وُهومَن اَمشاسِپَند
2.8K subscribers
7.13K photos
937 videos
984 files
1.31K links
Download Telegram
#آبان_ایزد

دهمین  روز ماه در گاه شماری مزدیسنی آبان ایزد نام دارد.
نام ماه هشتم از سال خورشیدی و نام روز دهم، از هر ماه زرتشتی را آبان می‌نامند.
در اوستا آپ در پارسی باستان آپی و در فارسی آب گفته می‌شود.
در اوستا بارها «آپ» به چم فرشته‌ی نگهبان آب، گفته شده و همه جا جمع آمده است.

آبان نام پارسی شده‌ی ایزد آب ها یا آناهیتا است.
در اوستا (اردی‌ویسور آناهیتا) به چم رودخانه‌ی نیرومند بی‌آلودگی نامیده شده است.
آناهیتا که کوتاه شده این نام اوستایی ست، نام الهه‌‌ی نماینده ی بر این آب‌های روان بوده و یَشتی که در اوستا به مناسبت این الهه سروده شده آبان یشت نام دارد.

آب یكی از آخشیج‌های چهارگانه و بسیار گرامی در نزد ایرانیان بوده و نیاكان ما ستایش ویژه‌ای برای آب داشته‌اند، به‌ گونه‌ا‌ی كه آتشكده‌ها را نزدیک چشمه‌سارها یا جویبارها می‌ساختند تا هم ایزد آذر و هم ایزد آب، این دو آفریده‌ی نیک اهورایی را بستایند.

در ایران باستان، آلودن آب از گناهان بزرگ به‌شمار می‌رفته‌، به‌گونه‌ای كه بر روی رود گذری می‌ساختند، تا هنگام رفت‌و ‌آمد، آب را گل‌آلود نكنند. هم چنین ایرانیان برای شست شوی بدن در محفظه‌ای به نام «آبزن» كه به اندازه‌‌ی اندام انسان بود، آب ریخته و خود را می‌شستند.
آبزن، چیزی هم چون وان حمام است كه این‌روزها از آن، بهره می‌جوییم.

آب مایه‌ی  زندگی است، انسان نخستین شهرنشینی بشری را در کنار چشمه‌ها و رودها به وجود آورد، سپس آبادانی آغاز شد و به ستایش خداوند پرداخت.
آبان، نام دیگر ارِدْوی سورَ اَنَهیتَه (اَناهیتا)، نماد آب‌های پاک و بالنده روی زمین و نگاهبان پاکی و بی‌ آلایشی در جهان هستی است.
آناهیتا در استوره‌های ایرانی، از جایگاه ارزشمندی برخوردار بوده است به همین روی نیاکان ما نیایشگاه‌هایی در کنار رودخانه‌ها و آب‌های روان برای بزرگ داشت آب ساخته بودند که نمونه‌ی آن در کنگاور کرمانشاه و بیشاپور هم چنان پابرجا است.

 ” بخش‌هایى از اردویسور نیایش یا آبزور”

و توانایى و زور و آفرین باد به اهورامزداى فروغمند، باشکوه و به امشاسپندان، به آب هاى خوب مزدا داده، به آب اردویسور آناهیتاى پاک، به همه‌ی آب هاى مزدا داده،
به همه‌ی گیاهان مزدا داده، به همه‌ی ستودگان مادى و مینوى،
و به فروهرهاى پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.

سروده‌ ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش ؛

آبان‌روز است روز آبان،
خرم گردان به آب رز جان.
بنشین به نشاط و دوستان را،
ای دوست به عز و ناز بنشان.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

از آب پرهیز کن و آب را میازار.

اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (آبان) بپرهیز از آب و ای جوان،
میالای و میازار آب روان.

🌺 گل نماد این روز #گل_نیلوفر است.

@khashatra
‍ #آبان‌_یشت

آبان‌یشت یکی از قسمت‌های یشت ها در اوستاست که، به ستایش ناهید یا #آناهیتا ایزد بانوی آب ها اختصاص دارد.

آبان‌یشت یکی از یشت ها یا قصاید بسیار بلند اوستا ست، و دارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است.
#آبان‌_یشت از نظر ترتیب یشت پنجم و از لحاظ تفصیل، پس از فروردین‌ یشت و مهریشت قرار دارد. و سومین یشت بزرگ به شمار می‌آید.

- در بند ۱–۱۵ در مدح و ثنای ناهید سخن رفته‌است.
- در بند ۱۶–۸۳ از پادشاهان و نامدارانی که پیش از اشو زرتشت ؛ ناهید را ستودند، یاد می‌کند.
- در بند ۸۴–۹۶ از مینوی نژاد بودن ناهید، و نزول وی از کره ستارگان به طرف زمین  سخن می‌گوید.
و حاوی دستوری است که خود ناهید به اشو زرتشت می‌دهد. از آن که چگونه مردم او را بستایند.

- در بند ۹۷–۱۱۸ دگرباره از ستایش پادشاهان، و نامدارانی سخن می‌راند که معاصر اشوزرتشت بودند.
- در بند ۱۱۹–۱۳۲ در تعریف و توصیف ناهید است.

در آبان‌یشت نیز همانند یشت های دیگر باورها پیش از، اشو زرتشت با باور زرتشتی درآمیخته‌است.
در بندهای ۳ تا ۵ و ۹۶ و ۱۳۲ مشخصات پیش زرتشتی (Pre-Zoroastrian)،
ایزدبانوی #آناهیتا و نیروی زندگی بخشی او دیده‌می‌شود.
در بندهای دیگر خصوصیت زرتشتی شده او آشکار است.
و به گونه‌ای اهورامزدا به او زندگی بخشیده‌است. تا در ستیز آفریدگان نیک با بدی یاور آنان باشد، مانند بندهای ۱، ۶، ۷، ۹۴، ۹۵، ۱۰۴ و ۱۱۸.
این بندها همه قدیمی است و شاید به دوره‌های پیش از هخامنشیان تعلق دارد.

#کریستن_سن ذکر نام بابل را در این یشت (بند ۲۹) قرینه‌ای می‌داند.
که این یشت در دروه ی هخامنشی تدوین نهایی یافته‌است.

#ایرانویج_در_آبان‌_یشت

در بند ۱۰۴ نام  ایرانویج آمده است :
«او را بستود اشوزرتشت پاک، در آریاویچ در کنار رود دائیتیا. با هوم آمیخته به شیر با بَرسَم با زبان خرد،
با اندیشه و گفتار و کردار نیک با زَور و با کلام بلیغ»


📚بُن مایه
- ابراهیم پورداوود ؛ یشت ها، جلد اول
- تفضلی، احمد.
کهن نگاره‌ی ادبیات ایران پیش از اسلام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra
#فلسفه‌ی_جشن_و_جشن‌ها_در_فرهنگ_باستانی_ایران

✅ جشن ، یکی از پایه ها و ستون های جهان بینی ، آیین و فرهنگ ایران باستان است.
البته شادی ، که آن را نیز می توان از بنیان های این فرهنگ دانست ، خود هم انگیزه و هم پیامد جشن است.
در فرهنگ ما که خود دارای فلسفه ای است ، می توان گفت که هستی بر ۴ بنیان استوار است:
❇️ مهر - پیوند = یگانگی - یکتایی.

❇️ جنبش - دگرگونی = دوگانگی.

❇️ هنجار _ سامان = قانونمندی.

❇️ خرد - دانش = منش نیک.
سامان ، مهر ، جنبش و خرد را نمی توان از هم جدا کرد.
این بنیان ها و دات پذیری (قانون مندی)
در همه ی رده ها و نماهای هستی و زندگی ، جریان دارند.
در جهان مادی و آخشیج ها هر آفرینشی ، پیدایشی از این ، دات پذیری پیروی می کند.
در جهان انسانی نیز ، چه در بخش مینوی و چه مادی و هم چنین در زندگی گروهی ، هازمانی نیز روا می باشد.
برای نمونه در زندگی هازمانی انسان هر دات و دادی که درون مایه اش مهر نباشد و آن شهریاری که استوار بر خرد نباشد ،
و هنجاری را که در آن جنبش نباشد به سازندگی و آبادانی نمی انجامند.
در بخش مینوی - درونی مرتو ، این نیروها به گونه ی توانمندی هایی یاد می شوند که هماهنگی و همکاری میان آن ها ، می تواند شوه ی نگاه داری و گسترش و رویش و بالش ، زندگی و پیشرفت او گردد.
بر پایه ی همین نگاه به جهان می توان فلسفه ی جشن را نیز بدین گونه دریافت که ؛ جشن جنبش + مهر است ،
کار و کوشش شادمانه و مهرورزانه است برای بهسازی و شادسازی جهان و جهانیان.
فلسفه ی دیگر جشن ها استوار است بر مفهوم ”فرشو کرتی” ، یا جوان شدن همیشگی در هازمان و فرهنگ و دین و اندیشه و زندگی.
روند جوان شدن و نوسازی با مفهوم گردش + پیشرفت پیوند دارد.
روی هم می توان گفت که:
جشن ، جنبش و کار و کوشش شادمانه و مهرورزانه است ،
برای جوان ماندن و نوسازی همیشگی
با آرمان ، پیشرفت و بهسازی و شادزیستی ، جشن آغاز و روند کار است ، نه تنها پایانِ آن!
جشن با هم سرودن و نواختن است و باید در همه جا و همه کس باشد.
و در هر انسانی به هم گره بخورد.
جشن را باید همه با هم بگیرند و مردمی باشد.

📚 بُن مایه :

برگرفته از نگارشات موبد گرانمایه ؛
مهندس کامران جمشیدی.

✍ رونوشت‌ بردیا بزرگمهر.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آبان ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. سه شنبه ۴ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۲۵ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی) ✔️ آبان = آب ها ، فرشته ی نگهبان آب. @khashatra
#امروز


به روز ، پیروز ‌و فرخ روز خور ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه ۵ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۶ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ خور = خیر ، خورشید.

@khashatra
#خور_ایزد

خور یا هْوَر به چم (: معنی) خورشید، نام یازدهمین روز از هر ماه در گاه شمار زرتشتی است.
آفتاب‌خوان خور، خوان خور در گات ها به چـم خورشید آمده و در اوستا هْوٓر آمده، در پارسی خُور و هور یا خورشید مى‌گویند.
هَورَخْشَئِتَو در پهلوى خْوَرَشتٓ در گات ها بدون شئت آمده است.

خراسان  نیز از واژه‌های كهن و سرزمین‌ های خاوری بوده و به خورآسان مى‌خواندند به چم بر آینده و بالا رونده همان خورشید را گویند.

«ویس و رامین نوشته‌ی فخرالدین گرگانی»

بر آمدن گاه خورشید هركس سر آید،
خراسان آن بود كز وی خور آید.

خراسان پهلوی باشد خور آید،
عراق و پارس را زو خور بر آید.

خراسان هست معنی خور آبان،
كجا زو خور بر آید سوی ایران.


«سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش»

روز خور است ای به دو رخ هم چو خور،
تافت خور از چرخ فلک باده خور.

باده خور و نیز مرا باده ده،
افسوس احوال زمانه مخور.

اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به دبیرستان کن تا دبیر فرزانه بود.

اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (خور) روز، کودک به استاد ده،
که گردد دبیری خردمند و به.

🌺 گل مرو سپید نماد خور ایزد است.

@khashatra
#آرامش_و_نيايش

✅ آرامش چيست ؟

می‌گوييم كه هماهنگی با سرشت و قانون و هنجار هستی و يا به گفته ی ديگر پيدا كردن اندازه در خود ، تنها راه رسيدن به آرامش فكری و روانی است.
می‌دانيم كه هماهنگی با سرشت بدين چم نيست كه انسان مانند گياهان باشد ، تنها برای خود در گوشه‌ای رشد نموده و سرانجام پژمرده شود ، يا مانند جانوران تنها از روی غريزه به دنبال خورد و خواب و فرزندزايی باشد ، بلكه انسان موجودی ست همبودگاهی كه آرامش او ، هم وابسته به آرامش فردی ست و هم آرامش همبودگاه و اين دو نيز با يكديگر در پيوندند.
با آگاهی و درک درستی كه از دين بهی در مورد آفرينش بر پايه‌ی درستی و اشايی می‌يابيم (كه دانش نيز تا به امروز بر درستی آن گواه است) در می‌يابيم كه همه چيز در اين هستی كه ما می‌شناسيم در يک هماهنگی و اندازه با يك ديگر و قانونمندی كل به پيش می‌روند ، يعنی هر پديده‌ی تازه‌ای نيز كه زاده می‌شود تنها هنگامی به بودن و رشد خود ادامه می‌دهد كه با ديگر نمودهای هستی هماهنگ گردد.
انسان نيز از اين دايره‌‌ی قانون‌مندی بيرون نيست.
از سويی او تنها هستی يافته‌ای است (تا مرز آگاهی‌های ما) كه بر پايه‌ی داشتن نيروی انديشه و اختيار ، می‌تواند با گزينش نادرست خود به راهی وارونِ اين هماهنگي كشيده شده و در نتيجه هم آرامش خود و هم ديگران را به هم بريزد.
بنابراين تنها راه درست ؛
نخست دريافت و درک اين قانون مندی و سپس كردار بر اساس آن است.

✔️ مقوله‌ی آرامش را می‌توان در دو بخش بررسی كرد :
۱ - آرامش فردی
۲ - آرامش گروهی
۱
@khashatra
#آرامش_فردی

✅ دانستيم كه پيش درآمد آرامش و هنجار (سپنتا آرميتی) ، رسيدن به خشتراست كه آن چيرگي بر خود و هوای نفس است.
تنها راه رسيدن به سرچشمه‌ی دانش و راستی و فهم درست از زندگانی رسيدن به آرامشی است كه ؛ در سايه‌ی آن راه رسيدن به نور و روشنايی هموار شده و می‌توان به سرمنزل مقصود رسيد.
اين همان راهی بود كه خود اشوزرتشت ، به عنوان نخستين انسان شناخته شده در تاريخ رفت و به روشنايی رسيد و مزدای او همين سرچشمه‌ی نور و دانش و راستی بود.
آن خداوندی كه هم آن قدر بزرگ است كه در انديشه نمی‌گنجد و هم آن قدر دست يافتنی كه می‌توان بدان رسيد.

❇️ اما چگونه ؟

در درازای تاريخ انسانی ، انديشه‌ها و انديشمندان بی‌شماری با همين هدف و همين آرمان راه‌های گوناگونی را آزمايش و به پيروان خود سفارش نموده‌اند.
بر اساس تمامی اين فلسفه ها و هم چنين روان شناسی نوين مهم ترين وسيله‌ی انسان ، داشتن تمركز انديشه و آگاهی و بودنی راستين در تمامی زندگی ست.
با پندار و گمان حقيقتی به دست نمی‌آيد بلكه با تمركز و ديدن (نه تنها نگاه كردن!) و البته با آزمون و فراگيری است كه آهسته ، آهسته می‌توان به شناخت رسيد و از جمله با كاركرد اندام ها و ابزار سهشی بدن خود آشنا شد.
با مبارزه با سرچشمه‌های بروز و نمود سهش‌های ويران گر می‌توان از بروز آن ها جلوگيری نموده و به جايی رسيد كه بر آن ها چيره شد.
يكي از بنيادين ترين ابزارهای دستيابی به تمركز فكری ، تمرين بينش درونی يا “مديتيشن“ meditation می‌باشد.
نيايش ها نيز ابزار ديگری برای تمركز آگاهانه و دست يافتن به آرامش هستند.
البته نيايش‌ها دارای ويژگی‌های ديگری نيز هستند كه در بخش خود به آن ها می‌پردازيم.

✔️ آرامش 🔻
آن جاست كه : از سهش‌های تند و ويران گر و ميوه‌ی آن ها همانا ؛ خشم ، دروغ ، ترس ، كينه ، دشمنی ، بيداد و ... خبری نباشد.
آن جاست كه : انسان از “خود” گذشته و تنها مهر می‌شود و مهربانی ، مهری بدون چشم داشت ، مهری اشويی به تمامی آفرينش.
آن جاست كه : انسان می‌تواند نمونه‌ی بارز و كامل پيام آسمانی ؛
اشم وهو وهيشتم استی ، اوشتا استی ، اوشتا اَهمايی هيت اَشايی وهيشتايی اَشم” بشود.
بله ،
آن جاست كه خشنودی ، رضايت و “اوشتا” ushtâ به دست می‌آيد.
۲
@khashatra
#آرامش_گروهی

✅ می‌دانيم كه انسان گروهی می‌زيد (:زندگی می کند) و آرامش او وابسته به آرامش گروهی دارد كه در آن به سر می‌برد.
آرامش همگانی زمانی به دست می‌آيد كه انسان‌های بهدين به آرامش فردي دست يافته باشند و سپس بر پايه‌ی آگاهی از قوانين زندگی و با برخورد آگاهانه و منطقی با پديده‌های همبودگاهی و به یاری دانش ، به همراهی ديگر بهدينان سيستم پيش برنده‌ی همبودگاه‌ی خود را برگزيده و انسان‌های اشايی و شايسته را براي پيشبرد آن به كار بگمارند.
“وهو خشَترَ وئيريو” به همين سيستم گفته می‌شود.
يكي از ابزارهای كارآ برای به وجود آوردن و نگاهداری آرامش در اجتماع و ايجاد احساس يگانگي و هم پيوند بودن انسان ها با يك ديگر ، وجود مراسم و آيين های خوب و مفيد و يگانگی دهنده و شادی آفرين و هم چنين نيايش‌های گروهی است.

📚 بُن مایه :

برگرفته از تارنمای روان شاد ؛
موبدکورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۳
@khashatra
پایان 🔺🔺
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز ، پیروز ‌و فرخ روز خور ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. چهار شنبه ۵ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۲۶ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی) ✔️ خور = خیر ، خورشید. @khashatra
#امروز


نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز ماه ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۶ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۷ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ ماه = ماوَنگهِه ، ماه.

✔️ نَبُر = پرهیز از کشتن حیوانات سود رسان.
پرهیز از خوردن خوراک های گوشت دار.

@khashatra
#ماه_ایزد

ماه به اوستایی «ماوَنگَ» مانند خورشید ستودنی است.
در اساتیر، ماه سازنده‌ی نژاد ستوران شناخته شده است.
در ماه‌یشت این ایزد آموزگار گیاه و رستنی خوانده می‌شود.
این روز یکی از چهار روز پرهیز از خوردن گوشت است.
زرتشتیان این روز را «نَبُر» می‌نامند و از کشتن حیوانات و خوردن گوشت خوداری می‌کنند.
در این روز اوستای «ماه‌ نیایش» از سوی زرتشتیان خوانده می‌شود.

دوازدهمین روز از ماه سی‎روزه‌ی زرتشتی «ماه» و سی روز از سال ماه نامیده می‌شود.
ماه نام سیاره‌ای ست كه در فرهنگستان ادب پارسی به همان ماونگهه نوشته و خوانده مى‌شود.
ماونگهه در اوستا آمده و یشت هفتم به ماه است.
در ماه نیایش از ماه‌یشت گفته شده است.

در اوستا سازنده‌یِ تخمه و نژاد جانوران و آدمی ست و پرورش دهنده ی گیاه و رستنی ست.
نَبُر به چمار (: معنای) كشتار نكردن جانوران در این روزها و پرهیز از خوردن گوشت است.
پرهیز از خوردن گوشت در خوراک خود برای چهار روز در ماه، در درازای روز (روزه) كار ناپسند می‌شمارند. اما در هر ماه و تنها در چهار روز به نام‌های بهمن، دومین روزِ ماه،
«ماه»، دوازدهمین روزِ ماه،
گوش، چهاردهمین روز به ماه،
و رام، بیست‌ و یكم روز به ماه زرتشتی و مزدیسنا هست.

 در اوستا نگهداری از چارپایان آمده و سفارش شده است، جانورانی که از  كشتار آن‌ها پرهیز شده، سگ و گربه و بره و بز و اسب…
و هرگاه پیر شدند، از آن ها به درستی نگهداری كنند.

در مزدیسنا از كشتن جانوران ویرانگر و موذی سفارش شده …


سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ماه ‌روز ای به روی خوب چو ماه،
باده لعل مشک‌بوی بخواه.

گشت روشن چو ماه بزم كه گشت،
نام این روز ماه و روی تو ماه.


اندرزنامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم):

می خور و با دوستان گفت و گو کن.


اندرزنامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بخور باده با دوستان، روز (ماه)،
ز ماه خدای، آمد کارخواه.

🌺 گل نرگس نماد ماه ایزد است.

@khashatra
#چهار_روز_نبر


روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌
#چگونگی_پوشش_در_آیین_زرتشت


✅ پوشش در آیین زرتشت وابسته به تشخیص خردِ خود مرتو (:انسان) و شرایط محیطی است...

حجاب یک واژه ی غیر ایرانی ست که در فرهنگ ایران جایگاهی ندارد.
پوشش ترادادی (:سنتی) ایرانیان با نگرش به جایگاه جغرافیایی زندگی آنان گوناگون بوده است.
کسانی که در جاهای گرم مانند جنوب ایران کنونی ، بحرین و عمان و.. زندگی می کرده اند ، پوشش آنان به رنگ ، سپید و روشن و مناسب با تابش نور خورشید بوده است.
و کسانی که در مناطق سردسیر مانند کردستان ، آذربایجان و تاجیکستان کنونی بوده اند پوشش هایی برای مبارزه با ،
سرمای آن جا برتن داشته اند.
ولی آن چه در بیشتر پوشش ها وجود داشته است ،
نخست این که ؛
رنگ تیره و سیاه در آن ها نبوده است.
چون سوگ و غم افزا بوده و جلوه ی شادمانی را در آنان کاهش می داده است.

دوم این که ؛
لباس زن و مرد ، به ویژه بانوان به ریختی (:شکلی) ، دوخته می شده که هر دو در کنار یک دیگر کارهای روزانه را انجام می داده و دست و پای زن و مرد برای نگهداری
پوشش آنان درگیر پوشش نبوده است.
در سنگ نگاره هایی که از روزگاران گذشته ، در ایران باستان وجود دارد پوشش بانوان چند گونه آمده ، که در بسیاری از آن ها برای موهای سرشان پوششی وجود ندارد.
بلکه تاج و سربند هایی زینتی بر بالای موی خود دارند.
و این نشانگر این است که جایگاه زنان نه در برابر با مردان و پیش گیری از نگاه آنان است بلکه داشتن جایگاه ارزشمند کدبانویی ،
(:پادشاهی خانه در زندگی زناشویی) بوده است.
اکنون نیز زرتشتیان پوششی ترادادی دارند که به رنگ های روشن است ولی در پوشش سر آنان بی گمان فرهنگ های ،
چیره بی تاثیر نبوده است.
چگونگی و دستور ویژه ای برای موی سر زن و مرد از نظر دینی وجود ندارد بلکه سفارش به پاکی تن و بهداشت روان را باید زرتشتیان نسبت به جای زندگی خود دریابند و از روی آزادی آن چه را شایسته جایگاه خودشان است برگزینند.

📚 بن مایه :

برگرفته از تارنمای روان شاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.


@khashatra
#تیر_ایزد

روز «تیر ایزد» سیزدهمین روز هرماه و چهارمین ماه هر سال، در گاه شمار زرتشتی «تیر» نام گرفته است.
تیر یا تیشتر، ایزد باران بوده و به یاری او کشتزارها سیراب از باران می‌شوند، هم چنین نگهبان ستوران است.
در اوستا «تیریشت» در نیایش ایزد باران است.
ستاره ی عطارد تیر نامیده می‌شود و نیز تیری که در کمان نهند و بجهانند.
ایرانیان باستان هنگام خشک سالی در این روز آیین ویژه‌ای برگزار می‌کردند و برای خواهش باران و پیروزی تیر ایزد بر دیو خشک سالی(اپوش) به در و دشت می‌رفتند و تیریشت می‌خواندند.

بخشی از یشت های اوستا درباره‌ی این ایزد است.
تیر نام ستاره‌ای‌ است كه امروزه آن ‌را «‌شعرای یمانی» یا به لاتین «سیریوس» (Silius) می‌نامیم.


سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

ای نگار تیر بالا روز تیر،
خیز و جام باده ده بر لحن زیر.

عاشقی در پرده‌ی عشاق گوی،
راه‌های طبع خواه دل‌پذیر.


اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

کودک به تیراندازی و نبرد و سواری آموختن فرست.


اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

بفرمای بر کودکان روز (تیر)،
نبرد و سواری و پرتاب.

🌺 گل بنفشه نماد تیر ایزد است.

@khashatra
#همازور_به_چه_معناست؟

✅ همازور نام بخشی از اوستای کشتی در خرده اوستا و از نیایش های زرتشتی ست.
در این سرود در می یابیم که سراینده ی سرود از شنوندگان و باشندگان خواستار ست و آرزو می کند تا نیکو کاری گسترش یابد و بد اندیشی و کژ روی نابود گردد.
بنابراین سرود همازوری را می توان ؛
سفارش به هم بستگی ، هم باوری ، هم پیمانی ، هم راهی ، هم دلی و هم اندیشی نامید.
به هنگام نیایش این سرود برای پیمان داری ، نیایش کننده ؛ هر دو دست خود را برهم می گزارد و همازوری را می خواند.
این سرود چنین است ؛
همازوربیم ، همازور هما اشوبیم ، همازور ویش کرفه بیم ، هم کرفه ، کرفه کاران بیم ، دیر اژ وناه و وناه کاران بیم ، هم کرفه بسته کشتیان و نیکان هفت کشور زمین بیم ...
در ترجمه ی روان این سرود این گونه بیان می شود که ؛
بیایید تا همه همبستگی داشته باشیم ، هم راهی با اشوان و نیکان بکنیم.
از کسانی باشیم که کردار نیک شان بیشتر است ، همراه با نیکان گردیم.
از گناه و گناه کاران دور بمانیم.
از نیکو کاران و بسته کشتیان هفت کشور زمین باشیم....
در زمان سرودن اوستا سرزمین ها به هفت کشور (:قاره) بخش شده بود که نام این ۷ کشور زمین در اوستای همازور دهمان ،
چنین آمده است ؛
#ارزه ، #سوه ، #فره_ددفش ، #وی_ددفش ، #واروبرشن ، #واروجرشن ، #هنیرس ( ایران)

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra
وُهومَن اَمشاسِپَند
#امروز به روز ، پیروز ‌و فرخ روز تیر ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی. آدینه ۷ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی. ۲۸ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی) ✔️ تیر = تیشتر ، نماد و نشانه ی باران. @khashatra
#امروز

نَبُر

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز گوش ایزد از آذر ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه ۸ آذر ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۲۹ نوامبر سال ۲۰۲۵ (ترسایی)

✔️ گوش = گئوش ، روان جهان.

✔️ نَبُر = پرهیز از کشتن حیوانات سود رسان.
پرهیز از خوردن خوراک های گوشت دار.

@khashatra
#گوش_ایزد

امروز «گوش ایزد» چهاردهمین روز از گاه شمار زرتشتی است.
بنابر گاه شمار زرتشتی، هر ماه، ٣٠ روز دارد و هر کدام از این ٣٠ روز، نامی و امروز، روزی است که نامش «گوش» است.
گوش، یک ایزد است و عنوان ایزد برای آن‌چیزهایی کاربری دارد که ستودنی هستند، یعنی داده‌های نیک اهورایی که در خور ستایشند. گوش‌ایزد، ستودنی است آن اندازه که هتا یکی از یشت های اوستا، به این ایزد ویژه شده است. «گوش‌یشت» یا «درواسپ‌یشت»، آن یشتی است که در‌ آن از «گوش‌ایزد» سخن رفته است.

واژه‌ی «گِوش» یا «گئوش» بارها در «گاتها» (سروده‌های اشوزرتشت)، در «اوستا» و در نوشته‌های پهلوی آمده است.
واژه‌ی گئوش هم چون واژگان بسیار دیگری که چم های گوناگون دارند، چند چم دارد که بی‌گمان باید در جمله معنایش کرد.
این واژه به چمار «گیتی» و «مجموعه‌ی آفرینش» و از سویی دیگر به چم «گاو» است، البته این چم یعنی گاو نیز در استوره‌های ایرانی، همان «آفریده»  یا گیتی است.
گوش یا گئوش در اوستا هم به چم گاو و هم به چم گیتی آمده است. «اورو» نیز  كه به چم روان است همراه با واژه‌ی گئوش، معنی روان جهان یا روان گاو را می‌رساند. «گئوش‌ارورون» نگاه دار گله‌ها و چارپایان سودمند است.
گاو در استوره‌ها، نماد گیتی ست و از دیدگاه فلسفی نماد زندگی دنیوی و خاكی است.

بنابر باور ایرانیان گوش‌ایزد، پاسدار و نگهبان جانداران سودمند است که این خویش کاری با چم این ایزد، هم‌خوانی دارد.
یعنی آزردن جانداران سودمند به نوعی به چم آزار آفرینش، به چم آزار گیتی‌ست.

ایزد گوش برای پاسداری از جانداران سودمند، به همراهیِ «ماه ایزد» و «رام‌ایزد» به یاریِ«وهمن امشاسپند» می‌شتابد.
پس ماه ایزد، رام‌ایزد و گوش‌ایزد، یارانِ «وهمن امشاسپند» در این خویش کاری هستند.

زرتشتیان از دیرباز در این ۴ روز از ریختن خون جانوران و از خوردن گوشت آن‌ها پرهیز می‌کنند و این کار برای نگهبانی از شمار جانوری و سلامتی انسان‌ها انجام می‌شود.

پرهیز از کشتن و خوردن جانوران هم چون یک قرارداد کلی است برای آن‌که در این ۴ روز، جانوران در امان باشند.

تصور کنید که این قرارداد از این دایره‌ی کوچک (هازمان زرتشتی) فراتر رود و جهانیان در این ۴ روز بر خود بایسته بدانند که از کشتن جانوران و خوردن خوراک‌های گوشتی بپرهیزند؛ بی‌گمان که آمار کشتار جانوران به اندازه‌ی بسیاری پایین خواهد آمد و از سویی برای انسان‌ها تمرینی خواهد بود برای خوردن خوراک‌های گیاهی.

روز «گوش‌ایزد» هم چون یک تلنگر، هر ماه، به ما «مجموعه‌ی آفرینش» را یاد آوری می‌کند.
گوش‌ایزد، هم چون رام‌ایزد و ماه ایزد و وهمن‌امشاسپند، تلنگری است تا «گیتی» را از یاد نبریم و یادمان نرود که بخشی از این مجموعه هستیم، اگر بخشی از هستی را بیازاریم، آزرده خواهیم شد. گویند در این روز باید جشن گرفت.

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش :

گوش‌روز ای نگار مشكین‌ خال،
گوش بربط بگیر و نیک بمال.

من ز بهر سماع خواهم گوش،
بی‌سماعم مدار در هر حال.


اندرزنامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

پرورش گوش اورون کن، گاو به ورز آموز.


اندرزنامه‌ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به (گوش) اندرون گاو ساله، به مرز،
ببند و بیامرز بر گاو، ورز.

🌺 گل میزورس نماد گوش ایزد است.

@khashatra
#چهار_روز_نبر


روزهای نبر در کیش زرتشت چهار روز در هر ماه است.
به عبارت دیگر، زرتشتیان ۴۸ روز در سال نبر یا (پرهیز از خوردن گوشت و کشتار حیوانات سودمند) را می‌گیرند اما نه پشت سرهم.
زرتشتیان برای زیاده روی نکردن در خوردن گوشت جانوران، روزهای #دوم و #دوازدهم و #چهاردهم و #بیست_و_یکم هر ماه زرتشتی از خوردن گوشت پرهیز می کنند.

این چهار روز متعلق به چهار امشاسپندِ و ایزدان  #وهمن #ماه #گوش و #رام می‌باشد.
در نزد زرتشتیان برای هر سی روز ماه اسم خاصی وجود دارد.
یکی از این روزها «وهومن» است که بعدها به نام بهمن تغییر ریخت داده و به چم‌ منش نیک است.
روز «ماه»، روز «گئوش» یا گوش و روز «رام» نیز به همراه روز «وهومن» روزهایی هستند که گوشت خوردن درآن نکوهیده شده و به آن نبر(Nabor) می گویند.

"نبُر" فعلی جزو سنت زرتشتیان می‌باشد.
به چمار نبریدن و منظور از آن نکشتنِ حیوانات و سر آن ها را نبریدن بوده است.
در قدیم، برخی از زرتشتیان در کلِ ماه بهمن نیز لب به گوشت نمی زدند.
نیک است بدانید که نمادِ بهمن، سپیدی و پاکی است از همین رو موبدان زرتشتی سپید می پوشند چرا که؛
منش نیک به چم سپیدی ست.
هم چنین برای اطلاعاتِ عمومی می‌ گویم که وهومن نزدِ مزدیسنان بزرگی زیادی دارد.
چرا که با وهومن است که یک مزدیسن هوخت/Hovakht و هورشت/Hovarasht را می فهمد و رعایت می کند.
به چم این که با اندیشه ی نیک به کردار نیک و گفتار نیک نیز می رسد و منطقی می شود.
زرتشتیان باید در سه بخش #مینویِ #شنوایی، #اندیشه و #احساس همیشه کوشا باشند.
به آن چم که با این سه حس،
از نیکی و "امر نیک" دور نشوند.
و “اندیشه و احساس و شنوایی” باید همیشه سرشار از نیکی باشد.

@khashatra‌
#برسم_چیست؟

✅ واژه ی «بَرسَم» در واژگان اوستایی به ریخت (:شکل) «بَرِسمَن» آمده است.

شاخه هایی از گونه ای گیاه در ایران باستان بوده که پیشوایان دینی در برخی از تراداد (:سنت) های آیینی آن را به دست می گرفتند تا نشانی از برپایی آیین های شان باشد.

پس از آن گاهی از شاخه ی درختان "انار" و "گز" استفاده شده است.
اکنون در آیین یزشن خوانی که در واژ یشت گاهنبار برگزار می شود از ۳۳ دانه میله ی سیمین (:نقره ای) استفاده می شود.

یزشن خوانی آیینی ویژه است که در روز نخست از هر چَهره (:نوبت) گاهنبار شش گانه در سال برگزار می شود.
موبدان در یزشن گاه ، (اتاق کناری آتشگاه) نشسته و با سرایش ۷۲ هات یسنا ، ساقه های هوم را با اندکی آب در هاون می کوبند ، هم زمان شاخه های  «برسم» را نیز بر دست می گیرند.

گفتنی ست در آیین واژ یشت میله های سیمین (:برسم) را با نخ های باریکی به هم بسته و استفاده می کنند.میله ها را در  «بَرسَمدان» که بالای آن به ریخت هلال ماه است و به آن «ماهروی» نیز  می گویند گذاشته و آیین یزشن خوانی گاهنبار برگزار می شود.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.

@khashatra