جهان داستانی محمود: بخش آخر
مدار صفر درجه

احمد محمود و محمود دولت آبادی هر دو نویسندگانی قرن نوزدهمی هستند و مدرن نشده‌اند اما هر کدام در جهان و شکلی متفاوت.

'وقتی هنوز به سی سالگی نرسیده‌ای همه پا روی دمت می‌گذارند و دائم ناله می‌کنی که چه دنیای کثیفی است. اما وقتی این مرز را رد کردی، دیگر کسی به سراغت نمی‌آید و تازه می‌فهمی چقدر به آن پاهای روی دم نیاز داشته‌ای. ولی دیگر دیر شده؛ پسر که نیستی، پدر هم نیستی، خیلی که سعی کنی شوهر هم نمی‌توانی باشی هر چند که شوهر باشی. پس ترجیح می‌دهی فیلسوف باشی، شاید هم شاعر یا مکانیکی، حسابداری، چیزی. بیشتر از هر زمان دیگری به چیزی بودن نیاز داری چون تازه همه‌ی آن چیزهایی را که بوده‌ای از دست داده‌ای.'
مردم عادی زندگی معمولی
مهدی فاتحی

این کتاب را می‌توانید از کتابفروشی نشر هفت اقلیم تهیه کنید

ویرانه‌های مدور
خورخه لوئیس بورخس
مترجم: احمد میرعلایی
۷ صفحه
.

ترجمه کامل کتاب ' مطالعاتی بر ادبیات کلاسیک آمریکا' به زودی منتشر خواهد شد همراه با یک مقدمه درباره کتاب و اهمیت لارنس.

متن کامل انگلیسی کتاب نیز به رایگان در دسترس همگان است تا هر جا که خواستید متن ترجمه را با متن اصلی مقابله کنید.

برای نمونه فصل اول کتاب( روح مکان) را که پیش از این در یوتیوب درباره‌اش صحبت کردم و یکی از مهمترین مقالات کتاب است منتشر می‌کنم. این مقاله بارها توسط منتقدین و نویسندگان مورد نقد و نظر بوده و جمله کلیدی و مشهور لارنس در آن است:
'به هنر اعتماد کنید نه هنرمند... هنر را باید از دست خالقش نجات داد...'

لارنس در این اثر تنها از چند نویسنده آمریکایی حرف نمی‌زند. مثلا در فصل اول از 'روح مکان' به عنوان نیروی واقعی می‌گوید و از رابطه مردم و ادبیات حرف می‌زند.
نکته مهم این است که لارنس در اینجا هم لحن خاص خودش را دارد یعنی لحن لارنس بخش بزرگی از خود کتاب است. او منتقد دانشگاهیِ خنثی نیست؛ طعنه می‌زند، حمله می‌کند، اغراق می‌کند، ناگهان شاعرانه می‌شود، جمله‌های کوتاه و کوبنده می‌سازد...
امید که در ترجمه دربیاید اما در هر صورت می‌توانید به متن اصلی رجوع کنید.
مهدی فاتحی

دی اچ لارنس
مهدی فاتحی


روح مکان

دوست داریم آثار کلاسیکِ قدیمیِ آمریکا را کتاب‌های کودکان بدانیم. این فقط بچگیِ خود ماست.
در گفتمان هنر آمریکاییِ قدیم، خصلتی بیگانه هست؛ خصلتی که از آنِ قاره‌ی آمریکاست نه هیچ جای دیگر. اما البته تا وقتی اصرار داریم این کتاب‌ها را قصه‌های کودکان بخوانیم، همه‌ی این را از دست می‌دهیم.
آدم از خودش می‌پرسد رومیانِ متشخصِ اهل فضلِ قرن سوم و چهارم و قرن‌های بعد، از گفته‌های غریب لوکرتیوس یا آپولیوس یا ترتولیان، آگوستین یا آتاناسیوس چه درمی‌آوردند. صدای نامأنوسِ اسپانیای ایبری، غرابتِ کارتاژ کهن، شورِ لیبی و شمال آفریقا: شرط ببندید آن رومیان آبرومند هیچ‌کدام را اصلاً نمی‌شنیدند. همه‌ی این‌ها را از خلال استنباط‌های کهنه‌ی لاتینی می‌خواندند، همان‌طور که ما پو یا هاوثورن را از خلال استنباط‌های کهنه‌ی اروپایی می‌خوانیم.
شنیدن صدایی تازه دشوار است؛ همان‌قدر دشوار که گوش‌دادن به زبانی ناشناخته. ما اصلاً گوش نمی‌دهیم. در آثار کلاسیکِ قدیمیِ آمریکا صدای تازه‌ای هست. دنیا نمی خواست آن را بشنود اما درباره‌ی اینکه اینها قصه‌های بچگانه است وراجی زیاد است.
چرا؟ از ترس. دنیا از تجربه‌ای تازه بیش از هر چیز دیگری می‌ترسد. چون تجربه‌ی تازه این‌همه تجربه‌ی قدیمی را از جا می‌راند. مثل این است که بخواهی عضلاتی را به کار بیندازی که شاید هرگز به کار نرفته‌اند، یا قرن‌هاست خشک و سفت شده‌اند و به‌طرز وحشتناکی درد دارد.
دنیا از فکر تازه نمی‌ترسد. هر فکری را می‌تواند توی یک کشو بگذارد. اما تجربه‌ای واقعاً تازه توی هیچ کشویی جا نمی‌شود. فقط می‌تواند از آن جاخالی بدهد. دنیا استاد جاخالی‌دادن است، و آمریکایی‌ها استادتر از همه. چون از خودِ خودشان جاخالی می‌دهند.
در کتاب‌های قدیمیِ آمریکایی حسی تازه هست؛ بسیار بیشتر از کتاب‌های جدید آمریکایی، که تقریباً از هر احساسی خالی‌اند و به همین هم می‌بالند. در کلاسیک‌های قدیمیِ آمریکا حسی «متفاوت» هست. گذار از روانِ کهنه به چیزی تازه است؛ یک جابه‌جایی. و جابه‌جایی‌ها درد دارند. این یکی درد دارد پس سعی می‌کنیم ببندیمش، مثل انگشت بریده. تکه‌پارچه‌ای دورش می‌پیچیم.
خودِ این هم بریدگی است؛ بریدنِ عواطف و آگاهیِ کهنه.
نپرسید چه باقی می‌ماند.
تنها حقیقت، گفتمان هنر است. هنرمند معمولاً دروغگویی لعنتی است؛ اما هنرش، اگر هنر باشد، حقیقتِ روزگارش را به شما خواهد گفت و فقط همین اهمیت دارد. حقیقت جاودان را بریزید دور. حقیقت روزبه‌روز زندگی می‌کند؛ افلاطونِ شگفت‌انگیزِ دیروز امروز عمدتاً حرف مفت است.
هنرمندان قدیمیِ آمریکا دروغگوهایی علاج‌ناپذیر بودند. اما، به‌رغم خودشان، هنرمند بودند. چیزی که درباره‌ی بیشتر کسانی که امروز کار هنری می‌کنند نمی‌توان گفت.
و وقتی داغ ننگ را می‌خوانید، اختیار با خودتان است: یا حرفی را بپذیرید که آن نازنینِ شیرین‌وشکرِ چشم‌آبی، هاوثورن، درباره‌ی خودش می‌زند، دروغ مثل حرفِ همه‌ی نازنین‌ها؛ یا حقیقتِ بی‌خدشه‌ی سخنِ هنرش را بخوانید.
نکته‌ی عجیب درباره‌ی گفتمان هنر این است که چه هولناک ناراست می‌گوید؛ یعنی چه دروغ‌هایی می‌گوید. لابد چون خودِ ما هم همیشه و مدام به خودمان دروغ می‌گوییم. و هنر از نقشِ دروغ‌ها حقیقت می‌بافد. مثل داستایفسکی که خودش را چیزی شبیه عیسی جا می‌زند، اما تمام مدت با نهایت صداقت خودش را موجودکی هولناک نشان می‌دهد.
حقیقتا هنر نوعی حیله است. اما خدا را شکر که چنین است؛ اگر بخواهیم می‌توانیم حیله‌اش را بشناسیم. هنر دو کار بزرگ دارد. نخست، تجربه‌ای عاطفی به ما می‌دهد بعد، اگر شهامتِ احساسات خودمان را داشته باشیم، به معدنی از حقیقت عملی بدل می‌شود. احساسات را تا سرحد تهوع تجربه کرده‌ایم. اما هرگز جرئت نکرده‌ایم حقیقتِ واقعی را از دلشان بکاویم و بیرون بکشیم؛ حقیقتی که به ما مربوط است، چه به نوه‌هایمان مربوط باشد چه نباشد.
هنرمند معمولاً کار را، یا دست‌کم زمانی چنین می‌کرد، با این قصد آغاز می‌کند که پندی را نشان بدهد و قصه‌ای تعریف کند. اما دُمِ قصه، معمولاً، سوی دیگری را نشان می‌دهد. دو پند، صاف رو‌در‌روی هم: پندِ هنرمند و پندِ قصه. هرگز به هنرمند اعتماد نکنید. به قصه اعتماد کنید. وظیفه‌ی واقعیِ منتقد این است که قصه را از دست هنرمندی که آن را آفریده نجات بدهد.
حالا دیگر می‌دانیم در این بررسی‌ها کارمان چیست: نجات‌دادنِ قصه‌ی آمریکایی از دست هنرمند آمریکایی.
اول نگاهی به همین هنرمند آمریکایی بیندازیم. اصلاً چطور سر از آمریکا درآورد؟ چرا هنوز، مثل پدران پیش از خودش، اروپایی نیست؟
حالا به من گوش کنید، نه به او. او همان دروغی را به شما خواهد گفت که انتظار شنیدنش را دارید. و این تا حدی تقصیر خود شماست که انتظارش را دارید.

او در جست‌وجوی آزادیِ عبادت نیامد. در سال ۱۷۰۰ آزادیِ عبادت در انگلستان از آمریکا بیشتر بود. آزادی‌ای که انگلیسی‌های خواهان آزادی، به دست آورده بودند: در خانه ماندند و برایش جنگیدند و به دستش آوردند. آزادیِ عبادت؟ تاریخ نیوانگلند را در نخستین سده‌ی وجودش بخوانید.
هر آزادی؟ سرزمین آزادی! اینجا سرزمین آزادی است! اگر چیزی بگویم که خوششان نیاید، اوباشِ آزاد لینچم می‌کنند؛ و این است آزادی من. آزاد؟ هیچ کشوری ندیده‌ام که فرد در آن چنین ترس خفت‌باری از هم‌وطنانش داشته باشد. چون همان‌طور که گفتم، آزادند همان لحظه کسی را که از آن‌ها نیست لینچش کنند.
واقعا اگر این‌قدر شیفته‌ی حقیقت درباره‌ی ملکه ویکتوریا هستید، کمی هم حقیقتِ خودتان را امتحان کنید.
آن پدران زائر و جانشینان‌شان برای آزادیِ عبادت به اینجا نیامدند. وقتی رسیدند چه برپا کردند؟ اسمش را آزادی می‌گذارید؟
برای آزادی نیامدند. یا اگر آمدند، به‌طرز غم‌انگیزی حرف خودشان را پس گرفتند.
بسیار خب، پس برای چه آمدند؟ به دلایل بسیار. شاید کمتر از هر چیز در جست‌وجوی نوعی آزادی؛ منظورم آزادی به معنای مثبتش است. هدف آنها بیش از هر چیز فراز بود؛ ساده‌ترینِ انگیزه‌. فرار از چه؟ در نهایت از خودشان. از همه‌چیز. بیشتر مردمی که به آمریکا آمده‌اند، و هنوز هم می‌آیند، برای همین آمده‌اند: تا از هرچه هستند و هرچه بوده‌اند بگریزند.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
این حرف سر جای خود، اما معنایش آزادی نیست. تقریباً برعکسش. نوعی قید است، بی‌هیچ امیدِ رهایی. در واقع تا چیزی را پیدا نکنی که واقعاً و به‌راستی می‌خواهی باشی، آزادی در کار نیست. و مردم آمریکا همیشه درباره‌ی چیزهایی که نیستند فریاد زده‌اند. مگر البته میلیونر باشند، یا در راه میلیونر شدن.
با این همه، این حرکت روی مثبتی هم دارد. آن سیلاب عظیمِ زندگی انسانی که با کشتی از اروپا و اقیانوس اطلس گذشته و به آمریکا ریخته، صرفاً بر موجِ انزجار از اروپا و تنگناهای شیوه‌های زندگی اروپایی به آن‌سو نرفته است. این انزجار، به گمان من، انگیزه‌ی اصلی مهاجرت بوده و هنوز هم هست اما حتی این انزجار هم علتی داشته است.
انگار انسان گاهی گرفتار جنونِ گریختن از هر نوع مهار می‌شود. در اروپا مسیحیتِ کهن ارباب واقعی بود. کلیسا و اشرافیتِ راستین مسئول تحقق آرمان‌های مسیحی بودند؛ شاید کمی بی‌قاعده، اما به هر حال مسئول بودند.
اربابی، پادشاهی و پدری در عصر رنسانس قدرت خود را از دست دادند و درست در همین هنگام بود که آن کوچ عظیم به آن سوی اقیانوس اطلس آغاز شد. آدم‌ها از چه دور می‌شدند؟ از اقتدار کهنه‌ی اروپا؟ بندهای اقتدار را می‌گسستند و به رهایی تازه و مطلق‌تر می‌گریختند؟ شاید. اما ماجرا بیش از این بود.
آزادی به جای خود، اما آدم‌ها نمی‌توانند بی‌ارباب زندگی کنند. همیشه اربابی هست. آدم‌ها یا با دلِ خوش از اربابی فرمان می‌برند که به او باور دارند، یا در مخالفتی ساینده با اربابی زندگی می‌کنند که می‌خواهند زیر پایش را خالی کنند. در آمریکا همین مخالفتِ ساینده عامل حیاتی بوده است. همین به یانکی‌ها جان جست‌وخیز داده. البته ورود مداومِ اروپاییان بنده‌خو بوده که برای آمریکا طبقه‌ی کارگری فرمانبردار فراهم کرده است هر چند اطاعتِ راستین آنها هم بیش از نسل اول دوام نیاورد.
اما ارباب کهنه هنوز آنجاست، آن‌طرف در اروپا، نشسته است. مثل یک پدر یا مادر. جایی در ژرفای دل هر آمریکایی، شورشی علیه پدرومادریِ کهنه‌ی اروپا هست. با این همه، هیچ آمریکایی احساس نمی‌کند کاملاً از آن ارباب گریخته باشد. آن شکیباییِ آهسته‌سوزِ مخالفت آمریکایی همین جاست. آن اطاعتِ آهسته‌سوز و خورنده از ارباب کهنه، اروپا؛ آن رعیتِ ناراضی؛ آن مخالفتِ بی‌امان.
هرچه هستی، بی‌ارباب باش.

«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
بردگان گریخته، می‌توان گفت، جمعیتِ جمهوری‌های لیبریا یا هائیتی را تشکیل می‌دهند.
همان لیبریا بس! آیا باید به آمریکا هم همین‌طور نگاه کنیم؟ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. وقتی انبوه مهاجران اروپای شرقی را در نظر می‌گیرید، واقعاً می‌شود گفت: جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. اما آدم جرئت نمی‌کند همین را درباره‌ی پدران زائر و آن توده‌ی بزرگِ آمریکاییان آرمان‌گرا بگوید آمریکاییان امروزی که این فکر عذابشان می‌دهد؛ جمهوری عظیمی از بردگان گریخته. مواظب باش، آمریکا! و اقلیتی از آدم‌های جدی که خودشان را عذاب می‌دهند.
بی‌اربابان.
«کا کا کالیبان
اربابی تازه بگیر، آدمی تازه شو.»
پس پدران زائر برای چه آمدند، وقتی آن‌طور هولناک از دریایی سیاه گذشتند؟ آه، با روحی سیاه. با انزجاری سیاه از اروپا، از اقتدار کهنه‌ی اروپا، از شاهان و اسقفان و پاپ‌ها و بیشتر از این. اگر دقیق شوی، بیشتر. مردانی سیاه و ارباب‌منش که چیز دیگری می‌خواستند. شاید نه شاهی، نه اسقفی حتی نه خدای قادر مطلقی.

ولی آن «انسانیت» تازه‌ای که پس از رنسانس آمده بود هم نمی‌خواستند. از آن آزادی تازه‌ای هم که قرار بود در اروپا این‌همه دلپسند باشد، هیچ. چیزی عبوس‌تر، سخت‌گیر و بی‌قید.
آمریکا هرگز آسان نبوده و امروز هم آسان نیست. آمریکایی‌ها همیشه در نوعی تنش بوده‌اند. آزادی‌شان سراپا اراده است، سراپا تنش: آزادیِ مبادا. و از همان آغاز چنین بوده است. سرزمینِ مبادا. فقط فرمان نخست این است:
مبادا دعویِ اربابی کنی.
از همین‌جاست دموکراسی.
«ما بی‌اربابیم.» این چیزی است که عقاب آمریکایی جیغ می‌کشد.
عقابِ ماده است.
اسپانیایی‌ها آزادیِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند و اسپانیایی‌ها بیشترِ آمریکا را پُر کردند. یانکی‌ها هم انسان‌گراییِ اروپای پسارنسانس را نپذیرفتند، ردش کردند. پیش از هر چیز از ارباب‌ها متنفر بودند. اما زیرِ این، از آن روانی و آسودگیِ طبعِ اروپایی هم بیزار بودند. در تهِ جان آمریکایی همیشه تشویشی تیره بود؛ در تهِ جان اسپانیایی-آمریکایی هم همین. این تشویش تیره از خودجوشیِ کهنه‌ی اروپایی بیزار بود و هنوز هم هست، و با رضایت فروپاشی‌اش را تماشا می‌کند.
هر قاره‌ای روح مکانِ بزرگِ خاص خودش را دارد. هر قومی در جای معینی قطبی می‌شود؛ همان‌جا که خانه است، میهن است. جاهای گوناگون روی زمین تراوش حیاتیِ متفاوتی دارند، ارتعاشی متفاوت، بخار شیمیاییِ متفاوت، نسبت قطبیِ متفاوتی با ستارگان متفاوت: هرچه می‌خواهید اسمش را بگذارید. اما روح مکان واقعیتی بزرگ است.
دره‌ی نیل فقط غله تولید نکرد، ادیان غریب مصر را هم تولید کرد. چین، چینی‌ها را تولید می‌کند و همچنان خواهد کرد. چینی‌های سان‌فرانسیسکو به مرور دیگر چینی نخواهند ماند، چون آمریکا دیگِ ذوب بزرگی است.
در ایتالیا، در شهر رم، قطبیتی عظیم وجود داشت. و به نظر می‌رسد مرده است. چون مکان‌ها هم می‌میرند. جزیره‌ی بریتانیای کبیر مغناطیس زمینی یا قطبیتِ شگفت‌انگیزِ خاص خودش را داشت؛ چیزی که مردم بریتانیا را ساخت. فعلاً به نظر می‌رسد این قطبیت دارد از هم می‌گسلد.
آیا انگلستان می‌تواند بمیرد؟ و اگر انگلستان بمیرد چه؟
آدم‌ها بسیار کمتر از آنچه خیال می‌کنند آزادند؛ آه، بسیار کمتر. شاید آزادترین‌ها از همه کمتر آزاد باشند.
آدم‌ها وقتی آزادند که در میهنی زنده باشند، نه وقتی سرگردان‌اند و می‌گسلند. آدم‌ها وقتی آزادند که از صدای ژرف و درونیِ ایمان فرمان ببرند. فرمان‌بردن از درون. آدم‌ها وقتی آزادند که به جامعه‌ای زنده، ارگانیک و باایمان تعلق داشته باشند؛ جامعه‌ای که فعالانه در کارِ تحقق مقصودی است که هنوز تحقق نیافته و شاید هنوز شناخته هم نشده. نه وقتی دارند به سوی یک غرب وحشی می‌گریزند. ناآزادترین جان‌ها به غرب می‌روند و فریاد آزادی سر می‌دهند. آدم‌ها وقتی از همه آزادترند که کمترین آگاهی را از آزادی دارند. این فریاد جرنگِ زنجیرهاست؛ همیشه همین بوده.
آدم‌ها وقتی هر کاری دلشان می‌خواهد می‌کنند آزاد نیستند. همان لحظه که بتوانی هر کاری دلت می‌خواهد بکنی، دیگر کاری نیست که انجام‌دادنش واقعاً برایت مهم باشد.
آدم‌ها فقط وقتی آزادند که کاری را بکنند که ژرف‌ترین خودشان می‌خواهد.
و تازه رسیدن به آن ژرف‌ترین خود! باید شیرجه زد.
چون ژرف‌ترین خود خیلی پایین است و خودِ آگاه میمونِ یک‌دنده‌ای است. اما از یک چیز می‌توان مطمئن بود. اگر کسی بخواهد آزاد باشد، باید خیالِ انجام‌دادنِ هرچه دلش می‌خواهد را کنار بگذارد و در پیِ کاری باشد که آن می‌خواهد انجام شود.
اما پیش از آن‌که بتوانی خواستِ آن را انجام بدهی، باید نخست افسونِ اربابیِ کهنه، آنِ کهنه، را بشکنی.
شاید در عصر رنسانس، وقتی پادشاهی و پدری فرو ریخت، اروپا به نیمه‌حقیقتی بسیار خطرناک لغزید: آزادی و برابری.
شاید مردانی که به آمریکا رفتند این را احساس کردند و در نتیجه جهان کهن را یکسره پس زدند. حتی یک قدم از اروپا جلوتر رفتند. آزادی در آمریکا تا امروز معنایی جز گسستن از هرگونه سلطه نداشته است. آزادیِ راستین فقط وقتی آغاز می‌شود که آمریکایی‌ها آن را کشف کنند و شاید در پیِ تحققش بروند؛' آن' همان ژرف‌ترین خودِ یکپارچه‌ی انسان است، خود در تمامیتش، نه در نیمگیِ آرمان‌گرایانه‌اش.
پس پدران زائر برای همین به آمریکا آمدند؛ و ما هم برای همین می‌آییم. رانده از سوی آن. نمی‌بینیم که بادهای نامرئی ما را حمل می‌کنند، همان‌طور که دسته‌های ملخ را حمل می‌کنند؛ که مغناطیسی نامرئی ما را می‌کشاند، همان‌طور که پرندگان مهاجر را به مقصدی می‌کشاند که از پیش نمی‌شناسند. اما چنین است.
ما آن انتخاب‌کنندگان و تصمیم‌گیرندگانِ شگفت‌انگیزی نیستیم که خیال می‌کنیم. آن به جای ما انتخاب می‌کند و به جای ما تصمیم می‌گیرد. مگر البته اینکه فقط بردگانی گریخته باشیم، با اطمینانی زمخت و پررو به سرنوشتی حاضر و آماده. اما اگر آدم‌هایی زنده باشیم، در تماس با سرچشمه، آن ما را می‌راند و برایمان تصمیم می‌گیرد.

فقط تا وقتی آزادیم که اطاعت کنیم. وقتی خلافش می‌رویم و خیال می‌کنیم هرچه دلمان خواست خواهیم کرد، مثل اورستس که اومنیدها تعقیبش می‌کنند این‌سو و آن‌سو می‌گریزیم.
و باز، وقتی آن روز بزرگ آغاز شود، وقتی آمریکایی‌ها سرانجام آمریکا و تمامیت خودشان را کشف کنند، باز هم باید با آن شمار عظیم بردگان گریخته حساب کنند؛ همان‌هایی که هیچ سرنوشتِ حاضر و آماده و یقینی ندارند.
کدام‌یک در آمریکا پیروز خواهند شد: بردگان گریخته، یا آدم‌های نو و یکپارچه؟
روز راستین آمریکا هنوز آغاز نشده است. یا دست‌کم هنوز آفتاب نزده. تا امروز فقط سپیده‌ای دروغین بوده است. یعنی در آگاهیِ پیشروِ آمریکایی، یک میل بر همه غالب بوده: چیز کهنه را از میان بردار. ارباب‌ها را از میان بردار، اراده‌ی مردم را برکش. و چون «اراده‌ی مردم» چیزی جز ساخته‌ی خیال نیست، برکشیدنش چندان اهمیتی ندارد. پس به نام اراده‌ی مردم، ارباب‌ها را از میان بردار.
وقتی ارباب‌ها را از میان برداشتی، چیزی برایت نمی‌ماند جز همین عبارتِ «اراده‌ی مردم». آن وقت مکث می‌کنی، به خود می‌آیی و سعی می‌کنی تمامیتِ خودت را بازیابی کنی.
این هم از انگیزه‌ی آگاهانه‌ی آمریکایی و از دموکراسی اینجا. دموکراسی در آمریکا فقط ابزاری است برای سست‌کردنِ پایه‌های اربابیِ کهنه‌ی اروپا، روح اروپایی. وقتی اروپا، بالقوه، نابود شد دموکراسی آمریکایی هم بخار خواهد شد.
آمریکا آغاز خواهد شد.
آگاهیِ آمریکایی تا امروز سپیده‌ای دروغین بوده است. آرمانِ منفیِ دموکراسی. اما زیر آن، و برخلاف این آرمانِ آشکار، نخستین نشانه‌ها و مکاشفه‌های آن است:
آن، جانِ یکپارچه‌ی آمریکایی.
باید لباس‌های دموکراتیک و آرمان‌گرایانه را از تنِ گفتار آمریکایی بکنی و ببینی از تنِ تیره‌فامِ آن در زیرشان چه می‌توان دید.
«از این پس بی‌ارباب باش.»
از این پس تن به اربابی بده.

مهدی فاتحی

به زودی....

مستند : زمان در من می‌وزد

نگاهی کوتاه به زندگی شاهرخ مسکوب، نویسنده و شاهنامه‌پژوه ایرانی، دارد؛ از سال‌های زندگی‌اش در ایران تا دوران مهاجرت و اقامتش در فرانسه.
در مستند، بخش‌هایی از کتاب روزها در راه هم روایت زندگی او را پیش می‌برد.

#مستند

@melikaghanami1

این ویدئو به جهان داستانی ای.ال. دکتروف، یکی از مهم‌ترین رمان‌نویسان آمریکایی معاصر، می‌پردازم؛ نویسنده‌ای که تاریخ آمریکا را نه صرفاً به‌عنوان پس‌زمینه، بلکه همچون ماده‌ای زنده برای ساختن داستان به کار می‌گیرد. در آثار دکتروف، شخصیت‌های خیالی در کنار چهره‌ها و رویدادهای واقعی تاریخ قرار می‌گیرند و از خلال زندگی آنها، جامعه، سیاست، خشونت، رؤیای آمریکایی و تناقض‌های انسان آمریکایی آشکار می‌شود. در این ویدئو درباره ویژگی‌های روایت دکتروف، نسبت تاریخ و تخیل در آثارش و تفاوت جهان داستانی او با نویسندگان دیگر و اهمیت او در نقد جهان آمریکایی و انسان آمریکایی در خیال او صحبت کرده‌ام.
مهدی فاتحی

لارنس درباره ملویل:


برای من بزرگ‌ترین بیننده و شاعر دریا ملویل است. رؤیت او واقعی‌تر از سوینبرن است، چون دریا را تشخص انسانی نمی‌دهد. بسیار استوارتر از جوزف کنراد، چون ملویل اقیانوس و شوربختان دریا را احساساتی نمی‌کند. مثل لرد جیم توی دستمال خیس زار نمی‌زند.
ملویل جادوی غریب و نامأنوسِ جانوران دریایی را دارد، و چیزی از چندش‌آوری‌شان را هم. کاملاً جانور خشکی نیست. چیزی لغزنده در او هست. چیزی همیشه نیمه‌مست از دریا. در زمان حیاتش می‌گفتند دیوانه است، یا خل‌وضع. نه دیوانه بود نه خل. اما آن‌سوی مرز بود. نیمه‌ای جانور آب بود، مثل آن وایکینگ‌های هولناکِ ریش‌زرد که با کشتی‌های منقارمانند از دل موج‌ها بیرون می‌زدند.