Forwarded from Mehdi Fatehi
شایان همچنین بی‌زمانی و بی‌مکانی اثر را از ویژگی‌های آن دانست. هرچند بخش‌هایی از داستان در تهران می‌گذرد و شخصیت در جایی از رمان به اندونزی می‌رود، اما به گفته او، فضای وهم و خیال و نگاه راوی اجازه نمی‌دهد هیچ مکان و رویدادی کاملاً در شکل حقیقت بیرونی تثبیت شود.
او فضای رمان را با برخی فیلم‌ها و رمان‌های وهم‌آلود معاصر و وضعیت‌های آخرالزمانی مقایسه کرد و گفت بسیاری از حوادثی که در رمان با لحنی رئال و خونسرد روایت می‌شوند، برای او یادآور تجربه موشک‌باران تهران در دوران کودکی و همچنین مصائب دوران کرونا بوده‌اند.
شایان در پایان، «به خاطر یک نخ سیگار» را رمانی تلخ اما خواندنی توصیف کرد؛ اثری که به اعتقاد او حاصل رنج و عرق‌ریزان نویسنده است، به‌ویژه در دوره‌ای که آثار سطحی و ساده‌انگارانه به شهرت می‌رسند. او با اشاره به این دیدگاه ویرجینیا وولف که صداقت ستون فقرات نویسنده است، صداقت فاتحی در مواجهه با وقایع را از نقاط قوت اثر دانست.
او همچنین طراحی جلد اکسپرسیونیستی کتاب، اثر حمید فاتح، و هماهنگی آن با فضای اکسپرسیونیستی رمان را اقدامی ارزشمند از سوی نشر هفت اقلیم هنر دانست.
سعید ذهنی: رمان را بیشتر از آنکه خواندم، تجربه کردم
سعید ذهنی، آهنگساز و کارگردان تئاتر، سخنان خود را با تأکید بر اینکه منتقد ادبی نیست آغاز کرد و گفت «به خاطر یک نخ سیگار» را از منظر یک آهنگساز و کارگردان تئاتر خوانده است؛ کسی که جهان را با ریتم، صدا، سکوت، نور، حرکت و میزانسن تجربه می‌کند.
او گفت هنگام خواندن رمان، بیشتر احساس کرده وارد یک فیلم شده است؛ فیلمی که قاب‌هایش او را به یاد جهان دیوید لینچ می‌اندازد؛ جهانی که در آن مرز خواب و بیداری، واقعیت و وهم، پیوسته جابه‌جا می‌شود.
به گفته ذهنی، شخصیت‌ها جهان را از زاویه دید خود تجربه می‌کنند و خواننده را نیز به همان جهان می‌برند؛ نه برای اینکه حقیقت را پیدا کند، بلکه برای اینکه آن را تجربه کند.
ذهنی با مقایسه رمان با تئاتر گفت در این اثر نیز آنچه دیده نمی‌شود، گاه مهم‌تر از چیزی است که دیده می‌شود. ناگفته‌ها، سکوت‌ها، فاصله‌ها و حتی تاریکی بخشی از روایت‌اند و نویسنده با توضیح ندادن همه‌چیز، به خواننده اعتماد می‌کند.
او فضا را در این رمان نه صرفاً پس‌زمینه، بلکه شخصیتی مستقل دانست و گفت گاهی احساس کرده شخصیت‌ها در دل تاریکی حرکت نمی‌کنند، بلکه خود تاریکی است که آن‌ها را با خود حرکت می‌دهد.
ذهنی دو شخصیت مرد کافه‌دار و آران را از شخصیت‌هایی دانست که بیش از همه در ذهنش مانده‌اند؛ شخصیت‌هایی که به اعتقاد او می‌توان آن‌ها را دو وجه از یک شخصیت دانست و پس از پایان کتاب نیز همراه خواننده باقی می‌مانند.
این آهنگساز و کارگردان، روایت رمان را به یک قطعه موسیقی با ساختاری شبیه «عربسک» تشبیه کرد؛ روایتی که بازمی‌گردد و هر بار که بازمی‌گردد، لایه‌ای تازه از جهان داستان را آشکار می‌کند. او گفت پس از بستن کتاب، بیش از داستان، «اتمسفر» آن در ذهنش باقی مانده است.
ذهنی در پایان گفت برخی آثار را نمی‌توان فقط خواند، بلکه باید در آن‌ها زندگی کرد و «به خاطر یک نخ سیگار» برای او از همین جنس است؛ اثری که تجربه‌ای سینمایی، نمایشی و موسیقایی را در قالب رمان به وجود آورده است.
مسعود بربر: موفقیت رمان در تنیدگی فرم و محتواست
مسعود بربر، نویسنده و منتقد، در بخش پایانی نشست، با تأکید بر اهمیت «به خاطر یک نخ سیگار» در ادبیات معاصر گفت می‌خواهد از چرایی اهمیت این رمان سخن بگوید.
او چهار رکن را برای داستان برشمرد: جهان، شخصیت، حادثه و شیوه روایت حادثه. به اعتقاد بربر، بسیاری از آثار خوب ادبیات فارسی تنها در یکی از این ارکان موفق‌اند، اما «به خاطر یک نخ سیگار» در هر چهار زمینه حرفی برای گفتن دارد.
بربر یکی از چالش‌های داستان‌نویسی معاصر را بی‌توجهی به «مکان» دانست و گفت در بسیاری از آثار، تمرکز اصلی بر فرم و زمان است، در حالی که این رمان توجه ویژه‌ای به مکان دارد. جابه‌جایی‌های مکانی، مکان‌زدودگی و تنوع مکان‌ها در اثر، به گفته او، با مهارت انجام شده و بر شخصیت‌ها تأثیر می‌گذارد.
او شخصیت‌پردازی رمان را نیز پیچیده و چندوجهی توصیف کرد و گفت تجربه‌ای که شخصیت در طول داستان از سر می‌گذراند، چنان دهشتناک و در عین حال جذاب و تأثیرگذار است که تنها از طریق تجربه خواندن می‌توان ابعاد مختلف آن را دریافت.
بربر در ادامه به دو جریان در تاریخ داستان‌نویسی ایران اشاره کرد: جریانی در دهه‌های سی و چهل که بیش از فرم و تکنیک، بر ترویج تفکری خاص تأکید داشت و در مقابل، جریانی که بعدها در واکنش به آن شکل گرفت و گاه پیچیدگی و فرم را به هدفی مستقل تبدیل کرد؛ آثاری که به اعتقاد او هیچ‌کدام ماندگار نشدند.
بربر در ادامه گفت: «مهدی فاتحی با تجربه‌ای که از ادبیات پیش از خود دارد، رمانی نوشته که در هر دو سوی محتوا و فرم، موفق و پذیرفتنی است.»
او فضای رمان را با برخی فیلم‌ها و رمان‌های وهم‌آلود معاصر و وضعیت‌های آخرالزمانی مقایسه کرد و گفت بسیاری از حوادثی که در رمان با لحنی رئال و خونسرد روایت می‌شوند، برای او یادآور تجربه موشک‌باران تهران در دوران کودکی و همچنین مصائب دوران کرونا بوده‌اند.
شایان در پایان، «به خاطر یک نخ سیگار» را رمانی تلخ اما خواندنی توصیف کرد؛ اثری که به اعتقاد او حاصل رنج و عرق‌ریزان نویسنده است، به‌ویژه در دوره‌ای که آثار سطحی و ساده‌انگارانه به شهرت می‌رسند. او با اشاره به این دیدگاه ویرجینیا وولف که صداقت ستون فقرات نویسنده است، صداقت فاتحی در مواجهه با وقایع را از نقاط قوت اثر دانست.
او همچنین طراحی جلد اکسپرسیونیستی کتاب، اثر حمید فاتح، و هماهنگی آن با فضای اکسپرسیونیستی رمان را اقدامی ارزشمند از سوی نشر هفت اقلیم هنر دانست.
سعید ذهنی: رمان را بیشتر از آنکه خواندم، تجربه کردم
سعید ذهنی، آهنگساز و کارگردان تئاتر، سخنان خود را با تأکید بر اینکه منتقد ادبی نیست آغاز کرد و گفت «به خاطر یک نخ سیگار» را از منظر یک آهنگساز و کارگردان تئاتر خوانده است؛ کسی که جهان را با ریتم، صدا، سکوت، نور، حرکت و میزانسن تجربه می‌کند.
او گفت هنگام خواندن رمان، بیشتر احساس کرده وارد یک فیلم شده است؛ فیلمی که قاب‌هایش او را به یاد جهان دیوید لینچ می‌اندازد؛ جهانی که در آن مرز خواب و بیداری، واقعیت و وهم، پیوسته جابه‌جا می‌شود.
به گفته ذهنی، شخصیت‌ها جهان را از زاویه دید خود تجربه می‌کنند و خواننده را نیز به همان جهان می‌برند؛ نه برای اینکه حقیقت را پیدا کند، بلکه برای اینکه آن را تجربه کند.
ذهنی با مقایسه رمان با تئاتر گفت در این اثر نیز آنچه دیده نمی‌شود، گاه مهم‌تر از چیزی است که دیده می‌شود. ناگفته‌ها، سکوت‌ها، فاصله‌ها و حتی تاریکی بخشی از روایت‌اند و نویسنده با توضیح ندادن همه‌چیز، به خواننده اعتماد می‌کند.
او فضا را در این رمان نه صرفاً پس‌زمینه، بلکه شخصیتی مستقل دانست و گفت گاهی احساس کرده شخصیت‌ها در دل تاریکی حرکت نمی‌کنند، بلکه خود تاریکی است که آن‌ها را با خود حرکت می‌دهد.
ذهنی دو شخصیت مرد کافه‌دار و آران را از شخصیت‌هایی دانست که بیش از همه در ذهنش مانده‌اند؛ شخصیت‌هایی که به اعتقاد او می‌توان آن‌ها را دو وجه از یک شخصیت دانست و پس از پایان کتاب نیز همراه خواننده باقی می‌مانند.
این آهنگساز و کارگردان، روایت رمان را به یک قطعه موسیقی با ساختاری شبیه «عربسک» تشبیه کرد؛ روایتی که بازمی‌گردد و هر بار که بازمی‌گردد، لایه‌ای تازه از جهان داستان را آشکار می‌کند. او گفت پس از بستن کتاب، بیش از داستان، «اتمسفر» آن در ذهنش باقی مانده است.
ذهنی در پایان گفت برخی آثار را نمی‌توان فقط خواند، بلکه باید در آن‌ها زندگی کرد و «به خاطر یک نخ سیگار» برای او از همین جنس است؛ اثری که تجربه‌ای سینمایی، نمایشی و موسیقایی را در قالب رمان به وجود آورده است.
مسعود بربر: موفقیت رمان در تنیدگی فرم و محتواست
مسعود بربر، نویسنده و منتقد، در بخش پایانی نشست، با تأکید بر اهمیت «به خاطر یک نخ سیگار» در ادبیات معاصر گفت می‌خواهد از چرایی اهمیت این رمان سخن بگوید.
او چهار رکن را برای داستان برشمرد: جهان، شخصیت، حادثه و شیوه روایت حادثه. به اعتقاد بربر، بسیاری از آثار خوب ادبیات فارسی تنها در یکی از این ارکان موفق‌اند، اما «به خاطر یک نخ سیگار» در هر چهار زمینه حرفی برای گفتن دارد.
بربر یکی از چالش‌های داستان‌نویسی معاصر را بی‌توجهی به «مکان» دانست و گفت در بسیاری از آثار، تمرکز اصلی بر فرم و زمان است، در حالی که این رمان توجه ویژه‌ای به مکان دارد. جابه‌جایی‌های مکانی، مکان‌زدودگی و تنوع مکان‌ها در اثر، به گفته او، با مهارت انجام شده و بر شخصیت‌ها تأثیر می‌گذارد.
او شخصیت‌پردازی رمان را نیز پیچیده و چندوجهی توصیف کرد و گفت تجربه‌ای که شخصیت در طول داستان از سر می‌گذراند، چنان دهشتناک و در عین حال جذاب و تأثیرگذار است که تنها از طریق تجربه خواندن می‌توان ابعاد مختلف آن را دریافت.
بربر در ادامه به دو جریان در تاریخ داستان‌نویسی ایران اشاره کرد: جریانی در دهه‌های سی و چهل که بیش از فرم و تکنیک، بر ترویج تفکری خاص تأکید داشت و در مقابل، جریانی که بعدها در واکنش به آن شکل گرفت و گاه پیچیدگی و فرم را به هدفی مستقل تبدیل کرد؛ آثاری که به اعتقاد او هیچ‌کدام ماندگار نشدند.
بربر در ادامه گفت: «مهدی فاتحی با تجربه‌ای که از ادبیات پیش از خود دارد، رمانی نوشته که در هر دو سوی محتوا و فرم، موفق و پذیرفتنی است.»
❤6👎3
Forwarded from Mehdi Fatehi
او تأکید کرد پیچیدگی، زمانی در داستان ارزشمند است که لازمه روایت باشد و بدون آن نتوان ساختار اثر را تصور کرد. بربر با اشاره به نمونه‌ای از آثار خولیو کورتاسار گفت گاهی مشخص نیست کدام روایت، قاب روایت دیگر است؛ مانند داستان‌های شهرزاد که روایت‌های فرعی در دل روایت اصلی جریان دارند. به اعتقاد او، «به خاطر یک نخ سیگار» در استفاده از این پیچیدگی روایی موفق است.
بربر در پایان، «به خاطر یک نخ سیگار» را نمونه‌ای موفق از تنیدگی فرم و محتوا دانست؛ رمانی که از یک سو در سطح تکنیک روایی لذت خواندن ایجاد می‌کند و از سوی دیگر دارای عمق هستی‌شناسانه و پدیدارشناسانه است؛ ویژگی‌ای که به گفته او در بسیاری از آثار منتشرشده امروز کمتر دیده می‌شود.
رمان «به خاطر یک نخ سیگار» نوشته مهدی فاتحی، پیش‌تر با عنوان «سیگارپیچ» منتشر شده بود و اکنون با انتشار تازه توسط نشر هفت اقلیم هنر در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.
بربر در پایان، «به خاطر یک نخ سیگار» را نمونه‌ای موفق از تنیدگی فرم و محتوا دانست؛ رمانی که از یک سو در سطح تکنیک روایی لذت خواندن ایجاد می‌کند و از سوی دیگر دارای عمق هستی‌شناسانه و پدیدارشناسانه است؛ ویژگی‌ای که به گفته او در بسیاری از آثار منتشرشده امروز کمتر دیده می‌شود.
رمان «به خاطر یک نخ سیگار» نوشته مهدی فاتحی، پیش‌تر با عنوان «سیگارپیچ» منتشر شده بود و اکنون با انتشار تازه توسط نشر هفت اقلیم هنر در دسترس مخاطبان قرار گرفته است.
❤6👎3👏1