پس از بیست سال به زودی منتشر می‌شود....

📘 ملاقات در استانبول

نوشتهٔ مهدی فاتحی

«ملاقات در استانبول» واپسین رمان مهدی فاتحی است؛ داستانی درباره نسلی که نه ناجی دارد، نه وعده‌ای برای رهایی. این رمان، مرثیه‌ای است برای نسلی تبعیدی—حتی در خانهٔ خود—که در میان ویرانه‌های تاریخ و خیالات اجدادی، راهی به رهایی نمی‌یابند.

قهرمانان داستان، فرزندان مهاجرت، غربت و زخم‌های به‌جامانده از جنگ، تبعیدیان سرزمینی‌اند که دیگر قابل سکونت نیست—نه به دلیل ویرانی، بلکه به‌سبب انزوای مطلق و امیدهای فروریخته. روایت از استانبول آغاز می‌شود؛ مرز میان شرق و غرب، جایی که تبعید در آن نه مکان، که وضعیت زیستن است.

رمان، زبانی دارد شفاف و شوریده، با نثری شاعرانه، تلخ و پراحساس؛ سفری ذهنی و عاطفی از آبادان تا پاریس، از خاکستر سینما رکس تا خاکروبه‌های تاریخ، و از کودک مهاجر دیروز تا نویسنده‌ی تبعیدی امروز که کتابش را در شهری دیگر منتشر می‌کند—پاریس، همان شهر غریب آشنا برای نویسندگان بی‌بازگشت.

«ملاقات در استانبول» فقط یک رمان نیست؛ نوشته‌ای‌ است بر سنگ مزار یک نسل، پیامی در بطری از جزیره‌ای متروک برای آیندگان.


---

Meeting in Istanbul is the final novel of Mehdi Fatehi — a farewell to a generation that was born into exile, even in their own homeland. It is a requiem for those who no longer believe in salvation, for whom the promise of liberation is long gone.

Told through the haunting voice of memory and migration, this novel traces the steps of a generation left behind by history. A generation that carries the weight of wars they didn’t start, dreams they didn’t dream, and identities they never fully owned.
Set in Istanbul — the liminal city between East and West — this is not merely a geographical crossing but an existential threshold. Its characters are wanderers, children of displacement, seeking freedom only to find themselves entangled in deeper forms of exile.
The prose is lyrical, intimate, and bruised by longing. From the scorched cinemas of Abadan to the cafés of Paris, from the trauma of childhood to the silence of a writer in foreign lands, this is a novel about memory, loss, and the futility of return.

درباره میرزا رضای کرمانی

داستان مردی که با گوش بریده از بالای دار تکثیر شد

مهدی فاتحی

در نمایشنامه ' آدم آدم است' برشت گالی‌گی، مرد ساده دل روستایی از خانه بیرون می‌آید تا ماهی بخرد، بعد لباس نظامی می‌پوشد و سوداگری بی‌رحم می‌شود. ساده‌دل روستایی که جامعه او را به هیولا تبدیل می‌کند.

در تاریخ ایران قتل و کشتار و غارت شاهان و اطرافیان شاه فراوان است اما همه برای قدرت یا ثروت وارد این جنگ و خونریزی شده‌اند اما داستان میرزا رضای کرمانی به تراژدی‌های یونان می‌ماند. رعیتی که طغیان می‌کند و علیه خدایان می‌جنگد.
داستان زندگی و مرگ میرزا رضا کرمانی با یک گوش بریده بر بالای دار در تاریخ ایران منحصر به فرد است و رمانی است پر فراز و نشیب.
او آدم معمولی و روستایی بود که بعدها شال‌فروش شد. حاکم کرمان برای سرکشی‌اش او را شکنجه کرد و به کند و زنجیر کشید و نایب السلطنه در تهران چهارصد و پنجاه شال از او گرفت پولش را نداد وقتی با جرات شکایت به شاه برد گفتند چهارصد و پنجاه بار کتکش بزنید بعد پولش را بدهید تا رعیت حساب کار دستش بیاید.
وقتی به زندان افتاد دو سال در قزوین به کند و زنجیر کشیده شد( به گفته خودش مدتی هم او را به جای کس دیگری که پول داده بود و از زندان خارج شده بود حبس و شکنجه کردند) زن و فرزندش از شدت فقر و فلاکت او را رها کردند ..مستند نیست ولی قبل از زندان احتمالا برای استنطاقش شکنجه‌های زیادی شد جدا از داغ کردن خود محکوم با آهن داغ گاه بچه‌اش را هم جلوی چشم پدر و مادرش با آهن سرخ داغ می‌کردند تا محکومین اعتراف کنند( در دوره قاجار کودکان زیادی زیر این شکنجه‌ها می‌مردند یا علیل می‌شدند)
او آدم معمولی است که درونش از این همه فساد و آزار و اذیت انبار باروتی می‌شود و تصمیم می‌گیرد ابتدا حاکم تهران بعد صدراعظم را بکشد اما در این بین با سیدجمال اسدآبادی آشنا می‌شود که می‌گوید باید ریشه استبداد و پادشاهی را خشکاند چون همه چیز زیر سر حاکمان است. میرزا به اندیشه قتل بنیاد تمام این جور و ستم‌ها می‌افتد و می‌گوید اگر حاکمی بعد از پنجاه سال نتوانسته به وضعیت سر و سامان دهد بی‌کفایت است.
میرزا رضای کرمانی شخصیت نزدیک به شخصیت‌های آسیب دیده و پوچ داستایفسکی دارد. نگاهش به جهان مذهبی نیست و خودش را قهرمان نمی‌داند : یک بار زیر شکنجه‌ای میله آهنی را در شکمش فرو می‌کند تا خودکشی کند و در این بین به همه فحش می‌دهد اما جلویش را می‌گیرند و شکمش را بخیه می‌کنند. او بعد از کشتن ناصرالدین شاه فرار نمی‌کند به قصد مرگ آمده.؛کشتن و ترور شاه برایش انتقام از جهان است از فلاکتی که بنیانش را حاکمان فاسد گذاشته‌اند. مقصودش هرج و مرج نیست. همه چیز برایش پایان گرفته اما پر از خشم است. انسانی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد و تحقیر شده. او نه عضو فرقه یا گروهی بود نه ایدئولوژی داشت و نه از کسی پولی گرفته بود، حتی مرید سید جمال هم نبود هر چند که این چنین گفته‌اند. اسدآبادی او را وسیله تحقق افکارش می‌دانست اما میرزا رضا تصمیمش را همان موقعی گرفته بود که با پهلوی دریده و کند و زنجیر در زندان عذاب می‌کشید.
میرزا رضای کرمانی، رعیتی است که تاریخ ساز شد. ناصرالدین شاه را کشت و مسیر رهایی را بازتر کرد و سرعت بخشید. روی جلد کتاب ' تاریخ بیداری ایرانیان' ناظم الاسلام، عکس میرزا رضا کرمانی با لباسی مندرس،گوشی بریده و در زنجیر ثبت شده اما با چشم‌هایی مصمم. او بر سر دار گفت من آخرین نفر نیستم. جمله‌ای که تن حاکمان را می‌لرزاند. مظفرالدین شاه از اعدام او بر حذر بود. گفته‌اند در بازجویی‌هایی که از او می‌شد گاه همه چیز را به شوخی می‌گرفت و می‌گفت ما پنج نفر بودیم؛ من و سایه‌ام و این، و دستش را به خایه‌اش می‌گرفت.
میرزا رضای کرمانی سیمای مردم عادی است که قصد یک زندگی معمولی دارد. اما جامعه او را به طغیان وادار می‌کند. انسان معمولی که هر چند نمونه‌اش در تاریخ ثبت شده،کم است اما آخرین نبوده و نیست. گاهی او را می‌بینی که از کنارت عبور می‌کنند، گاهی پشت فرمانی نشسته‌ و با خود حرف می‌زند گاه روی ریل قطار و مترو می‌نشینند...انگار که بعد از گذران قرنی در حال کثیر شدن است. جنازه‌اش در میدان مشق تهران دو روز دوام آورد اما خودش در تهران تکثیر شده: انسانی زجر کشیده، ناامید، خسته و پر از خشم.


مهدی فاتحی

دلتنگی‌های آدمی را، باد ترانه‌ای می‌خواند
رویاهایش را آسمان پر ستاره نادیده می‌گیرد
و هر دانه‌ی برفی به اشکی ناریخته می‌ماند
سکوت سرشار از سخنان ناگفته است
از حرکات ناکرده
اعتراف به عشق‌های نهان
و شگفتی‌های بر زبان نیامده
در این سکوت حقیقت ما نهفته است
حقیقت تو و من
«بخشی از ترانه سکوت سرشار از ناگفته است از مارگوت بیکل»

نظامی گنجوی؛


تنها من و تو میان گلشن

من با تو نشسته گوش در گوش

با من تو کشیده نوش در نوش

در بر کشمت چو رود در چنگ

پنهان کنمت چو لعل در سنگ

گردم ز خمار نرگست مست

مستانه کشم به سنبلت دست

برهم شکنم شکنج گیسوت

تاگوش کشم کمان ابروت

با نار برت نشست گیرم

سیب زنخت به دست گیرم

گه نار ترا چو سیب سایم

گه سیب ترا چو نار خایم

گه زلف برافکنم به دوشت

گه حلقه برون کنم ز گوشت

گاه از قصبت صحیفه شویم

گه با رطبت بدیهه گویم

گه گرد گلت بنفشه کارم

گاهی ز بنفشه گل برآرم

گه در بر خود کنم نشستت

که نامه غم دهم به دستت

یار اکنون شو که عمر یار است

کار است به وقت و وقت کار است

فیلم ' زن و بچه'
#سعید_روستایی
سقوط از متعالی به مبتذل
لطفا کات آقای روستایی

سینماگری که شروع جدی داشت( 'ابد و یک روز' )، وارد فضای تریلر سازی و گیشه شد( متری شیش و نیم) و به جهنم ملودرام آبکی و سوپ اپرا سازی ارتجاعی ختم شد: فیلم اخر

مهدی فاتحی

کار آخر روستایی در همه ابعاد آنقدر ضعیف است که شک می‌کنی این همان کارگردان' برادران لیلا' و ' ابد و یک روز' است‌. قوت فیلمنامه و توانایی پرداخت شخصیت‌ها( به خصوص طبقه زیرمتوسط) در کارهای قبلیش، اینجا تبدیل به سوراخ بزرگ کل کار شده:
فیلمنامه:
ساختار روایت فیلم آنقدر سطحی و گذران طی می‌شود ابتدا فکر می‌کنی در حال تماشای یک ملودرام آبکی هستی( موفق هم هست) جلوتر متوجه می‌شوی فیلمساز اساسا فرق فیلمنامه سینمایی را از سریال سوپ اپرایی و ترکی نمی‌داند. چه در پیوند حوادث، چه شخصیت‌سازی و چه فواصل زمانی...
شروع کش‌دار، پراکندگی بی‌دلیل( پیگیری علیار و رفتنش به کمپ از مدرسه...) تغییر زاویه دیدهایی که تمامی شخصیت‌پردازی و تاثیرگذاری و قضاوت مخاطب را نابود می‌کند. سیاه و سفید شدن شخصیت‌ها و قابل پیش‌بینی شدن همه چیز. تحول شخصیت به دم‌دستی‌ترین و شعاری‌ترین شکل( ناظم و خواهر و مادر)

کارگردانی:
در دنیای ادا درآوردن و تصویرسازی وقتی می‌بینی کارگردان با استعداد هم ادایی می‌شود تاسف می‌خوری. از 'پیرپسر' کارگردان اصلاح‌طلبش هیچ توقعی نداری اما...
نماهای از بالا و قرارگرفتن شخصیت‌ها پشت نایلون و شیشه و...شلوغی بی‌دلیل و دکوپاژ و لوکیشنی خلاف حرف و رفتار شخصیت‌ها، سکانس‌هایی بدون هیچ کارکرد شخصیت‌سازی یا فضاسازی یا روایت صرفا جهت ادا در فیلم فراوان است. بازیگران فیلم، یکی از یکی بدترند فقط پورشیرازی بعد از بی‌آبرویی ' پیرپسر' اینجا در همان نقش کمی آبرو خرید. پریناز ایزدیار نشان داد بیشتر به کار عکاسی و مدل می‌خورد و تنها در نقش گریه‌کن سر قبر خوب است.

محتوی: ارتجاعی و ضد زن

وقتی سراغ تریلر و ملودرام بروی، وقتی سواد فیلم باشد اما کتاب نه، به راحتی به ورطه ابتذال و ارتجاع سقوط می‌کنی. وقتی می‌خواهی دوباره فیلمی درباره جهان مرد سالار بسازی و خودت را تکرار کنی
(برادران لیلا عالی بود) یکی از ضدزن‌ترین فیلم‌های یک دهه اخیر بعد از سینمای ارتجاعی کیمیایی را می‌سازی:

زنی که منطق غلطی دارد، تمام تصمیماتش احساسی است، نیاز به سرپرست دارد، زنانی که به دنبال شوهند( مرد باشد هر چه باشد عیاش کاهبردار..) همراهی زنان در ادامه این ضعف( مادر وخواهر، بدون هیچ منطق روایی یا اخلاقی)
و در نهایت پایان بندی فیلم که نشان می‌دهند این زن تنها در امر بچه‌داری چیزی سرش می شود وگرنه به هیچ کاری نمی‌آید و در هر کاری گند میزند و توقعات بی‌جایی دارد.
در کلیت، فیلمی که قرار بود در آن زنی آسیب ببیند و از مخاطب برایش اشک بگیرد به ضدخودش تبدیل می‌شود: شایسته بیش از این نبود و نیست: ضد زن و زنانگی
#مهدی_فاتحی

#مهدی_فاتحی
#ملاقات_در_استانبول
#نشر_ناکجا

در ' غریبه و مه' بهرام بیضایی، شبی مردم سیاه‌پوش زنجیر به کمر می‌زنند و راوی می‌گوید:
' دنیای غریبی شده، قایق بی سرنشین به ساحل می‌آید، سر شب سایه‌ها جلوی راه‌مان را می‌بندند،مردگان برگشته‌اند، گرگ گرسنه به ما حمله کرده، همه چیز در حال نابودی است،راه نجاتی نیست، تنها کاری که می‌شود کرد
عزاداری است.'

فخرالدین اسعد گرگانی: در وصف معشوق مرد در ادبیات
...
چو روز رام شاهنشاه کشور

نبرد آراست با گردان لشکر

سرایش پر ستاره گشت و پر ماه

ز بس خوبان و سالاران در گاه

همه طبعی چو خسرو بود با کام

همه دستی چو نرگس بود با جام

ز جام می همی بارید شادی

چو از مستی جوانمردی و رادی

سپهداران و سالاران لشکر

یکایک همچو مه بودند و اختر

دریشان آفتابی بود رامین

دو چشم از نرگس و عارض ز نسرین

دو زلف انگور و رخ چون آب آنگور

غلام هر دو گشته مشک و کافور

به بالا همچو سرو جویباری

فراز سرو باغ نوبهاری

دلش تنگ و دهان تنگ و میان تنگ

ز دلتنگی شده بر وی جهان تنگ

به بزم اندر نشسته با می و رود

به سان غرقهٔ افتاده در رود

ز عشق و جام می او را دو مستی

ز مستی و ز هجرانش دو سستی

رخ از مستی بسان زرّ دَرتاب

دل از سستی بسان خفته در خواب

به چشم اندر چو باده روی دلبر

به مغز اندر چو ریحان بوی دلبر

از زنانگی و قدرت تا عرفان زدگی و حذف زنان

مقایسه تطبیقی بین سه اثر عاشقانه در ادبیات کلاسیک ایران
ویس و رامین: اسعد گرگانی
خسرو و شیرین: نظامی
یوسف و زلیخا: جامی



چهار فایل صوتی که به ترتیب باید گوش سپرد.
(این کار پیش از این برای سایت ادبی آماده شده بود.)

مهدی فاتحی

رمان 'جنون دو نفره' پس از دو دهه از تیغ سانسور گذر کرد و بدون کم و کاستی منتشر شد.
این رمان سال ۸۶ از طریق نشر چشمه با نام 'ورق‌بازها' به وزارت فرهنگ رفت و رد شد. در این حدود دو دهه این رمان بارها در خارج و داخل کشور به طور محدود منتشر شده بود و مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود. پس از آن حدود چهار سال پیش ترجمه انگلیسی آن نیز به نامThe Card Player در ایران و دیگر کشورها منتشر گردید.
این رمان به زودی توسط نشر هفت‌اقلیم منتشر خواهد شد و در قفسه کتابخانه‌ها قرار خواهد گرفت.
پیش از این از سال ۸۲ تا به امروز کتاب‌های زیادی در عرصه داستان کوتاه، رمان، نقد و ترجمه و مقاله از مهدی فاتحی منتشر شده است:

رمان:

ملاقات در استانبول
ورق‌بازها
سیگارپیچ
زوزه
دورگه

داستان کوتاه:

مردم عادی زندگی معمولی
شلیک به پیانیست

مجموعه شش جلدی کتاب کودک:
‎شب هزار و دوم

نقد:
‎درباره ادبیات

ترجمه:
‎ خاطره‌ای از کریسمس نوشته ترومن کاپوتی
‎ داستان نویسی نوین نوشته دیمون نایت

مقالات:
می‌نوشیدن ایرانیان

مصاحبه با تاریخ
در دست انتشار
...................

@نشر_هفت_اقلیم
#مهدی_فاتحی

آن‌ها در دوستی ابدی خود، بذر یک جهان جدید و رابطۀ انسانی دیگر را پرورش می‌دادند؛ رابطه‌ای عمیق‌تر از خون، پول و احتیاج؛ رابطه‌ای عمیق‌تر از عشق. چنان عمیق که بی‌عشق است و در انتهای وجودشان پنهان شده.
برای بنیان گذاشتن نطفۀ جدید چنین جهانی، کشتاری وحشیانه نیاز است تا دنیای جدید ساخته شود و چشم‌اندازی جدید پدید آید.