ملاقات در استانبول؛ کنسرتی دراماتیک از صداها، سایهها و هویتهای گمشده
رمان ملاقات در استانبول بیش از آنکه داستانی خطی روایت کند، به یک کنسرت دراماتیک شباهت دارد. شخصیتها همچون صداهایی مستقل، با ریتم و لحن خاص خود در متن حضور مییابند و استانبول در این میان، تنها یک مکان نیست؛ صحنهای است که تمام این صداها روی آن اجرا میشوند و حضورش چون کاراکتری مستقل بر روایت سایه میافکند.
ساختار اثر چندلایه است: در عمق، تبعید و فقدان وطن سنگینی میکند؛ در میانه، کشمکشهای فردی و اجتماعی جریان دارد؛ و در لایههای بالاتر، خاطره، یادهای فرهنگی و جستجوی هویت تکرار میشود. این چندصدایی بودن، شبیه به یک سمفونی است که موتیفهایش بارها بازمیگردند؛ هر بار با رنگ و شدت متفاوت.
بحران هویت در مهاجرت، مضمون مرکزی این رمان است. شخصیتها در مرز میان گذشته و حال، میان وطن ازدسترفته و سرزمینی بیگانه، پیوسته درگیر این پرسش اند که «من کیستم؟» این پرسش، همچون موتیفی پنهان، در سراسر روایت تکرار میشود و هالهای از بیثباتی و اضطراب را بر فضای اثر میگستراند. استانبول به عنوان شهری مرزی و گذرگاهی میان شرق و غرب، بهترین صحنه برای بازنمایی این سرگشتگی است.
از سوی دیگر، تصویرسازیهای ظریف اروتیک در متن، نه تنها به وسوسهگریهای سطحی نمیانجامد، بلکه به درکی عمیق و انسانی از موقعیت آدمها بدل میشود. این تصاویر بیشتر از آنکه برانگیزانندهی هیجان صرف باشند، بستری برای شناخت لایههای روحی و شکنندگیهای انسانی شخصیتها فراهم میکنند.
متن سرشار از مونولوگهای درونی و لحظات توقف است؛ جایی که کلمات نه از حادثهای بیرونی، بلکه از زخمها و گسستهای درونی انسان مهاجر پرده برمیدارند. اینجا، شهر تبدیل به دکوری زنده میشود که گذشته و حال را به هم میدوزد و به تنهایی بار بخشی از روایت را به دوش میکشد.
در فصل ششم نویسنده میکوشد به نوعی نگاه تجریدی دست یابد، اما به نظر من به عنوان مخاطب اثر در مقایسه با سایر فصلها از یکپارچگی و هماهنگی لازم فاصله میگیرد و به نوعی گنگی و ابهام میانجامد.
در نهایت، ملاقات در استانبول اثری آسانخوان نیست. فضاسازی دقیق و ارجاعات پنهان ادبی لذتی عمیق برای خواننده جدی فراهم میآورد، اما ریتم کند، ابهامهای فراوان و تلخی غالب میتواند مخاطب عام را خسته کند. این رمان بیش از آنکه مناسب خوانندهای باشد که در پی داستانی پرحادثه است، برای کسی نوشته شده که میخواهد میان سطرها مکث کند، رمزها را بگشاید و با بحران هویت انسان معاصر در تبعید همنوا شود.
در یک جمعبندی، ملاقات در استانبول را میتوان یک کنسرت دراماتیک ادبی دانست؛ اثری که صرفاً قصه گو نیست ، بلکه فضایی میسازد که در آن صدا، تصویر، خاطره و جستجوی هویت درهم میآمیزند.
از مهدی فاتحی دوست نویسنده و گرانقدرم بابت به اشتراک گذاری این جهان پر رمز و راز و سرشار از کرشمه ممنونم.
سعید ذهنی
۲۴ شهریور ۱۴۰۴
رمان ملاقات در استانبول بیش از آنکه داستانی خطی روایت کند، به یک کنسرت دراماتیک شباهت دارد. شخصیتها همچون صداهایی مستقل، با ریتم و لحن خاص خود در متن حضور مییابند و استانبول در این میان، تنها یک مکان نیست؛ صحنهای است که تمام این صداها روی آن اجرا میشوند و حضورش چون کاراکتری مستقل بر روایت سایه میافکند.
ساختار اثر چندلایه است: در عمق، تبعید و فقدان وطن سنگینی میکند؛ در میانه، کشمکشهای فردی و اجتماعی جریان دارد؛ و در لایههای بالاتر، خاطره، یادهای فرهنگی و جستجوی هویت تکرار میشود. این چندصدایی بودن، شبیه به یک سمفونی است که موتیفهایش بارها بازمیگردند؛ هر بار با رنگ و شدت متفاوت.
بحران هویت در مهاجرت، مضمون مرکزی این رمان است. شخصیتها در مرز میان گذشته و حال، میان وطن ازدسترفته و سرزمینی بیگانه، پیوسته درگیر این پرسش اند که «من کیستم؟» این پرسش، همچون موتیفی پنهان، در سراسر روایت تکرار میشود و هالهای از بیثباتی و اضطراب را بر فضای اثر میگستراند. استانبول به عنوان شهری مرزی و گذرگاهی میان شرق و غرب، بهترین صحنه برای بازنمایی این سرگشتگی است.
از سوی دیگر، تصویرسازیهای ظریف اروتیک در متن، نه تنها به وسوسهگریهای سطحی نمیانجامد، بلکه به درکی عمیق و انسانی از موقعیت آدمها بدل میشود. این تصاویر بیشتر از آنکه برانگیزانندهی هیجان صرف باشند، بستری برای شناخت لایههای روحی و شکنندگیهای انسانی شخصیتها فراهم میکنند.
متن سرشار از مونولوگهای درونی و لحظات توقف است؛ جایی که کلمات نه از حادثهای بیرونی، بلکه از زخمها و گسستهای درونی انسان مهاجر پرده برمیدارند. اینجا، شهر تبدیل به دکوری زنده میشود که گذشته و حال را به هم میدوزد و به تنهایی بار بخشی از روایت را به دوش میکشد.
در فصل ششم نویسنده میکوشد به نوعی نگاه تجریدی دست یابد، اما به نظر من به عنوان مخاطب اثر در مقایسه با سایر فصلها از یکپارچگی و هماهنگی لازم فاصله میگیرد و به نوعی گنگی و ابهام میانجامد.
در نهایت، ملاقات در استانبول اثری آسانخوان نیست. فضاسازی دقیق و ارجاعات پنهان ادبی لذتی عمیق برای خواننده جدی فراهم میآورد، اما ریتم کند، ابهامهای فراوان و تلخی غالب میتواند مخاطب عام را خسته کند. این رمان بیش از آنکه مناسب خوانندهای باشد که در پی داستانی پرحادثه است، برای کسی نوشته شده که میخواهد میان سطرها مکث کند، رمزها را بگشاید و با بحران هویت انسان معاصر در تبعید همنوا شود.
در یک جمعبندی، ملاقات در استانبول را میتوان یک کنسرت دراماتیک ادبی دانست؛ اثری که صرفاً قصه گو نیست ، بلکه فضایی میسازد که در آن صدا، تصویر، خاطره و جستجوی هویت درهم میآمیزند.
از مهدی فاتحی دوست نویسنده و گرانقدرم بابت به اشتراک گذاری این جهان پر رمز و راز و سرشار از کرشمه ممنونم.
سعید ذهنی
۲۴ شهریور ۱۴۰۴
❤5👍1
رونمایی از کتاب #جنون_دونفره
پنجشنبه ساعت ۱۷ موسسه هفت اقلیم هنر( خیابان شریعتی پایینتر از شهر کتاب)
با حضور جمعی از اهالی ادبیات و هنر و روزنامهنگاران
پنجشنبه ساعت ۱۷ موسسه هفت اقلیم هنر( خیابان شریعتی پایینتر از شهر کتاب)
با حضور جمعی از اهالی ادبیات و هنر و روزنامهنگاران
❤5👍2👎1
26-06-1404-2063-Sazandegi.pdf https://share.google/QEGTxcLR9ZpZ46Ewc
'جنون دو نفره' در روزنامه سازندگی
۱۴۰۴/۶/۲۶
دو مرد و یک شهر
نوشته علی صدر
متن کامل
https://asadr.info/
https://saazandegi.ir/wp-content/uploads/2025/09/26-06-1404-2063-Sazandegi.pdf
۱۴۰۴/۶/۲۶
دو مرد و یک شهر
نوشته علی صدر
متن کامل
https://asadr.info/
https://saazandegi.ir/wp-content/uploads/2025/09/26-06-1404-2063-Sazandegi.pdf
❤3👎1
Forwarded from Ali Sadr
دو مرد، یک شهر و آونگِ آرتور
انتظار میرود که هر زندگی سرشار از وقایعی باشد، و سرگذشتِ آدمها نتیجهی چند رویدادِ کلیدی که نقاط عطف قلمداد میشوند. واقعیتِ تلخ یا شاید سرد این است که وقایعِ زندگیِ همهی آدمها کمابیش شبیه به هماند: تولد، کمی سعی و خطا و زمینخوردن و برخاستن، مجموعهی وسیعی از شکستها و سرخوردگیها و تعداد اندکی موفقیت، یک یا چند دلباختگی، چند چیزِ افتخارآمیز و مقادیری شرمساری و سرافکندگی، کمی به دستآوردن و از آن پس اندوهِ ازدستدادنِ همهکس و همهچیز. همهی چیزهایی که به دشواری به دست آمدهبودند. چنددهه بیتوجهی به آنچه که داریم و سرانجام، سالها سوختن در نوستالژیِ از دسترفتنِ همانچیزهای پیشتر بیاهمیت. و در نهایت، خفتن در آغوشِ مرگ. . . شب بخیر.
اگر همهی این وقایع را میشود در چندخط یا نهایتا یک صفحه فهرست کرد، پس این میلیونها صفحهی سیاهشده دربارهی چیست و چرا روایتِ داستانِ هر آدمی این اندازه زمان میبرد و گاه به دفعات گفته و خوانده میشود؟ دانونزینو میگفت برخی آدمها وقایع را دوست دارند و نه افکار را، "ولی وقایع هیچ معنی ندارند، در جهان چیز دیگری وجود دارد که از خود واقعه مهمتر است."
نمیدانیم در ذهنِ نویسندهی رمانِ "جنونِ دونفره" چه میگذشته اما واضح است که در جهانِ این رمان هم، وقایع چندان معنا و اهمیتی ندارند، و چیزهایی از خود وقایع مهمترند. سر تا تهِ کتاب شرحِ رویدادهای بیشماریست که برای دو مرد رخ میدهد: عشق و نفرت، ازدواج و طلاق، تولد و مرگ، موفقیت و شکست، درماندگی و مبارزه، ترکگفتن و بازگشتن، درمیانهی فعالیتهایی اجتماعی و سیاسی، امیدها و ناامیدیها. همه در بستر پرتلاطم سیاسی و اجتماعی دههی هفتاد و هشتاد. در قلب شهری که تلاطم و آشوب در دیاِناِی آن است: تهران. با این وجود، هیچکدام از این وقایعِ پرشمار نیروی جاذبه و دافعهای ندارند. هیچ رنگی و طعمی. شکست همان اندازه جدی نیست که پیروزی. عشق همان اندازه بیاهمیت است که نفرت. وزن همهشان یک اندازه است: تقریبا هیچ. خصوصیتِ همه یکیست: کمابیش سرد.
یک نفر با محلولی جادویی توانسته احساس را از وقایع بزداید، در انگلیسی میگویند desensitisation، حساسیتزدایی در بسیاری مواقع برابرِ گویا و مناسبی به نظر نمیآید. مسئله بههیچعنوان بر سرِ حساسیت نیست، احساسات و عواطف است که یکسره محو و زدوده شدهاند. در عصبشناسی فرض بر این است که در نتیجهی تعددِ تکرارِ یک واقعه با قطعِ کاملاش، عصبها دیگر به یک محرک واکنش نشان نمیدهند.
پس اهمیتِ روایتِ زندگیِ آن دو مرد در چیست؟ در دوستیشان؛ در چیزهاییکه در رابطهی هریک با آن دیگری میگذرد. زندگیشان گویی بهخودیِ خود معنایی ندارد و تنها در نگاهِ آن دیگری و به میانجیِ آن دیگری به روالی معنادار مبدل میشود. کامو میگفت، نه زندگی پوچ است و نه جهان، پوچی در رابطهی میانِ این دو است. در شکلی وارونه، در این رمان به ظاهر هیچچیز معنا و موضوعیتی ندارد مگر رابطهی این دو نفر.
وقایعِ رمان که گاه به شکلِ رگبار و تگرگ بر سر خواننده سرازیر میشوند، نه خوباند و نه بد. نه دوستداشتنیاند و نه نفرتانگیز. جابهجایی قدرت سیاسی، تظاهرات خیابانی و حتی قتل و خیانت هم یخ و بیمزه است. شخصیتها اغلب یا کلافهاند و یا در رنج. آنچه بر آنها میگذرد غالبا نتیجهی گذر از یکی به دیگریست. فرار از وضعیتِ کلافگی به رنجی تازه میانجامد و رهایی از رنج در نهایت در حالوهوایی از بیمیلی و رخوت تهنشین میشود. به نظر میآید آرتور شوپنهاور که توصیفاش از جهان به حرکتی آونگی میانِ رنج و ملال شهرت یافت در فضای ذهنیِ رمان حاکمِ مطلق است. فیلسوفِ نهچندان خوشمشرب معتقد بود چیزی به نام خوشبختی وجود ندارد و آدمیزاد یا در رنجِ به دستآوردنِ چیزیست که ندارد یا در ملالِ چیزی که اکنون به دست آورده و دیگر شوقی برنمیانگیزد.
و این همه در شهری شلوغ، پرآشوب و ناآرام که از زمین و آسماناش بلا میبارد. شهری که هیچ چیز را جدی نمیگیرد و در خاطر نگه نمیدارد. دکتوروف در یکی از داستانهای کوتاهاش دربارهی شیکاگو به طعنه نوشت: شهری که" مى توانست با تمام چيزهاى بدى كه خدا مقدر كرده است کنار بیاید"، کاش فرصت مییافت و سری هم به تهران میزد. در هر حال، تهرانِ "جنونِ دونفره" هماناندازه دچار رنج و ملال است که آن دونفر ساکنیناش.
اگرچه همهچیز آویخته به آونگِ آرتور از این سو به آن سو میرود اما چیزی -و شاید تنها یک چیز-، جهانِ داستان را به پیش میبرد. یک دوستی. دیدارها، نشستن، نوشیدن، گاهی گپزدن و یککارِ مشترکِ تکراریِ شاید بیفایده: ورقبازی. اما همین دوستیِ ساده به همهچیز امکان ادامهیافتن میدهد. بارِ همهی جهانِ این دونفر بر دوشِ همین رابطه است.
انتظار میرود که هر زندگی سرشار از وقایعی باشد، و سرگذشتِ آدمها نتیجهی چند رویدادِ کلیدی که نقاط عطف قلمداد میشوند. واقعیتِ تلخ یا شاید سرد این است که وقایعِ زندگیِ همهی آدمها کمابیش شبیه به هماند: تولد، کمی سعی و خطا و زمینخوردن و برخاستن، مجموعهی وسیعی از شکستها و سرخوردگیها و تعداد اندکی موفقیت، یک یا چند دلباختگی، چند چیزِ افتخارآمیز و مقادیری شرمساری و سرافکندگی، کمی به دستآوردن و از آن پس اندوهِ ازدستدادنِ همهکس و همهچیز. همهی چیزهایی که به دشواری به دست آمدهبودند. چنددهه بیتوجهی به آنچه که داریم و سرانجام، سالها سوختن در نوستالژیِ از دسترفتنِ همانچیزهای پیشتر بیاهمیت. و در نهایت، خفتن در آغوشِ مرگ. . . شب بخیر.
اگر همهی این وقایع را میشود در چندخط یا نهایتا یک صفحه فهرست کرد، پس این میلیونها صفحهی سیاهشده دربارهی چیست و چرا روایتِ داستانِ هر آدمی این اندازه زمان میبرد و گاه به دفعات گفته و خوانده میشود؟ دانونزینو میگفت برخی آدمها وقایع را دوست دارند و نه افکار را، "ولی وقایع هیچ معنی ندارند، در جهان چیز دیگری وجود دارد که از خود واقعه مهمتر است."
نمیدانیم در ذهنِ نویسندهی رمانِ "جنونِ دونفره" چه میگذشته اما واضح است که در جهانِ این رمان هم، وقایع چندان معنا و اهمیتی ندارند، و چیزهایی از خود وقایع مهمترند. سر تا تهِ کتاب شرحِ رویدادهای بیشماریست که برای دو مرد رخ میدهد: عشق و نفرت، ازدواج و طلاق، تولد و مرگ، موفقیت و شکست، درماندگی و مبارزه، ترکگفتن و بازگشتن، درمیانهی فعالیتهایی اجتماعی و سیاسی، امیدها و ناامیدیها. همه در بستر پرتلاطم سیاسی و اجتماعی دههی هفتاد و هشتاد. در قلب شهری که تلاطم و آشوب در دیاِناِی آن است: تهران. با این وجود، هیچکدام از این وقایعِ پرشمار نیروی جاذبه و دافعهای ندارند. هیچ رنگی و طعمی. شکست همان اندازه جدی نیست که پیروزی. عشق همان اندازه بیاهمیت است که نفرت. وزن همهشان یک اندازه است: تقریبا هیچ. خصوصیتِ همه یکیست: کمابیش سرد.
یک نفر با محلولی جادویی توانسته احساس را از وقایع بزداید، در انگلیسی میگویند desensitisation، حساسیتزدایی در بسیاری مواقع برابرِ گویا و مناسبی به نظر نمیآید. مسئله بههیچعنوان بر سرِ حساسیت نیست، احساسات و عواطف است که یکسره محو و زدوده شدهاند. در عصبشناسی فرض بر این است که در نتیجهی تعددِ تکرارِ یک واقعه با قطعِ کاملاش، عصبها دیگر به یک محرک واکنش نشان نمیدهند.
پس اهمیتِ روایتِ زندگیِ آن دو مرد در چیست؟ در دوستیشان؛ در چیزهاییکه در رابطهی هریک با آن دیگری میگذرد. زندگیشان گویی بهخودیِ خود معنایی ندارد و تنها در نگاهِ آن دیگری و به میانجیِ آن دیگری به روالی معنادار مبدل میشود. کامو میگفت، نه زندگی پوچ است و نه جهان، پوچی در رابطهی میانِ این دو است. در شکلی وارونه، در این رمان به ظاهر هیچچیز معنا و موضوعیتی ندارد مگر رابطهی این دو نفر.
وقایعِ رمان که گاه به شکلِ رگبار و تگرگ بر سر خواننده سرازیر میشوند، نه خوباند و نه بد. نه دوستداشتنیاند و نه نفرتانگیز. جابهجایی قدرت سیاسی، تظاهرات خیابانی و حتی قتل و خیانت هم یخ و بیمزه است. شخصیتها اغلب یا کلافهاند و یا در رنج. آنچه بر آنها میگذرد غالبا نتیجهی گذر از یکی به دیگریست. فرار از وضعیتِ کلافگی به رنجی تازه میانجامد و رهایی از رنج در نهایت در حالوهوایی از بیمیلی و رخوت تهنشین میشود. به نظر میآید آرتور شوپنهاور که توصیفاش از جهان به حرکتی آونگی میانِ رنج و ملال شهرت یافت در فضای ذهنیِ رمان حاکمِ مطلق است. فیلسوفِ نهچندان خوشمشرب معتقد بود چیزی به نام خوشبختی وجود ندارد و آدمیزاد یا در رنجِ به دستآوردنِ چیزیست که ندارد یا در ملالِ چیزی که اکنون به دست آورده و دیگر شوقی برنمیانگیزد.
و این همه در شهری شلوغ، پرآشوب و ناآرام که از زمین و آسماناش بلا میبارد. شهری که هیچ چیز را جدی نمیگیرد و در خاطر نگه نمیدارد. دکتوروف در یکی از داستانهای کوتاهاش دربارهی شیکاگو به طعنه نوشت: شهری که" مى توانست با تمام چيزهاى بدى كه خدا مقدر كرده است کنار بیاید"، کاش فرصت مییافت و سری هم به تهران میزد. در هر حال، تهرانِ "جنونِ دونفره" هماناندازه دچار رنج و ملال است که آن دونفر ساکنیناش.
اگرچه همهچیز آویخته به آونگِ آرتور از این سو به آن سو میرود اما چیزی -و شاید تنها یک چیز-، جهانِ داستان را به پیش میبرد. یک دوستی. دیدارها، نشستن، نوشیدن، گاهی گپزدن و یککارِ مشترکِ تکراریِ شاید بیفایده: ورقبازی. اما همین دوستیِ ساده به همهچیز امکان ادامهیافتن میدهد. بارِ همهی جهانِ این دونفر بر دوشِ همین رابطه است.
👍2❤1👎1
Forwarded from Ali Sadr
رفاقتی مردانه؟ شاید. در روانشناسی مشهور است که رفاقتِ زنانه و مردانه ماهیتا دو چیزِ متفاوتاند. کتابها نوشتهاند و پژوهشها کردهاند که خصوصیت کدامیک چیست و اگر تمایزی واقعی وجود دارد در کجاست. در باوری جا افتاده فرض بر این است که پایهی رفاقت زنانه بر تبادل عواطف است و پایهی رفاقتِ مردانه بر همان کارِ مشترکیست که دوستی حولِ آن شکل گرفته. نه اینکه در دوستیِ زنانه خبری از مشغولیتی مشترک نیست و رفقای مرد از عواطفشان نمیگویند، بحث بر سرِ وزن هر کدام در شکلدهی به چیزی متمایز است. در همانحال که گفتوگو دربارهی امورِ شخصی و خصوصی محبوبترین مشغولیت در دوستیِ زنان است، ترجیحِ عمدهی مردان بر کار مشترکیست که مبدل به پایهی دوستیشان شده. و این "دوستی" در نهایت -در هر دو جنس- گاه به چیزی قوی و مستحکم مبدل میشود که ماندگار و پایدار است، قراردادی نانوشته و ناگفته که میتوان به آن تکیه کرد و تا بنِ استخوان به آن باور داشت، در همانحال که میدانیم در جهانِ خارج از ذهنِ ما هیچ موجودیتی ندارد. از نسیمی که میوزد هم نامرئیتر و ناملموستر است.
در جنونِ دونفره، دوستیِِ دو مرد تنها نیروی مقابله با آونگِ آرتور در جهانی بیرحم و بیمعناست. پناهگاهی در میانِ هجوم جهان. خطِ حاملی که تکنُتهایی منفصل را بهم ربط میدهد. وقتی از کیشلوفسکی پرسیدند آیا به خدا باور دارد گفت اعتقادش به چیزیست که بتواند نقطهی ارجاعی باشد. چیزی ثابت در جهانی متغیر و ناپایدار؟ نوعی ایستایی در میانِ تلاطمی دائم؟ ریتمی که بتوان به کمکاش از فروغلطیدن به بینظمیِ وحشتآورِ هستی رهایی یافت؟
در این معنا، هرچیزی که بتواند در میانِ امواجِی خروشان و کائوسی دیوانهوار -که زندگی نام دارد -به هیاتِ یک تکیهگاه عمل کند به مقام خدایی خواهد رسید. خطِ حاملی که اصواتِ بیمعنا را به ملودیِ شورانگیزی مبدل کند، سناریویی که به حضورِ شخصیتهایی گسسته و بیارتباط هویتی داستانی دهد، یا پرسپکتیوی که به مجموعهای خط و شکلِ بیخاصیت، تشخصی هنری دهد. اینها هر یک خدایانِ جهانهای خویشاند. در انجیلِ یوحنا آمده: خداوند محبت است؛ در رمانِ مهدی فاتحی، خداوند همان رفاقت است.
زمان اگرچه در روایتِ این رمان میگذرد اما هیچچیز تغییر نمیکند؛ که ایکاش میکرد. در دنیای واقعی با گذرِ زمان چیزها عوض میشوند. به خصوص آدمها، و این مهمترین خاصیت زمان است. در رمانِ جنون دونفره آدمها همیشه هماناند که بودند. تحول به حرف نیست در طرزِ فکر، طرزِ بیان و نگاه است. آنچه زندگی بر سرِ آدمها میآورد -حتی همان تجربهی گذر از ملال به رنج و بازگشت به ملال- آدمها را عوض میکند. فقط به چهرهشان خط و خطوط نمیاندازد، لحن و صدایشان را هم تغییر میدهد. از پا میاندازدشان. حتی اگر دوباره برخیزند و ادامه دهند با همان ریتم قبلی راه نمیروند، بههمان شکل زمین نمیخورند. دوستی هم مثل رودخانهی هراکلیتوس در تغییر دائم است. کاش در این رمان هم تغییر میکرد ... درست همچون خدایان که تغییر میکنند.
علی صدر
شهریور ۱۴۰۴
پینوشت:رمانِ جنون دونفره، در ۱۸۷ صفحه و از سوی انتشارات هفتاقلیم هنر به چاپ رسیده است.
در جنونِ دونفره، دوستیِِ دو مرد تنها نیروی مقابله با آونگِ آرتور در جهانی بیرحم و بیمعناست. پناهگاهی در میانِ هجوم جهان. خطِ حاملی که تکنُتهایی منفصل را بهم ربط میدهد. وقتی از کیشلوفسکی پرسیدند آیا به خدا باور دارد گفت اعتقادش به چیزیست که بتواند نقطهی ارجاعی باشد. چیزی ثابت در جهانی متغیر و ناپایدار؟ نوعی ایستایی در میانِ تلاطمی دائم؟ ریتمی که بتوان به کمکاش از فروغلطیدن به بینظمیِ وحشتآورِ هستی رهایی یافت؟
در این معنا، هرچیزی که بتواند در میانِ امواجِی خروشان و کائوسی دیوانهوار -که زندگی نام دارد -به هیاتِ یک تکیهگاه عمل کند به مقام خدایی خواهد رسید. خطِ حاملی که اصواتِ بیمعنا را به ملودیِ شورانگیزی مبدل کند، سناریویی که به حضورِ شخصیتهایی گسسته و بیارتباط هویتی داستانی دهد، یا پرسپکتیوی که به مجموعهای خط و شکلِ بیخاصیت، تشخصی هنری دهد. اینها هر یک خدایانِ جهانهای خویشاند. در انجیلِ یوحنا آمده: خداوند محبت است؛ در رمانِ مهدی فاتحی، خداوند همان رفاقت است.
زمان اگرچه در روایتِ این رمان میگذرد اما هیچچیز تغییر نمیکند؛ که ایکاش میکرد. در دنیای واقعی با گذرِ زمان چیزها عوض میشوند. به خصوص آدمها، و این مهمترین خاصیت زمان است. در رمانِ جنون دونفره آدمها همیشه هماناند که بودند. تحول به حرف نیست در طرزِ فکر، طرزِ بیان و نگاه است. آنچه زندگی بر سرِ آدمها میآورد -حتی همان تجربهی گذر از ملال به رنج و بازگشت به ملال- آدمها را عوض میکند. فقط به چهرهشان خط و خطوط نمیاندازد، لحن و صدایشان را هم تغییر میدهد. از پا میاندازدشان. حتی اگر دوباره برخیزند و ادامه دهند با همان ریتم قبلی راه نمیروند، بههمان شکل زمین نمیخورند. دوستی هم مثل رودخانهی هراکلیتوس در تغییر دائم است. کاش در این رمان هم تغییر میکرد ... درست همچون خدایان که تغییر میکنند.
علی صدر
شهریور ۱۴۰۴
پینوشت:رمانِ جنون دونفره، در ۱۸۷ صفحه و از سوی انتشارات هفتاقلیم هنر به چاپ رسیده است.
👍4❤1👎1
Forwarded from صدای مترجم
سایت wisdom of chopra جملات در هم ریخته چوپراست(هجو)_عارف کلاهبردار هندی، که مدل ایرانیش زیادست و اینجا هم طرفدار دارد میگوید جهان پر از انرژیست و درمانگرست_ گزینه گوییهای تولید شدهای که نشان میدهد به اندازه مهملات اصلی بیمعنی است.البرز زاهدی و...طور با تیلیتی از واژگانست.
🔗 https://x.com/Mehdizenu/status/1964043638175928615
🔗 https://x.com/Mehdizenu/status/1964043638175928615
❤4👎2
Forwarded from مهدی فاتحی (Mehdi Fatehi)
رونمایی از کتاب #جنون_دونفره
پنجشنبه ساعت ۱۷ موسسه هفت اقلیم هنر( خیابان شریعتی پایینتر از شهر کتاب)
با حضور جمعی از اهالی ادبیات و هنر و روزنامهنگاران
پنجشنبه ساعت ۱۷ موسسه هفت اقلیم هنر( خیابان شریعتی پایینتر از شهر کتاب)
با حضور جمعی از اهالی ادبیات و هنر و روزنامهنگاران
❤3👍2👎1
مصطفی انصافی درباره #جنون_دونفره
اتفاق ویژهای در ادبیات از دهه هشتاد تا به امروز
https://www.instagram.com/mostafa.ensafi?igsh=enBhaHM4Ym4wdG9m
اتفاق ویژهای در ادبیات از دهه هشتاد تا به امروز
https://www.instagram.com/mostafa.ensafi?igsh=enBhaHM4Ym4wdG9m
👍4👎1
Forwarded from Tinoush Nazmjou تینوش نظم جو
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
برنامهی تلویزیونی کمدی #جیمی_کیمل لایو در آمریکا بعد از انتقاد از جناح #ترامپ، با فشار دولت و تهدید کمیسیون فدرال ارتباطات (FCC) از پخش معلق شد.
شبکه ABC و کمپانی دیزنی برنامه را «تا اطلاع ثانوی» لغو کردهاند.
بسیاری این اقدام را نمونهی آشکار سانسور سیاسی و تهدید مستقیم آزادی بیان دانستهاند.
تا به حال ایران بود که از آمریکا تقلید میکرد، در زمینه سانسور و آزادی بیان آمریکا از جمهوری اسلامی تقلید میکند.
شبکه ABC و کمپانی دیزنی برنامه را «تا اطلاع ثانوی» لغو کردهاند.
بسیاری این اقدام را نمونهی آشکار سانسور سیاسی و تهدید مستقیم آزادی بیان دانستهاند.
تا به حال ایران بود که از آمریکا تقلید میکرد، در زمینه سانسور و آزادی بیان آمریکا از جمهوری اسلامی تقلید میکند.
❤8👎2
این مراسم روز پنجشنبه ۲۷ شهریور در موئسسه و نشر هفت اقلیم ( ناشر کتاب) با حضور مهسا محبعلی، مصطفی انصافی، صالح تسبیحی و نویسنده کتاب و مهمانانی از اهالی ادبیات و هنر برگزار شد. شرح کامل این مراسم به مرور در این صفحه منتشر خواهد شد و همینطور در آینده فایل صوتی این مراسم.
در این رونمایی ابتدا مهسا محبعلی درباره سابقه ادبی مهدی فاتحی و کتابهایش صحبت کرد و از حلقه ادبی که در دهه هشتاد او به همراه امیرحسین خورشیدفر، پیمان اسماعیلی، امیر احمدی آریان، فرشته احمدی، حامد حبیبی و مهدی فاتحی داشتند و جریان مستقل و جدی ادبیات این دوره را تشکیل دادند. جمعی که هر چند بعدها با حوادث اجتماعی و تاریخی از هم جدا شدند و هر یک به گوشهای از جهان پناه بردند ولی هنوز جریانی زنده و پویاست.
او داستان انتشار و مصائبی را که تا به امروز بر سر راه انتشار این کتاب صورت گرفت خود یک داستان مستقل دانست و از مهدی فاتحی خواست در این باره صحبت کند.
مهدی فاتحی با معرفی مجموعهای حدود پانزده جلد کتاب داستان و مقالات منتشر شدهاش از موانعی که بر سر راه انتشار این رمان و رمانهای دیگرش و همینطور نویسندگان و جمع ادبیشان ایجاد شد حرف زد.
در این رونمایی ابتدا مهسا محبعلی درباره سابقه ادبی مهدی فاتحی و کتابهایش صحبت کرد و از حلقه ادبی که در دهه هشتاد او به همراه امیرحسین خورشیدفر، پیمان اسماعیلی، امیر احمدی آریان، فرشته احمدی، حامد حبیبی و مهدی فاتحی داشتند و جریان مستقل و جدی ادبیات این دوره را تشکیل دادند. جمعی که هر چند بعدها با حوادث اجتماعی و تاریخی از هم جدا شدند و هر یک به گوشهای از جهان پناه بردند ولی هنوز جریانی زنده و پویاست.
او داستان انتشار و مصائبی را که تا به امروز بر سر راه انتشار این کتاب صورت گرفت خود یک داستان مستقل دانست و از مهدی فاتحی خواست در این باره صحبت کند.
مهدی فاتحی با معرفی مجموعهای حدود پانزده جلد کتاب داستان و مقالات منتشر شدهاش از موانعی که بر سر راه انتشار این رمان و رمانهای دیگرش و همینطور نویسندگان و جمع ادبیشان ایجاد شد حرف زد.
❤4👍2👎1
مهدی فاتحی
این مراسم روز پنجشنبه ۲۷ شهریور در موئسسه و نشر هفت اقلیم ( ناشر کتاب) با حضور مهسا محبعلی، مصطفی انصافی، صالح تسبیحی و نویسنده کتاب و مهمانانی از اهالی ادبیات و هنر برگزار شد. شرح کامل این مراسم به مرور در این صفحه منتشر خواهد شد و همینطور در آینده فایل…
مصطفی انصافی با اشاره به متفاوت و ضدجریان بودن این رمان در دهه هشتاد به عنوان یک رمان شهری به ویژگیهای آن پرداخت و به نوع دوستی مردانه رمان اشاره کرد. صالح تسبیحی نیز با اشاره به پر کار بودن نویسنده و اتفاق خوبی که در گرد همایی اهالی ادبیات صورت گرفته توضیحاتی درباره جریان تاریخی و هنری پرداخت.
این متن به مرور در تلگرم به طور کامل منتشر خواهد شد.
ادامه دارد
این متن به مرور در تلگرم به طور کامل منتشر خواهد شد.
ادامه دارد
👏2❤1
رمان به مثابه خیابان
گزارش رونمایی رمان جنون دونفره
[جنون دونفره قرمز]
[عکس ۴ ]
مراسم رونمایی رمان «جنون دونفره» نوشتة مهدی فاتحی روز پنجشنبه ۲۷ شهریور در موئسسه و نشر هفت اقلیم (ناشر کتاب) با حضور مهسا محبعلی، مصطفی انصافی، صالح تسبیحی و نویسنده کتاب و مهمانانی از اهالی ادبیات و هنر برگزار شد.
* داستان حلقه پراکندهشده
در ابتدای این رونمایی مهسا محبعلی دربارة سابقة ادبی مهدی فاتحی و کتابهایش صحبت کرد و از حلقة ادبیای گفت که در دهة هشتاد او به همراه امیرحسین خورشیدفر، پیمان اسماعیلی، امیراحمدی آریان، فرشته احمدی، حامد حبیبی و مهدی فاتحی داشتند و جریان مستقل و جدی ادبیات این دوره را تشکیل دادند جمعی که هر چند بعدها با حوادث اجتماعی و تاریخی از هم جدا شدند و هر یک به گوشهای از جهان پناه بردند ولی هنوز جریانی زنده و پویاست. او داستان انتشار و مصائبی را که تا به امروز بر سر راه انتشار کتاب «جنون دو نفره» صورت گرفت، یک داستان مستقل دانست و گفت: «با توجه به اینکه رونمایی کتاب است و ممکن است هنوز برای دوستان متن خوانده شدهای نباشد ولی قطعا متنهای مهدی فاتحی را در مقالات، ترجمهها، روزنامه، کارهای کودکانش و کارهای دیگرش در فضای مجازی و هر کجایی که منتشر شده دنبال کردهاید. من هدفم این است که جوری حرف بزنم که بتوانیم کسانی که کتاب را هم نخواندهاند مشتاق کنیم به خواندن آن.» مهسا محبعلی در ادامه دربارة نوع ادبیات شکل گرفته آشپزخانهای و انحرافی دهة هشتاد صحبتهای مفصلی داشت و رمان فاتحی را در آن دوره رمانی متفاوت خواند و از ویژگیهای زنانه، تکنیک داستانی و تواناییاش در شخصیتپردازی داستان گفت: «رمانی که گاهی مرا یاد آئورا و گاهی پاریس جشن بیکران و جاودانگی کوندرا میانداخت. اما امر مهم در این رمان شیوه روایت سیال، بدون مرکز و طبقهبندی است که جذابیت ویژهای به کار میدهد. شیوهای که در منطق مکالمهای باختین از آن حرف میزند.» او در ادامه دربارة آنچه گره بدن بیولوژیک و بدن پدیدارشناختی، بدنی که مواجه میشود به قرارداد در این رمان است پرداخت و گفت: «زیرمتنی که کریستوا از بدن میگوید در این رمان دیده میشود.» همچنین از رویکرد تاریخی متن و آنچه سفیدخوانی در متن است نام برد و گفت خواننده این رمان تنها آنچه از آن گفته شده را نمیخواند بلکه آنچه را که نگفته یا نمیتوانسته بگوید در نثر و زبانش به شکلی برای خواننده مخفی گذاشته تا دریابد.
* مصائب انتشار یک رمان
مهدی فاتحی، نویسنده کتاب نیز با معرفی مجموعهای حدود پانزده جلد کتاب داستان و مقالات منتشر شدهاش از موانعی که بر سر راه انتشار این رمان و رمانهای دیگرش و همینطور نویسندگان و جمع ادبیشان ایجاد شد حرف زد: «من سال ۵۷ در آبادان به دنیا آمدم و چند سال بعد جنگزده و ویران به تهران آمدیم و تا امروز اینجا ساکنم. من هم مثل بقیة حلقه دوستان نسلی که مهسا نام برد از فکر مهاجرت تا رفتن و برگشتن را تجربه کردهام اما قصه این رمان قصه همین تهران است. از حدود سال ۸۳ با دو مجموعه داستان که منتشر کردم وارد این وادی شدم و تا امروز ادامه دادم. داستان «جنون دونفره» یا «ورقبازها» حدود سال ۸۶ کامل شد و اولین کسی که این رمان را خواند از دوستان صاحبنظر و عزیزم مهسا محبعلی بود که همیشه از نظراتش بهره بردهام. کتاب را آن سال با نشر چشمه و مروارید رد شد و حس کردم پلی بین من و مخاطبم، بین من و خانهام خراب شده و به تبعید رفتهام اما ادامه دادم.»
فاتحی در ادامه دربارة چگونگی شروع این رمان گفت: «داستان «جنون دونفره» از تماشای یک نقاشی در خانهام شکل گرفت. ورقبازهای سزان. نقاشی که سی سال است در خانهام به دیوار است. دو مردی که بدون هیچ خیالی در کافهای در حال نوشیدن و ورقبازی و دودکردن هستند. این تصویر گره خورد با خاطرات و تجربههای زندگی خودم؛ در روزنامهنگاری، روابط، دوستان و زندگی که نداشتهام. مهمترین چیزی که نویسنده را به نوشتن وادار میکند ناکامی است. آن زندگی که میخواهی نداری و یا آن را میسازی یا در هنرت جلوهگر میکنی در جهانی که این بار از آن توست. «جنون دونفره» داستان همین رفاقتهاست آن هم در دل تاریخ و شهری که آرام و قرار ندارد.»
گزارش رونمایی رمان جنون دونفره
[جنون دونفره قرمز]
[عکس ۴ ]
مراسم رونمایی رمان «جنون دونفره» نوشتة مهدی فاتحی روز پنجشنبه ۲۷ شهریور در موئسسه و نشر هفت اقلیم (ناشر کتاب) با حضور مهسا محبعلی، مصطفی انصافی، صالح تسبیحی و نویسنده کتاب و مهمانانی از اهالی ادبیات و هنر برگزار شد.
* داستان حلقه پراکندهشده
در ابتدای این رونمایی مهسا محبعلی دربارة سابقة ادبی مهدی فاتحی و کتابهایش صحبت کرد و از حلقة ادبیای گفت که در دهة هشتاد او به همراه امیرحسین خورشیدفر، پیمان اسماعیلی، امیراحمدی آریان، فرشته احمدی، حامد حبیبی و مهدی فاتحی داشتند و جریان مستقل و جدی ادبیات این دوره را تشکیل دادند جمعی که هر چند بعدها با حوادث اجتماعی و تاریخی از هم جدا شدند و هر یک به گوشهای از جهان پناه بردند ولی هنوز جریانی زنده و پویاست. او داستان انتشار و مصائبی را که تا به امروز بر سر راه انتشار کتاب «جنون دو نفره» صورت گرفت، یک داستان مستقل دانست و گفت: «با توجه به اینکه رونمایی کتاب است و ممکن است هنوز برای دوستان متن خوانده شدهای نباشد ولی قطعا متنهای مهدی فاتحی را در مقالات، ترجمهها، روزنامه، کارهای کودکانش و کارهای دیگرش در فضای مجازی و هر کجایی که منتشر شده دنبال کردهاید. من هدفم این است که جوری حرف بزنم که بتوانیم کسانی که کتاب را هم نخواندهاند مشتاق کنیم به خواندن آن.» مهسا محبعلی در ادامه دربارة نوع ادبیات شکل گرفته آشپزخانهای و انحرافی دهة هشتاد صحبتهای مفصلی داشت و رمان فاتحی را در آن دوره رمانی متفاوت خواند و از ویژگیهای زنانه، تکنیک داستانی و تواناییاش در شخصیتپردازی داستان گفت: «رمانی که گاهی مرا یاد آئورا و گاهی پاریس جشن بیکران و جاودانگی کوندرا میانداخت. اما امر مهم در این رمان شیوه روایت سیال، بدون مرکز و طبقهبندی است که جذابیت ویژهای به کار میدهد. شیوهای که در منطق مکالمهای باختین از آن حرف میزند.» او در ادامه دربارة آنچه گره بدن بیولوژیک و بدن پدیدارشناختی، بدنی که مواجه میشود به قرارداد در این رمان است پرداخت و گفت: «زیرمتنی که کریستوا از بدن میگوید در این رمان دیده میشود.» همچنین از رویکرد تاریخی متن و آنچه سفیدخوانی در متن است نام برد و گفت خواننده این رمان تنها آنچه از آن گفته شده را نمیخواند بلکه آنچه را که نگفته یا نمیتوانسته بگوید در نثر و زبانش به شکلی برای خواننده مخفی گذاشته تا دریابد.
* مصائب انتشار یک رمان
مهدی فاتحی، نویسنده کتاب نیز با معرفی مجموعهای حدود پانزده جلد کتاب داستان و مقالات منتشر شدهاش از موانعی که بر سر راه انتشار این رمان و رمانهای دیگرش و همینطور نویسندگان و جمع ادبیشان ایجاد شد حرف زد: «من سال ۵۷ در آبادان به دنیا آمدم و چند سال بعد جنگزده و ویران به تهران آمدیم و تا امروز اینجا ساکنم. من هم مثل بقیة حلقه دوستان نسلی که مهسا نام برد از فکر مهاجرت تا رفتن و برگشتن را تجربه کردهام اما قصه این رمان قصه همین تهران است. از حدود سال ۸۳ با دو مجموعه داستان که منتشر کردم وارد این وادی شدم و تا امروز ادامه دادم. داستان «جنون دونفره» یا «ورقبازها» حدود سال ۸۶ کامل شد و اولین کسی که این رمان را خواند از دوستان صاحبنظر و عزیزم مهسا محبعلی بود که همیشه از نظراتش بهره بردهام. کتاب را آن سال با نشر چشمه و مروارید رد شد و حس کردم پلی بین من و مخاطبم، بین من و خانهام خراب شده و به تبعید رفتهام اما ادامه دادم.»
فاتحی در ادامه دربارة چگونگی شروع این رمان گفت: «داستان «جنون دونفره» از تماشای یک نقاشی در خانهام شکل گرفت. ورقبازهای سزان. نقاشی که سی سال است در خانهام به دیوار است. دو مردی که بدون هیچ خیالی در کافهای در حال نوشیدن و ورقبازی و دودکردن هستند. این تصویر گره خورد با خاطرات و تجربههای زندگی خودم؛ در روزنامهنگاری، روابط، دوستان و زندگی که نداشتهام. مهمترین چیزی که نویسنده را به نوشتن وادار میکند ناکامی است. آن زندگی که میخواهی نداری و یا آن را میسازی یا در هنرت جلوهگر میکنی در جهانی که این بار از آن توست. «جنون دونفره» داستان همین رفاقتهاست آن هم در دل تاریخ و شهری که آرام و قرار ندارد.»
👍5❤3👎1
* رفاقتی غریب در رمانی متفاوت
مصطفی انصافی سومین سخنران این جلسه ضمن تأیید صحبتهای مهسا محبعلی دربارة متفاوت بودن این رمان در دهه هشتاد و تاسف از عدم انتشار چنین رمانی در آن سالها از نوع نگاه مردانه و ویژگی این نوع رفاقتها صحبت کرد و این ژانر را ادبیات شهر و خیابان نامید. او در ادامه گفت: «در رمان «جنون دونفرهن ما جنون در روایت و شکل دونفره را در کلیت کار میبینیم. در تمام روایت تکیة روایت بر دونفرههاست. گرچه از بین تمام این دونفرهها رابطة آرمین و توکا رابطة محوری رمان است. اما اگر جنون رو در معنای بسیطش بفهمیم و جنون دونفره را تقلیل ندهیم به رابطة توکا و آرمین و تعمیم یافته با آن برخورد کنیم میبینیم ما در شهری گیر افتادیم که در آن همة دونفرهها جنون آمیزند و این را میتوانیم تعمیم دهیم به همة شهر. ما با یک رمان شهری طرف هستیم. با تمام ویژگیهایش. در این رمان شهر فقط پسزمینه نیست. تشخص دارد، به این معنا که برهمکنشی که با شخصیتها دارد جزو عناصر دراماتیک داستان است. یک جور ازدحام و بیقراری در شهر هست که شخصیتها را درگیر روابط پیچیدة اجتماعی و شغلی میکند. حواسمان هست که آرمین و توکا روزنامهنگارند و مسائل سیاسی پیرامونشان، از نتایج انتخابات تا اعتراضات دانشجویی، بهروشنی بر زیستشان و روابطشانن تاثیر میگذارد. شخصیتهای اصلی داستان علیرغم ازدحام شهر در شهر تنهایند. شهر با شتاب از نظر سیاسی و فرهنگی در حال تغییر است. رمان روی اینها مکث و تأکید میکند و اصلاً شهروندان انگار در این شهر و تحتتأثیر محیط این شهر دچار چنین جنونی شدهاند. رمان اصرار دارد این شهر تهران است اما تهرانی که ما در رمان میبینیم هیچ یک از مختصات مشخص تهران را ندارد و بیشتر یک شهر عام است. از خیابان ولیعصر نام میبرد ولی تشخص ندارد چون همه شهرهای ایران خیابان ولی عصر دارند.این نکته را به عنوان نقطه ضعف نمیگویم. میخواهم بگویم، تهران این رمان یک شهر عام است کهآن را با مردمش میشناسیم، یعنی به شهر با رویکرد مردمشناسانه نزدیک میشود و سعی میکند تهران را از طریق مردمش به ما بشناساند.»
انصافی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «آرمین و توکا رفاقت غریبی دارند، یک پیوند عمیق مردانه. در «جنون دونفره» بین توکا و آرمین علاوه بر تعلقات اجتماعی تعلقات عاطفی هم وجود دارد.» او در انتها به نویسنده برای نوشتن چنین رمانی در دهة سوم زندگی تبریک گفت و اضافه کرد: «اگر این رمان در همان فضای نوشتهشدنش منتشر میشد اتفاق ویژهای بود در فضای ادبی آن سالها. چرا که در دهة هشتاد داستانها تحتتأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی به زیر سقفها، آپارتمانها و کافهها کشیده شده بودند و این واکنشی اعتراضی بود با این پیام که شهر مال ما نیست، پس به خانهها و کافهها پناه میبریم. «جنون دونفره» با اینکه در چنین فضایی نوشته شده اما به وضوح کوشیده از این جریان بگریزد و با خیابان پیوند برقرار کند. به همین خاطر معتقدم اگر این رمان در آن زمان منتشر میشد اتفاق ویژهای بود و همین حالا هم اتفاق کمی نیست.»
صالح تسبیحی نیز با اشاره به پر کار بودن نویسنده و اتفاق خوبی که در گرد همایی اهالی ادبیات صورت گرفته توضیحاتی دربارة جریان تاریخی و هنری در ایران پرداخت و همینطور دربارة گرافیک و طراحی جلد این سری از کارهای نشر هفت اقلیم صحبت کرد و آن را با کیفیت و قابل قبول دانست.
مصطفی انصافی سومین سخنران این جلسه ضمن تأیید صحبتهای مهسا محبعلی دربارة متفاوت بودن این رمان در دهه هشتاد و تاسف از عدم انتشار چنین رمانی در آن سالها از نوع نگاه مردانه و ویژگی این نوع رفاقتها صحبت کرد و این ژانر را ادبیات شهر و خیابان نامید. او در ادامه گفت: «در رمان «جنون دونفرهن ما جنون در روایت و شکل دونفره را در کلیت کار میبینیم. در تمام روایت تکیة روایت بر دونفرههاست. گرچه از بین تمام این دونفرهها رابطة آرمین و توکا رابطة محوری رمان است. اما اگر جنون رو در معنای بسیطش بفهمیم و جنون دونفره را تقلیل ندهیم به رابطة توکا و آرمین و تعمیم یافته با آن برخورد کنیم میبینیم ما در شهری گیر افتادیم که در آن همة دونفرهها جنون آمیزند و این را میتوانیم تعمیم دهیم به همة شهر. ما با یک رمان شهری طرف هستیم. با تمام ویژگیهایش. در این رمان شهر فقط پسزمینه نیست. تشخص دارد، به این معنا که برهمکنشی که با شخصیتها دارد جزو عناصر دراماتیک داستان است. یک جور ازدحام و بیقراری در شهر هست که شخصیتها را درگیر روابط پیچیدة اجتماعی و شغلی میکند. حواسمان هست که آرمین و توکا روزنامهنگارند و مسائل سیاسی پیرامونشان، از نتایج انتخابات تا اعتراضات دانشجویی، بهروشنی بر زیستشان و روابطشانن تاثیر میگذارد. شخصیتهای اصلی داستان علیرغم ازدحام شهر در شهر تنهایند. شهر با شتاب از نظر سیاسی و فرهنگی در حال تغییر است. رمان روی اینها مکث و تأکید میکند و اصلاً شهروندان انگار در این شهر و تحتتأثیر محیط این شهر دچار چنین جنونی شدهاند. رمان اصرار دارد این شهر تهران است اما تهرانی که ما در رمان میبینیم هیچ یک از مختصات مشخص تهران را ندارد و بیشتر یک شهر عام است. از خیابان ولیعصر نام میبرد ولی تشخص ندارد چون همه شهرهای ایران خیابان ولی عصر دارند.این نکته را به عنوان نقطه ضعف نمیگویم. میخواهم بگویم، تهران این رمان یک شهر عام است کهآن را با مردمش میشناسیم، یعنی به شهر با رویکرد مردمشناسانه نزدیک میشود و سعی میکند تهران را از طریق مردمش به ما بشناساند.»
انصافی در بخش دیگری از سخنانش گفت: «آرمین و توکا رفاقت غریبی دارند، یک پیوند عمیق مردانه. در «جنون دونفره» بین توکا و آرمین علاوه بر تعلقات اجتماعی تعلقات عاطفی هم وجود دارد.» او در انتها به نویسنده برای نوشتن چنین رمانی در دهة سوم زندگی تبریک گفت و اضافه کرد: «اگر این رمان در همان فضای نوشتهشدنش منتشر میشد اتفاق ویژهای بود در فضای ادبی آن سالها. چرا که در دهة هشتاد داستانها تحتتأثیر شرایط سیاسی و اجتماعی به زیر سقفها، آپارتمانها و کافهها کشیده شده بودند و این واکنشی اعتراضی بود با این پیام که شهر مال ما نیست، پس به خانهها و کافهها پناه میبریم. «جنون دونفره» با اینکه در چنین فضایی نوشته شده اما به وضوح کوشیده از این جریان بگریزد و با خیابان پیوند برقرار کند. به همین خاطر معتقدم اگر این رمان در آن زمان منتشر میشد اتفاق ویژهای بود و همین حالا هم اتفاق کمی نیست.»
صالح تسبیحی نیز با اشاره به پر کار بودن نویسنده و اتفاق خوبی که در گرد همایی اهالی ادبیات صورت گرفته توضیحاتی دربارة جریان تاریخی و هنری در ایران پرداخت و همینطور دربارة گرافیک و طراحی جلد این سری از کارهای نشر هفت اقلیم صحبت کرد و آن را با کیفیت و قابل قبول دانست.
👍4❤2👎1