✅ چار تاق كراته.

« در پایین کوه میمند واقع در شمال شرقی فیروزآباد راهی در حاشیه یدرود خانه به جانب آبادی دشت دال می رود که در کنار رود قره آقاج واقع ست و از آن جا به سوی جهرم و فسا ادامه می یابد.
نزدیک دشت دال ویرانه های پل قدیمی بر روی رود سابق الذکر دیده می شود و بقایای ابنیه ی دیگری از عهد ساسانیان نیز در همان محل پایدار است.
این راه بی شک همان راهی ست که در عهد ساسانی وسیله ی ارتباط شهرهای دارابگرد و فسا و پیروز آباد بود.
امروزه در روی نقشه ناحیه ی فیروزآباد راه مزبور به نام آتشگاه ذکر گردیده بی شک در روزگار قدیم آتشگاه های متعددی هم در طول مسیر آن بر پا بوده است و بر روی همان نقشه نام تنگ آتشگاه در شمال کوشک سر ٹنک ذکر گشته است.»
۱۷۰
@khashatra

✅ چار تاق زاغ.

قریب سی کیلومتری جنوب شرقی کرانه در مغرب آبادی کوچک زاغ چار تاقی دیگری دیده می شود که در ازای هر ضلع آن از بیرون ۴/۳۰ متر و از داخل ۳ متر است.
قسمت هایی از ضلع جنوب شرقی بنا فرو ريخته است. »
۱۷۱
@khashatra

✅ چار تاق قلعه ی قلى.

« در جانب غربی آبادی قلعه ی قلی زیر ساختمانی شبیه چار تاقی زاغ موجود است.
پایه های بنای اخیر به صورت انفرادی برپا مانده به فاصله ی ۲/۱۰ متر از یک دیگر قرار گرفته است.
به احتمال فراوان دو بنای اخیرالذکر چار تاق يا آتشكده ی آبادی های کوچک بوده است.» (ص ۴٩٠-۴٨٩ )
📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۷۲
@khashatra

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز اَشتاد ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
دو شنبه ۲۳ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۴ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ اَشتاد = راستی و درستی.

✔️ روز دیدار ستی پیر در شهر یزد.

@khashatra

#اشتاد_ایزد

اشتاد یا ایزدبانو اشتاد، در اساتیر ایران نام یک ایزدبانو است که ایزد پایدار روز بیست‌ و‌ششم هر ماه در گاه شمار زرتشتی نامیده می‌شود. اشتاد به چم «راستی و درستی» است.
این ایزد راهنمای مینویان و جهانیان است.
در آیین مزدیسنا بر این باور است که خداوند، زمین را در اشتاد روز آفرید. بنا به این بازگفت برخی اشتاد روز را، روزی خجسته دانسته‌اند.

واژه‌ی اشتاد از بنیان و نهان ارشتاد یا ارشتات بوده که در گذر زمان به اشتاد تبدیل شده‌ است.
ارشتات به چَم راستی و درستی است و در یسنا ۱۶ و هم چنین در دو سی روزه‌ی کوچک و بزرگ، در ردیف سی فرشته‌ در پیوند با روزهای ماه به شمار آمده‌ است.

اشتاد هم چنین رهنمای مینویان و جهانیان شمرده شده و با دو ایزد دیگر، یعنی زامیاد (ایزد زمین) و رشن در پیوند ویژه‌ و نزدیک دارد و ایزد اشتاد همکار و یاور امشاسپند «اَمُرداد» بوده و در اوستا به چم «کار و دادخواهی» هم آمده است.

زرتشت بهرام پژدو می‌سراید : «روانت باد ویژه جان و دل شاد،
نگهدارت سروش و رشن و اشتاد.

چهار روز در نزد زرتشتیان ارج بسیار ویژه‌ای دارد : مهر، آذر، ورهرام و اشتاد و برای هر یک از آن ها زیارتگاهی ساخته شده است.
یکی از نیایش گاه‌های زرتشتیان کرمان، «شاه اشتاد ایزد» نام دارد.
این زیارتگاه که در محله گَبر آباد در شمال شرقی شهر کرمان جای دارد، به این ایزد ویژه شده است. زرتشتیان روز اشتاد ایزد هر ماه در پیرانگاه ستی‌پیر در نزدیکی روستای زرتشتی‌نشین مریم‌آباد یزد به نیایش همگانی می‌پردازند.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

اسب، گاو و ستور به گشتن،
هل تا به درستی آیی (بازگردی).

اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

در (اشتاد) روز، اسب و گاو ستور،
به گشتن افکنی مایه گیرند و زور.

در بندهش پیرامون این ایزدان آمده است :
آن سه فره بر چینوت برایستند. آن جا که رشن، روان را آمار کند و اشتاد و زامیاد، روان را بر ترازو بگذارند.

 در شاهنامه آمده است :

«همه ساله ز اشتاد و از آسمان،
تن و جانت با شادی و کامتان».


مسعود سعد سلمان گوید :

«اشتاد روز و تازه ز گل بوستان،
ای دوست می ستان ز کف دوستان».

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

اشتاد‌ روز و تازه ز گل بوستان،
ای دوست می ستان ز كف دوستان.

در بوستان نشین و می ‌لعل نوش،
زیرا كه سبز گشت همه بوستان.

 پور ریحان بیرونی در آثارالباقیه می‌نویسد :

«در این روز خداوند زمین را بیافرید».
سفر کردن و خون گرفتن در این روز نیکوست.

گل لاله نماد روز اشتاد ایزد است.

@khashatra

به نام اورمزد افزاینده

اَشتاد ایزد (راستی ،افزایندگی)
و ماه تیر (تِشتَریا ،ستاره ی باران، نماد بارش و سرسبزی ،نماد آخشیج و سپهر)



#موبد_کامران_جمشیدی

 میوه ی راست زندگی کردن، همدلی و هم فهمی و هماهنگی با دیگران است.

ناراستی که من در جهان می بینم بازتابی است از ناراستی خودم. وانمود کردن به اینکه من راست هستم و دیگران نیستند براستی کارگر نیست. کسانی که خود را در برابر ناراستی موجود در دنیا پاسخگو نمی دانند در این دام می افتند.

ما تا زمانی که برای به راه راستی آوردن ناراستی های دنیا تلاش گروهی و هماهنگ نکنیم همگی ناراست هستیم. شاید بپرسید چگونه؟ بی گمان ترساندن از پادافره و یا افشاگری پاسخ مناسبی نیست.  پاسخ بهتر این است که هر کدام از ما چه در زندگی تکی خود و چه در پیوند با دیگران یک نمونه ی خوب و دلیر از راست بودن گردیم حتا اگر این کار انگیزه ی آن شود که در برابر سرزنش ها و داوری های وانمودگران و بازیگران قرار بگیریم.

راستی، راهی است که به شادی و خشنودی می انجامد. راست گشتن تازه گردانی خویشتن است.

زمانی که ما دلیری آن را داشته باشیم که پاسخگوی کرده های خود باشیم و آنها را همانگونه که هستند ببینیم و بشناسیم، آن زمان خود واقعی/ راستین را خواهیم شناخت. آنزمان با ترس های خود روبرو خواهیم شد و آن باورهای نادیدنی را که آنها را آفریده اند خواهیم یافت. روراست بودن با خود، همانا وارد کردن راستی بیشتر به آگاهی همگانی دنیاست.

 میوه ی راست زندگی کردن، همدلی و هم فهمی و هماهنگی با دیگران است.

@khashatra

✅ چار تاق ظهر شیر.

آبادی ظهر شیر تقریباً در وسط راه فسا و جهرم قرار گرفته در ۴۵ کیلومتری جنوب فسا و ۴٢ کیلومتری شمال جهرم واقع است.
چار تاقی نزدیک آن برفراز تپه ای در وسط دره از دور پدیدار می باشد.
طول هر ضلع خارجی چار تاق ٨/۴٠ متر و اندازه ی هر ضلع داخل آن ۵/۲۰ متر بوده از سنگ های لاشه ی مطبق آهکی ساخته شده است.
اندازه ی هر یک از پایه ها ۲/۲۰×۱/۶۰ متر به بلندی ۵ متر می باشد.
پهنای لنگه ی تاق های هر یک از چهار دهانه ی جوانب چار تاقی ۴ متر و بلندی هر کدام ۳/۴۰ متر است.
گنبد آن به وضع قابل توجهی محفوظ مانده است و بلندی آن بالغ بر ٣/۶٠ متر می گردد.
دهلیز باریکی به پهنای ۸۰ سانتی متر در چهار گنبد و جود دارد.
مجموع بلندى كليه ی بنا ٨/۶٠ متر است به فاصله ی ۵۵/۱ متر پایین چار تاق بقایای دیواری به کلفتی ۱/۲۰ متر بر جا مانده وضع دهلیزی را که چار سوی بنا را احاطه می کرده است نمودار می سازد.»(ص ۴٩١)

«پروفسور واندنبرگ مهم ترین حاصل مسافرت خود را کشف آتشکده های متعدد و معلوم ساختن وسعت دامنه ی بناهای مذهبی عهد ساسانی در نواحی مورد بحث می داند و مخصوصاً درباره ی مجموعه ی ابنيه ی آتشكده ی بزرگ کنار سیاه (ص ۱۰۵) اهمیت خاصی را قائل بوده و معتقد است که آتشکده ی کنار سیاه در عهد ساسانیان یکی از مهم ترین مراکز آیین زرتشتیان در سر زمین پارس بود و احتمالاً یکی از آتش بهرام هایی در آن جا نگاهداری می شده.
آتشکده های مکشوف در جلگه ی فراش بند به نظر او جایگاه آتش های آذران بوده است.» (ص ۴٩٢)
۱۷۳
@khashatra

✅ چشمه ی ناز (تنگ جلو)

« در مسیر راه بین ده خسرو شیرین و کومه و به فاصله ی ۱۸ کیلومتری شرق کومه و در ابتدای تنگ طویل که به تنگ جلو معروف ست قبرستانی از اوایل عهد اسلام در کنار راه وجود دارد.
در این منطقه دو میل سنگی مربوط یک آتشکده ی ساسانی جلب توجه می کند.
یکی از این میل ها از محل خود به کنار قبرها منتقل گردیده و گویا برای استفاده قبور اسلامی حمل شده است.
اما میل دومی در کنار پایه های سنگی خود به حال افتاده دیده می شود. ( ص ۵۰۶)
۱۷۴
@khashatra

✅ سميرم.
در سمیرم ۵میل سنگی آتشکده ی ساسانی به شرح زیر موجود است :

❇️ ۱ - دو میل سنگی استوانه در تنگ سیل (در داخل شهر سمیرم ) با ١۴ متر فاصله از هم دیگر.
اندازه ی میل ها عبارت ست از ۲/۲۸ متر درازا و ۰/۳۹ متر قطر.
این دو میل در کنار منازل مسکونی اهالی قرار داشت و یکی از آن ها به دیوار خانه ی یکی از ساکنین وصل بود.

✅ ۲ - میل سنگی دیگری با همین مشخصات در ۴ کیلومتری جاده ی سمیرم به شهرضا این میل در هنگام باریدن برف که جاده مشخص نیست برای راهنمای مسافران علامتی اطمینان بخش به شمار می رود.

❇️ ۳ - در ده کیلومتری جنوب سمیرم یک میل دیگر در داخل گودی خوابیده است.
مردم سمیرم هنگام طلب باران این مبل را برپا می کنند و مراسم نماز به جا می آورند و سپس آن را به حال پیشین می گردانند.

❇️ ۵ - پنجمين ميل سنگی بر روی تپه ای طبیعی در مشرق سمیرم و در فاصله ی شش کیلومتری وجود دارد.
این میل هم زیارت گاه مردم حول و حوش بوده اطراف آن سنگ های علامت نیاز بر روی زمین به تعداد زیاد نهاده اند.»
( ص ۵۰۸ - ۵۰۷)

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۷۵
@khashatra
ادامه دارد....

#روز_جهانی_زن_در_ریاضیات

۱۲ ماه مه ترسایی
برابر با ۲۲ اردی بهشت خورشیدی زادروز مهربانوی دانا و نیک اندیش،
یکی از افتخارات کهن سرزمین پاک مان ایران همیشه سرافراز،
#استاد_مریم_میرزاخانی نابغه ی ریاضی خجسته و همایون باد.
۱
@khashatra

✅ استاد مریم میرزاخانی در تاریخ ۲۲ اردی بهشت ۱۳۵۶ خورشیدی در تهران دیده به جهان گشود.

❇️ زادروز این فخر ایران زمین ،
این ریاضی دان بزرگ و استاد وارسته ی دانشگاه استنفورد بر همه ی دوست داران و رهروان راه نیکش فرخنده و همایون باد.

❇️ ۱۲ ماه مه به مناسبت زادروز #مریم_میرزاخانی ، #روز_جهانی_زن_در_ریاضیات نام گذاری شده است.

✳️ پدر بزرگ وارش #احمد_میرزاخانی مهندس برق و رییس هیئت مدیره‌ ی مجتمع آموزشی نیکوکاری «رعد» بود.

❇️ او با اتمام تحصیلات راهنمایی با شرکت در آزمون ورودی مدارس  سمپاد  وارد  دبیرستان فرزانگان تهران شد.

❇️ استاد مریم میرزاخانی در سال‌های ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ خورشیدی (سال سوم و چهارم دبیرستان) از دبیرستان فرزانگان تهران موفق به کسب مدال طلای المپیاد ریاضی کشوری شد و پس از آن در سال ۱۹۹۴ در المپیاد جهانی ریاضی هنگ کنگ با امتیاز ۴۱ از ۴۲ مدال طلای جهانی گرفت.

❇️ سال بعد، در المپیاد جهانی ریاضی  کانادا  میرزاخانی با نمره ی کامل، رتبه ی نخست طلای جهانی را به دست آورد.

❇️ استاد مریم میرزاخانی در سال ۲۰۱۴ به خاطر کار بر «دینامیک و هندسه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانه‌ای آن ها» برنده ی #مدال_فیلدز شد، که بالاترین جایزه در ریاضیات است.

◀️ وی تنها زن و تنها ایرانی برنده ی مدال فیلدز است.

⚫️ شوربختانه این استاد فرزانه و دانشمند بزرگ ریاضی در سن ۴۰ سالگی در تاریخ ۲۳ تیرماه ۱۳۹۶ خورشیدی براثر بیماری سرطان در آمریکا درگذشت.

نامش مانا،
یادش گرامی،
راهش پر رهرو،
سرای نور و شادی جایگاهش باد.
۲
@khashatra
پایان🔺🔺

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز آسمان ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
سه شنبه ۲۴ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۵ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ آسمان = آسمان

@khashatra

#آسمان_ایزد

بیست‌وهفتمین روز از هر ماه در گاه شمار مزدیسنی آسمان نامیده می‌شود.
آسمان از آفریده‌های اهورایی و ایزد نگهدارنده‌ ی سپهر.
واژه‌ ی آسمان در اوستا به صورت اَسن، اَسمن، در پارسی میانه و در پازند به صورت آسمان آمده است.
این واژه در اوستا به چم (:معنی) سنگ نیز به کار رفته است.
آسمان نخستین آفریده‌ ی اهورامزدا پیش از جهان مادی است که آغاز و انجام آن نادیدنی است.
(یشت ها فروردین یشت بند ۳) و در اوستا ستوده شده است.
آفرینش دیگر پدیده‌‌ها با آسمان در پیوند است.
به این معنی که اهورامزدا از گوهر آسمان آب و از آب زمین را آفرید.
و به یاری آسمان شادی را آفرید. “که در دوران آمیختگی که ”روزگار ماست” آفریدگان به شادی زندگی کنند.
ایرانیان باستان آسمان را هفت پایه می‌دانستند.
نخست ابر پایه‌ ی دیگر سپهر اختران، سه دیگر ستارگان آلوده نشده، چهارم بهشت که ماه بدان پایه ایستد، ششم گاه امشاسپندان، هفتم روشنایی بی کران که جای اورمزد است.
در برخی بُن مایه ها (منابع) برای آسمان فقط سه پایه، ستاره پایه و ماه پایه و خورشید پایه نام برده شده است اما در ادبیات پهلوی از هفت طبقه‌ ی آسمان یاد شده است.
همکاران آسمان، شهریور، خور و مهر و انارم ”انغر روشن” می‌باشند.
آسمان نخستین گیتیایی اهورامزداست و در گهنبار میدیوزرم آفریده شده است.
آسمان از آفریده‌های بسیار زیبا و ستودنی اهورامزداست.
آسمان برای ایرانیان باستان سرچشمه ی نور و گرمای خورشید بوده و همان گونه که خورشید نیایش می‌شده، آسمان هم ستوده می‌شده است.

در شاهنامه آمده است :

« مه بهمن و آسمان روز بود،
که فالم بدین نامه پیروز بود».

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی نسک (کتاب) بندهش :

آسمان‌روز ای چو ماه آسمان،
باده نوش و دار دل را شادمان.

جان ز باده شاد كن زیرا كه عقل،
باده را بیند همی شادی جان.

هر زمان باده خور ای تازه چو گل،
تازه كن شادی به باده هر زمان.

گیاه هوم نماد آسمان ایزد است.

@khashatra

✅ آتشکده ی هندیجان نزدیک ریشهر، انتهای غربی خاک فارس.

« مقدسی گوید هندیجان با هندوان بازاری بزرگ برای فروش ماهی است و مسجدی زیبا دارد در ولایت هندیجان بقایای آتشکده و آسیاب های کهنه وجود داشت و گفته می شد که در زیر آن جا مثل مصر گنج هایی در زیر زمین مدفون است.
ویرانه های ریشهر نزدیک بوشهر غیر از ریشهر بالاست که ده هندیجان به نزدیکی آن واقع ست.» (ص ۵۱۷)
۱۷۶
@khashatra

✅ پرستش گاهای ناهید.

آقای باستانی پاریزی معلم دانشکده ی ادبیات تهران در کتاب خویش خاتون هفت قلعه از بناهایی که در ایران و انیران به نام دختر يا مادر و نه نه و خواهر و پسر معروفند استادانه سخن می راند و پس از بحث و تدقیق در وجه تسميه ی آن ها باورمند است که بناهای نامبرده در روزگاران باستان پرستش گاه های ایرانیان بوده و به ایزدان اردویسورا ناهیه یا ناهید و تیر یا تشتر نسبت داشته است.
ما با اظهار سپاس گزاری از آن دانشمند محترم بخش هایی از آن نوشته ها را در این جا می آوریم و از خوانندگان گرامی خواهش می شود برای اطلاع کامل از موضوع از مطالعه ی کتاب نامبرده غفلت ننمایند.
نوشته ی آقای باستانی پاریزی در زیر داده می شود.
«از جمله آثار صناديد عجم ، یکی نیز ابنیه ای ست که به نام و نسبت دختر معروف است.
این ابنیه اگرچه اکنون تعداد آن كم نيست ولی شوربختانه امروز صورت آبادان و تازه و شادابی که تناسب بامسمای خود داشته باشد ندارند.
بیشتر فرتوت و شکسته و خراب و بائر افتاده و گذشته طری و زنده خود را در زیر خاک های پوشیده و اطلال سیاه پوشانیده اند.
« این بناها که غموض و ابهامی ، بیش از آن چه تصور بتوان کرد ، بر تاریخچه و کیفیت بنا و ایجاد آن سایه افکنده است ، در ایران قدیم کم نبوده و امروز نامورترین آن ها را بدین شرح می توان بر شمرد.
۱۷۷
@khashatra

✅ قلعه دختر فارس.

«در شش کیلومتری شهر کنونی فیروز آباد (گدر سابق) میانه فیروزآباد و بلوک خواجه دارد و باروئی و چندین برج از سنگ و گچ ساخته ، آن را قلعه دختر گویند.
آبش از چشمه است ، بالای کوه چنین نشان می دهد که این قلعه وقتی آباد و آتشکده ی فیروز آباد بوده. مرحوم فرصت در آثار عجم در این مورد گوید ، از وضع بنائی آن معلوم می شود که بنای آن در زمان بنای آتشكده ی جلگه ی فیروز آباد است و می نماید که این را نیز اردشیر بابکان بنیاد نهاده باشد.
وضع ناق و رواق و ایوان آن مثل آتشكده ی فيروز آباد است مگر فی الجمله مغایرتی دارد.
به علاوه عمارت بسیار عظیمی هم در آن جاست که مدور است.
یکی از اتاقوهای آن چیزی بود مانند خاکستر یا آهک که پوسیده باشد انبوه بر سر مهم ریخته بود.
«پروفسور هرتسفلد نیز در تاریخ باستان شناسی ایران ذکری از این قلمه نماید »

📚 بُن مایه :

پرستشگاه زرتشتیان.

🖋 نویسنده و گردآورنده :
رشید شهمردان.

هشتمین نشریه ی سازمان جوانان ززتشتی بمبئی سال ۱۳۳۶ یزدگردی.

✍ رونوشت : بردیا بزرگمهر.

۱۷۸
@khashatra
ادامه دارد....

#امروز

به روز، پیروز ‌و فرخ روز زامیاد ایزد از تیرماه ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی

برابر با :
چهار شنبه ۲۵ تیر ماه سال ۱۴۰۴ خورشیدی

۱۶ ژوئیه  سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ زامیاد = زمین

@khashatra

#زامیاد_ایزد

زامیاد به چم زمین است. زمین سرچشمه‌ ی همه ی داده‌ها برای زندگی بهتر آفریده‌‌ هایی است که روی آن زندگی می‌کنند.
گویند در این  روز درخت نشاندن  و تخم  کاشتن و آبادانی کردن بسیار خوب است.

روز «زامیاد» بیست‌ و‌ هشتمین روز ماه در گاه شمار زرتشتی به این ایزد نامیده می‌شود.
زامیاد (زم، زمین + یزد) یا زامیاد نام فرشته‌ ی زمین است‌ که با صفت نیک کنش، از او یاد شده است.
ایزد زامیاد (زمین) با ایزد آسمان یک جا یا جداگانه سپند شمرده شده‌اند.
زمین نماد مادر است برای انسان و دیگر موجودات زنده‌ ی روی آن، بنابراین ستودنی و سپندینه بوده و در آموزش‌های دین زرتشتی به نگهداری پاک و نیکو از آن بسیار سفارش شده است.
ایزد زامیاد از ایزدان همکار اَمُرداد است.

در ستایش زامیاد نیایش و ستایش اهورمزدای یگانه از همه‌،
نیكوكاران به داده‌های هرمز هست،
نگهدارنده و پروراننده‌ ی آفریده‌ ی زمین نیكو را همی مى‌ستاییم ….

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌‌ی نسک بندهش ؛

چون روز زامیاد نیاری ز می ‌تو یاد،
زیرا كه خوش‌تر آید مِی ‌روز زامیاد.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دارو مخور.

اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ استاد ملک‌الشعرای بهار :

گرت خوردن دارو افتد به سر.
به (زامیاد) روز، هیچ دارو مخور.

گل بانو اسپرغم نماد زامیاد ایزد است.

@khashatra

✅ قلعه دختر باکو.

« در بادکوبه (باكوبا) آذربایجان قدیم نیز نامی از قلعه دختر برده اند.
قلعه دختر باکو در کنار برجی قرار گرفته که موسوم به برج دختر است در مرات البلدان گفت و گو از برج دختر باکو شده است ، می نویسد برجی است بسیار مرتفع که موسوم به برج دختر است و بنای آن از سنگ و آجر شده.
چهل ذرع ارتفاع دارد و در یک ضلع قلعه دختر بنا شده است.
معلوم نیست که قدما قبل از اختراع توپ که یقینا بنای برج قبل ازان اختراع شده است به‌ چه جهت این برج را بنا کرده اند؟
« نباید فراموش کنیم که باکوبه یکی از شهرهای قدیمی و مقدس ایران و نام آن مرکب از کلمه مقدس بغ (بک) به معنی خداوند است که همین کلمه جزئی از کلمات بیستون ( بغستان - بهستان) و فغفور ( بغپور - فرزند خدا) نیز محسوب می شود و بسا احتمال که به علت وجود یکی از آتشکدهای تابناک جاودانی ایرانیان در آن شهر بدین نام معروف شده باشد.»
۱۷۹
@khashatra

✅ قلعه دختر خراسان.

« در حوالی باز قرار دارد که باز الحمراء و بزد غور نیز نوشته شده.
در آن حوالی کوهی ست که بقایای معبدی در پابین کوه قرار دارد و بنا به نام قلعه ی دختر و قلعه ی پسر درباری تپه ای و در مدخل تنگه ی عبور واقع شده اند.
این دو قلعه مسلماً مربوط و وابسته به معبدی بوده که در پایین تپه قرار گرفته و امروز متروک است.
سبک بنای باقیمانده متعلق به عهد ساسانیان است.
قریه باز نزدیک رباط سپید و مابین مشهد و تربت حیدری واقع گردیده است.»
۱۸۰
@khashatra