شاید هنوز هم
در پشت چشم‌های له‌شده، در عمق انجماد
یک چیز نیم زندهٔ مغشوش
بر جای مانده بود
که در تلاش بی‌رمقش میخواست
ایمان بیآورد به پاکی آواز آبها
شاید، ولی چه خالی بی‌پایانی
خورشید مرده بود
و هیچکس نمیدانست
که نام آن کبوتر غمگین
کز قلبها گریخته، ایمانست
**
آه، ای صدای زندانی
آیا شکوه یأس تو هرگز
از هیچ سوی این شب منفور
نقبی بسوی نور نخواهد زد؟
آه، ای صدای زندانی
ای آخرین صدای صداها...

فروغ
عکس مهدی فاتحی
تهران ۱۴۰۴

در کشاکش تعین تکلیف برای حال و آینده ایران و ایرانی بد نیست سری هم به تحقیقات دیگران درباره خود بیندازیم. دیگری( بیرون) که نگاهش چند بعدی و کامل‌تر از نگاه افقی خود به خود است.
ویلیام بی‌من مدتها در روستایی در ایران زندگی و تحقیق کرد. او در بافت زبان و فرهنگ ایرانی رفتارهای ایرانیان را معنا کرد: ابهام جنسیت در زبان فارسی و دوپهلو گویی، دوگانگی و نبود صداقت و عدم اعتماد به یکدیگر در فرهنگ ایرانی.
او ساختار ذهنی ایرانیان را عجین با فرهنگ شیعه و متفاوت با اسلام می‌بیند و معتقد است مرثیه و تحقیرشدگی تاریخی نوعی همدردی بین ایرانیان و قدیسان شیعه ایجاد کرده.
او دو گانگی ظاهر و باطن در فرهنگ ایرانی را وامدار تصوف و عرفان شرقی میداند. خلوص و اهمیت باطن و بی ارزشی ظاهر، عدم صداقت و تفاوت ظاهر و باطن در تفکر و فرهنگ ایرانی در معماری ایرانی هم جای گرفته است. اندرونی و بیرونی در خانه و معماری ایرانی از این جهت است. اندورنی ویژه افراد خاص است و محل امن( امن؟!) زن و فرزندان.
از نکات مهم ایرانی بودن پذیرش و نهادینه شدن سلسله مراتب در تفکر ایرانی است‌ همینطور عدم پذیرش مساوات و اعتقاد به طبقات و سلسله مراتب.
مهدی فاتحی

تراژدی،سرنوشتی است محتوم:
هملت، نالان حضور ناخواسته‌اش در نزاعی تراژایک می‌گوید
'زمان از جا در رفته (out of joint) است. آه چه رنج و شکنجه‌ای که من برای آن زاده شدم تا آن را باز برجا نهم.'
ما نیز چون هملت، جنگجویان نپال، مسلمانان برمه، مفقودشدگان آرژانتین، مبارزان کنگو، نوجوانان هنگ‌کنگی و...
در عصر و تاریخی زاده شده‌ایم و وارث نزاعی محتوم هستیم.
#مهدی_فاتحی

.
'زمانه از جا در رفته (out of joint) است. آه چه رنج و شکنجه‌ای که من برای آن زاده شدم تا آن را باز برجا نهم.'

هملت بعد از صحبت با شبح و درخواست انتقامش و با خبر شدن از آنچه که گذشته و در جریان است از زمانه‌ای که در آن زندگی می‌کند می‌نالد و می‌گوید: «the time is out of joint». از این عبارت ترجمه‌های متفاوتی شده:
زمانه‌ای که از مدار خود به در گشته
زمانه‌ای که از مدار گسسته
زمان بی لولا و مفصل، روزگار خراب، بد آهنگ و شوم...
هملت به این می‌اندیشد که چرا باید من در میانه چنین نزاعی قرار گیرم. چرا باید در چنین دور و زمانه‌ای به جهان آمده باشم و مسئول بهبود آن!؟
این سوالی است که هر انسانی احتمالا یک بار از خود خواهد پرسید زیرا که هر یک از ما در هر زمانه‌ای قهرمان ناخواسته تراژدی خواهیم شد.
تراژدی یونانی داستان سرنوشت محتوم است، قهرمانی که از درونش خبر نداریم ولی از آنچه بر او می‌گذرد آگاهیم. خواندنش و تماشایش حزن و اندوه در ما ایجاد می‌کند و لذت و آگاهی پنهان. از ادیپ تا آنتیگونه و مده‌آ... قهرمان داستان در میان زندگی و نزاعی ناخواسته از سرنوشت پیش تعیین شده خود با خبر می‌شود و تلاش می‌کند با آن زندگی کند یا بجنگد. بر اساس آنچه که پیش از تولد شکل گرفته: یا خود را مسئول می‌داند یا آزاد و رها از هر مسئولیتی.
آنچه که امروزه علم و تاریخ پیش پای ما گذاشته انسانی است محتوم به بدن، نژاد، خانواده، جعرافیا ، تاریخ، و همه آنچه پدید آمده حاصل اتفاقی است بی معنا. در این مجموعه حوادث بی معنی ممکن است انسان وسط نزاعی تراژیک زاده شود و در چنین عصری عمرش به پایان برسد به همین سادگی.

اما آنچه که پیش از تولد ما پدید آمده و موجب وضعیت امروز ما شده و ما را به انچه هستیم محتوم کرده حسی از انکار آزادی به انسان می‌دهد، عدم آزادی که رهابخش است؛ انسان بی‌اراده، مسئولیتی ندارد پس گناهی هم مرتکب نشده و احتیاجی هم به راه رستگاری ندارد چون در بهشت خود زیست می‌کند.

در تراژدی مدرن مثل هملت و مکبث، آگاهی و سوبژکتیوته به شخصیت اضافه می‌شود( تا رمان امروز) و مسئولیت فرد و آگاهیش نسبت به خود و جهان محصولی جز رنج ندارد.
برای ما و هملت و شاید جنگجویان کنگو و نیکاراگوئه و خمرها و دانشجویان کره و نوجوانان هنگ‌کنگی و....حضور در چنین زمانه‌'از جا در رفته‌ای' پر از کشتار و جنگ،حسی از حزن و اندوه بر جا می‌گذارد.
صبحگاه که از خواب برمی‌خیزیم و پا به خیابان می‌گذاریم، با آسمانی تیره و تار همراه ابرهای سیاه در حرکت،به زیستن ادامه می‌دهیم با اندوه و حزن از آسمانی که در اختیارمان نیست.
#مهدی_فاتحی

https://roostagol.ir/public/imgs/habitats/order/guests/documents/00d3815d8208a8f46161-%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%AA%D8%AD%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C.jpg

بماند بر زمین

Source: YouTube https://share.google/2hMDyAcaPbUHjRfiU

تمام روز، تمام شب
همه امور_ چه مال تو چه مال ما، چه مال آنها

چه بخواهی، چه نخواهی
ژن‌هایت گذشته‌ای سیاسی دارند
پوستت رنگی سیاسی دارد
و چشمانت نگاهی سیاسی

هر آنچه می‌گویی پژواک می‌یابد
و آنچه نمی‌گویی بی‌صدا سخن می‌گوید
به هر روی، سخن از سیاست می‌گویی

شیمبورسکا
فرزندان عصر ما

سایت دانلود کتاب:

https://z-library.sk/

https://annas-archive.li/

https://z-lib.ai/

https://welib.org/

https://welib.st/

https://libgen.li/

https://oapen.org/

https://oceanofpdf.com/

بر ما برچسب شکستنی بزنید

ما جنگ‌زدگان
که مرگ آوازش را با ضربه زدن بر رگ‌های‌مان نواخت
با لرزش تن‌ و صدای دندان‌های‌مان
هنگام گذر غول‌های آهنی از بالای سرمان

ما جان به در بردگان
از فشنگ‌های رها شده در خیابان
ما که در کیسه‌های سیاه جاگیر نشدیم
و ریسمانی که برای گردن‌‌مان گره خورده بود هنوز پیش روی‌مان در هوا تاب می‌خورد


ما به ظاهر زندگان
که کرم‌های ترس از وجودمان تغذیه می‌کنند
می‌جوند و پودر می‌کنند


ما رنج‌زیستگان

التماس می‌کنیم
خورشید را یکباره بر آسمان چشم ما پدیدار نکنید
ماه را
صدای باران را
یکباره در گوش‌مان زمزمه نکنید
حتی بوسه را بر گونه و لب‌های‌مان

ما به هر یکباره‌ای در هراسیم،
در آستانه‌ایم

با ما نجات‌یافتگان
مهربانتر از قبل باشید
مبادا صدای آواز پرنده‌ای
افتادن شاخه‌ای یا گذر نسیمی یا حتی ریختن برگی
زخم‌های تازه‌مان را دوباره باز کند

در نزدیکی ما آوازی سر ندهید. اشتیاق را فریاد نزنید
سگی را خشمگین نکنید

جلوی صدای رعد را در آسمان بگیرید
ما به سادگی غبار می‌شویم
جلوی چشم‌های‌تان بر باد می‌رویم

بر ما برچسب' شکستنی' بزنید با ما به آهستگی گام بردارید

ما جنگ‌زدگان
دیری است که مرده‌ایم
هر شب با هر صدایی از آسمان و زمین
با لرزش پنجره‌ها و دیوارها کم شده‌ایم
از درون تهی شده‌ایم
جان داده‌ایم و بازگشته‌ایم
در چشم‌های ما خیره نشوید
هنوز در انتهای آن ترس است
هنوز خیرگی مرگ است
به تن سرد ما دست نزنید
حرف را و حتی شعر را آهسته بخوانید
ما به هر صدایی لرزانیم
چون شعله‌ای به جا مانده
حتی
با حرکت نسیم نفسی



مهدی فاتحی ۱۴۰۵

دربارهٔ هوش مصنوعی: انبان اطلاعات یا پنجره به آینده؟ https://share.google/jVB3VkcN0kHUtu4ZY

مصاحبه علی صدر و مهدی فاتحی با محمد قائد
درباره هوش مصنوعی
از کتاب در دست انتشار ' ماضی بعید ناکامل'

هوش مصنوعی در جایگاه پرسشگر https://share.google/gB3YWc2OLHifnZkmX

دربارهٔ هوش مصنوعی:

انبان اطلاعات یا پنجره به آینده؟


هوش مصنوعی در جایگاه پرسشگر

هوش مصنوعی یا ژیگول طبیعی؟


پرسنده‌ها: مهدی فاتحی علی صدر

https://mghaed.com/post/ai_qanda/

تهران لرزید پاریس ویران شد


قبل از جنگ قرار بود به دعوت دوستان در دانشگاهی در پاریس درباره ادبیات مهاجرت و نویسنده در تبعید، همراه با دیگر نویسندگان صحبت کنم. عنوان سخنرانی من
The Persian Novel in Exile and the Return to Literary Romanticism
همه چیز فراهم بود که انفجاری تهران را لرزاند و رویای پاریس ویران شد.
متن زیر خلاصه‌ای از آن صحبت‌های انجام نشده است: