Кутиб олинг ChatGPT авлоди меҳнат бозорига кириб келди.

ТикТок авлодидан кейин меҳнат бозорига ChatGPT авлоди кириб келмоқда. Хўш, энди раҳбарлар улар билан қандай ишлаши керак?
Улар учун сунъий интеллект — шунчаки янги технология эмас. У кундалик иш қуролига айланган. Маълумот топиш, матн ёзиш, ҳисобот тайёрлаш, таҳлил қилиш — кўплаб вазифаларни нейротармоққа топшириш мумкин. Аммо ҳар қандай технологик инқилоб сингари, бу жараён ҳам янги имкониятлар билан бирга янги ижтимоий муаммоларни келтириб чиқармоқда.

Биринчиси — билим ва хотира муносабатининг ўзгариши.
Агар исталган маълумотни бир неча сонияда олиш мумкин бўлса, инсон уни ёдда сақлашга қанчалик эҳтиёж сезади? Муаммо маълумотни эслаб қолишда эмас. Муаммо — олинган маълумотни тушуниш, текшириш ва мустақил хулоса чиқариш қобилияти заифлашишида.

Иккинчиси — майда меҳнатнинг қадрсизланиши.
Ҳисобот, жадвал, маълумот киритиш каби такрорий вазифалар ходимга энди ортиқча юкдек туюлиши мумкин. “ChatGPT буни бир неча сонияда қила олади-ку!” Аммо ташкилотда ҳар бир вазифа умумий жараённинг бир қисми. Ходим ишининг маъносини тушунмаса, меҳнат интизоми эмас, аввало меҳнатга муносабат муаммоси пайдо бўлади.

Учинчиси — тайёр маълумотдан кўра тажрибанинг қадри ортиши.
Сунъий интеллект кўплаб умумий фактларни бера олади.
Аммо у ҳар доим ҳам:
— Нима учун айнан шу қарор қабул қилинганини;
— Қандай хатолар қилинганини;
— Қайси манфаатлар тўқнашганини;
— Қарор қандай ижтимоий оқибатларга олиб келганини
тушунтириб бера олмайди.
Шунинг учун СИ даврида тажрибали раҳбарнинг вазифаси фақат маълумот бериш эмас. У қарор қабул қилиш мантиғини ҳам ўргатиши керак.

Энг асосий муаммо эса — масъулиятнинг нейротармоққа кўчирилиши.
“Нега бундай қарор қабул қилдинг?”
“ChatGPT шундай ёзди”. Бу жавоб масъулият эмас. Бу масъулиятдан қочишнинг технологик шакли.
Сунъий интеллект натижа тайёрлаши мумкин. Аммо натижа учун жавоб берадиган субъект — инсон.
Шунинг учун ташкилотларда янги маданият шаклланиши керак. Ходимдан фақат тайёр ҳужжат эмас, унинг фикрлаш жараёни ҳам сўралиши лозим:
— Муаммони қандай аниқладинг?
— Қайси маълумотларга таяндинг?
— Нима учун айнан шу усулни танладинг?
— СИдан фойдаланган бўлсанг, унинг натижасини қандай текширдинг?
— Қароринг учун жавоб беришга тайёрмисан?

СИ даврида яхши ходим — нейротармоқдан фойдаланмайдиган ходим эмас. Яхши ходим — нейротармоқдан фойдаланиб ҳам мустақил фикрлайдиган, натижани текширадиган ва ўз қарори учун жавоб берадиган ходим. Яхши раҳбар эса ҳар бир қадамни “чайнаб, оғзига солиб қўядиган” эмас. У мақсадни аниқ белгилайди, фикрлашга шароит яратади, хатодан ўрганиш маданиятини шакллантиради ва ходимни мустақил қарор қабул қилишга ўргатади. Чунки келажак меҳнат бозорида рақобат фақат ким ChatGPTдан тезроқ фойдаланишида эмас.
Рақобат — ким технологиядан фойдаланиб, кўпроқ мустақил фикрлай олишида.

Тафаккур қилинг!

Социолог, Сухробхўжа Хидиров

@Xidirovformat

ХАЛҚДА АЙБ ЙЎҚ...

Ассалому алайкум, аслзода ўқирманлар.

Бугун, Республика маънавият ва маърифат маркази раҳбари - Отабек ака, Ҳасанов билан интервью қилдик. Отабек ака тасаввур қилганимдан-да, самимий ва яхши инсон эканлар.

Сиёсий фанлар доктори, олим инсон. Бизга ана шундай раҳбарлар жуда керак.

Отабек ака, кўп саволларимга "Халқда айб йўқ, биз ташкил қилишимиз керак экан" деб жавоб бердилар.

Японияга бўлган ташриф жамиятимиз ривожи учун анча ижобий таъсир қилишига ишондим. Отабек ака Ҳасановга миллатимиз маънавияти ва маърифати ривожида қилаётган ишларига муваффақиятлар тилаб қоламан!

Баҳодир НИППОНИЙ - Яхши кунларда сиз билан бирга. Маънавиятли ва маърифатлилардан сўранг)

#кун_ҳикмати

Кутма!
Энг яхши вақт келмайди —
сен бошлаган пайт энг яхши вақтга айланади.

Осон ҳаёт қидирма,
кучли бўлишни ўрган —
шунда ҳар қандай ҳаёт сенга енгил бўлади.

Ҳеч ким сен учун келмайди.
Ҳеч ким сенинг ўрнингга қилмайди.
Ёки бошлайсан — ёки афсусланасан.

#иқтибос

Оғзи ёпиқ балиқни ҳеч ким қармоққа тушира олмайди. Сиз ҳам оғзингизни ёпинг. Чунки қанчадан-қанча инсонлар сизнинг хатоларингизни овлаш пайида юрган бўлади. Сиз худди майин ёмғир каби бўлингки, ёмғир қаерга ёғса, ўша ерга манфаат етказади.

📚“Ҳикматлар чашмаси”дан

#кун_ҳикмати

Курашишдан қўрқсангиз, тажриба ололмайсиз.
Хато қилишдан қўрқсангиз, ривожлана ололмайсиз.
Бошлашдан қўрқсангиз, бошлай олмайсиз.
Тажрибасизман деб ўйласангиз, тажрибангиз ошиб қолмайди.
Хаёлингизда яшасангиз, ҳаётда ҳеч нима қила олмайсиз.

Доимо аниқ мақсадлар билан, реал ҳаётда яшанг!

#ҳикмат_булоғи

Бизга тақдир ҳадя қилган энг яхши совға, "Борингизга шукур, яхшиям борсиз" дея оладиган инсонларимизнинг борлигидир.

#мотивация

🔹Ҳеч қачон таслим бўлманг !
Ҳамма гап сени йиқилишингда эмас, балки йиқилгандан сўнг оёққа тура олишингда.

🔹Мағлубиятга учраган бўлсанг, бу сени ҳеч нарсага арзимаслигингни билдирмайди.
Агар сен мағлубиятдан сабоқ олган бўлсанг, ўтган воқеани эсдан чиқар!

🔹Инсоннинг энг катта хатоси эрта таслим бўлишидир.
Токи тирик экансан таслим бўлишга ҳаққинг йўқ. Сабр ва матонат билан фақат олға!

♟️🇺🇿O’zbekiston milliy jamoasi 🇨🇳Xitoyni tor-mor qildi!

Yigitlarimiz hozirgina tugagan bahsda 3:1 hisobida asosiy ta’qibchisi Xitoy ustidan g’alaba qozonishdi va 2024-yilgi Olimpiadadagi mag’lubiyat alamini olishdi.

Nodirbek Abdusattorov hamda Nodirbek Yakubbayev o’z doskasida raqibini taslim etdi.

Javohir Sindarov hamda Muhiddin Madaminov esa durang o’ynadi.

Barakalla, yigitlar! Qoyil!!!


👉 @xushnudbek 👈

#кун_ҳикмати

Баъзан барчадан орқада қолаётгандек, ҳеч нарсага улгурмаётгандек бўламиз.
Аммо ҳаёт пойга эмас — ҳар кимнинг ўз вақти, ўз йўли ва ўз манзили бор.
Бугун секин кетаётган бўлсанг ҳам, бу орқада қолганингни англатмайди.

Муҳими — тўхтаб қолмаслик.