دلتنگی‌های آدمی را، باد ترانه‌ای می‌خواند
رویاهایش را آسمان پر ستاره نادیده می‌گیرد
و هر دانه‌ی برفی به اشکی ناریخته می‌ماند
سکوت سرشار از سخنان ناگفته است
از حرکات ناکرده
اعتراف به عشق‌های نهان
و شگفتی‌های بر زبان نیامده
در این سکوت حقیقت ما نهفته است
حقیقت تو و من
«بخشی از ترانه سکوت سرشار از ناگفته است از مارگوت بیکل»

نظامی گنجوی؛


تنها من و تو میان گلشن

من با تو نشسته گوش در گوش

با من تو کشیده نوش در نوش

در بر کشمت چو رود در چنگ

پنهان کنمت چو لعل در سنگ

گردم ز خمار نرگست مست

مستانه کشم به سنبلت دست

برهم شکنم شکنج گیسوت

تاگوش کشم کمان ابروت

با نار برت نشست گیرم

سیب زنخت به دست گیرم

گه نار ترا چو سیب سایم

گه سیب ترا چو نار خایم

گه زلف برافکنم به دوشت

گه حلقه برون کنم ز گوشت

گاه از قصبت صحیفه شویم

گه با رطبت بدیهه گویم

گه گرد گلت بنفشه کارم

گاهی ز بنفشه گل برآرم

گه در بر خود کنم نشستت

که نامه غم دهم به دستت

یار اکنون شو که عمر یار است

کار است به وقت و وقت کار است

فیلم ' زن و بچه'
#سعید_روستایی
سقوط از متعالی به مبتذل
لطفا کات آقای روستایی

سینماگری که شروع جدی داشت( 'ابد و یک روز' )، وارد فضای تریلر سازی و گیشه شد( متری شیش و نیم) و به جهنم ملودرام آبکی و سوپ اپرا سازی ارتجاعی ختم شد: فیلم اخر

مهدی فاتحی

کار آخر روستایی در همه ابعاد آنقدر ضعیف است که شک می‌کنی این همان کارگردان' برادران لیلا' و ' ابد و یک روز' است‌. قوت فیلمنامه و توانایی پرداخت شخصیت‌ها( به خصوص طبقه زیرمتوسط) در کارهای قبلیش، اینجا تبدیل به سوراخ بزرگ کل کار شده:
فیلمنامه:
ساختار روایت فیلم آنقدر سطحی و گذران طی می‌شود ابتدا فکر می‌کنی در حال تماشای یک ملودرام آبکی هستی( موفق هم هست) جلوتر متوجه می‌شوی فیلمساز اساسا فرق فیلمنامه سینمایی را از سریال سوپ اپرایی و ترکی نمی‌داند. چه در پیوند حوادث، چه شخصیت‌سازی و چه فواصل زمانی...
شروع کش‌دار، پراکندگی بی‌دلیل( پیگیری علیار و رفتنش به کمپ از مدرسه...) تغییر زاویه دیدهایی که تمامی شخصیت‌پردازی و تاثیرگذاری و قضاوت مخاطب را نابود می‌کند. سیاه و سفید شدن شخصیت‌ها و قابل پیش‌بینی شدن همه چیز. تحول شخصیت به دم‌دستی‌ترین و شعاری‌ترین شکل( ناظم و خواهر و مادر)

کارگردانی:
در دنیای ادا درآوردن و تصویرسازی وقتی می‌بینی کارگردان با استعداد هم ادایی می‌شود تاسف می‌خوری. از 'پیرپسر' کارگردان اصلاح‌طلبش هیچ توقعی نداری اما...
نماهای از بالا و قرارگرفتن شخصیت‌ها پشت نایلون و شیشه و...شلوغی بی‌دلیل و دکوپاژ و لوکیشنی خلاف حرف و رفتار شخصیت‌ها، سکانس‌هایی بدون هیچ کارکرد شخصیت‌سازی یا فضاسازی یا روایت صرفا جهت ادا در فیلم فراوان است. بازیگران فیلم، یکی از یکی بدترند فقط پورشیرازی بعد از بی‌آبرویی ' پیرپسر' اینجا در همان نقش کمی آبرو خرید. پریناز ایزدیار نشان داد بیشتر به کار عکاسی و مدل می‌خورد و تنها در نقش گریه‌کن سر قبر خوب است.

محتوی: ارتجاعی و ضد زن

وقتی سراغ تریلر و ملودرام بروی، وقتی سواد فیلم باشد اما کتاب نه، به راحتی به ورطه ابتذال و ارتجاع سقوط می‌کنی. وقتی می‌خواهی دوباره فیلمی درباره جهان مرد سالار بسازی و خودت را تکرار کنی
(برادران لیلا عالی بود) یکی از ضدزن‌ترین فیلم‌های یک دهه اخیر بعد از سینمای ارتجاعی کیمیایی را می‌سازی:

زنی که منطق غلطی دارد، تمام تصمیماتش احساسی است، نیاز به سرپرست دارد، زنانی که به دنبال شوهند( مرد باشد هر چه باشد عیاش کاهبردار..) همراهی زنان در ادامه این ضعف( مادر وخواهر، بدون هیچ منطق روایی یا اخلاقی)
و در نهایت پایان بندی فیلم که نشان می‌دهند این زن تنها در امر بچه‌داری چیزی سرش می شود وگرنه به هیچ کاری نمی‌آید و در هر کاری گند میزند و توقعات بی‌جایی دارد.
در کلیت، فیلمی که قرار بود در آن زنی آسیب ببیند و از مخاطب برایش اشک بگیرد به ضدخودش تبدیل می‌شود: شایسته بیش از این نبود و نیست: ضد زن و زنانگی
#مهدی_فاتحی

#مهدی_فاتحی
#ملاقات_در_استانبول
#نشر_ناکجا

در ' غریبه و مه' بهرام بیضایی، شبی مردم سیاه‌پوش زنجیر به کمر می‌زنند و راوی می‌گوید:
' دنیای غریبی شده، قایق بی سرنشین به ساحل می‌آید، سر شب سایه‌ها جلوی راه‌مان را می‌بندند،مردگان برگشته‌اند، گرگ گرسنه به ما حمله کرده، همه چیز در حال نابودی است،راه نجاتی نیست، تنها کاری که می‌شود کرد
عزاداری است.'

فخرالدین اسعد گرگانی: در وصف معشوق مرد در ادبیات
...
چو روز رام شاهنشاه کشور

نبرد آراست با گردان لشکر

سرایش پر ستاره گشت و پر ماه

ز بس خوبان و سالاران در گاه

همه طبعی چو خسرو بود با کام

همه دستی چو نرگس بود با جام

ز جام می همی بارید شادی

چو از مستی جوانمردی و رادی

سپهداران و سالاران لشکر

یکایک همچو مه بودند و اختر

دریشان آفتابی بود رامین

دو چشم از نرگس و عارض ز نسرین

دو زلف انگور و رخ چون آب آنگور

غلام هر دو گشته مشک و کافور

به بالا همچو سرو جویباری

فراز سرو باغ نوبهاری

دلش تنگ و دهان تنگ و میان تنگ

ز دلتنگی شده بر وی جهان تنگ

به بزم اندر نشسته با می و رود

به سان غرقهٔ افتاده در رود

ز عشق و جام می او را دو مستی

ز مستی و ز هجرانش دو سستی

رخ از مستی بسان زرّ دَرتاب

دل از سستی بسان خفته در خواب

به چشم اندر چو باده روی دلبر

به مغز اندر چو ریحان بوی دلبر

از زنانگی و قدرت تا عرفان زدگی و حذف زنان

مقایسه تطبیقی بین سه اثر عاشقانه در ادبیات کلاسیک ایران
ویس و رامین: اسعد گرگانی
خسرو و شیرین: نظامی
یوسف و زلیخا: جامی



چهار فایل صوتی که به ترتیب باید گوش سپرد.
(این کار پیش از این برای سایت ادبی آماده شده بود.)

مهدی فاتحی

رمان 'جنون دو نفره' پس از دو دهه از تیغ سانسور گذر کرد و بدون کم و کاستی منتشر شد.
این رمان سال ۸۶ از طریق نشر چشمه با نام 'ورق‌بازها' به وزارت فرهنگ رفت و رد شد. در این حدود دو دهه این رمان بارها در خارج و داخل کشور به طور محدود منتشر شده بود و مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود. پس از آن حدود چهار سال پیش ترجمه انگلیسی آن نیز به نامThe Card Player در ایران و دیگر کشورها منتشر گردید.
این رمان به زودی توسط نشر هفت‌اقلیم منتشر خواهد شد و در قفسه کتابخانه‌ها قرار خواهد گرفت.
پیش از این از سال ۸۲ تا به امروز کتاب‌های زیادی در عرصه داستان کوتاه، رمان، نقد و ترجمه و مقاله از مهدی فاتحی منتشر شده است:

رمان:

ملاقات در استانبول
ورق‌بازها
سیگارپیچ
زوزه
دورگه

داستان کوتاه:

مردم عادی زندگی معمولی
شلیک به پیانیست

مجموعه شش جلدی کتاب کودک:
‎شب هزار و دوم

نقد:
‎درباره ادبیات

ترجمه:
‎ خاطره‌ای از کریسمس نوشته ترومن کاپوتی
‎ داستان نویسی نوین نوشته دیمون نایت

مقالات:
می‌نوشیدن ایرانیان

مصاحبه با تاریخ
در دست انتشار
...................

@نشر_هفت_اقلیم
#مهدی_فاتحی

آن‌ها در دوستی ابدی خود، بذر یک جهان جدید و رابطۀ انسانی دیگر را پرورش می‌دادند؛ رابطه‌ای عمیق‌تر از خون، پول و احتیاج؛ رابطه‌ای عمیق‌تر از عشق. چنان عمیق که بی‌عشق است و در انتهای وجودشان پنهان شده.
برای بنیان گذاشتن نطفۀ جدید چنین جهانی، کشتاری وحشیانه نیاز است تا دنیای جدید ساخته شود و چشم‌اندازی جدید پدید آید.

گذشته چون غولی مرده پیکر خود را روی زمان انداخته. مثل انسانی که محکوم شود تا تمام نیرو و قدرت خود را صرف کشاندن لاشه سنگینی بر دوشش کند و تا آخر عمر به این طرف و آن طرف ببرد. تنها وقتی بتوان آن غولِ پیر مرده را خاک کرد سبک می شویم وگرنه برای همیشه برده مرگ و مردگان و گذشته_مان خواهیم بود.

#نشر_ناکجا
#ملاقات_در_استانبول
#مهدی_فاتحی

نکاتی چند از تاریخ ایران:
ساسانیان، اعراب ساسانی، قدرت گرفتن اعراب

مهدی فاتحی

عکس: سکه‌ای ساسانی در دوران قدرت گرفتن اعراب و اسلامی شدن امپراطوری ساسانی

نکاتی چند از تاریخ ایران:
ساسانیان، اعراب و گسترش اسلام

اولین نکته‌ای که نباید فراموش کنیم این است که بخش بزرگی از منطقه‌ای که تحت سیطره خاندان ساسانی قرار دارد به نام امپراطوری ساسانی خطاب می‌شود و چیزی به نام ایران( یا محوریت ایران یا ایران امروزی) در آن زمان معنا نداشت. و نکته بعد این که دین زرتشت در بخشی از این مناطق گسترده بود و دین در آن زمان به معنای حاکمیت و ایجاب و امر به معروف امروزی نبود نوعی اصول برای زندگی بود حالا هر چه. در واقع یک ایدئولوژی کامل نبود بعدها به آن شکل دادند.

امپراطوری ساسانی در آن زمان از حدود عربستان امروزی و مصر تا افغانستان و گرجستان و نزدیک ترکیه امتداد داشت تمام این منطقه متعلق به امپراطوری بود و مناطقی که خراجگزار و مالیات دهنده بودند اما استقلال کلی برای خود داشتند( نوعی فدراسیون امروزی)
آن طرف شبه جزیره عربستان و از شمال حدود گرجستان و ارمنستان بخشی از امپراطوری روم به حساب می‌امد. بر این اساس عرب‌نشینان یا عرب‌زبانان امپراطوری ساسانی( حدود یمن و عربستان امروز) در واقع بخشی از امپراطوری ساسانی( و البته در دوره هخامنشی هم ساتراپ نشین بوده‌اند) و بسیاری از آنها وفاداران و جنگجویان و مرزداران این امپراطوری بوده‌اند.

در دوره امپراطوری ساسانی ( همینطور هخامنشی که برایش ملت رگ‌گردن باد می‌کنند) مکتوبات و آثار هنری و نمایشی و خلاقانه نداریم تنها کنده‌کاری روی سنگ‌ها و مجسمه‌هایی که بیشتر کار اسرای بیرون از امپراطوری بود( مثل یونانیان یا ارمنی‌ها.. حتی خود تخت جمشید در دوره هخامنشی) تمام آنچه امروز از مکتوبات آن دوره که بیشتر اندرز و متون زرتشتی است بعد از حکومت اعراب، یا بخش شرقی ساسانی، و فراگیری دین اسلام نوشته شده است)

امپراطوری ساسانی با سیستم مرکزنشین اداره نمی‌شد و هر منطقه استقلال و حتی شاه خود را داشت( به همین خاطر اردشیر خود را شاه شاهان یا شاهنشاه نامید و بعدا رواج یافت) و به امپراطور خراج می‌دادند. به همین خاطر قیام‌ها و قبیله‌های داخلی و قدرت گرفتن هر کدام در داخل خیلی به بخش مرکزی مربوط نمی‌شد.

بعد از جنگ‌های مداوم خسرو پرویز با روم و اختلافات در دربار تیسفون و اعدام او و مرگ پسرش، بخش‌های زیادی از این امپراطوری رها شد؛ از شرق تا غرب. در بخش شرقی امپراطوری ساسانی( در نظر بگیرید ایران امروزی و خوزستان) قبایل عرب با هم در افتادند و با دین جدیدی توانستند اتحاد و تسلطی در مرز شرقی ایجاد کنند. یثربی‌ها از جنگجویان ساسانی بودند و بخشی از آنها از نسل اسپهبدانی بودند که از غرب و میانه برای جنگ‌های مرزی فرستاده شده بودند.

در خلا قدرت ساسانی در حدود سال ۶۳۰ میلادی بسیاری از بخش‌ها بخصوص مرز روم( اعراب) توانستند در نبود حاکمیت و خالی شدن تیسفون استقلال بیشتری پیدا کنند و از قبایل دور و اطراف بخواهند مناسبات و مالیات و...به جای پرداخت به رومی‌ها به آنها بدهند (پادشاهی ساسانی که ضعیف و به هم ریخته بود و رومی‌ها هم با هراکلیوس و اختلافات زیاد از آنها ضعیف‌تر و بی‌ثبات‌تر بودند)
به این ترتیب جنگجویان آن منطقه توانستند به راحتی با جنگ و ...مناطق اطراف را به خود جلب کنند تا سوریه و عراق و مصر امروزی( این خط‌کشی‌ها وجود نداشت این کشور سازی‌ها و ملت سازی صد سال قدمت دارد. آن موقع فقط قبیله و حاکمیت و خراج مهم بود) با خود همراه کنند.
( نام‌گذاری عصر پیش‌از اسلام به جاهلیت بیشتر توسط خود مسلمین صورت گرفته و به نوعی تعریف از خود بود.)

بعد از این همراهی اعراب منطقه تحت سلطه خود را از آن هم بیشتر گسترش دادند و به تیسفون نزدیک‌تر شدند ( در نبود قدرت مرکزی در دو طرف: ساسانی و بیزانس) فراموش نکنید که این گسترش به سمت بخش غربی امپراطوری ساسانی یعنی حدود ایران امروزی و افغانستان صدها سال طول کشید چرا که بعد از نابودی سلسله ساسانی و مرگ یزدگرد و فرار پسرش به چین هر مکان کما‌فی‌السابق امورات خود را می‌گذراند.
به واقع استقرار خلیفه و حاکمیت این امپراطوری این بار از شرق به غرب نوعی امتداد سلسله‌های حاکمیتی در این منطقه است( اشکانیان، ساسانی، خلفا)

در این بین دین اسلام به خصوص در حین حرکت از شرق به غرب به خاطر فراگیری با ادیان زرتشتی و مانوی ادغام شد و مذهب شیعه‌ که با این بخش از منطقه زرتشتی ساسانی نزدیک‌تر بود فراگیر شد. مذهبی که در دوران آل‌بویه قدرت گرفت و سراغ خلیفه هم رفت.

در این دوره تمام امور اداری و مالیات‌گیری و حکومت‌داری به همان شیوه سابق ساسانیان ادامه داشت.
زبان رایج نیز کمافی‌السابق بود کسی هم اجبار یا فشار یا مقاومتی در زبان نداشت یعنی درکی هم نبود.اما به خاطر ورود سرداران و جنگجویان عرب ( این بار از شرق امپراطوری به غرب) بخشی از مکاتبات اداری به زبان عربی مرقوم می‌شد تا جایی که زبان عربی در تمام منطقه تحت سلطه خلیفه و پایتختش دمشق و بغداد، زبان علم و اندیشه و کتابت شد.