🇮🇷🇵🇸 مکشوفات

مکانیسم مکانیسم ماشه ده سال پیش، سه شنبه 21مهر 94 وقتی علی اصغر زارعی به سمت مجلس میرفت فکرش را هم نمیکرد که مهمترین روز عمرش را میگذراند. امروز را نگاه نکنید که هر بچه ای مکانیسم ماشه را شنیده است، ده سال پیش عکس فریدون عباسی را کنار منتقدان چاپ کردند و…

ظریف دن کیشوت ما بود

ظریف یک ایدئالیست است که تصور میکرد حقوق بین الملل و قطعنامه شورای امنیت میتواند رفتار آمریکا را مهار کند:

آمریکا چاره ای ندارد نه اینکه علاقه باشد. ... آمریکا نیازمند قطعنامه شورای امنیت بود، ... این مبنای مقبولیتی جهانی دارد، یعنی واقعیت امر این است که بالاخره قاعده دارد. آمریکا نمی‌تواند این کار را بکند،...اطمینان می دهم آقای دکتر ایزدی.

فقط چند ماه بعد ترامپ با یک چرخش قلم از برجام خارج شد! تمام "قاعده" دنیای ظریف توهم بود.
او در مجلس گفت:

اطمینان میدهم زمانی که تحریم های شورای امنیت فرو بریزد تمام تحریمهای دیگر آمریکا جز تکه پاره ای از کاغذ نخواهد بود

حرفی که در جلسات کمیسیون هم تکرار کرد. آنطرف اوباما میگفت نگران قطعنامه نباشید، ساختار تحریم میماند. یعنی یکی از دوطرف ماجرا را برعکس فهمیده بود. نتیجه خیلی زود روشن شد: ما با برجام سه برابر تحریم شدیم! همان کاغذپاره های ظریف.
آمریکا فرصت را قاپید، قطعنامه ها را "موقت" کرد و تحریمهای خودش را "دائم". هم چماقی ساخت که ظریفها را میترساند و هم پیازی سه برابری در حلق ملت ایران. مکانیسم ماشه دقیقا برای جهان ظریف طراحی شده. امتیازات را داده و تحریم های اصلی را نگه داشته.

دن کیشوت پیرمردی بود که از بس کتابهای داستانی را خوانده بود، فکر میکرد شوالیه است. ظریف دن کیشوت زمان ما بود که در دنیای توهمی با آسیاب ها میجنگید. البته کتک هایش را ما خوردیم و سرمایه ما را خرج کرد. همانطور که دن کیشوت با زمانه خودش در جنگ بود و میخواست به عقب برگردد، جهان ظریف هم قاجاری بود. ماشه را میشود کنار امتیاز توتون و تنباکو گذاشت. او سالها تلاش کرد برای قدرت خارجی اعتمادسازی کند.
ماشه نشان دهنده یک خوش بینی ناباورانه به آمریکاست: ما که برجام را نقض نمیکنیم پس چرا نگران باشیم؟ ما تازه میخواهیم برحام 2 و 3 ببندیم.
چنین اعتمادی از "تحریم تقصیر ماست" بیرون می آید. سالها آمریکا را سفید کردند. میگفتند تقصیر "بیانیه خوانی" جلیلی و "ماجراجویی" سلیمانی است وگرنه آمریکا مرض ندارد. حالا اگر پسر خوبی شویم، چرا پدر ماشه را بکشد؟! بدیم بره.
اما پذیرش ماشه یک جنبه دیگر هم میتواند داشته باشد. ظریف 84 به البرادعی گفت:

بسیاری از نامزدهای ریاست جمهوری از شکست مذاکرات ما سود میبرند

حرفی که 93 هم در آمریکا گفت. همچنن 403 در داووس:

اگر امروز به جای پزشکیان، رئیس‌جمهور جلیلی داشتید، ممکن بود یک جنگ در منطقه داشته باشید.

او به راحتی رقابت داخلی را به میز خارجی می برد. تو گویی نماینده حزب غربگرایان است نه نماینده ایران. ظریفیسم در جایگاهی سوم می ایستد. 18 ماه پیش از ترور سران سپاه میگوید:

اگر پای ایران را به وسط معرکه جنگ بکشانند برای هیچکدام از مقام های حاکمیتی اتفاقی رخ نخواهد داد! بمب بر سر مردم ایران فرود می آید!

گویی اپوزوسیون حرف میزند. مواضع این روزهای روحانی را ببینید.
از این جایگاه اتفاقا مکانیسم ماشه چیز بدی نیست. اگر فکر کنیم در ایران کسانی هستند که میخواهند برجام را به هم بزنند پس یک چماق بالا سرشان لازم است. ماشه چیزی است که دست "ماجراجویان" ایران را می بندد، چیزی که میتواند کشتی یمن را برگرداند. ماشه میتواند ایران را "نرمال" کند. ماشه مسیر برجام 2 و 3 خواهد بود. مساله شخص و نیت نیست، تفکر است. ماشه نشان میدهد منافع غربگرایان به غرب نزدیک تر است تا ایران. این یعنی "جایگاه سوم".

ظریف نماد شده است، بت است، الگوست. ظریف نسخه های ریشو و کراواتی زیادی دارد. آنها بهترین سرمایه غرب هستند، میلیونها دلار صرفه جویی و بی نیاز از جاسوسی. رایگان شمشیر تو را بر گردن علی میگذارند. فقط کافیست در ذهنش بکاری "مذاکره مقدس است، گفتگو همیشه خوبست" دیگر میز را هم بمباران کنی آماده امتیازدهی نشسته است. کافیست در ذهنش بکاری "مذاکره جلوی جنگ را میگیرد" خودش میرود ته مانده داعش را با توافق آستانه نجات میدهد و چند سال بعد همانها سوریه و کمر محور مقاومت را میشکنند و جنگ را به ایران میکشند. کافیست در ذهنش بکاری دوران قدرت گذشته، ما با حقوق میتوانیم دنیا را نجات بدهیم، شورای امنیت مهمترین است، هر توافقی بهتر از توافق نکردن است، دنیا یعنی جهان غرب، ...

ظریف دن کیشوت ما بود، وامانده در گذشته، ناتوان از درک واقعیت، گله مند از محبوب نبودن، مقاوم برابر بیداری، سخنوری توانا، شیرافکن در روایت، آداب دان و البته ضعیف. اما مهمتر از دن کیشوت، سانچو پانزاست. همسفری که از توهم او آگاه بود ولی به سودای "حکومت جزیره" از دن کیشوت قهرمان میساخت. نگران سانچوها باشیم که ظریف را در راس نشاندند، او را باد کردند، قهرمان قلابی را قالب کردند و قهرمانان واقعی را تکه تکه و ماشه آفریدند تا به جزیره های قدرت برسند.
برجام عوایدی هم داشت اما آبنبات قبل از تجاوز به یاد کسی نمی ماند. کمدی برجام برای ما تراژدی شد.

✍ سلمان معمار