نقد و بررسی جنون دونفره (1).docx
28.3 KB
مرتضی حاجی‌عباسی، نویسنده و منتقد:
متن کامل بررسی رمان ' جنون دونفره' نوشته مهدی فاتحی
به مناسبت بیستمین سال انتشار رمان
متن کامل بررسی رمان ' جنون دونفره' نوشته مهدی فاتحی
به مناسبت بیستمین سال انتشار رمان
👎3👍2
در آستانه بیستمین سال انتشار رمان
جنون دونفره
ورق‌بازها
اینکه این کتاب چه بخش از تجربه زیسته من و چقدر تخیل است خودم هم دیگر امکان تفکیکش را ندارم. بخشی از حوادث رمان بعدها برای خودم پیش آمد بخشی آنقدر با من یکی شده که مغزم خطا می‌کند و آنرا تجربه مستقیم می‌داند اما من باور نمی‌کنم. این داستان من و همه رمان‌هایم است.
جنون دونفره
ورق‌بازها
اینکه این کتاب چه بخش از تجربه زیسته من و چقدر تخیل است خودم هم دیگر امکان تفکیکش را ندارم. بخشی از حوادث رمان بعدها برای خودم پیش آمد بخشی آنقدر با من یکی شده که مغزم خطا می‌کند و آنرا تجربه مستقیم می‌داند اما من باور نمی‌کنم. این داستان من و همه رمان‌هایم است.
👎2
بیست سال است از این کتاب رهایی ندارم.
اینکه «جنون دونفره» چه مقدار از تجربه‌ی زیسته‌ی من است و چه مقدار تخیل، دیگر برای خودم هم قابل تفکیک نیست. بخشی از حوادث رمان بعدها در زندگی‌ام اتفاق افتاد؛ بخشی آنقدر با من درآمیخت که مغزم آن‌ها را به‌عنوان تجربه‌ای واقعی به یاد می‌آورد، اما خودم باورشان نمی‌کنم. این داستان من است و، کم‌وبیش، داستان همه‌ی رمان‌هایم.
بیست سال پیش که این کتاب را نوشتم، آدم‌های زیادی در زندگی‌ام بودند که بیشترشان دیگر نیستند. خانه‌ها و خیابان‌هایی که آن روز می‌شناختم، بسیاری ناپدید شده‌اند. آدم‌هایی عمرشان به پایان رسیده و آن روزگار دیگر وجود ندارد. حتی خودِ آن آدمی که بیست سال پیش این کتاب را نوشت، دیگر وجود ندارد.
اما کتاب مانده است.
قصه هنوز خواندنی است. جنون هنوز پابرجاست و دونفره‌هایی که می‌توانند ویرانگر باشند.
شاید بیست سال دیگر هم این کتاب جایی در قفسه‌ای مانده باشد و بسیاری از ما دیگر نباشیم. شاید آدم‌هایی که هنوز به دنیا نیامده‌اند، در چهاردیواری‌هایی که هنوز دیوارهایشان ساخته نشده، در دورانی که دیگر از من جز نامی بر کاغذ یا سنگی بر خاک باقی نمانده، کتاب را باز کنند.
چیز عجیبی است کتاب.
قصه و تلخکامی و رویاهایت را در آن می‌ریزی و شاید دهه‌ها بعد کسی آن را باز کند، بخواند و به فکر فرو برود؛ زنی عریان در کنار سواحل اقیانوسی آرام، کارتن‌خوابی در نیویورک، سیاستمداری در تختخوابش، یا نوجوانی در اتاقی که از آنِ خودش است.
و من دوباره شکل بگیرم، رنگ بگیرم، لایه‌لایه بریده شوم و دوباره رها شوم.
این معجزه‌ی کتاب است که مرا اسیر کرده است.
از کتاب رهایی ندارم.
بیش از پانزده سال پیش، منتقدی درباره‌ی همین کتاب به من گفت: «در پایان رمان شما در پاریس برف می‌آید. می‌دانید که تاکنون در پاریس چنین برفی نیامده است؟»
گفتم: «نمی‌دانم در آن پاریس چه می‌گذرد، ولی در پاریس من هر شب برف می‌آید.»
هر کتابی که خوانده می‌شود، شهرها و خیابان‌هایش، شخصیت‌ها و ساختمان‌هایش، بخشی از نویسنده‌ی آن است که دوباره شکل می‌گیرد. نویسنده در خیال خواننده هر بار متولد می‌شود و می‌میرد؛ همچون پرومته، محکوم به تکرار این چرخه‌ی ابدی.
در این بیست سال، چه جان‌هایی که بر این کتاب دمیده شدند و بعد به خاک سپرده شدند؛ چه جوانانی، چه دخترانی که بر خاک و در خاک افتادند. و ما نیز همچنان در ادامه‌ی همان قصه‌ایم.
بیست سال گذشته است.
بسیاری رفته‌اند، بسیاری خواهند رفت.
و این کتاب است که مانده؛
و من، هنوز مانده‌ام تا روایت کنم.
#مهدی_فاتحی
اینکه «جنون دونفره» چه مقدار از تجربه‌ی زیسته‌ی من است و چه مقدار تخیل، دیگر برای خودم هم قابل تفکیک نیست. بخشی از حوادث رمان بعدها در زندگی‌ام اتفاق افتاد؛ بخشی آنقدر با من درآمیخت که مغزم آن‌ها را به‌عنوان تجربه‌ای واقعی به یاد می‌آورد، اما خودم باورشان نمی‌کنم. این داستان من است و، کم‌وبیش، داستان همه‌ی رمان‌هایم.
بیست سال پیش که این کتاب را نوشتم، آدم‌های زیادی در زندگی‌ام بودند که بیشترشان دیگر نیستند. خانه‌ها و خیابان‌هایی که آن روز می‌شناختم، بسیاری ناپدید شده‌اند. آدم‌هایی عمرشان به پایان رسیده و آن روزگار دیگر وجود ندارد. حتی خودِ آن آدمی که بیست سال پیش این کتاب را نوشت، دیگر وجود ندارد.
اما کتاب مانده است.
قصه هنوز خواندنی است. جنون هنوز پابرجاست و دونفره‌هایی که می‌توانند ویرانگر باشند.
شاید بیست سال دیگر هم این کتاب جایی در قفسه‌ای مانده باشد و بسیاری از ما دیگر نباشیم. شاید آدم‌هایی که هنوز به دنیا نیامده‌اند، در چهاردیواری‌هایی که هنوز دیوارهایشان ساخته نشده، در دورانی که دیگر از من جز نامی بر کاغذ یا سنگی بر خاک باقی نمانده، کتاب را باز کنند.
چیز عجیبی است کتاب.
قصه و تلخکامی و رویاهایت را در آن می‌ریزی و شاید دهه‌ها بعد کسی آن را باز کند، بخواند و به فکر فرو برود؛ زنی عریان در کنار سواحل اقیانوسی آرام، کارتن‌خوابی در نیویورک، سیاستمداری در تختخوابش، یا نوجوانی در اتاقی که از آنِ خودش است.
و من دوباره شکل بگیرم، رنگ بگیرم، لایه‌لایه بریده شوم و دوباره رها شوم.
این معجزه‌ی کتاب است که مرا اسیر کرده است.
از کتاب رهایی ندارم.
بیش از پانزده سال پیش، منتقدی درباره‌ی همین کتاب به من گفت: «در پایان رمان شما در پاریس برف می‌آید. می‌دانید که تاکنون در پاریس چنین برفی نیامده است؟»
گفتم: «نمی‌دانم در آن پاریس چه می‌گذرد، ولی در پاریس من هر شب برف می‌آید.»
هر کتابی که خوانده می‌شود، شهرها و خیابان‌هایش، شخصیت‌ها و ساختمان‌هایش، بخشی از نویسنده‌ی آن است که دوباره شکل می‌گیرد. نویسنده در خیال خواننده هر بار متولد می‌شود و می‌میرد؛ همچون پرومته، محکوم به تکرار این چرخه‌ی ابدی.
در این بیست سال، چه جان‌هایی که بر این کتاب دمیده شدند و بعد به خاک سپرده شدند؛ چه جوانانی، چه دخترانی که بر خاک و در خاک افتادند. و ما نیز همچنان در ادامه‌ی همان قصه‌ایم.
بیست سال گذشته است.
بسیاری رفته‌اند، بسیاری خواهند رفت.
و این کتاب است که مانده؛
و من، هنوز مانده‌ام تا روایت کنم.
#مهدی_فاتحی
👍8👎3👌2
سفرنامه خراسان:
با هفت هزار سالگان سر به سریم
از خوزستان تا کویر لوت و مصر و خراسان، تحول، خشکی جغرافیا نیست: کار کردن زنهاست. بیرون آمدن از دخمه‌هاست. زنی که در اقتصاد خانه کمک می‌کند زور نمی‌شنود. عصر جدیدی در این جغرافیاست.
عکس خیمه خیام روی یادبودش بر زمین زیباترین است البته اشعارش و جهانش از کار سیحون زیباترند.
مهدی فاتحی
با هفت هزار سالگان سر به سریم
از خوزستان تا کویر لوت و مصر و خراسان، تحول، خشکی جغرافیا نیست: کار کردن زنهاست. بیرون آمدن از دخمه‌هاست. زنی که در اقتصاد خانه کمک می‌کند زور نمی‌شنود. عصر جدیدی در این جغرافیاست.
عکس خیمه خیام روی یادبودش بر زمین زیباترین است البته اشعارش و جهانش از کار سیحون زیباترند.
مهدی فاتحی
👎3👍2❤1
سفرنامه خراسان:
اینجا طوس است. بزرگترین و از مهم‌ترین شهرهای خراسان. این طرف فردوسی و اخوان زیر سنگ میان باغ...یک قدم آن طرف‌تر، بیابانی است بی انتها. سر هر دو خلوت است اما دور سنگ آوازه‌خوانی شلوغ است؛ هر دو شاعر مانده‌اند آنکه به عمرش کتابی باز نکرد آنجا چه می‌کند.
' کلات نادری' با کاخ خورشید و شکل و فرم دقیقش میان کوه و سنگ‌های عظیم پنهان است اما چون سبزوار و بیهق در تعصب و سنت غوطه‌ور.
در نزدیکیش دره‌ای به نام شمخال روی خط مرزی است. در شکاف سنگ‌هایی بزرگ رودخانه‌ای پر آب در جریان‌است. نیروهای گشت‌زنی با اخطار سیل ما را از حرکت بازداشتند.
نیشابور زیباترین شهر خراسان است. نامش را می‌توان اصفهانک گذاشت...هنوز خوش آب و هوا و مهمان‌پرور. عطار، مراد مولوی با جهان ماورالطبیعه و آن طرف خیام، دشنام هر دو، جهان طبیعه. مقبره خیام‌چون‌خیمه روی یادبودش زیباترین است البته اشعارش از کار سیحون زیباترند.
ساکنینش فقط خراسانی نیستند. مقبره کمال‌الملک از همه زیباتر. کسی نمی‌داند چرا و کیست فقط عکس..آن طرف روی سنگ قبر هلموت ریترِ آلمانی کودکی داشت می‌شاشید! مجسمه‌اش خیره به مقبره زشت و خرابه عطاری که عاشقش بود.
سبزوار شهر بزرگی است اما سر ظهر قبرستانی خشک. جنبنده‌ای در خیابان نیست جز بادی گرمی. دخترانش سبزه و سفیدند. تنها خوراکی فراهم، کلوچه سبزواریست. از زنجبیل رهایی ندارند. سوغاتیم از گناباد رسیپی آش لخشک بود. با رشته‌های ورقه‌ای مثل لازانیا.. زن گنابادی گفت حبوبات کم بریز و کشک زیاد با اسفناج.
از خوزستان تا کویر و خراسان را دوبار گشته‌ام تحول در این سرزمین، خشک شدن جغرافیا نیست،کار کردن زنهاست. از خانه بیرون آمده‌اند و کار می‌کنند. عصر جدیدی است.
ادامه دارد
مهدی فاتحی
اینجا طوس است. بزرگترین و از مهم‌ترین شهرهای خراسان. این طرف فردوسی و اخوان زیر سنگ میان باغ...یک قدم آن طرف‌تر، بیابانی است بی انتها. سر هر دو خلوت است اما دور سنگ آوازه‌خوانی شلوغ است؛ هر دو شاعر مانده‌اند آنکه به عمرش کتابی باز نکرد آنجا چه می‌کند.
' کلات نادری' با کاخ خورشید و شکل و فرم دقیقش میان کوه و سنگ‌های عظیم پنهان است اما چون سبزوار و بیهق در تعصب و سنت غوطه‌ور.
در نزدیکیش دره‌ای به نام شمخال روی خط مرزی است. در شکاف سنگ‌هایی بزرگ رودخانه‌ای پر آب در جریان‌است. نیروهای گشت‌زنی با اخطار سیل ما را از حرکت بازداشتند.
نیشابور زیباترین شهر خراسان است. نامش را می‌توان اصفهانک گذاشت...هنوز خوش آب و هوا و مهمان‌پرور. عطار، مراد مولوی با جهان ماورالطبیعه و آن طرف خیام، دشنام هر دو، جهان طبیعه. مقبره خیام‌چون‌خیمه روی یادبودش زیباترین است البته اشعارش از کار سیحون زیباترند.
ساکنینش فقط خراسانی نیستند. مقبره کمال‌الملک از همه زیباتر. کسی نمی‌داند چرا و کیست فقط عکس..آن طرف روی سنگ قبر هلموت ریترِ آلمانی کودکی داشت می‌شاشید! مجسمه‌اش خیره به مقبره زشت و خرابه عطاری که عاشقش بود.
سبزوار شهر بزرگی است اما سر ظهر قبرستانی خشک. جنبنده‌ای در خیابان نیست جز بادی گرمی. دخترانش سبزه و سفیدند. تنها خوراکی فراهم، کلوچه سبزواریست. از زنجبیل رهایی ندارند. سوغاتیم از گناباد رسیپی آش لخشک بود. با رشته‌های ورقه‌ای مثل لازانیا.. زن گنابادی گفت حبوبات کم بریز و کشک زیاد با اسفناج.
از خوزستان تا کویر و خراسان را دوبار گشته‌ام تحول در این سرزمین، خشک شدن جغرافیا نیست،کار کردن زنهاست. از خانه بیرون آمده‌اند و کار می‌کنند. عصر جدیدی است.
ادامه دارد
مهدی فاتحی
❤6👎4👍2