وُهومَن اَمشاسِپَند
2.8K subscribers
7.13K photos
937 videos
984 files
1.31K links
Download Telegram
✅ پیر هریشت.

واقع است در ۱۳ کیلومتری شریف آباد. می گویند نامش گوهربانو و از کنیزان دختران یزدگرد بوده.
به واسطه ی تعاقیات عرب از بانوان خویش جدا و آواره می گردد تا به کوهای یزد می رسد.
از تشنگی توش و توان خود را از دست می دهد.
گوهر بانو در میان آن کوه های خشک بایر سیاهی دشمن را از دور می بیند ، به پروردگار خویش می نالد که او را در پناه خود گرفته از شر دشمنان برهاند.
اعراب نزدیک می گردند و گوهر بانو در مکان خود، جلو دیدگان آن ها ناپدید می گردد.
ساليان بعد یکی از کودکان زرتشتی آن حوالی، در چله ی زمستان گم می گردد. پدر بیچاره سه روز و شب در وسط برف و بوران در بیابان ها دنبال پسر گمشده ی خود می گردد.
چون به آن کوه سپید شده ی از برف می رسد. پسر خود را شاد و خرم ایستاده می بیند بدون این که آثار برف و تری‌بر لباس هایش پیدا باشد ، می پرسد فرزند جان کجا بودی و در این بیابان پر از برف و سرد چه می کردی؟
پاسخ می شنود در خدمت بانوی گرامی خوش بوده برف و سرمایی جایی نبوده و باز اینک از او جدا گردیده و سفارش کرده زیارت گاهی به نام پیر هریشت در این جا که نشیمن اوست بسازند و هم گروه را خبر دهند که شمع و چراغ در این جا روشن کنند.
پیر هریشت در محل دور افتاده ای ست و چون صاحب آن که از تشنگی بی توش و توان بود ، بی آب می باشد و آب انبار محقری در قدیم که آب باران در آن جمع می شد موجود بوده و زوار به همین جهت بیش از یک روز و دو روز در آن جا نمی ماندند.
ولی اخیراً در ۱۳۲۹ ی آب انیار بزرگی با دو شیر از دهش آقای وفادار خدایی زین آبادی ساخته شده و محل اقامت برای زوار بنا گردیده است.
یک ماه آبان ماه بی کبیسه فصل زیارت آن ست به خصوص روز اشتاد آن ماه ( : برابر با روز اَمرداد امشاسپند و فروردین ماه در گاه شمار کنونی زرتشتیان ایران) ۱ که تشریفات بخصوص زیارت در آن جا برگزار می شود.
بسیاری از کرامات پیر هریشت ورد زبان مردم است. و در ذکر آن خود داری می شود.
----------------------------------
۱ - نیاز به یاد آوری ست که گاه شمار بدون کبیسه متعلق به زرتشتیان ایرانی ساکن در هندوستان می باشد که پس از تازش تازیان به جهت پایبندی به دین زرتشتی به منظور رهایی از جور و ستم حکام پست و پلشت تازی به هندوستان مهاجرت که به پارسیان هند مشهور می باشند و طی ۱۴ سده از مهاجرت شان هنوز بر گاه شماری بدون کبیسه باورمندند که خود جای سوال و تعجب است؟!

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۳۶
@khashatra
ادامه دارد....
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز، پیروز ‌و فرخ روز ورهرام ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. برابر با : پنج شنبه ۱۶ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۷ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)  ✔️ ورهرام = پیروزی ، سرافرازی. ✔️ دیدار در شاورهرام ایزد. ✔️ آخرین روز دیدار همگانی…
#امروز

نَبُر

به روز، پیروز ‌و فرخ روز رام ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

برابر با :
آدینه ۱۷ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۸ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

 ✔️ رام = آرام، آرامش

✔️ نَبُر : پرهیز از کشتن حیوانات سودمند، و پرهیز از خوردن خوراک‌های گوشت دار.

@khashatra
#رام_ایزد

واژه‌ی رام به معنای آرام، خوشحال، فرمان بردار آمده‌است و هنوز هم این واژه به همین صورت یا به صورت رامش در معنی صلح و شادی و سازش به کار می‌رود.
ایزد رام در آیین مزدیسنی، پاسدار و موکّل روز بیست و یکم هر ماه خورشیدی است و در اوستا با صفت «بخشنده ی چراگاه و اغذیه‌ی خوب» از وی یاد شده‌است.

رام یا ایزد رام، که در اوستا به صورت رامه یا رامن آمده و در زبان پهلوی به صورت رامشن یا همان رام خوانده شده‌است.
در آیین زرتشت یکی از ایزدان یا فروزه‌ی درخور نیایش است. این ایزد که آن را وای وه نیز گفته‌اند، بر روز بیست و یکم هر ماه که آن را رام روز می‌نامند، موکّل است. چهارمین روز نَبُر یا پرهیز از خوردن گوشت است.

در کنار بهمن (وهمن یا وهومانا از امشاسپندان) سه دستیار او قرار می‌گیرند که نخستین آن ها ماه، دومین گؤشورون و سومین رام است که قرینه ی وای محسوب می‌شود و در زندگی پس از مرگ نقش خاصی را ایفا می‌نماید.
در واقع در زندگی پس از مرگ، رام به ارواح نیکوکار و عادل مدد می‌رساند تا مشکلات و موانع را پشت سر بگذارند.
رام یکی از جنبه‌های زمان نیز به شمار می‌رود او نخستین پزشک مینوی است که چاره و درمان دردها به دست او سپرده شده است.

 فردوسی می‌سراید :

ترا روز رام از جهان رام باد،
همان باد را با تو آرام باد.


گل خیری زرد نماد رام ایزد است.

@khashatra
#چهار_روز_نبر


در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی دستوری ست و جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی، #اندیشه و #احساس همیشه روزه داشته باشند.
به آن چم که با این سه حس،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
✅ پیر هریشت. واقع است در ۱۳ کیلومتری شریف آباد. می گویند نامش گوهربانو و از کنیزان دختران یزدگرد بوده. به واسطه ی تعاقیات عرب از بانوان خویش جدا و آواره می گردد تا به کوهای یزد می رسد. از تشنگی توش و توان خود را از دست می دهد. گوهر بانو در میان آن کوه های…
✅ پیران اطراف یزد.

شریف آباد واقع به نزدیکی اردکان یزد ، یکی از دیه های زرتشتی نشین یزد است و غیر زرتشتی کسی در این دیه سکونت نداشت در چندین سده های گذشته موبدان دانشمند در این دیه می زیستند و چندین نامه های زرتشتیان یزد که به زرتشتیان هند نوشته شده با امضای موبدان این جاست.
زرتشتیان این دیه سخت دین دار و به سنن دینی و باستانی پای بند می باشند.
جشن آتش افروزی هیرومبا که در روز اشتاد ایزد و آذرماه بدون کبیسه ( : برابر با روز اشتاد ایزد و فروردین ماه در گاه شمار کنونی زرتشتیان ایران) برگزار می شود، در این قریه و مزرعه کلانتر و اله آباد هنوز پا برجاست.
جشن نامبرده در دهکده ی خرمشاه نیز برگزار می گردد.
در شریف آباد چندین پیران و جایگاه های متبرک موجود است که ویژه ی زرتشتیان می باشد.
مردم در آن جا چراغ می افروزند و نیاز به جا می آورند.
از آن هاست پیر شاه اشتاد ایزد و پیر شاه تشتر ایزد ساختمان جدید هر دو پیر از دهش جمشید خدا‌ رحم و بانو و شهریار دینیار بلیوانی است.
دیگر پیر شاه مهرایزد و پیر شاه آذر خروه و پیر مراد و پیر شاه فریدون شاه می باشد.
شاه فریدون در محل چهار درخت می باشد و بنیاد و نام آن از بانویی است ،صاحب دل و پارسا و بی کس و دل سوخته.
در خواب می بیند سواری بافر و شکوه و نورمند بر اسبی قوی هیکل و راهوار سوار و بر اطراف چهار درخت می تازد.
بانو در خواب از او می پرسد کیست و چرا این جا اسب می تازد؟
پاسخ می شنود که نامش شاه فریدون و در آن جا در جستجوی منزلی است.
چون از خواب بیدار می شود اتاقی در آن محل می سازد به نام شاه فریدون و شمع و چراغ می افروزد.
۲۳۷
@khashatra
✅ در جعفر آباد پیر سر چشمه می باشد که مردم از آن جا مراد می طلبند ونذر به جا می آورند.

❇️ در خرمشاه :
شاه چراغ ، پیر منزل مراد ، پیر سنجذگ ، پیر وهمن امشاسپند و پیر شاه ورهرام ایزد است.
در محل پیر اخیر آش خیراتی می پزند و هر ماهه از اطراف مردمان به زیارت می آیند و قیام گاهی از صاحب خیران برای زوار ساخته شده است.

❇️ در مزرعه ی کلانتر :
پیر رفیع آباد، پیر مزرعه ی حاجی ، پیر سرچشمه ،‌ پیر خرمن ، پیر خواجه خضر و پیر پایین صحرا.
این پیرها ویژه ی زرتشتیان و بر پیر اخیر مهرگان فريدون ساختمان خوبی نموده است.

❇️ در تفت :
پیر ستی پیر واقع در سرچشمه ی نعمت آباد ، پیر ارغوان در محله ی سرده و پیر کمرو در محله ی شوده می باشد و مردم بسیار به آن ها باورمندند.

❇️ در مبارکه :
پیر بابا شرف الدین است که ویژه ی زرتشتیان بوده و می گویند وابسته به هستبندان می باشد ولی مسلمانان به آن نام شرف الدین داده ، آن ها نیز در آن جا نذر و نیاز به جا می آورند.
دیگر پیر سلامت است در پای دو درخت سرو بزرگ ،
و آش خیراتی در آن جا پخته می شود و شمع و چراغ می افروزند.

❇️ در چم :
پیر سروچم است که بسیار معروف و از اطراف و اکناف و راه های دور و دراز مردم به زيارت آن می روند و دیگر رهگذر است پیر که جای بسیار متبرکی است.
۲۳۸
@khashatra
✅ در قاسم آباد :
پیر چهل چراغ و پیر شاه مهر ایزد می باشد.

❇️ در مریاباد :
پیر کوشک ، پیر باسکر و پیر مرد که می گویند مراد دهنده می باشند.

❇️ در پشت خان علی :
پیر الیاس و پیر وهمن امشاسپند و پیر ماستر می باشد ، پیر اخیر شهادت گاه صاحب دل پارسا ماستر خدا بخش شهید است ، که مردم آن جا چراغ می افروزند و به مراد دل می رسند.
آن نقطه که پهلوی دیوار خیابان بود ، اینک مالک زمین پیران گاه بسیار وسیع در آن جا بنا نهاه است و مردم زیادی به زیارت آن جا می روند و سورگ می ریزند.

❇️ در مزرعه ی صدری، و هم در مرز آباد :
پیر خواجه خضر است.

❇️ در شهر یزد :
پیر برج است که می گویند محل غایب شدن شاهزاده فریبرز است و پیر شاهزاده فاضل شاهزاده اردشیر می باشد که مسلمان ها آن ها را امام زاده های خود می دانند.
اینک به زرتشتیان نیز اجازه ی زیارت آن جا را می دهند و پیر خضر نزد مسلمان و زرتشتی هر دو محترم است.

❇️ در اله آباد :
زیارت گاهی است به نام خواجه خضر ویژه ی زرتشتیان که ساخته ی خسرو مهربان جمشید اله آبادی است ،
و عبادت گاهی دیگر که مردم در آن جا نذر و نیاز و سورگ می ریریزند و ساخته ی شهریار رشید اله آبادی است.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۳۹
@khashatra
ادامه دارد....
#باد_ایزد

«باد»، نام بیست‌ و‌دومین روز ماه در گاه شمار زرتشتی ست. باد، به چم هوا ست. در فرهنگ زرتشتی هوا از چهار آخشیج ستودنی و سپندینه مانند آب و آتش و خاک است.
در فرهنگ ایران پاک نگهداشتن چهار آخشیج خویش کاری هر انسان است.

در اوستا ایزد وَیو (باد) همراه و همکار ایزدان آب و آتش و خاک است.
ایزد وَیو (ایزد «باد» یا «هوا») همواره با ایزد رام آمده است.
در اوستای سی‌روزه آمده : «…یاری باد به همه رزم و کارزار برساد. هر که را باد پشتیبان است پیروزی همیشه با اوست.

ایزد وَیو یا ایزد باد همواره با ایزد رام آمده است. ” وای یا وایو ”باد” چهره‌ای دوگانه دارد، خوب و بد زیرا باد از هر دو جهان نیک و بد می‌گذرد. او نیکوکار است و در عین‌حال می‌تواند با نیروی ویران گر خود همه‌ چیز و همه ‌کس را نابود سازد.

در ادبیات پهلوی دارای دو نیمه‌ی بد و خوب است که در اوستا نیمه‌ی نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده. ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشته‌است. در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الهه ی باد است.

این خداوندگار نه تنها برای تمام موجودات زنده روح حیات بوده بلکه روح دنیا و گیتی نیز محسوب می شده است. وایو هم چنین هوایی است که در آن تمام موجودات زنده در هنگام مرگ نابود می شوند.

ایزد باد در اوستا چنین گزارش شده : جوینده، نیک‌كردار، چیره‌شونده، پس‌رونده، پیش‌رونده، پاینده‌فر، سخت‌ترین، قوی‌ترین، شكست‌دهنده، موج‌ریزنده، زبانه‌كشنده و ….
 
سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی نسک (:کتاب) بندهش ؛

چون باد‌روز، روز نشاط آمد ای نگار،
شادی فزای هین و بده باده و بیار.

باده است شادی دل پیوسته باده خور،
بی‌باده هر چه بینی باد هوا شمار.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

در بخش (نیایش خواندن سرود و ادعیه) از بر کن و به کار نو مَپیوند.

 
اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

وگر با شدت کار، با داوران،
در این روز رو، تا شوی کامران.

سزد روز (باد) ار درنگی شوی،
نپیوندی امروز کار از نوی.


گل باد رنگ بویه نماد باد ایزد است.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
✅ در قاسم آباد : پیر چهل چراغ و پیر شاه مهر ایزد می باشد. ❇️ در مریاباد : پیر کوشک ، پیر باسکر و پیر مرد که می گویند مراد دهنده می باشند. ❇️ در پشت خان علی : پیر الیاس و پیر وهمن امشاسپند و پیر ماستر می باشد ، پیر اخیر شهادت گاه صاحب دل پارسا ماستر خدا بخش…
✅ پیران اطراف کرمان.

ارباب جمشید سروش سروشیان در کتاب خویش فرهنگ بهدینان فصلی را به زیارت گاه ها و اماکن متبرکه ی زرتشتیان یزد و کرمان اختصاص داده است ما آن چه که دانشمند نامبرده از صفحات ۲۰۷ تا ۲۱۲ در مورد پیران و زیارت گاه های زرتشتیان در کرمان نوشته با اظهار سپاس گزاری از گرد آورنده ی محترم عيناً در این جا نقل می نماییم.

✅ آب مراد :

زیارت گاهی است در چهار فرسنگی مغرب کرمان که در آن جا چشمه های متعدد آب معدنی با حوض های متعدد وجود دارد.
زرتشتیان به این محل باورمندند و در این آب ها آب تنی می کنند.
ساختمان های زیادی هم در این محل به وسیله ی افراد زرتشتی بناشده.
این محل به نام انجمن زرتشتیان کرمان
به ثبت رسیده است.
معروف است که در این محل مزار بی بی مراد یکی از درباریان شاه یزدگرد بوده است و برخی باورمندند که خواهر شاه هرات در این جا به خاک سپرده شده است.
۲۴۰
@khashatra
❇️ بابو كمال :

زیارت گاهی است در ۹ کیلومتری در دامنه ی کوهستان شمال شرقی کرمان ، دارای درخت چناری بسیار کهن و درختان دیگر و دو سرو کوهی (آورس) یک آسیاب و چند در ساختمان که به دست زرتشتیان بنا شده است.
زرتشتیان و مسلمین به زیارت این محل می روند و در هر سال هم روز اور مزد و دی ماه زرتشتیان خیراتی به نام خیرات شاه عباسی در این محل می دهند.
چنین معروف است که هنگام پادشاهی شاه عباس صفوی حاکم شهر کرمان عده ای از زرتشتیان را در یکی از ساختمان های اطراف شهر به بیگاری گماشته بود.
سرکار این زرتشتیان سیدی متعصب بود و زیر دستان خود را بسیار آزار و شکنجه می کرد تا روزی با یکی از زرتشتیان زورمند کارشان به کشمکش کشید.
زرتشتی ضربه ای بر او وارد آورد و آن سید بمرد.
قصه به مفتی شهر بردند و فتوی خواستند.
مفتی گفت دست را تا آرنج در شیره کنند و داخل ارزن فرو .برند به تعداد ارزنی که بر دست چسپید از افراد زرتشتی بکشند.
به او گفتند : شماره ی زردشتیان کرمان به اين اندازه نرسد.
او هم دستور داد تا هر اندازه زردشتی در کرمان و اطراف است روز معینی در محل فعلی بابو کمال جمع کنند تا به قتل رسانند.
یکی دو روز به موعد مقرره مانده ، شاه عباس در اصفهان به خواب می بیند که نیمی از کرمان در آتش است.
عنان اختیار از کَفَش می رود ، به سوی کرمان به راه می افتد.
بالاخره به موقع به کرمان می رسد و از این خون ریزی و بی دادگری جلوگیری می کند و حاکم و مفتی را از کار برگنار می کند.
تا امروز زرتشتیان نام شاه عباس را به نیکی یاد می کنند و خیرات سالیانه ی بابو کمال از این جهت به نام اوست.

❇️ پیر سبز :

زیارت گاهی ست در شمال شهر کرمان وصل به گبر محله : معروف است که در حمله ی افاغنه به این قسمت از ایران و قتل و غارت گبر محله همان شبی که در محل شاه ورهرام ایزد بیرق سبری از میان لشکریان افغانی بیرون آمد در این محل نیز بیرق سبری آشکار شد و باعث فرار و شکست افاغنه گردید ، از این جهت آن محل معروف ست به پیر سبز پوشان.
۲۴۱
@khashatra
✅ چشمه ی شیر دوش :

زیارت گاهی ست در کوهستان مشرق کرمان که تا محله ی زریسف در حدود چهار کیلومتر فاصله دارد.
زرتشتیان و مسلمین این محل را با چشم احترام می نگرند.

❇️ شاه آذر ایزد :

از اماکن متبرکه است که در خرابه های گبر محله خارج شهر کرمان دیده می شود و بیشتر زرتشتیان به زیارت آن می روند.

❇️ شاه اشتاد ایزد :

زیارت گاهی ست مخصوص زرتشتیان در خرابه های گبر محله خارج شهر کرمان.

❇️ شاه مهر ایزد :

زیارت گاهی ست در شمال شهر کرمان نیم کیلو متری شمال گبر محله.
این محل را باغچه ی بوداق آباد هم می خوانند.
جشن فرخنده ی سده و آتش افروزی این جشن در این محل بر پا می شود.
این محل دارای باغی است که با گاو کرد مشروب می شود.
دو دستگاه ساختمان با حوض نسبتا بزرگی در آن موجود است که زیارت گاه بیشتر زرتشتیان و عده ای از مسلمین می باشد.
در این جا زرتشتیان اغلب خیرات و مبرات می کنند.
تصدی این محل با انجمن زرتشتیان کرمان است.

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۲۴۲
@khashatra
ادامه دارد....
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز، پیروز ‌و فرخ روز باد ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. برابر با : شنبه ۱۸ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۹ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)  ✔️ باد = وای ، وایو ، باد. @khashatra
#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

برابر با :
یک شنبه ۱۹ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۰ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

 ✔️ دی به دین = آفریدگار.

✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان.

@khashatra
#دی_به_دین

این روز كه هم چون، دی‌ به آذر و دی‌به مهر به معنای دادار یا آفریدگار ست یكی دیگر از تعطیلی‌های هر ماه به‌شمار می‌آمده است.
در ایران باستان  استراحت کاری بوده و روز نیایش همگانی است.

بیست‌وسومین روز در گاه شماری دینی زرتشتی دی‌به دین نامیده شده است.
دی به چم آفریننده و آفریدگار است.  در گاه‌شماری ایران باستان به جز روز یکم هر ماه که اورمزد روز نامیده می‌شود سه روز دیگر به نام اهورامزدا ست که به صورت دی آمده و چون در ماه سه دی وجود دارد برای مشخص شدن، نام روز بعد را به آن می افزایند تا از هم مجزا  گردد "دی‌به آذر، دی به مهر، دی به دین”. دی در ادبیات اوستا به چم اهورامزدا می باشد که به شوند سپندینگی این نام بارها در ماه بازگویی شده است. در اوستا نام همکاران را اورمزد اواگاه, سه دی ویسپه شام نامیده‌اند.

دی یکی از نام‌های اهورامزداست و در اوستا به صورت دَثوش یا دَدوش یا دَذوه صفت و به چم (: معنی) آفریننده آمده ‌است.

روز هشتم، پانزدهم و بیست و سوم ماه دی برای آن که نام این روزها با نام ماه یکی شده، جشن ماهانه گرفته می‌شود.


گل شنبلید نماد دی به دین است.

@khashatra
#چهار_آخشیج_در_فرهنگ_باستانی_ایران

❇️ در فرهنگِ باستانی ایران و ادبیات اوستایی، به چهارآخشیج(: آب، باد، خاک، آتش) اشاره شده که همه باید پاک نگه داشته شوند و آلوده نگردند.
آن ها از گوهر های سازنده ی هستی بوده و در باور ترادادی(: سنتی)، گاهی به آن ها خوراک نیز داده می شده است.
چوب خوش بو را پیوسته به آتش می افزودند و به آتش خوراک می دادند تا فروزان و پایدار بماند.
این کار را در آتشکده ها هم چنان انجام می دهند. تا یادگار چند هزار ساله ی نیاکان را ارج گذاشته باشند.

❇️ در جشن آبان گان با سرود اوستایی «آبزور» و افزودن چکه هایی از شیرِ آغشته به برگ های خشکِ آویشن و گل برگ گل سرخ به آب، خوراک می دهند تا هم چنان در رودخانه، چشمه و جویبار بالنده بماند.

❇️ بسترِ خاک را بذر و نهال می بخشیدند تا سرسبزی وشادابی به ارمغان آورد.
به همین روی کشاورزی کردن و سر سبز داشتن زمین از پیشه های پسندیده در ایران باستان و نزد زرتشتیان بوده است.

❇️ با روشن کردن عود و گذاشتن اسپند وکًندر برآتش، گلاب افشانی در آیین ها، هوا را نیز خوراک می دادند تا برای همگان خوش بو گردد.

در فرهنگ باستانی ایران، هرچهار آخشیج  پاک کننده نیز بوده است به همین روی از جایگاه سپند وارزشمندی برخوردار شده اند.
آتشکده ها که مکان نگهداری آتش بوده را در جایی بنا می کردند که آب چشمه یا چاه، رودخانه و دریا نیز نزدیک‌آن جا باشد، چون خاک و هوا در همه جا یافت می شده تا هر گاه آنان برای نیایش به آتشکده ها می رفتند. چهار آخشیج در کنار هم ارج گذاشته شوند.

چون این چهار عنصر پاک کننده ی زیستگاه و جای جای زندگی نیز بودند، برای از بین بردن آلودگی ها از هریک به گونه ای و درجای خود بهره می گرفتند.

به شَوندِ (: دلیل) این که جسدِ درگذشتگان، جای زیستن را آلوده نسازد، آن را به بیرون از شهر و روستا و مکان زندگی خویش می بردند و با یکی از همین پاک کننده ها زیست گاه را پاک و گندزدایی می کردند.
بدین روی چنان چه کسی بر روی کشتی و دریا از جهان در می گذشت، به ناچار او را به آب می سپردند.
بیشتر مَرتوها (: مردم)، جسد را به خاک سپرده اند چون مزارهای باستانی هم چنان درجای جای ایران به یادگار مانده است.
در جاهایی که پوشیده از برف بوده و روشِ خاک سپاری دشوار و امکان پذیر نبوده، جسدِ درگذشتگان را دربالای بلندی ها، و جایگاهی به نام دَخمه می بردند. تا کرکس ها از آن‌استفاده کنند و خوراک داشته باشند.
در بین هندوها که زمانی همراه با آریایی های ایرانی بوده اند هم چنان از آتش برای از بین بُردن جسدِ درگذشتگان بهره می گیرند.
به این ترتیب؛ آب و آتش، هوا، خاک و نورِ. خورشید زیست گاه را گند زدایی و پاک می کرده است.

این ها هیچ کدام ناشایست نبوده و گاهی به جای خود انجام می شده است.

ولی آب روان را آلوده کردن، آب را بیهوده به هدر دادن، خاک سر سبز و جنگل ها را از بین بردن، هوا را با دود و بوی بد ناخوش کردن، پلیدی در آتش ریختن، همه از کردارهای ناشایست آن روزگار بوده که اکنون نیز ناپسند است.   

📚 بُن مایه :

برگرفته از : تارنمای روان شاد موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. برابر با : یک شنبه ۱۹ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۱۰ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)  ✔️ دی به دین = آفریدگار. ✔️ روز آرامش و نیایش همگانی زرتشتیان. @khashatra
#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

برابر با :
دو شنبه ۲۰ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۱ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

 ✔️ دین = دئنا ، وژدان ، نگرش درونی

@khashatra
‍ #دین_ایزد

«دین» واژه‌ای پارسی و به چم (:معنی) وجدان، بینش و نگرش درونی است که از سوی اهورامزدا در نهاد هر انسان جای داده شده تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه درست و راست را یافته و در آن گام بردارد.

دین، نام روز بیست‌ و‌ چهارم از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است و نگهبانی روز بیست‌ وچهارم ماه به ایزد دین سپرده شده است. دین نام ایزدی از ایزدان آیین زرتشتی، نگهبان خامه هست. در این روز فرزند به درس و آموزگار سپرند.

پورریحان بیرونی در فهرست نام‌های روزهای ایرانی نام این روز را «دین» و در سغدی هم «دین» و در خوارزمی نیز «دین» یاد کرده است. دین که از واژه‌ی دئنا گرفته شده به چم سروش كه همان وجدان آمده است.

نگرشی درونی که از سوی اهورامزدا در نهاد هر آدمی مى‌باشد، تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه راست و درست را یافته و در آن گام بردارد.

در سانسکریت و گات ها و دیگر بخش‌های اوستا بارها واژه‌ِ ی «دئنا» آمده كه هشت بار مى‌شود.
دین در گات ها به چم‌های گوناگون کیش، و آیین و سروش و … معنا شده است.


فردوسی پیرامون این ایزد می‌سراید :

همه مردمی باید آیین تو،
همه  رادی و راستی دین تو.


مسعود سعد پیرامون آن می‌سراید :

دین‌روز ای روی تو آکفت دین،
مَی خور و شادی کن و خرم نشین.


گل سد برگ نماد دین ایزد است.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. برابر با : دو شنبه ۲۰ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۱۱ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)  ✔️ دین = دئنا ، وژدان ، نگرش درونی @khashatra
#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز اَرد ایزد از اَمُرداد ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

برابر با :
سه شنبه ۲۱ اَمُرداد ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۲ آگوست (اوت) سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

 ✔️ اَرد = تواتگری و دارایی.

@khashatra
#ارد_ایزد

ایزدی ست که همه ی خوشی‌ها و آسایش‌ها به او ویژه شده است و گویند اگر به خانواده‌ای «ارت» به گونه دختری زیبا رو کند، داده و خواسته و گشایش و گسترش به آن خانه و خانواده روی می‌آورد. آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به دست آوردن خواسته سفارش می‌کند.
هر زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست، به کار و کوشش می‌پردازد.
خواندن سرود «اشم وهو»؛ به بهدینان می‌آموزد که : «خوش بختی از آن کسی ست که در پی خوش بختی دیگران باشد».
ایزد ارد كه در اوستا به گونه‌ی «‌اشا ونگهوئی» آمده است، بیست و پنجمین روز هر ماه است. در یشت ها «ارد ایزد»، خواهر امشاسپندان خوانده شده است. یکی از یشت های اوستا به نام او «ارت‌یشت» است. ایزد ارد یا «ارت»، در اوستا «اشی ونگوهی»، و به چم توانگری، خواسته و دارایی است و به چم «خوب و نیک» نیز آمده است.
در اوستا یشت هفدهم، به‌نام این ایزد است. نگهبانی از ثروت و دارایی بر دوش این ایزد است. آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به‌دست آوردن خواسته سفارش می‌کند. زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست، به کار و کوشش می‌پردازد. این یشت ۶۲ بند دارد.
‍ در اوستا اَشی وَنگوهی به چم توانگری، خواسته و دارایی است و در پهلوی اَرت آمده، کلمه ونگهو صفت است به چم نیک وخوب. ترکیب این کلمه‌ به چم اشی نیک است و آن در پهلوی به گونه‌ی اَرشَش وَنگ و اَشَش وَنگ و اَرشوش وَنگ و بیشتر اَشیش وَنگ آمده است که همگی به چم اَشی نیک است. ارت یا ارد نیز پهلوی است که در فارسی باقی مانده. در لغت‌نامه ها اَرد و آراد و آرد هر سه یاد شده است. در گات‌ها و دیگر بخش‌های اوستا، ارت (اشی) گاه اسم مجرد است به چم توانگری و بخشایش و برکت و نعمت و مزد و بهره و گاهی اسم خاص ایزدی که نگهبان مال و خواسته و دارایی است. اسم این ایزد در گات‌ها یاد شده است. وی مانند سپندارمذ، آناهید و چیستا (فرشته ی دانش) مونث شناخته شده. در جهان مادّی مال و جلال و خوشی دین داران از پرتو وجود اوست و در جهان مینوی و روز واپسین ، پاداش کارهای نیک و سزای کردارهای زشت به یاری او انجام شود. برخی نیز او را اشیش ونگ می‌نامند، او بِه فَر و شکوه خانه می‌افزاید.
زیرا هرکه به دیگران چیزی بدهد همان چیز افزوده و بزرگ تر شده به خانه ٔ وی بازگردد (چنان که در یسنای ۴۳ بند ۱۲)
زرتشتیان در این روز جامه نو می‌پوشند، به سفر می‌روند و سالمندان را یاری می‌کنند.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ارد‌ روز است فرخ و میمون،
با همه لهو و خرمی مقرون.
ای دلارای یار گلگون‌رخ،
خیز و پیش‌آر باده‌ی گلگون.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

هرچیز نو بخر و اندر خانه بر.
 
اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به بازار شو، روز (ارد) ای پسر،
نوانو بخر چیز و به خانه بر.


گل همیشه بهار نماد ارد ایزد است.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
✅ چشمه ی شیر دوش : زیارت گاهی ست در کوهستان مشرق کرمان که تا محله ی زریسف در حدود چهار کیلومتر فاصله دارد. زرتشتیان و مسلمین این محل را با چشم احترام می نگرند. ❇️ شاه آذر ایزد : از اماکن متبرکه است که در خرابه های گبر محله خارج شهر کرمان دیده می شود و بیشتر…
✅ شاه ورهرام ایزد :

زیارت گاهی ست بیرون دروازه ی ناصریه و متصل به خیابان ناصریه ، این محل در قدیم معروف به پیر سنگی بوده است و در کوچکی داشته است.
گذشته از زرتشتیان مسلمین نیز به این محل معتقدند و با خلوص نیت حاجات خود را از این محل می خواهند و حاجات ایشان نیز بر آورده می شود.
چنین مشهور است که هنگام هجوم افاغنه ، دامنه ی قتل و غارت ایشان در گبر محله تا این جا رسیده بود و شب را در کنار خندقی که نزدیک شاه ورهرام ایزد بود استراحت کردند تا فردای آن روز این حدود را غارت کنند.
شبانه بیرق سبزی در این محل ظاهر گشت و در قلب سپاه آنان افراشته و برپا شد.
افغانان به گمان این که دشمن به ایشان حمله ور شده در تاریکی شب به کشتن یک دیگر پرداختند و پای به فرار گذاشتند.
علت دیگری که باعث شده این محل را اعزاز و احترام کنند این ست که محمد اسمعیل خان حاکم کرمان، جد سردار نصرت اسفندیاری دروازه ی ناصریه را از وسط شاه ورهرام ایزد بگذراند. هر چه زرتشتیان عجز و التماس کردند تا او را از این تصمیم منصرف سازند موثر واقع نشد.
شبانه پیر مردی سپید پوش و نورانی از چاهی که در محل است ظاهر شد و با تشدد به او خطاب کرد و گفت «تو می خواهی خانه ی مرا خراب کنی ، خانه ات را خراب و افراد آن را پریشان خواهم کرد.»
فردای آن روز محمد اسمعیل خان از تصمیم خود دست برداشت و دستور داد روی آن چاه صفه ای بسازند.
یکی از زرتشتیان این عمل را به امر او انجام داد و این صفه تا امروز هست.
امور این محل را انجمن زرتشتیان کرمان اداره می کند و مسلمین این محل را« پدر مرتضى على گبران » می خوانند.
۲۴۳
@khashatra