عامل ناترازی‌های امروز در انرژی، بودجه و دیپلماسی بازهم نسخه شکست‌خورده مذاکره را پیچید/ روحانی: باید با ۱+۴ مذاکره کنیم؛ آن‌ها که کل برجام را بد می‌دانستند ساکت باشند!

🔹روحانی می‌گوید: «آن‌ها که کل برجام را بد می‌دانستند، ساکت باشند.» اما واقعیت این است که تجربه برجام نشان داد نگرانی منتقدان بی‌راه نبوده است. توافقی که بدون ضمانت‌های اجرایی امضا شد، نهایتاً به تعهدات یک‌طرفه ایران ختم شد و طرف مقابل به‌راحتی از زیر بار مسئولیت شانه خالی کرد. سکوت در برابر چنین تجربه‌ای، به معنای نادیده‌گرفتن هزینه‌های سنگینی است که بر دوش اقتصاد و معیشت مردم گذاشته شد.

🔹این که می‌گوید "منتقدین کل برجام را بد می‌دانستند" هم به نوعی سیاه‌نمایی و فرار از پاسخ به سوالات منطقی منتقدان است؛ گذر زمان آشکارا نشان داده که انتقادات به‌جا بوده و روحانی و دولتش با بی‌توجهی به نقد دلسوزان و وطن‌دوستان، یک دهه عمر و فرصت ۸۵میلیون ایرانی را سوزاندند؛ از وجود کلمه تعلیق نسبت تحریم‌ها در متن توافق گرفته تا نبود تضمین مناسب و وجود مکانیزم ماشه.

🔹عامل دهه سوخته نود همچنین تأکید می‌کند: «اروپا که به تعهدات خودش عمل نکرده، امروز نمی‌تواند مدعی باشد ایران تعهدات خودش را نقض کرده است.» این گزاره درست است، اما پرسش اصلی اینجاست که چرا توافقی شکل گرفت که هیچ سازوکار الزام‌آور برای اجرای تعهدات اروپا در آن پیش‌بینی نشد؟ مشکل از جایی آغاز شد که متن توافق بیشتر بر «اعتماد» بنا شد تا «تضمین»، و نتیجه آن هم وضعیتی است که امروز شاهدیم؛ اروپا تعهداتش را انجام نداده و ایران دستاورد ملموسی ندارد.

🔹روحانی می‌افزاید: «باید با ۱+۴ مذاکره کنیم تا اسنپ‌بک از دستور خارج شود.» تجربه هشت سال گذشته نشان می‌دهد اتکا صرف به مذاکره با غرب، بدون ابزارهای بازدارنده و قدرت چانه‌زنی، نتیجه‌ای جز تکرار چرخه امتیازدهی ندارد. از جمله خروج یک‌جانبه آمریکا و درخواست اروپا برای فعال شدن مکانیزم ماشه؛ راه درست، نگاه متوازن به دنیا و تعامل فعال با متحدان شرقی است تا اهرم فشاری مؤثر بر غرب ایجاد شود.