی که گاهنبار دارند فرصت برپایی این آیین را داشته باشند.
اکنون در چهره گاهنبار
مَیدیوزَرِم گاه هستیم
که از روز #خُور(خیر) تا روز #گوش درماه اردی بهشت که ۱۰  تا ۱۴ اردی بهشت در گاه شماری خورشیدی است.

📚 بُن مایه :

برگرفته از تارنمای روان شاد موبدکورش نیکنام.

رونوشت : بردیا بزرگمهر.

@khashatra

آغاز گاهنبار چهره میدیوزَرِم گاه بر همه ی ایرانیان ایران دوست خجسته و همایون باد.

@khashatra

#امروز


نَبُر

به روز، پیروز ‌و فرخ روز ماه ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

پنج شنبه ۱۱ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ ماه = ماونگهِه ، ماه.

✔️ دومین روز گاهن بار چهره میدیوزرم گاه (آفرینش آسمان)

✔️ نَبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سود رسان.
🐂 پرهیز از خوردن خوراک های گوشت دار.

@khashatra

#ماه_ایزد

ماه به اوستایی «ماوَنگَ» مانند خورشید ستودنی است.
در اساتیر، ماه سازنده‌ی نژاد ستوران شناخته شده است.
در ماه‌یشت این ایزد آموزگار گیاه و رستنی خوانده می‌شود.
این روز یکی از چهار روز پرهیز از خوردن گوشت است.
زرتشتیان این روز را «نَبُر» می‌نامند و از کشتن حیوانات و خوردن گوشت خوداری می‌کنند.
در این روز اوستای «ماه‌ نیایش» از سوی زرتشتیان خوانده می‌شود.

دوازدهمین روز از ماه سی‎روزه‌ی زرتشتی «ماه» و سی روز از سال ماه نامیده می‌شود.
ماه نام سیاره‌ای ست كه در فرهنگستان ادب پارسی به همان ماونگهه نوشته و خوانده مى‌شود.
ماونگهه در اوستا آمده و یشت هفتم به ماه است.
در ماه نیایش از ماه‌یشت گفته شده است.

در اوستا سازنده‌یِ تخمه و نژاد جانوران و آدمی ست و پرورش دهنده ی گیاه و رستنی ست.
نَبُر به چمار (: معنای) كشتار نكردن جانوران در این روزها و پرهیز از خوردن گوشت است.
پرهیز از خوردن گوشت در خوراک خود برای چهار روز در ماه، در درازای روز (روزه) كار ناپسند می‌شمارند. اما در هر ماه و تنها در چهار روز به نام‌های بهمن، دومین روزِ ماه،
«ماه»، دوازدهمین روزِ ماه،
گوش، چهاردهمین روز به ماه،
و رام، بیست‌ و یكم روز به ماه زرتشتی و مزدیسنا هست.

 در اوستا نگهداری از چارپایان آمده و سفارش شده است، جانورانی که از  كشتار آن‌ها پرهیز شده، سگ و گربه و بره و بز و اسب…
و هرگاه پیر شدند، از آن ها به درستی نگهداری كنند.

در مزدیسنا از كشتن جانوران ویرانگر و موذی سفارش شده …


سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ماه ‌روز ای به روی خوب چو ماه،
باده لعل مشک‌بوی بخواه.

گشت روشن چو ماه بزم كه گشت،
نام این روز ماه و روی تو ماه.


اندرزنامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم):

می خور و با دوستان گفت و گو کن.


اندرزنامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بخور باده با دوستان، روز (ماه)،
ز ماه خدای، آمد کارخواه.

گل نرگس نماد ماه ایزد است.

@khashatra

#چهار_روز_نبر


روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌

#شرحی_کوتاه_درباره_ی_پیشینه_ی_گاهان_بارها_و_چگونگی_برگزاری_آن_ها

#پیشینه_ی_گاهان_بارها

پیدایش گاهان بارها را از روزگار پیشدادیان می دانند.
نخستین بنیان گزار گاهان بار ؛ جمشید شاه پیشدادی دانسته شده است.
گاهان بار ها با پیشینه ی دیرینه ی زندگی ایرانیان گره خورده است.
گاهان بارها با کشاورزی و دام داری و زندگی کشاورزی پیوند بنیادین دارند.
گاهان بار در آغاز جشن کشاورزی بوده است.
هر کدام از گاهان بارها برابر با زمانی است که دگرگونی های بنیادین ،
برای کشاورزان رخ می دهد و این دگرگونی ها با خود جشن و شادی می آورد.
گاهان بار یا گاهبار یا گُهنبار در استوره های زرتشتی و آریایی ،
آن شش روزی است که آفریدگار دنیا را آفرید.
و در نسک  ( کتاب ) زند از زرتشت نقل می کنند که اهورا مزدا ؛
دنیا را در شش گاه آفرید.
اول هر گاهی نامی دارد و در اول هر گاهی جشنی می سازند.
همان گونه که در دین های سامی آفریدگار ؛ جهان هستی را در شش روز می آفریند ،
در دین ایرانیان کهن نیز اهورامزدا آفرینش جهان مادی را ،
در شش گاهان بار به این ترتیب که در یسنا آمده است به انجام می رساند :

#گاهان_بار_چهره_میدیوزرم

گاهان بار چهره میدیوزَرم ( میانه ی بهار)
#پیدایش_آسمان

✔️ نخستین گاهان بار در سال است که ؛
هنگامی که گیاهان رشد و نمو می کنند و کشاورزی بار دیگر رونق می گیرد ،
در چهل و پنجمین روز سال برابر با ؛
روز دی به مهر و اردی بهشت ماه که  #آسمان آفریده شده است.
میدیوزرم از دو واژه ی اوستایی میدیو به چم ( میان ) و زرمیه به چم ( بهار ) تشکیل شده است.
و مزدیسنان از روز خور ایزد و اردی بهشت ماه تا روز دی به مهر و اردی بهشت ماه ،
از ( ۱۰ تا ۱۴ اردی بهشت خورشیدی) ،
مراسم گاهان بار را به جا می آورند.
و باور دارند که به جا آوردن مراسم گاهان بار پاداش بزرگ ،
و ترک آن گناه بزرگ است.
زیرا گاهان بار زمان داد و دهش می باشد و توانگر و ناتوان باهم ،
در این جشن ها ی زیبا و با شکوه شرکت می کنند.
و اگر کسی توان برگزاری گاهان بار را نداشته باشد بایسته است که ،
در مراسمی شرکت کنند که دیگران برگزار می کنند.

در بند هش آمده است :

اگر کسی در سال یک بار به گاهان بار برود بر کارهای نیکی که کرده است افزوده خواهد شد.
۱
@khashatra

#گاهان_بار_چهره_میدیوشهم

گاهان بار چهره میدیوشِهم (میانه ی تابستان)
#پیدایش_آب

✔️ دومین گاهان بار می باشد که از گاهان بار نخست تا به این جشن ،
شست روز می گذرد که برابر با سد و پنجمین روز سال ،
روز دی به مهر تیر ماه که در آن #آب آفریده شد.
واژه ی اوستایی میدیو به چم ( میان ) و شهم به چم ( تابستان ) و هر دو با هم میان تابستان بزرگ ( که هفت ماه است ) می باشد.
مزدیسنان از روز خور ایزد تیرماه تا روز دی به مهر و تیرماه ،
( ۸ تا ۱۲ تیر ماه خورشیدی ) جشن گاهان بار را به جا می آورند.
۲
@khashatra

#گاهنبار_چهره_پیته_شهیم

گاهان بار چهره پَیته شَهیم گاه ( پایان تابستان )
#پیدایش_زمین

✔️ سومین گاهان بار که برابر با یک سد و هشتاد مین روز سال،
روز انارم و شهریور ماه که در این روز #زمین آفریده شده است.
از دومین گاهان بار تا به این جشن هفتاد و پنج روز است.
پیته شهیم در تابستان بزرگ که هفت ماه است قرار می گیرد.
و جشن کشاورزی ست که خرمن دانه ها در کشت زار ها فراهم می گردد.
و بسیاری از میوه ها از درختان چیده می شوند.
در باور مزدیسنان هنگام آفرینش #زمین از سوی پروردگار است.
مزدیسنان از آغاز روز اشتاد ایزد و شهریور ماه تا پایان روزانارام ایزد و شهریور ماه ،
برابر با ( ۲۱ تا ۲۵ شهریور خورشیدی ) این جشن را به جا می آورند.
۳
@khashatra

#گاهان_بار_چهره_ایاسرم_گاه

گاهان بار چهره ایاسرم گاه  آغاز فصل سرما
#پیدایش_گیاهان

✔️ چهارمین گاهان بار در دویست و دهمین روز سال برابر با ،
انارم و مهرماه که در این روز #گیاه آفریده شده است.
از سومین گاهان بار تا به این جشن سی روز است.
چهره ایا سرام در تابستان بزرگ که هفت ماه است واقع است.
ایا سرام به چم آغاز سرما و برگشت می باشد.
و آن هنگامی ست که چوپانان با گله ی خود از چراگاه های تابستانی ،
به محل زمستانی خود باز می گردند.

در این گاهان بار روییدنی ها #گیاهان آفریده شده است.
مزدیسنان از آغازروز اشتاد ایزد و مهرماه تا پایان روز انارم ایزد و مهرماه ،
( از ۲۰ تا ۲۴ مهر ماه در گاه شمار خورشیدی ) ،
به مانند سایر گاهان بارها به اجرای مراسم این گاهان بار ،
که با سرودن آفرینگان گاهان بار به وسیله ی موبد ،
و داد و دهش از جانب توان گر و ناتوان می باشد می پردازند.
۴
@khashatra

#گاهان_بار_چهره_میدیاریم_گاه

گاهان بار چهره میدیارم گاه ( میانه ی زمستان )

#پیدایش_جانوران

✔️ پنجمین گاهان بار در دویست و نودمین روز سال برابر با ،
روز ورهرام ایزد و دی ماه که در این روز #جانوران آفریده شده اند.
از چهارمین گاهان بار تا به این جشن هشتاد روز است.
میدریام به چم ( میانه ی آرامش ) و زمانی برگزار می گردد که ،
هنگام آرامش و استراحت کشاورزان و دام داران است.
در باور مزدیسنان هنگام آفرینش #جانوران بر روی زمین است.
مزدیسنان از آغاز روز مهر ایزد و دی ماه تا پایان روز ورهرام ایزد و دی ماه ،
( از ۱۰ تا ۱۴ دی ماه در گاه شمار خورشیدی ) ،
مانند سایر گاهان بار ها به اجرای مراسم می پردازند.
۵
@khashatra

#گاهان_بار_چهره_همس_پت_میدیم_گاه

گاهان بار چهره هَمَسپَتمَدُم ( برابری شب و روز )

#پیدایش_انسان

✔️ششمین گاهان بار که در سی سد و شست و پنج مین روز سال ،
روز وهشتواش (آخرین روز سال کبیسه ) #انسان آفریده شده است.
از پنجمین گاهان بار تا به این جشن هفتاد و پنج روز است.
مزدیسنان از آغاز روز اهنود و اسپند ماه تا پایان روز وهشتواش ،
( از ۲۵ تا ۲۹ اسپند ماه خورشیدی ) ،
به مانند سایر گاهان بار ها با شکوه ویژه ای به اجرای گاهان بار پایانی می پردازند.
این گاهان بار به فروهر ها اختصاص دارد .
و هنگامی ست که فروهر درگذشتگان برای سرکشی بازماندگان خود فرود می آیند.
واژه ی همس پت میدیم که به چم ( برابری شب و روز ) می باشد ،
به باور مزدیسنان هنگام آفریده شدن #انسان به وسیله ی اهورامزداست.
و پنج روز مانده به این گاهان بار ( از روز اشتاد ایزد و اسپند ماه تا اهنود ) ،
را پنجه ی کوچک می نامند.
و خانه و کاشانه را برای برگزاری باشکوه تر جشن نوروز آماده و مرتب می کنند.
و پنج روز آخر سال را پنجه ی بزرگ می نامند.
و آن چه ویژه ی این جشن گاهان بار می باشد آن ست که ،
در چند روز مانده به پنجه ی کوچک خانه را از درون و برون پاکیزه می نمایند.
ششه ( سبزه ) می کارند.
در روز نخست این گاهان بار ( اهنود ) ششه را در جلو پسکم ( صفحه ) بزرگ ،
که جای برگزاری گاهان بار است می گذارند‌.
در شب آخر سال چراغی به لبه ی بام خود می گزارند ،
و سحرگاه بر روی بام می روند و آتش افروزی با نوای اوستا درهم می آمیزد.
هنگام سرودن اوستا و آتش افروزی بر روی بام مقداری لرک و میوه تازه ،
و عود و سندل و مورت و مقداری برگ آویشن در کاسه ی آبی ریخته شده است.
چند عدد ششه ( سبزه )هم فراهم است.
پس از پایان مراسم آتش افروزی و اوستا میوه هایی که هنگام خواندن اوستا ،
پاره شده است و لرک بین افراد خانواده بخش می گردد.
و عود و سندل بر روی خاکستر آتش می ریزند.
و آب و آویشن را بر روی سر در خانه می ریزند ،
و مورت را بر روی سر در خانه می گذارند که شوند تداوم و سرسبزی در آن خانه باشد.
و سپس از پشت بام پایین آمده و مراسم سال نو آغاز می گردد.
و گفتتی ست که زمان برگزاری تمامی شش مراسم گاهان بار :
#پنج روز می باشد که روز آخر به شوند آفرینش ها از سپندی و ورجاوندی ارزشمندی برخوردار است.

📚 بن مایه :

برگرفته از ؛ سایت هفته نامه ی اَمُرداد
و گاه شمار راستی.

✍ گردآوری و رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر

پایان 🔺🔺

۶
@khashatra

🏛✨ فهرستی از بهترین کانال‌های تاریخی و فرهنگی و ادبی!

🎓🔥 دنبال محتوای مفید و متفاوت می‌گردی؟ این لیست رو ببین!👇
📌 https://t.me/addlist/LX7UxoSOe0xjOTc0

🔻این پایین یه کانال نمونه رو بدون جوین هم می‌تونی ببینی!👀

#امروز


به روز، پیروز ‌و فرخ روز تیر ایزد از اردی بهشت ماه سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

آدینه ۱۲ اردی بهشت ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۲ می سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ تیر = تیشتر، نماد و نشانه ی باران.

✔️ سومین روز گاهن بار چهره میدیوزرم گاه. (آفرینش آسمان)


@khashatra

#تیر_ایزد

روز «تیر ایزد» سیزدهمین روز هرماه و چهارمین ماه هر سال، در گاه شمار زرتشتی «تیر» نام گرفته است.
تیر یا تیشتر، ایزد باران بوده و به یاری او کشتزارها سیراب از باران می‌شوند، هم چنین نگهبان ستوران است.
در اوستا «تیریشت» در نیایش ایزد باران است.
ستاره ی عطارد تیر نامیده می‌شود و نیز تیری که در کمان نهند و بجهانند.
ایرانیان باستان هنگام خشک سالی در این روز آیین ویژه‌ای برگزار می‌کردند و برای خواهش باران و پیروزی تیر ایزد بر دیو خشک سالی(اپوش) به در و دشت می‌رفتند و تیریشت می‌خواندند.

بخشی از یشت های اوستا درباره‌ی این ایزد است.
تیر نام ستاره‌ای‌ است كه امروزه آن ‌را «‌شعرای یمانی» یا به لاتین «سیریوس» (Silius) می‌نامیم.


سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ای نگار تیر بالا روز تیر،
خیز و جام باده ده بر لحن زیر.

عاشقی در پرده‌ی عشاق گوی،
راه‌های طبع خواه دل‌پذیر.


اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به تیراندازی و نبرد و سواری آموختن فرست.


اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بفرمای بر کودکان روز (تیر)،
نبرد و سواری و پرتاب.

گل بنفشه نماد تیر ایزد است.

@khashatra

✅ آتشکده ی اشکانیان.

آتشکده ای بوده در استخر که همای شاه بانوی ایران در آن جا در پایان زندگی خویش به بندگی اهورامزدا پرداخت.
بهرام بن شاهپور ششمین پادشاه اشکانی بسیاری از امارت نشین های ایران را تحت فرمان خود آورده و شهری نزدیک قسطنطنیه ساخت و آتشکده ی بزرگی در آن جا بنا نهاد.
چنان که می دانیم اسکندر گجستک ایران را به ملوک الطوایف تقسیم نمود تا نفاق بين ایرانیان ریشه دواند و بر خلاف یونانیان با هم یگانه نگردند در این روزگاران دراز از قرار معلوم آتشکده ای در ایران ساخته نشده تا آن که اردشیر بابکان شالوده ی خاندان ساسانیان را ریخت و به ملوک الطوایفی خاتمه داد.
۳۸
@khashatra